U Myntri Sorkar Pdeng ba dei khmih ia ki tnad Kam Pohiing bad Tnad Iatreilang Amit Shah, u la pyniaid ia ka Plenary Session kaba 73 jong ka North Eastern Council (NEC) ha Shillong, ka nongbah jong ka Meghalaya mynta ka sngi. Ha kane ka jingialang la don lang u myntri ka sorkar pdeng ba dei peit ia ka roi ka par jong ka thain shatei lammihngi (MDoNER) u Jyotiraditya Scindia, u Lat ka jylla Meghalaya C. H. Vijayashankar; u Myntri Rangbah ka Meghalaya, Conrad Sangma; U myntri khynnah jong ka sorkar pdeng uba dei peit ia ka roi ka par jong ka thain shatei lammihngi u Sukanta Majumdar; u Secretary ka tnad Kam Pohiing Govind Mohan bad Secretary, ka tnad ka roi ka par jong ka thain shatei lammihngi (MDoNER), Sanjay Jaju. Ha kane ka jingialang la donlang ruh ki Lat bad ki Myntri Rangbah jong ka Arunachal Pradesh, Assam, Manipur, Tripura, Mizoram, Nagaland, bad Sikkim ryngkat ki katto katne kiwei pat ki kynrem ki lyndan.

Haba kren ha kane ka jingialang, u myntri kam pohiing jong ka sorkar pdeng uba dei ruh u myntri ka tnad iatreilang, u Amit Shah, u la ong ba hapoh ka jingialam jong u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi, la pynleit jingmut bha ha kine ki 12 snem ba la dep ban pynsted ia ka roi ka par jong ka thain shatei lammihngi. U la ong ba mynta la tei ia ka thain shatei lammihngi kaba la kiew shaphrang halor ka nongrim kaba skhem kaba la buh ha kane ka por, bad ba baroh ki jylla jong ka thain ki la sakhi ia ka jingkylla kaba shai ha kine ki 12 snem ba la dep. U Shah u la ong ba, lait na u Narendra Modi, lehse ym shym la don satia uwei pat u Myntri Rangbahduh uba la trei da ka jingpyrkhat kaba iaineh kum kane bad ka jingshimkhia na ka bynta ka roi ka par jong ka thaiñ shatei lammihngi.

U Amit Shah u la ong ba ia ka nongrim jong ka roi ka par lah ban pynbiang tang hapoh ki rishot jong ka ain, ka shongsuk shongsain bad ka jingiatylli ha ka imlang sahlang. U la ong ba ha kine ki 12 snem ba la dep, la iasoi palat 12 tylli ki jingiateh jingsuk ban pynbeit ia ki jingialeh bapher bapher ha ka thain shatei lammihngi, bad palat 10,800 ngut ki samla la wanphai sha ka imlang sahlang hadien ba ki la pyndem atiar. U Shah u la pynpaw ba ka Sorkar Modi ka la pyllait ïa ka thaiñ shatei lammihngi na ka jingshah pynjulor ha ki kam lehnoh. U la ong ba ka thain ka la sakhi ia ka jingkyntiew ia ki jingtei ha kine ki 12 snem ba la dep, bad ba ka jingpynbha ia ka jingpyniasoh lyngba ki rel, surok, bad liengsuin ka la pynduna shibun ia ka jingjngai hapdeng ka Delhi bad ka thain shatei lammihngi. U la ong shuh shuh ba, ki jingtei jong ka thaiñ ki la kiew bun shah ha ki 12 snem jong ka Sorkar Modi. U Shah u la bynrap ba u Myntri Rangbahduh ka ri u Modi um shym la pynduna tang ïa ka jingjngai ka jaka hapdeng ka Delhi bad ka thaiñ Shatei Lammihngi hynrei u la pynduna ruh ïa ka jingjngai ha ka jingsngew hapdeng ki paidbah ka thaiñ bad ka ri baroh kawei.

