નેશનલ ફિલ્મ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન–નેશનલ ફિલ્મ આર્કાઇવ ઓફ ઇન્ડિયા (NFDC-NFAI) સંગ્રહમાંથી પાંચ પુનઃસ્થાપિત ક્લાસિક ડોક્યુમેન્ટ્રીઝને 19માં મુંબઈ ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ (MIFF 2026)માં ખાસ નોન-કમ્પિટિશન સેક્શન, "NFAI પ્રેઝન્ટ્સ – રિસ્ટોર્ડ ક્લાસિક્સ" હેઠળ પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી. દેશના સિનેમેટિક વારસાને સાચવવા અને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે સમર્પિત ભારત સરકારની મુખ્ય પહેલ નેશનલ ફિલ્મ હેરિટેજ મિશન હેઠળ તમામ પસંદગીની ફિલ્મોને પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી છે.

બુધવારે સાંજે સ્ક્રીનિંગ કરવામાં આવેલા આ ક્યુરેટેડ પેકેજમાં તત્કાલીન ફિલ્મ્સ ડિવિઝન દ્વારા નિર્મિત પાંચ ઐતિહાસિક ડોક્યુમેન્ટ્રીઝ દર્શાવવામાં આવી હતી. આ ફિલ્મો સામૂહિક રીતે ભારતના સાંસ્કૃતિક, કલાત્મક અને સામાજિક વારસાની વિગતો આપે છે, જે સમકાલીન દર્શકોને દેશના ભૂતકાળની મહત્વપૂર્ણ ક્ષણો અને વ્યક્તિત્વોને ફરીથી જોવાની તક પૂરી પાડે છે.

ત્રણ ડોક્યુમેન્ટ્રી આઇકોનિક વ્યક્તિત્વો મહાત્મા ગાંધી, બેગમ અખ્તર અને પંડિત રવિશંકર પર કેન્દ્રિત છે. અન્ય બે ડોક્યુમેન્ટ્રી તે સમયના કલકત્તા અને ભારતના આદિવાસી સમુદાયોનું સિનેમેટિક પ્રતિનિધિત્વ છે.

મહાત્મા: લાઇફ ઓફ ગાંધી 1869–1948 (ભાગ-I) વિઠ્ઠલભાઈ કે. ઝવેરી દ્વારા નિર્દેશિત અને વર્ષ 1968માં નિર્મિત, આ અંગ્રેજી ભાષાની ડોક્યુમેન્ટ્રી મહાત્મા ગાંધીના જીવન અને કાર્યનો વ્યાપક ચિતાર રજૂ કરવા માટે આર્કાઇવલ ફૂટેજનો વ્યાપક ઉપયોગ કરે છે. આ ફિલ્મ મહાત્મા ગાંધીના જીવન અને કાર્યોનો એક મૂલ્યવાન ઐતિહાસિક રેકોર્ડ પૂરો પાડે છે.

બેગમ અખ્તર ફિલ્મ્સ ડિવિઝન દ્વારા નિર્મિત અને વર્ષ 1971માં એન.કે. ઈસ્સર દ્વારા નિર્દેશિત, આ અંગ્રેજી ભાષાની ડોક્યુમેન્ટ્રી મલ્લિકા-એ-ગઝલ તરીકે પૂજનીય સુપ્રસિદ્ધ ગાયિકા બેગમ અખ્તરના જીવન અને કલાત્મકતાના વિવિધ પાસાઓને દર્શાવે છે. તેમના ઘરના, પરિવારના સભ્યોની હાજરીના અને સ્ટેજ પર્ફોર્મન્સના અંતરંગ દ્રશ્યો દ્વારા, આ ફિલ્મ પ્રખ્યાત ગઝલ અને ઠુમરી કલાકારની અસલ અભિવ્યક્તિને જીવંત રીતે રજૂ કરે છે.

રવિશંકર પ્રમોદ પતિ દ્વારા નિર્દેશિત અને વર્ષ 1970માં નિર્મિત, આ ડોક્યુમેન્ટ્રી બાયોપિક સુપ્રસિદ્ધ સિતાર વાદક પંડિત રવિશંકરના જીવન અને સર્જનાત્મક પ્રવાસની શોધ કરે છે. ઇન્ટરવ્યુ અને પર્ફોર્મન્સના ફૂટેજ દ્વારા, આ ફિલ્મ શાસ્ત્રીય સંગીતકાર, કંપોઝર અને ભારતીય સંગીતના સાંસ્કૃતિક રાજદૂતના અનેક આયામો રજૂ કરે છે.

