સહિયારી વૃદ્ધિ, સમૃદ્ધિ અને સ્થિતિસ્થાપકતા માટે વ્યૂહાત્મક અભિમુખતા (કન્વર્જન્સ) અને વિશ્વાસની ભાગીદારીને આગળ ધપાવવી

ભારતના પ્રધાનમંત્રી મહામહિમ શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના આમંત્રણ પર, જાપાનના પ્રધાનમંત્રી મહામહિમ સુશ્રી ટકાઈચી સાનાએ (H.E. Ms. TAKAICHI Sanae) 16મી ભારત-જાપાન વાર્ષિક શિખર પરિષદ માટે 1-3 જુલાઈ 2026 દરમિયાન ભારતની સત્તાવાર મુલાકાત લીધી હતી. પ્રધાનમંત્રી ટકાઈચીની સાથે વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, સીઈઓ (CEOs) અને ઉદ્યોગ જગતના અગ્રણીઓ સહિતનું એક ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રતિનિધિમંડળ આવ્યું હતું. પ્રધાનમંત્રી ટકાઈચીની આ ભારતની પ્રથમ સત્તાવાર મુલાકાત હતી.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ ગત વાર્ષિક શિખર પરિષદ પછીના વિકાસની સમીક્ષા કરી હતી અને ભારત-જાપાન વિશેષ વ્યૂહાત્મક અને વૈશ્વિક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત કરવા માટે સહયોગના વ્યાપક ક્ષેત્રો પર ચર્ચા કરી હતી. તેઓએ સ્વીકાર્યું હતું કે બંને દેશો વચ્ચે આવા વ્યૂહાત્મક અને વૈશ્વિક સહયોગને મજબૂત બનાવવો પરસ્પર ફાયદાકારક રહેશે અને તે એક સ્થિતિસ્થાપક અને સમૃદ્ધ ઈન્ડો-પેસિફિક અને તેનાથી આગળના ક્ષેત્રોમાં યોગદાન આપશે.

વધુને વધુ અસ્થિર અને અનિશ્ચિત ભૌગોલિક રાજકીય વાતાવરણમાં ભારત-જાપાન ભાગીદારીના વ્યૂહાત્મક મહત્વને સ્વીકારીને, બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ પરસ્પર પૂરક સંબંધો વિકસાવવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતાને પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો. 15મી ભારત-જાપાન વાર્ષિક શિખર પરિષદની સફળતાના આધારે, તેઓ ત્રણ અગ્રતા ધરાવતા ક્ષેત્રોના આધારે સહયોગને આગળ વધારવા માટે સંમત થયા હતા: સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સહયોગ; આર્થિક સુરક્ષા, ઊર્જા સ્થિતિસ્થાપકતા, ટેકનોલોજી અને નવીનતા (ઇનોવેશન) સહિત આર્થિક ભાગીદારી; અને લોકો વચ્ચે પરસ્પર સંપર્ક (પીપલ-ટુ-પીપલ એક્સચેન્જ). તેઓએ એવો અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો હતો કે ભારત અને જાપાન પોતપોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોને સાકાર કરવાના પ્રયાસોમાં કુદરતી અને અનિવાર્ય ભાગીદાર છે.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે વિશ્વની અગ્રણી લોકશાહીઓ અને મુખ્ય અર્થવ્યવસ્થાઓ તરીકે, મુક્ત, ખુલ્લી અને કાયદાના શાસન પર આધારિત આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યવસ્થાને આકાર આપવાની અને તેને જાળવી રાખવાની તેમની ફરજ છે. આ હેતુ માટે, પ્રધાનમંત્રી મોદીએ અદ્યતન "મુક્ત અને ખુલ્લો ઈન્ડો-પેસિફિક (FOIP)" દ્રષ્ટિકોણને આવકાર્યો હતો અને જણાવ્યું હતું કે તે ઈન્ડો-પેસિફિક ઓશન્સ ઇનિશિયેટિવ (IPOI) અને મ્યુચ્યુઅલ એન્ડ હોલિસ્ટિક એડવાન્સમેન્ટ ફોર સિક્યોરિટી એન્ડ ગ્રોથ એક્રોસ રિજન્સ (MAHASAGAR - મહાસાગર) સાથે નજીકથી સુસંગત છે. તેઓએ તેમના સમાન વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિકોણના આધારે નક્કર સહયોગને વધુ ઊંડો કરવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી હતી.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ દ્વિપક્ષીય સંરક્ષણ અને સુરક્ષા સહયોગ પ્રગતિના પંથે હોવા અંગે ઊંડો સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો અને ગત વાર્ષિક શિખર પરિષદમાં અપનાવવામાં આવેલા સંરક્ષણ સહયોગ પરના સંયુક્ત જાહેરનામાના આધારે સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટ કરી હતી. તેમણે તેમના મંત્રીઓને આ વર્ષના અંત સુધીમાં ટોક્યોમાં '2+2' મંત્રી સ્તરની બેઠકના ચોથા રાઉન્ડનું આયોજન કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો. તેમણે જાપાની પક્ષની બંને સેવાઓ દ્વારા સમર્થિત નૌકા સૈન્ય અભ્યાસ "JAIMEX 25" ના સફળ સંચાલન સહિત સંબંધિત સંરક્ષણ સેવાઓ વચ્ચેના સહયોગમાં થયેલી પ્રગતિને આવકારી હતી. વિશાખાપટ્ટનમ ખાતે યોજાયેલી ઇન્ટરનેશનલ ફ્લીટ રિવ્યુ 2026 માં જાપાનની ભાગીદારીને ભારતે આવકારી હતી. તેઓ ઉન્નત સૈન્ય અભ્યાસો, સેટેલાઇટ ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ કરીને મેરિટાઇમ ડોમેન અવેરનેસ (દરિયાઈ ક્ષેત્રની જાગૃતિ), નૌકા સૈન્ય જાળવણી, સમારકામ અને ઓવરહોલ (MRO) સહયોગ, અને "મેક ઇન ઇન્ડિયા" ના માળખા હેઠળ સંરક્ષણ સાધનો અને ટેકનોલોજી સહયોગ દ્વારા દરિયાઈ સુરક્ષા સહયોગને વધુ ઊંડો કરવા સંમત થયા હતા.