ভাৰত আৰু নিউজিলেণ্ডৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীদ্বয়ে ২০২৬ চনৰ ১১ জুলাইত নিউজিলেণ্ডৰ অকলেণ্ডত সাক্ষাৎ কৰি ভাৰত-নিউজিলেণ্ড কৌশলগত অংশীদাৰিত্ব গঠনৰ কথা ঘোষণা কৰে। প্ৰধানমন্ত্ৰীদ্বয়ে পৰৱৰ্তী চাৰি বছৰত যৌথ পদক্ষেপৰ পথ প্ৰদৰ্শন আৰু ভাৰত-নিউজিলেণ্ড কৌশলগত অংশীদাৰিত্ব অধিক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে এক অংশীদাৰী পৰিকাঠামো হিচাপে ২০৩০ লৈ এই ৰোডমেপত অনুমোদন জনায়। কৌশলগত অংশীদাৰিত্বত এই ৰোডমেপৰ তলত উল্লেখ কৰা স্তম্ভসমূহত নিৰ্ধাৰিত ক্ষেত্ৰ আৰু পদক্ষেপসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছে, কিন্তু ইয়াতেই সীমাবদ্ধ নহয়।

প্ৰথম স্তম্ভঃ ৰাজনৈতিক আৰু কূটনৈতিক সম্পৰ্ক

আঞ্চলিক আৰু বহুপাক্ষিক অনুষ্ঠানৰ সমান্তৰালভাৱে সংশ্লিষ্ট প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু কেবিনেট মন্ত্ৰীসকলৰ মাজত নিয়মীয়াভাৱে বৈঠক আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ সময়সূচী নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়াস।

বৈদেশিক মন্ত্ৰীসকলৰ নিয়মীয়া আলোচনাৰ জৰিয়তে ফলপ্ৰসূ উচ্চ পৰ্যায়ৰ সহযোগিতা নিশ্চিত কৰা।

উমৈহতীয়া স্বাৰ্থৰ সকলো ক্ষেত্ৰত সহযোগিতা গভীৰ কৰিবলৈ সংশ্লিষ্ট মন্ত্ৰালয় আৰু চৰকাৰী বিভাগসমূহৰ মাজত বৈঠক আৰু মত বিনিময় তীব্ৰ কৰা। ভাৰত আৰু নিউজিলেণ্ডৰ মাজত নিয়মীয়া সংসদীয় বিনিময় আৰু চৰকাৰী ভ্ৰমণৰ প্ৰচাৰ কৰা। ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ সচিব পৰ্যায়ৰ বাৰ্ষিক বৈঠক আৰু নিউজিলেণ্ডৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা তথা বাণিজ্য মন্ত্ৰালয়ৰ উপ-সচিব (আমেৰিকা আৰু এছিয়া) ৰ অনুশীলন একত্ৰিত কৰি কৌশলগত অংশীদাৰিত্ব আৰু ৰোডমেপ ২০৩০ৰ ৰূপায়ণৰ বাবে এক ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰা।

দ্বিতীয় স্তম্ভঃ প্ৰতিৰক্ষা আৰু নিৰাপত্তা সহযোগিতা

অনুশীলন, ইউনিটসমূহৰ ভ্ৰমণ (সামুদ্ৰিক, বায়ু, হ্ৰস্বম্যাদী কৰ্মচাৰীৰ বিনিময়, ক্ৰীড়া ভ্ৰমণ, প্ৰতিৰক্ষা কৰ্মচাৰীৰ কলেজৰ বিনিময় আৰু উচ্চ পৰ্যায়ৰ প্ৰতিৰক্ষা আলোচনাৰ জৰিয়তে সামৰিক মত বিনিময় অব্যাহত ৰখা।

মন্ত্ৰী পৰ্যায়কে ধৰি প্ৰতিৰক্ষা সম্পৰ্কীয় বিষয়ত আলোচনা বৃদ্ধি অব্যাহত ৰখা।

প্ৰতিৰক্ষা সহযোগিতাৰ ওপৰত ২০২৫ চনৰ ভাৰত-নিউজিলেণ্ড বুজাবুজি চুক্তি ৰূপায়ণ অব্যাহত ৰখা আৰু প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয় তথা সেৱা পৰ্যায়ত নিয়মীয়া, গঠনমূলক প্ৰতিৰক্ষা সম্পৰ্ক বজাই ৰখা। শেহতীয়াকৈ সন্মতি জনোৱা সামুদ্ৰিক সহযোগিতা ব্যৱস্থা, হাইড্ৰ’গ্ৰাফী আৰু নটিকেল কাৰ্ট’গ্ৰাফীৰ বিষয়ত সহযোগিতাৰ ব্যৱস্থা ৰূপায়ণ আৰু সামুদ্ৰিক ক্ষেত্ৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া পাৰস্পৰিক লজিষ্টিক সমৰ্থন ব্যৱস্থা ৰূপায়ণ কৰা।

