अर्थ मंत्रालय
जून 2026 पर्यंत युपीआय वापरकर्त्यांची संख्या 55.49 कोटीवर गेली
आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये युपीआय व्यवहारांची संख्या 24,162 कोटी आणि मूल्य 314 लाख कोटी रुपयांपर्यंत वाढले
प्रविष्टि तिथि:
20 JUL 2026 6:34PM by PIB Mumbai
नवी दिल्ली,20 जुलै 2026
युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस युपीआय ही नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया द्वारे चालवली जाणारी एक देय अर्थात पेमेंट प्रणाली आहे, जी 'पेमेंट अँड सेटलमेंट सिस्टिम्स कायदा 2007 नुसार अधिकृत आहे.
एनपीसीआय ने माहिती दिली आहे की, जून 2026 पर्यंत युपीआय व्यासपीठावर 55.49 कोटी वापरकर्ते जोडले गेले होते. या युपीआय व्यवहारांची संख्या आणि मूल्याचा तपशील खालीलप्रमाणे आहे:
गेल्या पाच आर्थिक वर्षांतील युपीआय व्यवहार :
|
Financial Year
|
Volume (in Crore)
|
Value (in lakh Crore)
|
|
FY 2021-22
|
4,595.61
|
84.16
|
|
FY 2022-23
|
8,371.44
|
139.15
|
|
FY 2023-24
|
13,112.95
|
199.95
|
|
FY 2024-25
|
18,586.60
|
260.56
|
|
FY 2025-26
|
24,161.69
|
314.23
|
आर्थिक वर्ष 2025-26 मध्ये युपीआय व्यवहारांची संख्या 24,162 कोटी आणि मूल्य 314 लाख कोटी रुपयांपर्यंत वाढले.
एनआयपीएल म्हणजेच इंटरनॅशनल पेमेंट्स लिमिटेड ही एनपीसीआय ची पूर्ण मालकीची उपकंपनी आहे. एप्रिल 2020 मध्ये स्थापन झालेल्या या कंपनीचा उद्देश परदेशी संस्थांशी भागीदारी करून युपीआय आणि रुपे कार्ड योजनांसारखे एनपीसीआय चे विविध पेमेंट प्लॅटफॉर्म आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत नेणे हा आहे. यामुळे भारतीय पर्यटक आणि परदेशात राहणाऱ्या भारतीयांना सीमापार व्यवहार सहज पणे करणे शक्य होते; तसेच, भागीदार देश आणि संस्थांना त्यांची पेमेंट पायाभूत सुविधा (उदा. युपीआय सारख्या रिअल-टाइम पेमेंट प्रणाली किंवा रुपे सारख्या देशांतर्गत कार्ड योजना) उभारण्यास मदत मिळते.
युपीआय-आधारित व्यवहार सुरक्षित आणि पारदर्शक करण्यासाठी सरकार, आरबीआय आणि एनपीसीआय द्वारे वेळोवेळी विविध उपक्रम राबवले गेले आहेत.
पीटूपी म्हणजेच एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीला निधी हस्तांतरण आणि पीटूएम म्हणजेच व्यक्ती-ते-व्यापारी व्यवहार सुलभ करण्यासाठी युपीआय ला विविध देशांच्या पेमेंट प्रणालींशी जोडले गेले आहे.
Countries using UPI along with Partner institutions
|
Sl.
|
Country
|
Live for
|
Partner Institution
|
Live since
|
|
1
|
Bhutan
|
P2M
|
RMA Bhutan
|
July 2021
|
|
2
|
Singapore
|
P2M
|
NETS Singapore Pte. Ltd., HitPay Payment
Solutions Pte. Ltd., LiquidPay Group Pte. Ltd.
|
August 2021
|
|
3
|
UAE
|
P2M
|
Mashreq Bank PSC (NeoPay),
Network International
Magnati-Sole Proprietorship LLC
|
April 2022
|
|
4
|
Singapore
|
P2P
|
BCS Paynow
|
February 2023
|
|
5
|
France
|
P2M
|
LYRA Network
|
February 2024
|
|
6
|
Mauritius
|
P2M
|
Bank of Mauritius
|
February 2024
|
|
7
|
Sri Lanka
|
P2M
|
Lanka Pay Pvt. Ltd.
|
February 2024
|
|
8
|
Nepal
|
P2M
|
FonePay Payment Services Ltd.
|
March 2024
|
|
9
|
Qatar
|
P2M
|
Qatar National Bank
|
September 2025
|
|
10
|
Greece
|
P2P
|
Eurobank S.A.
|
May 2026
|
|
11
|
Nepal
|
P2P
|
Nepal Clearing House Limited (NCHL)
|
June 2026
|
|
12
|
Cambodia
|
P2M
|
Acleda Bank PLC
|
June 2026
|
ही माहिती अर्थ राज्यमंत्री पंकज चौधरी यांनी आज लोकसभेत एका प्रश्नाच्या लेखी उत्तरात दिली.
राधिका अघोर/राजेश शिरभाते/प्रिती मालंडकर
सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:
@PIBMumbai
/PIBMumbai
/pibmumbai
pibmumbai[at]gmail[dot]com
/PIBMumbai
/pibmumbai
(रिलीज़ आईडी: 2286743)
आगंतुक पटल : 18