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ સંરક્ષણ સાધનો અને ટેકનોલોજીના હસ્તાંતરણ પરના ત્રણ સિદ્ધાંતોની જાપાનની સમીક્ષાને આવકારી હતી અને આશા વ્યક્ત કરી હતી કે તે બંને દેશો વચ્ચેના સંરક્ષણ સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવશે. બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો કે યુનિફાઇડ કોમ્પ્લેક્સ રેડિયો એન્ટેના ("UNICORN") પ્રોજેક્ટ સંબંધિત બાકી રહેલી તકનીકી વિગતો પર સૈદ્ધાંતિક રીતે સમજૂતી થઈ ગઈ છે. તેમણે આ પ્રોજેક્ટ વહેલી તકે પૂર્ણ થાય તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરી હતી અને સંરક્ષણ સાધનો અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં અન્ય પ્રોજેક્ટ્સને સાકાર કરવાના માર્ગો શોધવા પર સંમતિ દર્શાવી હતી.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ સ્વીકાર્યું હતું કે વર્તમાન આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસ્થિતિ બંને દેશો માટે આર્થિક સુરક્ષાના ક્ષેત્રોમાં નક્કર સહયોગને વધુ પ્રોત્સાહન આપવાની માંગ કરે છે. તેઓ આર્થિક સુરક્ષા સહયોગને વધુ ઊંડો કરવા અને સ્થિતિસ્થાપક તેમજ સમૃદ્ધ પ્રદેશને ટેકો આપવા માટે મુખ્ય પહેલો વિકસાવવા પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે આર્થિક બળજબરી અને બિન-બજાર નીતિઓ તથા પ્રથાઓ પર પોતાની ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી, જેમાં મનસ્વી નિકાસ નિયંત્રણોનો સમાવેશ થાય છે જે ખાસ કરીને મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને મહત્વપૂર્ણ ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં સપ્લાય ચેઈન (પુરવઠા શૃંખલા) માં વિક્ષેપ અને કિંમતોની હેરાફેરી તરફ દોરી શકે છે. તેમણે વૈવિધ્યસભર, સ્થિતિસ્થાપક અને વિશ્વસનીય વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન, ન્યાયી સ્પર્ધાત્મક વૈશ્વિક વાતાવરણ અને કોઈપણ એક દેશ પર નિર્ભરતા ટાળવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે તેમના નિયમો અને સંબંધિત કાયદાઓનું સન્માન કરતી વખતે મુખ્ય ટેકનોલોજીઓને પ્રોત્સાહન આપવા અને સુરક્ષિત કરવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા પુનઃપુષ્ટ કરી હતી.

બંને પક્ષોએ પરસ્પર નિકાસ નિયંત્રણના પડકારોને હળવા કરીને ઉચ્ચ ટેકનોલોજીના વેપારને વધુ સુરક્ષિત રાખવા માટે સંમતિ આપી હતી. વધુમાં, તેઓએ બંને દેશોના સંબંધિત મંત્રાલયો વચ્ચે પરામર્શને આગળ વધારવાનો નિર્ણય કર્યો. તેમણે ગત વાર્ષિક શિખર પરિષદમાં શરૂ કરાયેલી ઇકોનોમિક સિક્યોરિટી ઇનિશિયેટિવ (આર્થિક સુરક્ષા પહેલ) ના આધારે બંને દેશો દ્વારા લેવાયેલા પગલાંની પ્રશંસા કરી હતી, જેમાં આ વર્ષની શરૂઆતમાં ઉદ્ઘાટન ખાનગી-ક્ષેત્ર આર્થિક સુરક્ષા સંવાદ અને આર્થિક સુરક્ષા સંવાદના બીજા રાઉન્ડના આયોજનનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે સેમિકન્ડક્ટર્સ, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો, માહિતી અને સંચાર ટેકનોલોજી, સ્વચ્છ ઊર્જા અને ફાર્માસ્યુટિકલ્સ (દવાઓ) ના મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં પ્રોજેક્ટ-આધારિત સહયોગને વધુ પ્રોત્સાહન આપવા માટે 'આર્થિક સુરક્ષા સહયોગ પર ભારત-જાપાન સંયુક્ત જાહેરનામું' અપનાવ્યું હતું.

વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોમાં અસ્થિરતાથી પ્રભાવિત મુખ્ય ઊર્જા વપરાશ કરતા દેશો તરીકેના તેમના સહિયારા દરજ્જાને સ્વીકારીને, બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ ઊર્જા સુરક્ષા પર ભારત-જાપાન સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવાની તાતી જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ) સહિતના વિસ્તારો દ્વારા નેવિગેશનની અબાધિત સ્વતંત્રતા અને વૈશ્વિક વેપારના અવિરત પ્રવાહને સુનિશ્ચિત કરવાના અને વ્યાપારી જહાજોના પ્રવાહને અવરોધતા કોઈપણ પ્રતિબંધિત પગલાંનો વિરોધ કરવાના મહત્વ પર પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો. તેમણે ઊર્જા મૂલ્ય શૃંખલા (એનર્જી વેલ્યુ ચેઈન) માં વિસ્તૃત સહયોગની સંભાવનાઓને આવકારી હતી. ઊર્જા પુરવઠા શૃંખલાઓની સ્થિતિસ્થાપકતા વધારવા અને વૈશ્વિક ઊર્જા બજારોમાં સ્થિરતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે દ્વિપક્ષીય અને બહુપક્ષીય પ્લેટફોર્મ્સ દ્વારા સાથે મળીને કામ કરવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતા તેમણે પુનઃપુષ્ટ કરી હતી.