সামুদ্ৰিক সহযোগিতা ব্যৱস্থাৰ অংশ হিচাপে দ্বিপাক্ষিক নৌ অনুশীলনকে ধৰি নৌ কাৰ্যকলাপসমূহ পৰিচালনা কৰা। ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰ উদ্যোগৰ সামুদ্ৰিক সুৰক্ষা স্তম্ভৰ অধীনত সামুদ্ৰিক বিষয়ত সহযোগিতা আগবঢ়াই নিয়া।

ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয় আৰু নিউজিলেণ্ডৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা তথা বাণিজ্য মন্ত্ৰালয়ৰ নেতৃত্বত এক বাৰ্ষিক সামুদ্ৰিক সুৰক্ষা আলোচনা
ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয় আৰু নিউজিলেণ্ডৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা তথা বাণিজ্য মন্ত্ৰালয়ৰ নেতৃত্বত সন্ত্ৰাসবাদ বিৰোধী (চিটি) এক যুটীয়া কাৰ্যকৰী গোট (জেডব্লিউজি) স্থাপনৰ বাবে বুজাবুজিৰ চুক্তিপত্ৰ কাৰ্যকৰী কৰা আৰু পাৰস্পৰিকভাৱে সন্মত হোৱা সময়ত সন্ত্ৰাসবাদৰ বিৰুদ্ধে (চিটি) জেডব্লিউজিৰ প্ৰথমখন বৈঠক আহ্বান কৰা।

ভাৰত-নিউজিলেণ্ড চাইবাৰ ডায়ালগৰ জৰিয়তে অংশীদাৰী চাইবাৰ সুৰক্ষাৰ অগ্ৰাধিকাৰৰ সৈতে জড়িত হোৱা।

নাৰ্ক’টিক ড্ৰাগছ, চাইকোট্ৰপিক পদাৰ্থ, পূৰ্বৱৰ্তী ৰাসায়নিক পদাৰ্থ আৰু সম্পৰ্কিত বিষয়সমূহৰ সৰবৰাহৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতাৰ ওপৰত ভাৰত-নিউজিলেণ্ড বুজাবুজি চুক্তিৰ আনুষ্ঠানিককৰণৰ দিশত কাম কৰা।

আইন বলৱৎ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহযোগিতাৰ বাবে ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অনুসন্ধান সংস্থা আৰু নিউজিলেণ্ড আৰক্ষীৰ মাজত এক বুজাবুজি চুক্তিৰ আনুষ্ঠানিককৰণৰ দিশত কাম কৰা।

আন্তঃগাঁথনি ব্যৱস্থাৰ স্থিতিস্থাপকতা উন্নত কৰিবলৈ দুৰ্যোগ প্ৰতিৰোধী আন্তঃগাঁথনিৰ বাবে মিত্ৰতাৰ জৰিয়তে সহযোগিতা শক্তিশালী কৰা।

তৃতীয় স্তম্ভঃ বাণিজ্য আৰু অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা

দ্বিপাক্ষিক বাণিজ্য ২০৩০ চনৰ ভিতৰত সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ দ্বিপাক্ষিক দ্বিমুখী বাণিজ্য দুগুণ কৰি এন জেড ৭ বিলিয়ন (৩৫,০০০ কোটি) কৰাৰ এক আকাংক্ষিত লক্ষ্যৰ দিশত কাম কৰা।

ভাৰত-নিউজিলেণ্ড মুক্ত বাণিজ্য চুক্তিৰ বাবে পৰৱৰ্তী পদক্ষেপসমূহৰ ওপৰত একেলগে কাম কৰা যাতে ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰৱেশ আৰু ফলপ্ৰসূ ৰূপায়ণ নিশ্চিত কৰিব পাৰি।

শুল্ক প্ৰক্ৰিয়া সৰল কৰা আৰু বিশ্বাসযোগ্য বাণিজ্যৰ সুবিধাৰ বাবে ২০২৪ চনৰ শুল্ক সহযোগিতা ব্যৱস্থা (চিচিএ) ৰ অধীনত ২০২৫ চনৰ অনুমোদিত অৰ্থনৈতিক অপাৰেটৰ পাৰস্পৰিক স্বীকৃতি ব্যৱস্থা (এইঅ’-এমআৰএ) কাৰ্য্যকৰী কৰা।