U Myntri kam pohïing bad ka tnad ïatreilang jong ka sorkar pdeng u Amit Shah u la ong ba u Myntri Rangbahduh u Narendra Modi u la trei da ka jingaiti kaba pura bad ka jingshimkhia na ka bynta kane ka thaiñ lyngba ka rukom treikam jong ka sorkar baroh kawei. U la pynpaw ba ha kine ki 12 snem ba la dep, ka jinglong kyrpang jong ka thain shatei lammihngi ka la mih kum ka bor kaba khraw hakhmat ka pyrthei. U Shah u la ong ba mynta, ka pyrthei baroh kawei ka ithuh ia ka thain shatei lammihngi kum ka jaka ba don ki lad ki lynti. U la ong ba katba ïa kane ka thaiñ mynshuwa la tip nyngkong eh namar ki jingïakynad, hynrei mynta la ithuh ïa ka na ka bynta ka mynsiem jong ka jingïatylli. U Myntri Kam Pohïing u la ong shuh shuh ba ka dei ka jingkitkhlieh lang jong baroh ki nongshim bynta ban pynneh pynsah bad pynskhem ïa ka jingriewspah jong ka thaiñ shatei lammihngi, kaba don palat 200 tylli ki jaitbynriew riewlum, palat 195 tylli ki ktien tynrai, bad ki kolshor bapher bapher, ki jingbam, bad ki riam tynrai. U Shah u la ban jur ba da kaba pynim biang bad kyntiew ïa kane ka pateng tynrai, ïa ka jingthmu jong ka Ashtalakshmi ba la wanrah da u Myntri Rangbahduh ka ri u Modi lah ban pynkylla sha ka jingshisha.

U Amit Shah u la ong ba ka Sorkar ka la lah ha kaba pynkylla ïa ki nongrim jong ka “Act East, Act Fast, and Act First” sha ka jingshisha. U la ban jur ba ym shym la iehnoh ia ka thain shatei lammihngi ban iada ialade, bad ba ia ka roi ka par jong ka la buddien lyngba ka rukom treikam kaba pyrkhat jngai bad kaba aiti lut. U Shah u la ong ba ia ka roi ka par ym lah ban ioh tang lyngba ka mang tyngka; ka donkam ruh ia ka jingthmu kaba shai, ka jingthmu kaba biang, bad ka jingpeit bniah ia ka jingpyntreikam. U Myntri kam pohiing u la ong ba ia kine ki bynta baroh la bud ryntih bha ha ki 12 snem jong ka Sorkar Modi. U la ong shuh shuh ba ka thaiñ shatei lammihngi baroh kawei ka la kiew shaphrang da kaba jop ïa ki jingeh ban wanrah ïa ka jingshong suk shongsaiñ, ban sdang ïa ka jingriewspah bad ka roi ka par, bad ban pynneh pynsah ïa ka jinglong kyrpang jong ka kolshor.

U Myntri kam pohiing jong ka sorkar pdeng bad u Myntri ka Tnad iatreilang u la ong ba ka kaiphod kaba kongsan jong ka High-Level Task Force halor ka roi ka par, ka jingjop, bad ka jingpynneh pynsah ia ka jinglong tynrai jong ka thain shatei lammihngi ka iasyriem bad ka jingialam lynti. U la kyntu ia ki jylla ban pyndonkam ia baroh ki kyndon mang tyngka kiba don hapoh ki kyndon bapher bapher bad ban trei ban pynurlong 100 percent ka jingpyntreikam ia ki jingai jingmut kiba don ha ka kaiphod. U la ban jur ba ïa ki jingthmu ba kongsan ha ki por ban wan jong ka thaiñ Shatei Lammihngi dei ban pynwandur halor kane ka kaiphod. U Shah u la ong ba, lyngba ka Rising North East Investment Summit, baroh phra tylli ki jylla ka thain shatei lammihngi ki lah ban ioh jingmyntoi na ka jingseng ia ki karkhana ba iadon bynta kiba iadei bad ki jingbei tyngka ia ki karkhana kiba heh, khamtam da kaba buh ia kum kine ki unit ha ki jylla ba kham rit jong kane ka thain. U la ong ba, nalor ki jingbei tyngka ba la kular ha ka Investment Summit jong ka Assam, ka thaiñ shatei lammihngi ka la khring ïa ki jingbei tyngka kiba shongdor kumba T.4.25 lak klur, kaba pyni ïa ka jingpynleit jingmut kaba khlain halor ka jingkyntiew ïa ki karkhana ha ka thaiñ. U Shah u la kren shaphang ki projek kiba heh kum ka karkhana semiconductor ba la seng ha Assam da ka jingbei tyngka kumba T.27,000 klur, ka jingkyntiew ia ka thain shatei lammihngi kum ka jaka pdeng jong ka kam ai jingsumar na ka bynta kane ka thain bad katto katne ki ri ba marjan jong ka thain mihngi, bad ka Namrup Ammonia-Urea Complex kaba thmu ban pynduna ia ki jinglut jingsep ha ki mar, ki la pynsted ia ka roi ka par ha kylleng ki jylla jong ka thain shatei lammihngi.