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ દરિયાઈ ઊર્જા પરિવહન મૂલ્ય શૃંખલામાં સંયુક્ત રોકાણો સહિત સહયોગી તકો શોધવા અંગે સંમતિ દર્શાવી હતી. તેમણે ઊર્જા સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત કરવા માટેની પ્રાદેશિક પહેલોના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેમ કે જાપાનની પાર્ટનરશિપ ઓન વાઈડ એનર્જી એન્ડ રિસોર્સિસ રેઝિલિઅન્સ (POWERR Asia), દક્ષિણ એશિયામાં ઊર્જા સુરક્ષા માટે ભારતનો સહયોગ, અને ઈન્ડો-પેસિફિક એનર્જી સિક્યોરિટી પર ક્વાડ (Quad) પહેલ. તેમણે ઊર્જા સ્થિતિસ્થાપકતા પરના સંયુક્ત નિવેદનને અપનાવવાનું આવકાર્યું હતું. તેઓ વ્યૂહાત્મક પેટ્રોલિયમ ભંડાર (સ્ટ્રેટેજિક પેટ્રોલિયમ રિઝર્વ) પર સહયોગ મજબૂત કરવા માટે પણ સંમત થયા હતા, જેમાં શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓના આદાનપ્રદાન અને વ્યૂહાત્મક સ્ટોકપાઈલિંગ ઇકોસિસ્ટમ પર તકનીકી સહયોગનો સમાવેશ થાય છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં, પ્રધાનમંત્રી ટકાઈચીએ ઇન્ટરનેશનલ એનર્જી એજન્સી (IEA) માં ભારતના સભ્યપદ માટે તેમના સમર્થનની પુષ્ટિ કરી હતી.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ સ્વચ્છ ઊર્જા ક્ષેત્રમાં તેમની ભાગીદારીને આગળ ધપાવવા સંમતિ દર્શાવી હતી અને સમગ્ર ભારતમાં 1,000 બાયોગેસ પ્લાન્ટ અને ઓર્ગેનિક ખાતર પ્લાન્ટ સ્થાપવાના ભારતના લક્ષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને બાયોગેસ ઉત્પાદન વધારવા માટે ભારત-જાપાન સહયોગના નવા પ્રોજેક્ટ તરીકે 'ભારત-જાપાન કોઓપરેટિવ બાયોગેસ ફોર ગ્રોથ ઇનિશિયેટિવ' (CBG ઇનિશિયેટિવ) ના લોન્ચિંગની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે જાપાનના મિનિસ્ટ્રી ઓફ ઈકોનોમી, ટ્રેડ એન્ડ ઈન્ડસ્ટ્રી અને ભારતના સહકાર મંત્રાલય તેમજ પશુપાલન અને ડેરી વિભાગ વચ્ચે સહયોગના જ્ઞાપન (MoC) પર હસ્તાક્ષર કરવાનું આવકાર્યું હતું. તેમણે સ્વીકાર્યું કે હાઇડ્રોજન અને એમોનિયા માત્ર ડીકાર્બોનાઇઝેશન માટે જ નહીં પરંતુ ઊર્જા સુરક્ષા વધારવા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે બંને સરકારોના સતત સમર્થન હેઠળ ઓડિશામાં ઐતિહાસિક ગ્રીન એમોનિયા પ્રોજેક્ટને પ્રોત્સાહન આપવાની પુનઃપુષ્ટિ કરી હતી. તેમણે ક્લીન એમોનિયા, ગ્રીન હાઇડ્રોજન, સોલર પીવી (PV) ટેકનોલોજી, પરમાણુ ઊર્જા વગેરે ક્ષેત્રોમાં સ્વચ્છ ઊર્જા પ્રોજેક્ટ્સને પ્રોત્સાહન આપવાના મહત્વનો પણ સ્વીકાર કર્યો હતો.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ એવો અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો હતો કે સહયોગના આધારને વધુ વ્યાપક બનાવવા માટે AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) સહિતની નવી ટેકનોલોજીઓમાં નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. તેઓ AI માં રાષ્ટ્રીય ક્ષમતાઓ વધારવા અને વિશ્વસનીય તથા સ્થિતિસ્થાપક ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર સહયોગ મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત પર સંમત થયા હતા. તેમણે હિરોશિમા AI પ્રોસેસ અને ન્યૂ દિલ્હી ડિક્લેરેશન ઓન AI ઇમ્પેક્ટની ભાવના સાથે હાર્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ક્ષેત્ર સહિત AI ના ટકાઉ અને સર્વસમાવેશક વિકાસ માટે AI ટેકનોલોજીના ઉપયોગ અને ઉપયોગિતા દ્વારા નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવાની આવશ્યકતાની પુષ્ટિ કરી હતી, જ્યારે સાથે જ તકોનો લાભ લેવા અને સંબંધિત જોખમોને યોગ્ય રીતે ઘટાડવા તેમજ એક સ્થિતિસ્થાપક, ચપળ, વૈવિધ્યસભર અને વિશ્વાસપાત્ર AI સપ્લાય ચેઈન સુનિશ્ચિત કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો. આ સંદર્ભમાં, તેમણે ઉદ્ઘાટન ભારત-જાપાન AI વ્યૂહાત્મક સંવાદના આયોજનને આવકાર્યું હતું અને ભારત-જાપાન AI સહયોગ પહેલ હેઠળ થયેલી પ્રગતિને આગળ વધારવા માટે AI સહયોગ પર સંયુક્ત નિવેદન અપનાવ્યું હતું.