যৌথ গৱেষণা, জ্ঞানৰ আদান-প্ৰদান, শস্য চপোৱাৰ পাছৰ উদ্ভাৱন আৰু বজাৰ উন্নয়নৰ পদক্ষেপসমূহক আগুৱাই নিয়াৰ বাবে প্ৰাথমিক উদ্যোগসমূহে উদ্যানশস্যৰ ওপৰত ২০২৫ চনৰ সহযোগিতাৰ স্মাৰক পত্ৰ ৰূপায়ণ কৰা।

বহনক্ষম নীতি আলোচনা, কাৰিকৰী বিনিময় আৰু সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অনুশীলন শ্বেয়াৰৰ জৰিয়তে বনজ সহযোগিতাৰ ওপৰত ২০২৫ চনৰ অভিপ্ৰায় পত্ৰ ৰূপায়ণ কৰা।

কাৰিকৰী আৰু নীতিগত সহযোগিতা আগবঢ়াই নিয়াৰ বাবে পশুপালন আৰু দুগ্ধ উৎপাদনৰ ওপৰত বুজাবুজিৰ চুক্তিপত্ৰ ৰূপায়ণ কৰা।

পৰ্যটন

পৰ্যটন খণ্ডত দ্বিমুখী পৰ্যটকৰ প্ৰৱাহ আৰু উদ্যোগৰ সহযোগিতা বৃদ্ধিৰ বাবে পৰ্যটনৰ ওপৰত বুজাবুজিৰ চুক্তিপত্ৰ কাৰ্যকৰী কৰা।

আপডেট কৰা বিমান সেৱা চুক্তিৰ অধীনত বিমান পৰিবহণ সংস্থাসমূহক প্ৰত্যক্ষ (নন ষ্টপ) বিমান সেৱা আৰম্ভ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰি পৰ্যটন বিকাশৰ প্ৰচাৰ কৰা।

চতুৰ্থ স্তম্ভঃ জনসাধাৰণ, সংস্কৃতি আৰু ক্ৰীড়া

প্ৰবাসী সম্প্ৰদায়ক জনসাধাৰণৰ মাজত দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰাৰ ক্ষেত্ৰত অংশীদাৰ হিচাপে জড়িত কৰা।

ক্ৰীড়াৰ ক্ষেত্ৰত ২০২৫ চনৰ সহযোগিতাৰ স্মাৰক পত্ৰ ৰূপায়ণ অব্যাহত ৰখা। ভাৰতৰ যুৱ পৰিক্ৰমা তথা ক্ৰীড়া মন্ত্ৰালয় আৰু নিউজিলেণ্ডৰ মাজত ক্ৰীড়াৰ ওপৰত ভাৰত-নিউজিলেণ্ড যুটীয়া কাৰ্য্য পৰিকল্পনা ৰূপায়ণ কৰা।

পৰম্পৰাগত ঔষধৰ ওপৰত বিশেষজ্ঞ-পৰ্যায়ৰ আদান-প্ৰদানক সমৰ্থন কৰা।

পৰিবহণ সঞ্চালকালয়, ভাৰতৰ বন্দৰ, জাহাজ পৰিবহণ আৰু জলপথ মন্ত্ৰালয় তথা মেৰিটাইম নিউজিলেণ্ডৰ মাজত আমাৰ নিজ নিজ সামুদ্ৰিক উদ্যোগসমূহক সমৰ্থন কৰিবলৈ সামুদ্ৰিক দক্ষতা প্ৰমাণপত্ৰৰ স্বীকৃতি শক্তিশালী কৰাৰ সুযোগ সন্দৰ্ভত আলোচনা অব্যাহত ৰখা।

ভাৰতৰ লোথালৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সামুদ্ৰিক ঐতিহ্য চৌহদ আৰু নিউজিলেণ্ড সামুদ্ৰিক সংগ্ৰহালয়ৰ মাজত বুজাবুজি চুক্তিৰ অধীনত সহযোগিতাক উৎসাহিত কৰা।

আমাৰ নিজ নিজ সংস্কৃতিৰ বিষয়ে অধিক ভালদৰে বুজাৰ বাবে সাংস্কৃতিক সহযোগিতাৰ ব্যৱস্থা ৰূপায়ণ কৰা।