પોર્ટ્રેટ ઓફ અ સિટી વર્ષ 1961માં ચિદાનંદ દાસગુપ્તા દ્વારા નિર્દેશિત, આ ડોક્યુમેન્ટ્રી તત્કાલીન કલકત્તાનું એક આકર્ષક સિનેમેટિક પોર્ટ્રેટ રજૂ કરે છે. કારખાનાઓ, અખબારોની ઓફિસો, નદીઓ અને રેસકોર્સના દ્રશ્યો સાથે સંગીત, આસપાસના અવાજો અને પ્રાસંગિક સંવાદો દ્વારા, આ ફિલ્મ ધમધમતા શહેરમાં જીવનની લય અને લાક્ષણિકતાઓને કેદ કરે છે.

અવર ઓરિજિનલ ઇનહેબિટન્ટ્સ જગત મુરારી દ્વારા નિર્દેશિત અને વર્ષ 1953માં નિર્મિત, આ અંગ્રેજી ભાષાની ડોક્યુમેન્ટ્રી દર્શકોને ભારતના વિવિધ આદિવાસી સમુદાયોનો પરિચય કરાવે છે. 12 મિનિટથી ઓછા સમયમાં, આ ફિલ્મ દેશભરમાં ફેલાયેલા 172 આદિવાસી જૂથોમાંથી કેટલાકની વિશિષ્ટ સાંસ્કૃતિક પ્રથાઓ, પોશાકો, ઘરેણાં, સંગીત અને નૃત્યની પરંપરાઓ પર પ્રકાશ પાડે છે.

સ્ક્રીનિંગની સાથે યોજાયેલા એક સત્ર દરમિયાન એનએફડીસીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર શ્રી પ્રકાશ મગદૂમે ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે ફિલ્મો સાચવવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ફિલ્મનું સંરક્ષણ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે સિનેમેટિક ઇતિહાસ નવા દર્શકો અને ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે સુલભ રહે, અને તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે આજે ઘણા અગ્રણી આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવોમાં પુનઃસ્થાપિત ક્લાસિક માટે સમર્પિત સેક્શન રાખવામાં આવે છે.

MIFF 2026માં આ ફિલ્મોનો સમાવેશ ફિલ્મ્સ ડિવિઝન આર્કાઇવ્સના સ્થાયી મહત્વને રેખાંકિત કરે છે, જે ડોક્યુમેન્ટ્રી અને નોન-ફિક્શન સિનેમાના વિશ્વના સૌથી સમૃદ્ધ ભંડારોમાંનું એક છે. નેશનલ ફિલ્મ હેરિટેજ મિશન હેઠળ હાથ ધરવામાં આવેલા અત્યાધુનિક પુનઃસ્થાપન દ્વારા, આ ફિલ્મોને તેમના મૂળ સિનેમેટિક ચરિત્રને જાળવી રાખીને સમકાલીન દર્શકો માટે પુનર્જીવિત કરવામાં આવી છે.

આ સ્ક્રીનિંગ ભારતની શ્રાવ્ય-દ્રશ્ય વારસાનું રક્ષણ કરવા અને તેને ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે સુલભ બનાવવા માટેની એનએફડીસી-એનએફએઆઇની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટ કરે છે. MIFF 2026માં તેમની પ્રસ્તુતિ આ ફેસ્ટિવલની ભૂમિકાને એક એવા પ્લેટફોર્મ તરીકે પણ મજબૂત કરે છે જે સમકાલીન ડોક્યુમેન્ટ્રી ફિલ્મ નિર્માણ અને ભારતના સમૃદ્ધ સિનેમેટિક વારસાના સંરક્ષણ બંનેની ઉજવણી કરે છે.

MIFFમાં દૈનિક ઇવેન્ટ્સની પ્રેસ રિલીઝ અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ફોટા મેળવવા માટે કૃપા કરીને અહીં ક્લિક કરો.

SM/DK/GP

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com