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ જાપાનથી ભારતમાં વધી રહેલા ખાનગી રોકાણને આવકાર્યું હતું અને ભારતના 'વિકસિત ભારત' ના રાષ્ટ્રીય લક્ષ્યમાં તેના યોગદાનને સ્વીકાર્યું હતું. તેમણે ગત વાર્ષિક શિખર પરિષદમાં નક્કી કરાયેલા 10 ટ્રિલિયન યેનના લક્ષ્યને સાકાર કરવા તરફ થયેલી પ્રગતિની પ્રશંસા કરી હતી. તેઓ ભારત-જાપાન ઔદ્યોગિક સ્પર્ધાત્મકતા ભાગીદારી (IJICP) હેઠળ ફાસ્ટ-ટ્રેક મિકેનિઝમનો ઉપયોગ કરીને રોકાણના વાતાવરણને બહેતર બનાવવા તરફ કામ કરવા સંમત થયા હતા. બંને દેશોએ વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર (CEPA) પર હસ્તાક્ષર કર્યાને 15 વર્ષથી વધુ સમય વીતી ગયો હોવાનું નોંધીને અને દ્વિપક્ષીય વેપારને વધારવા તેમજ વૈવિધ્યસભર બનાવવાની જરૂરિયાતને સ્વીકારીને, તેઓ આ કરારને વધુ ભવિષ્યલક્ષી બનાવવા માટે તેના અમલીકરણની સમીક્ષા તેમજ સેપા (CEPA) ના સંપૂર્ણ અને અસરકારક ઉપયોગને ઝડપી બનાવવા સંમત થયા હતા. જાપાની પક્ષે અગ્રણી જાપાની નાણાકીય સંસ્થાઓ અને બેંકોને લાગુ પડતા કાયદાઓ અને નિયમો અનુસાર ભારતના બેંકિંગ અને બિન-બેંકિંગ નાણાકીય ક્ષેત્રોમાં તેમની ઉપસ્થિતિ મજબૂત કરવા માટે આપવામાં આવેલી સુવિધાઓની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે IJICP હેઠળ લોજિસ્ટિક્સ, ટેક્સટાઇલ્સ, ફૂડ પ્રોસેસિંગ, કૃષિ, ઓટોમોટિવ્સ અને ઔદ્યોગિક મૂડીગત સામાન (કેપિટલ ગુડ્સ) માં સહયોગ મજબૂત કરવાના દ્વિપક્ષીય પ્રયાસોને સમર્થન આપ્યું હતું. તેમણે સ્થાનિક ચલણના વ્યવહારો (લોકલ કરન્સી ટ્રાન્ઝેક્શન) સહિત ભારત અને જાપાન વચ્ચે પેમેન્ટ સિસ્ટમ્સ પર સહયોગ અને દ્વિપક્ષીય નાણાકીય સહયોગ વધારવાના મહત્વને પણ પુનઃપુષ્ટ કર્યો હતો. તેમણે ફાર્મા સપ્લાય ચેઈન સહિત હેલ્થકેર ક્ષેત્રમાં સહયોગ મજબૂત કરવાના મહત્વને પણ સ્વીકાર્યું હતું.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ ભારત-જાપાન એસએમઈ (SME) ફોરમના ઉદ્ઘાટન અને જાપાનથી ભારત આવેલા એરોનોટિકલ ક્ષેત્રના SME મિશનની મુલાકાતને આવકારી હતી. તેમણે વ્યવસાયિક વાતાવરણ સુધારવા અને ખાસ કરીને જાપાનીઝ અને ભારતીય વ્યવસાયો, મુખ્યત્વે SMEs અને સ્ટાર્ટઅપ્સ માટે નેટવર્ક વધારવાના વિવિધ પ્રયાસોની સતત પ્રગતિને આવકારી હતી. જાપાન-ઇન્ડિયા સ્ટાર્ટઅપ સપોર્ટ ઇનિશિયેટિવ (JISSI) ના આધારે, તેમણે વિવિધ યુનિવર્સિટીઓના સહયોગથી ભારતીય બજારમાં જાપાનીઝ SMEs અને સ્ટાર્ટઅપ્સની ભાગીદારીને વધુ પ્રોત્સાહિત કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (MSMEs) ની વધુ ભાગીદારી અને જાપાનીઝ સાહસો તથા ભારતના ટિયર-II અને ટિયર-III સપ્લાયર ઇકોસિસ્ટમ વચ્ચેના જોડાણોના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. આ સંદર્ભમાં, તેમણે વધુ રોકાણ પ્રવાહ, ઔદ્યોગિક સહયોગ અને ટેકનોલોજી ભાગીદારીની સુવિધા માટે તેમની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી હતી.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ ભારતના સામાજિક-આર્થિક વિકાસમાં જાપાનના વિકાસ સહયોગ સમર્થનના નોંધપાત્ર યોગદાનને સંતોષ સાથે નોંધ્યું હતું. તેમણે તાજેતરના ચાર પ્રોજેક્ટ્સની પ્રગતિને આવકારી હતી: મુંબઈ મેટ્રો (લાઈન 11), બેંગલુરુ મેટ્રો (ફેઝ 3), મહારાષ્ટ્રમાં હેલ્થકેર ડિલિવરી અને શિક્ષણ પ્રણાલી, અને પંજાબમાં ટકાઉ બાગાયત (હોર્ટિકલ્ચર), જે કનેક્ટિવિટી મજબૂત કરવામાં અને સ્વચ્છ તથા ટકાઉ સામાજિક-આર્થિક વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવામાં યોગદાન આપશે. તેમણે આર્થિક વૃદ્ધિના સહ-નિર્માણમાં ફાળો આપે તે રીતે વિકાસ સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો ઈરાદો વ્યક્ત કર્યો હતો.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ ભારત અને જાપાન વચ્ચેના અગ્રણી (ફ્લેગશિપ) પ્રોજેક્ટ તરીકે મુંબઈ-અમદાવાદ હાઈ સ્પીડ રેલના મહત્વને પુનઃપુષ્ટ કર્યો હતો. પ્રધાનમંત્રી ટકાઈચીએ જણાવ્યું હતું કે જાપાન 2027 માં અગ્રતા ધરાવતા સેક્શન પર વ્યાપારી કામગીરી શરૂ કરવાના ભારતના લક્ષ્યને સંપૂર્ણપણે સમજે છે અને જરૂરી સહયોગ આપવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. તેમણે E10 દાખલ કરવાના લક્ષ્યને સ્વીકાર્યો હતો. તેમણે 7,000 કિમીના રાષ્ટ્રીય હાઈ સ્પીડ રેલ નેટવર્કના ભારતના વિઝનને હાંસલ કરવા માટે ભવિષ્યના હાઈ-સ્પીડ કોરિડોર પર સહયોગ કરવાના સંભવિત માર્ગો શોધવાની ઈચ્છા પણ વ્યક્ત કરી હતી. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જાપાની કંપનીઓને ભવિષ્યના કોરિડોરના વિકાસમાં ભાગ લેવાની તકો શોધવા માટે આમંત્રણ આપ્યું હતું અને આવી ભાગીદારીને સુવિધા આપવા માટે તેમની તૈયારી દર્શાવી હતી, જેને જાપાની પક્ષે આવકારી હતી. તેમણે સમગ્ર ભારતમાં જાપાનની અદ્યતન ગતિશીલતા (મોબિલિટી) ટેકનોલોજીને ભારતના ઉત્કૃષ્ટ માનવ સંસાધનો અને બજારની સંભાવનાઓ સાથે જોડવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે, હાઈ સ્પીડ રેલ અને સર્વગ્રાહી ગતિશીલતામાં ખાનગી ક્ષેત્રની આગેવાની હેઠળના સહયોગ અને રોકાણને વેગ આપવાનો અભિપ્રાય પણ વ્યક્ત કર્યો હતો. આ હેતુ માટે, તેમણે બંને પક્ષો વચ્ચે નેક્સ્ટ-જનરેશન મોબિલિટી પાર્ટનરશિપ પર MoC પર હસ્તાક્ષર કરવાનું આવકાર્યું હતું. તેમણે માનવ સંસાધન સહયોગ સહિત જહાજ નિર્માણ (શિપબિલ્ડિંગ) ક્ષેત્રમાં સહયોગના મહત્વનો સ્વીકાર કર્યો હતો.