স্থানীয় চৰকাৰৰ মাজত সহযোগিতাক উৎসাহিত কৰা।

পঞ্চম স্তম্ভঃ শিক্ষা, গৱেষণা, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি আৰু দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা

ভাৰত আৰু নিউজিলেণ্ডৰ নিজ নিজ শিক্ষা ব্যৱস্থাৰ ওপৰত তথ্যৰ আদান-প্ৰদান অব্যাহত ৰখাৰ বাবে দুয়োখন শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ মাজত ২০২৫ চনৰ শিক্ষা সহযোগিতা ব্যৱস্থা ৰূপায়ণ কৰা।

শিক্ষা সহযোগিতা ব্যৱস্থাৰ উদ্দেশ্যসমূহৰ সৈতে সংগতি ৰাখি চৰকাৰী আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক অংশীদাৰিত্বৰ সংখ্যা আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰাৰ চেষ্টা কৰা।

সৌৰ নিয়োজন, বিত্তীয় সাহায্য আৰু ক্ষমতা নিৰ্মাণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সৌৰ মিত্ৰশক্তিৰ সৈতে সক্ৰিয় সম্পৰ্কৰ জৰিয়তে জলবায়ু কাৰ্য্য আৰু নিম্ন নিৰ্গমন পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত সহযোগিতা গভীৰ কৰা।

বহনক্ষম শক্তি পৰিৱৰ্তনক সমৰ্থন কৰিবলৈ বিশ্ব জৈৱ ইন্ধন মিত্ৰতাৰ সৈতে জড়িত হোৱা। কৃষি, জলবায়ু, ডিজিটেল ৰূপান্তৰ আৰু নতুন তথা উদীয়মান প্ৰযুক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দি গৱেষণা, বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু উদ্ভাৱনৰ ক্ষেত্ৰত দ্বিপাক্ষিক অংশীদাৰিত্ব গঢ়ি তুলিবলৈ চৰকাৰী বিষয়া, প্ৰতিষ্ঠান আৰু উদ্যোগক উৎসাহিত কৰা।

ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা কৰ্তৃপক্ষ আৰু নিউজিলেণ্ডৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জৰুৰীকালীন ব্যৱস্থাপনা সংস্থাৰ মাজত প্ৰস্তুতি, জৰুৰীকালীন সঁহাৰি আৰু সামৰ্থ্য নিৰ্মাণক সামৰি লোৱা এক বুজাবুজিৰ চুক্তিপত্ৰ ৰূপায়ণ কৰা।

ষষ্ঠ স্তম্ভঃ আঞ্চলিক আৰু বহুপাক্ষিক সহযোগিতা

ভাৰত-প্ৰশান্ত মহাসাগৰীয়ৰ ওপৰত আধাৰিত নিয়ম বজাই ৰাখিবলৈ আছিয়ান নেতৃত্বাধীন আৰু অন্যান্য আঞ্চলিক মঞ্চৰ ওপৰত মত বিনিময়।

ইণ্ডো-পেচিফিক অ’চন ইনিচিয়েটিভৰ সামুদ্ৰিক সুৰক্ষা স্তম্ভৰ অধীনত দৃঢ় সহযোগিতা অন্বেষণ কৰা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন, বিশেষকৈ ইউ এন চি এল অ’ এছ অনুসৰি বিবাদৰ শান্তিপূৰ্ণ সমাধানক সমৰ্থন কৰা।

ৰাষ্ট্ৰসংঘত সহযোগিতা শক্তিশালী কৰা আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সংস্কাৰক সমৰ্থন কৰা, যাৰ ভিতৰত আছে সংস্কাৰিত নিৰাপত্তা পৰিষদৰ স্থায়ী সদস্যপদৰ বাবে ভাৰতৰ প্ৰাৰ্থীত্ব।

বহুপাক্ষিক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠনসমূহত প্ৰাৰ্থীত্বৰ বাবে য'ত সম্ভৱ পাৰস্পৰিক সমৰ্থন বিনিময় কৰা।

মন কৰিব যে ভাৰত-নিউজিলেণ্ড কৌশলগত অংশীদাৰিত্বঃ ২০৩০ চনৰ ৰোডমেপে কোনো বিত্তীয় দায়বদ্ধতাৰ সৃষ্টি নকৰে আৰু ঘৰুৱা বা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনৰ অধীনত কোনো আইনীভাৱে বাধ্যতামূলক অধিকাৰ বা দায়বদ্ধতা সৃষ্টি নকৰে।

****

MJPS/SS/ST/MK