U Amit Shah u la ong ba ka atiar Single Window Clearance kam dei ban long tang kum ka jingmutdur kaba la buh ha ka kot, bad ba ia ka jingpyntreikam ia ka dei ban bishar bniah man la u bnai da ki Myntri Rangbah bad ki Lat jong baroh ki jylla ka thain shatei Lammihngi. U la ban jur ba ka jingkyntiew ia ka Guwahati, Imphal, bad Agartala kum ki jaka pdeng jong ka jingpynpoi mar ba bun bynta dei ban pyndep hapoh ki por ba la buh lyngba ka jingpeit bniah kaba iaibteng. U la ong shuh shuh ba baroh ki jylla ka thain shatei lammihngi kidei ban ialeh ban long kiba lah ban kyrshan dalade ha ka jingpynmih ia ki dohkha, ki pylleng, bad ka dud, bad kidei ban buh thong ban phah ia ka jingmih kaba tam sha kiwei pat ki bynta jong ka ri. U Shah u la ong ba ha ki katto katne ki jylla jong ka India, ka kam ba iadei bad ka dud ka la long ka nongwanrah ba kongsan ia ka roi ka par jong ki nongrep bad ki nongri jingri. U Myntri kam pohiing u la ong ba ka National Dairy Development Board (NDDB), ryngkat ka jingiatreilang bad ka Tnad iatreilang, ka dang sdang ia ka sienjam kaba thymmai ha kane ka thain. U la pyntip ba la buh thong ban pynbiang palat 50,000 tylli ki jingri ba ai dud man la u snem sha ki jylla ka thain shatei lammihngi lyngba ka NDDB naduh u snem mang tyngka ban wan, ryngkat bad ka jingthaw ia ka rukom treikam kaba khlain jong ka jingiatreilang na ka bynta ban lum ia ka dud bad ban pyniaid iew ia ka. U Shah u la bynrap ba ka jingkyntiew ia ka jingpyniasoh ia ki jingdon jingem, ka jingkyntiew ia ka jingpynkylla jaka sor kaba la pyniasoh lang, bad ka jingkyntiew ia ki 15 tylli ki kam kiba don ka lad kaba khraw kidei ban long ki bynta ba kongsan jong ka jingpynleit jingmut na ka bynta baroh ki jylla ha ka thain shatei lammihngi.

U Myntri kam pohiing jong ka sorkar pdeng u la ong ba ki tyllong um bad ka spah mariang ki don ka bynta kaba kongsan ha kano kano ka rukom pynroi, bad ba ki jylla jong ka thain shatei lammihngi ki long kiba riewspah ha baroh ar. U la ban jur ba ka North Eastern Council (NEC) kam dei ban treikam tang kum ka rynsan na ka bynta ban sam pisa, hynrei kadei ban nang kylla sha ka jaka treikam na ka bynta ki jingthmu ba kongsan bad ka roi ka par kaba jrong samoi na ka bynta ka thain. U Shah u la ong ba ka Sorkar ka thmu ban kyntiew ïa ka jingpyndonkam ïa ki briew kiba la tbit ha ka kam ha kylleng ki jylla bad ba ïa kane ka jingthmu lah ban pynurlong ha baroh kawei ka thaiñ Shatei Lammihngi lyngba ka jingpynïasoh bad jingïatreilang lyngba ka West Bengal. Shuh shuh u la ong ba ka Sorkar ka la plie ïa ka khyrdop kaba kongsan na ka bynta ka khaii pateng ha kylleng ka thaiñ mihngi lyngba ka Sabroom Land Port. U Myntri kam pohiing u la ong ba ka thain shatei lammihngi mynta ka la pynkhreh ban pyniar ia ka khaii pateng bad ka jingiadei ha ka ioh ka kot bad ki ri jong ka Southeast Asia bad ka thain Indo-Pacific.

U Amit Shah u la ong ba dei ban pynneh pynsah ia ki 200 tam ki jaitbynriew riewlum bad 200 tam ki ktien bad ki ktien tynrai jong ka thain shatei lammihngi. U la ong ba ka thain ka la, da ki hajar snem, ka la kyntiew ia ka jingialong kawei hapdeng ki jaitbynriew bapher bapher, bad ba ia kane ka jingiar dei ban pynkylla sha ka tyllong jong ka jingkhlain. U Myntri kam pohiing u la ban jur ba ka jingduh noh wat tang kawei ka ktien ne ka ktien tynrai na ka thain shatei lammihngi kan long ka jingduh kaba khraw ia ka ri. U Shah u la kyntu ïa baroh ki jylla ha ka thaiñ ban trei da ka jingaiti bad jingkitkhlieh ban pynneh pynsah ïa ka jinglong kyrpang jong ka thaiñ Shatei Lammihngi, da kaba ong ba kane ka jingriewspah ha ka kolshor ka lah ban long kawei na ki bor ba khraw tam jong ka thaiñ. U Myntri kam pohiing u la ong ba hapoh ka skhim PM-DevINE, u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi u la mynjur ia ki cluster project kiba shongdor T.65 klur ha Assam bad Tripura, bad ba ia kine ki sienjam dei ban kyntiew kum ki model project na ka bynta kane ka thain. U Shah u la ong shuh shuh ba kumba 215 tylli ki jingthung bad ki mar na ka thaiñ Shatei Lammihngi ki long mynta kiba lah ban ïakhun ban ïoh ïa ki jingithuh Geographical Indication (GI). U la ai jingmut ba kawei pa kawei ka jylla ka dei ban thaw ia ka task force kaba kyrpang ban buddien bad pynsuk beit ia ka jingtreikam baroh kawei ban ioh ia ka jingithuh GI. U Shah u la ong ruh ba ka thain shatei lammihngi ka dei ka jaka kaba biang tam na ka bynta ka Healing India Mission, bad u la kyntu ïa baroh ki jylla ha kane ka thaiñ ban thaw ïa ki polisi kiba bniah na ka bynta ki jingdon jingem kiba ïadei bad ka koit ka khiah bad ka kam jngohkai pyrthei na ka bynta ka koit ka khiah, da kaba pyndonkam ïa ki jingkhlain jong ka thain bad ki jingstad tynrai kiba iar.