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે અદ્યતન વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં સહયોગ અને આદાનપ્રદાન એ દ્વિપક્ષીય સંબંધોનો મુખ્ય સ્તંભ છે. આ સંદર્ભમાં, તેમણે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ વચ્ચે ચાલી રહેલા સંયુક્ત સંશોધન સહયોગ, બંને દેશોના વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધકોની પરસ્પર મુલાકાતો અને જાપાની કંપનીઓમાં ઇન્ટર્નશિપની તકો દ્વારા ઉદ્યોગ-શૈક્ષણિક જગતના સહયોગને સંતોષ સાથે નોંધ્યો હતો. તેમણે લોટસ (LOTUS) પ્રોગ્રામ હેઠળ સ્વીકારવામાં આવેલી ભારતીય પ્રતિભાઓની વધતી સંખ્યા, અને જાપાન સાયન્સ એન્ડ ટેકનોલોજી એજન્સીના સાકુરા સાયન્સ એક્સચેન્જ પ્રોગ્રામ તેમજ વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ (DST) ની પહેલો હેઠળ આમંત્રિત કરાયેલા જાપાની હાઈસ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓની નોંધ લીધી હતી. તેમણે ડીએસટી (DST) ના ભારત-જાપાન સહકારી વિજ્ઞાન કાર્યક્રમ (IJCSP), જાપાન સોસાયટી ફોર પ્રમોશન ઓફ સાયન્સ (JSPS), MEXT સ્કોલરશિપ અને ઇન્ટર-યુનિવર્સિટી એક્સચેન્જ પ્રોજેક્ટ જેવા કાર્યક્રમો દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ અને યુનિવર્સિટીના આદાનપ્રદાનને વધુ આગળ વધારવાના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ભારતીય અંતરિક્ષ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) અને જાપાન એરોસ્પેસ એક્સપ્લોરેશન એજન્સી (JAXA) વચ્ચે ચાલી રહેલા લુનર પોલર એક્સપ્લોરેશન (LUPEX) મિશનમાં થઈ રહેલી પ્રગતિને સંતોષ સાથે નોંધી હતી. તેમણે ભારતના DST અને જાપાનની કેબિનેટ ઓફિસ વચ્ચે ક્વોન્ટમ ટેકનોલોજીમાં તાજેતરમાં હસ્તાક્ષર કરાયેલા લેટર ઓફ ઇન્ટેન્ટ (આશય પત્ર) ને આવકાર્યો હતો.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ લોકો વચ્ચેના પરસ્પર સંપર્કને વધુ પ્રોત્સાહન આપવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા પુનઃપુષ્ટ કરી હતી, અને યાદ અપાવ્યું હતું કે બંને દેશો વચ્ચે પ્રતિભાઓનું પરિભ્રમણ એક પરસ્પર પૂરક સંબંધ બનાવે છે જે બંને પક્ષોના પડકારોનો ઉકેલ લાવે છે. તેમણે નિહોન્ગો પાર્ટનર્સ પ્રોગ્રામ સહિત અત્યાર સુધી થયેલી પ્રગતિની પ્રશંસા કરતા ભારતમાં જાપાની ભાષાના શિક્ષણને વધુ પ્રોત્સાહન આપવાની પુષ્ટિ કરી હતી. તેમણે આવકાર્યું હતું કે 2025 માં બંને દેશો વચ્ચે મુલાકાતીઓની સંખ્યા 5 લાખ 40 હજારને વટાવી ગઈ છે અને દ્વિપક્ષીય પ્રવાસનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તેમની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી હતી. તેમણે સંસ્થાકીય અને લોકો વચ્ચેના જોડાણને વધુ ઊંડું કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા બૌદ્ધિક અને સાંસ્કૃતિક આદાનપ્રદાનની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે ખાસ કરીને યુવાનોમાં એનિમે, મંગા, ગેમિંગ અને ફિલ્મો જેવા સર્જનાત્મક ઉદ્યોગો દ્વારા ભજવવામાં આવેલી મહત્વની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. પ્રવાસીઓ સહિત લોકો વચ્ચે વધી રહેલા પરસ્પર સંપર્કને સ્વીકારીને, તેમણે સંબંધિત સત્તાવાળાઓ વચ્ચે કોન્સ્યુલર બાબતો પર સંવાદને પ્રોત્સાહન આપવાના મહત્વની પુષ્ટિ કરી હતી.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ બંને દેશો વચ્ચેના આર્થિક અને લોકો વચ્ચેના જોડાણોને વધુ ઊંડા કરવા માટે ભારતીય રાજ્યો અને જાપાનીઝ પ્રીફેક્ચર્સ (પ્રાંતો) તથા નગરપાલિકાઓ દ્વારા ભજવવામાં આવેલી મહત્વની ભૂમિકાનો સ્વીકાર કર્યો હતો. તેમણે પ્રાદેશિક સ્તરે સતત વધી રહેલા આદાનપ્રદાનને આવકાર્યું હતું, જેમાં મૈત્રી અને આદાનપ્રદાન માટે ભારત-જાપાન ગવર્નર્સ નેટવર્કની સ્થાપના અને યામાનાશી પ્રીફેક્ચર અને ઉત્તર પ્રદેશ, તોયામા પ્રીફેક્ચર અને આંધ્ર પ્રદેશ, શિઝુઓકા પ્રીફેક્ચર અને ગુજરાત, હમામાત્સુ સિટી અને અમદાવાદ, વાકાયામા પ્રીફેક્ચર અને મહારાષ્ટ્ર, સાન'ઈન પ્રદેશ અને કેરળ, એહિમે પ્રીફેક્ચર અને તમિલનાડુ, ફુકુઓકા પ્રીફેક્ચર અને દિલ્હી તેમજ કિટાક્યુશુ સિટી અને તેલંગાણા વચ્ચેના તાજેતરના ઉચ્ચ સ્તરીય સહયોગનો સમાવેશ થાય છે.

પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક મુદ્દાઓ

અદ્યતન FOIP અને એક્ટ ઈસ્ટ પોલિસીના પ્રકાશમાં તેમજ એક સ્થિતિસ્થાપક અને સમૃદ્ધ ઈન્ડો-પેસિફિકને સાકાર કરવા માટે, બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ ભારતના ઉત્તર પૂર્વીય ક્ષેત્ર (NER) ના વ્યૂહાત્મક મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ માર્ગ નેટવર્ક, પુલ, હેલ્થકેરમાં સામાજિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, વન વ્યવસ્થાપન અને આપત્તિ જોખમ ઘટાડવા જેવા ક્ષેત્રોમાં આ પ્રદેશમાં હાર્ડ, સોફ્ટ અને લોકો વચ્ચેની કનેક્ટિવિટી વધારવામાં જાપાનના મજબૂત સમર્થનની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે સેમિકન્ડક્ટર્સ અને બાયોફ્યુઅલ ક્ષેત્રમાં જાપાનીઝ અને ભારતીય સાહસો દ્વારા જીવંત આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ તેમજ કૌશલ્ય વિકાસ, જાપાનીઝ ભાષાની તાલીમ અને માનવ સંસાધન આદાનપ્રદાનને આવકાર્યા હતા. તેમણે બિમસ્ટેક (BIMSTEC) સહિતના સંબંધિત ભાગીદારો અને પ્રાદેશિક સંગઠનો સાથે ગાઢ સહયોગમાં બંગાળની ખાડીના ક્ષેત્ર સાથે NER ને જોડતી ઔદ્યોગિક મૂલ્ય શૃંખલા વિકસાવવા માટેની તેમની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટ કરી હતી. તેમણે મેઘાલયના શિલોંગ ખાતે ફેબ્રુઆરી 2026 માં છઠ્ઠી ભારત-જાપાન બૌદ્ધિક કોન્ક્લેવના સફળ આયોજનને પણ સ્વીકાર્યું હતું. તેઓ વહેલી તકે એક્ટ ઈસ્ટ ફોરમ (AEF) ના આગામી રાઉન્ડના આયોજનના મહત્વ પર સંમત થયા હતા.

સ્થિતિસ્થાપક અને સમૃદ્ધ ઈન્ડો-પેસિફિકના સહિયારા લક્ષ્ય તરફ, બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ સમાન વિચારધારા ધરાવતા દેશો વચ્ચે સહયોગ વધારવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી હતી. તેમણે ક્વાડ (Quad) માળખા હેઠળ થઈ રહેલી સતત પ્રગતિને આવકારી હતી અને વ્યવહારિક સહયોગ વધારવા માટેની તેમની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા પુનઃપુષ્ટ કરી હતી. તેમણે દરિયાઈ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા; મહત્વપૂર્ણ ખનિજો સહિત આર્થિક સમૃદ્ધિ અને સુરક્ષા; મહત્વપૂર્ણ અને ઉભરતી ટેકનોલોજી; અને માનવતાવાદી સહાય તથા આપત્તિ પ્રતિભાવના ચાર સ્તંભોમાં ક્વાડ સહયોગના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રોમાં વધી રહેલો દ્વિપક્ષીય સહયોગ ક્વાડના પ્રયાસોને વધુ મજબૂત અને પૂરક બનાવશે. તેમણે આગામી ક્વાડ લીડર્સ સમિટ વહેલી તકે બોલાવવા તરફ સહયોગ કરવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતા પુનઃપુષ્ટ કરી હતી. તેમણે પ્રાદેશિક સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત કરવા અને શાંતિ, સ્થિરતા તથા સમૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે આસિયાન (ASEAN) સભ્ય દેશો સાથેના સહયોગના મહત્વ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. આ સંદર્ભમાં, તેઓ ફિલિપાઇન્સ સાથે ઉદ્ઘાટન ત્રિપક્ષીય 1.5 ટ્રેક નીતિ સંવાદ યોજવાની તૈયારીઓ શરૂ કરવા સંમત થયા હતા. તેમણે આસિયાનની કેન્દ્રીયતા અને એકતા માટે તેમના મજબૂત સમર્થન અને "ઈન્ડો-પેસિફિક પર આસિયાન આઉટલુક (AOIP)" માટે તેમના અડગ સમર્થનનો પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો. વધુમાં, તેમણે સમાન વિચારધારા ધરાવતા દેશો વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ ખનિજ પુરવઠા શૃંખલાઓને મજબૂત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો, જેમાં વર્લ્ડ બેંક ગ્રુપની રેઝિલિઅન્ટ એન્ડ ઇન્ક્લુઝિવ સપ્લાય-ચેઈન એન્હાન્સમેન્ટ (RISE) પાર્ટનરશિપ અને એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક (ADB) ની ક્રિટિકલ મિનરલ્સ-ટુ-મેન્યુફેક્ચરિંગ ફાઇનાન્સિંગ પાર્ટનરશિપ ફેસિલિટી (CMM-FPF) જેવી બહુપક્ષીય વિકાસ બેંકો (MDBs) દ્વારા સહયોગનો સમાવેશ થાય છે.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ પૂર્વ ચીન સમુદ્ર અને દક્ષિણ ચીન સમુદ્રની સ્થિતિ પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે નેવિગેશન અને ઓવરફ્લાઇટની સ્વતંત્રતા તેમજ સુરક્ષાને જોખમમાં મૂકતા કોઈપણ એકપક્ષીય પગલાં અને બળ પ્રયોગ અથવા દબાણ દ્વારા યથાસ્થિતિ (સ્ટેટસ કો) બદલવાના પ્રયાસોનો તેમનો મજબૂત વિરોધ દોહરાવ્યો હતો. તેમણે વિવાદિત વિશેષતાઓના વધી રહેલા સૈન્યીકરણ પર પોતાની ગંભીર ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે દરિયાઈ વિવાદો શાંતિપૂર્ણ રીતે અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અનુસાર ઉકેલાવા જોઈએ, જેમ કે UNCLOS માં પ્રતિબિંબિત થાય છે.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ ઉત્તર કોરિયાના પરમાણુ અને મિસાઈલ કાર્યક્રમો અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) ના સંબંધિત ઠરાવો અનુસાર ઉત્તર કોરિયાના સંપૂર્ણ પરમાણુ નિઃશસ્ત્રીકરણ માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા પુનઃપુષ્ટ કરી હતી. તેમણે પ્રદેશમાં અને તેનાથી આગળ ઉત્તર કોરિયામાં અને ત્યાંથી પરમાણુ તથા મિસાઈલ ટેકનોલોજીના પ્રસાર અંગેની સતત ચિંતાનો ઉકેલ લાવવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે યુએનના તમામ સભ્ય દેશોને વિનંતી કરી હતી કે તેઓ ઉત્તર કોરિયાને તમામ હથિયારો અને સંબંધિત સામગ્રીના હસ્તાંતરણ અથવા ઉત્તર કોરિયા પાસેથી ખરીદી પરના પ્રતિબંધ સહિતના પ્રતિબંધો લાગુ કરવા માટે UNSC ના ઠરાવો હેઠળ તેમની આંતરરાષ્ટ્રીય જવાબદારીઓનું પાલન કરે. તેમણે અપહરણના મુદ્દાના તાત્કાલિક ઉકેલની આવશ્યકતાને પુનઃપુષ્ટ કરી હતી.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓ મ્યાનમારની સ્થિતિ અને તેની પ્રાદેશિક અસરો અંગે ચિંતિત છે. તેમણે હિંસા તાત્કાલિક બંધ કરવા અને મ્યાનમારની આગેવાની હેઠળના, મ્યાનમારની માલિકીના શાંતિપૂર્ણ અને ટકાઉ ઉકેલ માટે તમામ હિસ્સેદારો વચ્ચે સર્વસમાવેશક સંવાદ માટે સાનુકૂળ વાતાવરણ ઊભું કરવા માટે હાકલ દોહરાવી હતી.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ મધ્ય પૂર્વમાં ટકાઉ શાંતિ અને સ્થિરતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી હતી. ઈરાનની આસપાસની સ્થિતિ અંગે, તેમણે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની દ્વારા મુક્ત અને સલામત નેવિગેશન સુનિશ્ચિત કરવા, ઊર્જા અને અન્ય આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ માટે સ્થિર સપ્લાય ચેઈન જાળવવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું પાલન કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો, ખાસ કરીને જે UNCLOS માં પ્રતિબિંબિત થાય છે. તેમણે ગાઝાના પુનઃનિર્માણ માટેની વ્યાપક યોજનાને આગળ વધારવા અને દ્વિ-રાષ્ટ્ર ઉકેલ (ટુ-સ્ટેટ સોલ્યુશન) સુનિશ્ચિત કરવાની પ્રતિબદ્ધતા પર જીવંત રહેવાની અનિવાર્યતા પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે પુનઃપુષ્ટિ કરી હતી કે પ્રદેશમાં વહેલી તકે સ્થિરતા પુનઃસ્થાપિત કરવા અને કાયમી શાંતિ પ્રાપ્ત કરવા માટે સતત રાજદ્વારી પ્રયાસો અનિવાર્ય છે.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ ઇન્ડિયા આફ્રિકા ફોરમ સમિટ (IAFS) મિકેનિઝમ અને જાપાનની ટોક્યો ઇન્ટરનેશનલ કોન્ફરન્સ ઓન આફ્રિકન ડેવલપમેન્ટ (TICAD) તેમજ હિન્દ મહાસાગર-આફ્રિકાની આર્થિક ક્ષેત્ર પહેલમાં પરિકલ્પના કર્યા મુજબ આફ્રિકામાં સહયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા પુનઃપુષ્ટ કરી હતી. આ હેતુ માટે, તેમણે આફ્રિકામાં જાપાન-ભારત સહયોગના વિસ્તરણ માટે વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિકોણની રચના અને વેપાર તથા રોકાણ માટે એક હબ સ્થાપિત કરવા માટે ભારતમાં ઔદ્યોગિક એકાગ્રતા અને આફ્રિકામાં ટકાઉ આર્થિક વિકાસ માટે ભારત-જાપાન સહયોગ પહેલને આગળ ધપાવવાની નોંધ લીધી હતી. તેમણે આ પહેલોના તાલમેલ (સિનર્જી) ના આધારે નક્કર સહયોગને વધુ પ્રોત્સાહન આપવા માટેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી હતી.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ચાર્ટર સહિત આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા અનુસાર યુક્રેનમાં ન્યાયી અને કાયમી શાંતિ માટે સમર્થન વ્યક્ત કર્યું હતું. તેમણે ન્યાયી અને કાયમી શાંતિ પ્રાપ્ત કરવા માટે વિવિધ દેશો દ્વારા ચાલી રહેલા રાજદ્વારી પ્રયાસોને પણ આવકાર્યા હતા.