U Myntri kam pohiing ka sorkar pdeng uba dei ruh u Myntri ka tnad treilang u Amit Shah u la ong ba hapoh ka Sorkar Modi, ka jingiap jong ki riew paidbah ha ka thain shatei lammihngi ka la hiar da 86 percent ha kine ki 12 snem ba ladep, kaba long ka jingjop kaba phylla. U la ong ba palat 12 tylli ki jingiateh kular iasuk ki la wanrah ia ka jinglong jingman  kaba bha na ka bynta ka roi ka par ha ka thain. U Shah u la ong ba ka Sorkar India ka la thaw ia ka sienjam treikam ba kyrpang ryngkat bad ka rukom treikam kaba radbah ban pynduh jait ia ka jingshalan bad jingdih ia ki jingpynbuaid ha ka thain shatei lammihngi. U la ban jur ba baroh ki Myntri Rangbah jong ki jylla ka thaiñ shatei lammihngi ki dei ban pynleit jingmut ha kaba pynsngewthuh ïa ki nongshong shnong ïa ki hok katkum ka riti synshar jong ki bad ban pynthikna ia ka jingïada jong ki, namar ba la pynduh pyndam ïa ki kam lehnoh ha kane ka thaiñ. U Myntri kam pohiing u la ong ba ka thain shatei lammihngi ka dei ban sdang thymmai ha ka liang ka kam pulit kaba man ka sngi. Ka jingiada ia ka hok jong kiba duk, ki kynthei, bad ki khynnah ka dei ban long ka jingthmu ba kongsan jong ngi. U la ban jur ia ka jingdonkam ban pynthikna ia ka jingbishar hok ha ka por kaba biang hapoh ka NayayaSanhita kaba thymmai, ban kyntiew ia ka jingpyndonkam ia ka teknoloji ha ka rukom bishar ia ki kam runar, ban kyntiew ia ka jingpynshitom ia ki nongpynkhein ia ka ain lyngba ka jingpyndonkam ia ka forensic science, bad ban buh ia ka rukom treikam kaba bniah kaba kynthup ia ka jingujor online ia ki mukotduma bad ka jingai sakhi online ha ki iingbishar, khnang ba uwei pa uwei u nongshong shnong un ioh ia ka hok hok jong u.

U Amit Shah u la ong ba ki samla ka thain shatei lammihngi ki don ia ka sap ban paw ha ka jingstad digital kum ka Artificial Intelligence (AI), Data Analytics, Machine Learning, bad ka Blockchain. U la ban jur ba dei ban pyrshang ban kyntiew ia ka thain shatei lammihngi baroh kawei ban long ka jaka ba kongsan na ka bynta ka kam IT. U Shah u la ong shuh shuh ba ka thaiñ ka don ïa ka bor kaba khraw ha ka hydropower bad ka bording solar, kaba lah ban pyndonkam na ka bynta ka jingkiew ka ïoh ka kot kaba iaineh. U Myntri kam pohiing u la ban jur ruh ia ka jingdonkam ban khring ia ki data centre sha ka thain shatei lammihngi. U la ong ba ïa kane ka jingthmu lah ban pynurlong da kaba pynïahap ïa ka rukom hikai jong ka thaiñ, ka rukom kyntiew ia ki kam karkhana, bad ka jingthmu ba jrong samoi na ka bynta ban pyndonkam ïa ki jingdon jingem jong ka, da kaba wanrah ïa ka nongrim kaba khlain na ka bynta ka ïoh ka kot kaba la pynïaid da ka teknoloji.