બહુપક્ષીય મોરચે, બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ વર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય વાસ્તવિકતાઓને વધુ સારી રીતે પ્રતિબિંબિત કરવા માટે, કાયમી અને બિન-કાયમી બંને શ્રેણીઓના વિસ્તરણ દ્વારા સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (UNSC) ના તાત્કાલિક સુધારા માટે અન્ય G4 દેશો સાથે નજીકથી કામ કરવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવી હતી, જેને મોટાભાગના સભ્ય દેશો સમર્થન આપે છે. તેમણે એક નિશ્ચિત સમયમર્યાદામાં નક્કર પરિણામો મેળવવાના એકંદર ઉદ્દેશ્ય સાથે આંતર-સરકારી વાટાઘાટોના માળખા હેઠળ ટેક્સ્ટ-આધારિત વાટાઘાટોની શરૂઆત દ્વારા ખાસ કરીને UNSC સુધારાને વેગ આપવાનો તેમનો દ્રઢ સંકલ્પ વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે સુધારેલી UNSC માં કાયમી બેઠક માટે એકબીજાની ઉમેદવારી માટે પરસ્પર સમર્થન વ્યક્ત કર્યું હતું. તેમણે સંતોષ સાથે એ પણ નોંધ્યું હતું કે ભારત અને જાપાન વર્ષ 2028-29 અને 2033-34 માં બિન-કાયમી બેઠકો માટે સંબંધિત ઉમેદવારીઓ માટે પરસ્પર સમર્થન પર સહમતિ પર પહોંચ્યા છે. તેમણે બદલાતી દુનિયામાં વૈશ્વિક શાસનમાં યોગદાન આપતી સંયુક્ત રાષ્ટ્રની કાર્યક્ષમતા અને અસરકારકતા વધારવા માટે યુએન (UN) સુધારણાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ આપત્તિ જોખમ ઘટાડવા માટે સેન્ડાઈ ફ્રેમવર્ક 2015-2030 ની ભાવના અને સિદ્ધાંતો જેમ કે આપત્તિ જોખમ ઘટાડવામાં રોકાણનું મહત્વ અને "બિલ્ડ બેક બેટર" (વધુ બહેતર પુનઃનિર્માણ) ને આગળ ધપાવવાના ઈરાદા સાથે વર્ષ 2030 માં આપત્તિ જોખમ ઘટાડવા પર ચોથી સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વૈશ્વિક પરિષદની યજમાની માટે ભારતના સમર્થન બદલ જાપાનના સહયોગને આવકાર્યો હતો. તેમણે વર્ષ 2027 માં જાપાનના સેન્ડાઈ ખાતે યોજાનારી આપત્તિ જોખમ ઘટાડવા પરની એશિયા-પેસિફિક મંત્રી સ્તરની પરિષદ સહિત આપત્તિ જોખમ ઘટાડવાના ક્ષેત્રમાં સહયોગ ચાલુ રાખવા માટે પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી. તેઓ આફ્રિકા, એશિયા અને મધ્ય પૂર્વ/પશ્ચિમ એશિયા જેવા પ્રાદેશિક મુદ્દાઓ અને યુએન સુધારણા, અંતરિક્ષ, સાયબર સુરક્ષા અને દરિયાઈ ક્ષેત્રો, આબોહવા પરિવર્તન, આતંકવાદ અને આર્કટિક તેમજ નીતિ આયોજન સહિતના બહુપક્ષીય એજન્ડા પર વિદેશ મંત્રાલયો વચ્ચે નીતિગત પરામર્શને વધુ વધારવા સંમત થયા હતા.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ પાકિસ્તાન તરફથી થતા સરહદ પારના આતંકવાદ સહિત તમામ સ્વરૂપો અને અભિવ્યક્તિઓમાં આતંકવાદ અને હિંસક ઉગ્રવાદની સ્પષ્ટ અને સખત શબ્દોમાં નિંદા કરી હતી. તેમણે 22 એપ્રિલ 2025 ના રોજ જમ્મુ અને કાશ્મીરના પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલાની સખત શબ્દોમાં નિંદા કરી હતી, અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની મોનિટરિંગ ટીમની 29 જુલાઈ 2025 ના અહેવાલની નોંધ લીધી હતી જેમાં ધ રેઝિસ્ટન્સ ફ્રન્ટ (TRF) નો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમણે 10 નવેમ્બર 2025 ના રોજ દિલ્હીમાં થયેલી આતંકવાદી ઘટનાની પણ સખત શબ્દોમાં નિંદા કરી હતી. તેમણે આ નિંદનીય કૃત્યના ગુનેગારો, આયોજકો અને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડનારાઓને કોઈ પણ વિલંબ વિના ન્યાયના કટઘરામાં લાવવા હાકલ કરી હતી. તેમણે અલ કાયદા, આઈએસઆઈએસ/દાએશ (ISIS/Daesh), લશ્કર-એ-તૈયબા (LeT), જૈશ-એ-મોહમ્મદ (JeM) અને તેમના સહયોગીઓ સહિત યુએન-સૂચિબદ્ધ તમામ આતંકવાદી જૂથો અને સંસ્થાઓ વિરુદ્ધ સંકલિત પગલાં લેવા અને આતંકવાદીઓના સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાનોને જડમૂળથી ઉખેડી નાખવા, આતંકવાદી ભંડોળના માર્ગો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠિત ગુનાઓ સાથેના તેના જોડાણને નાબૂદ કરવા તેમજ આતંકવાદીઓની સરહદ પારની અવરજવરને રોકવા માટે દ્રઢ પગલાં લેવા આહ્વાન કર્યું હતું.

બંને પ્રધાનમંત્રીઓએ વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ભારત-જાપાન સહયોગને આગળ વધારવા માટે વાર્ષિક શિખર પરિષદની પદ્ધતિના મહત્વને પુનઃપુષ્ટ કર્યો હતો. રાજદ્વારી સંબંધોની સ્થાપનાના 75 વર્ષની ઉજવણીને 'ભારત-જાપાન સહિયારી ક્ષિતિજોના વર્ષ' (India-Japan Year of Shared Horizons) તરીકે મનાવતા, તેમણે વિશેષ વ્યૂહાત્મક અને વૈશ્વિક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત કરવા અને વર્ષભરના સ્મરણાત્મક કાર્યક્રમો સાથે લોકો વચ્ચેના સંબંધોને વધુ ઊંડા કરવા માટે તેમની પ્રતિબદ્ધતાની નવીનીકરણ કરી હતી.

પ્રધાનમંત્રી ટકાઈચીએ મુલાકાત દરમિયાન આપવામાં આવેલા આતિથ્ય સત્કાર બદલ પ્રધાનમંત્રી મોદીનો આભાર માન્યો હતો અને પ્રધાનમંત્રી મોદીને આગામી વર્ષે 17મી વાર્ષિક શિખર પરિષદ માટે જાપાન આવવાનું આમંત્રણ આપ્યું હતું, જે પ્રધાનમંત્રી મોદીએ સહર્ષ સ્વીકાર્યું હતું.

 

 

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(रिलीज़ आईडी: 2280597) आगंतुक पटल : 5