આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલય (MoHUA) ની ફ્લેગશિપ માઇક્રો-ક્રેડિટ (લઘુ ધિરાણ) યોજના, પીએમ સ્ટ્રીટ વેન્ડર્સ આત્મનિર્ભર નિધિ (PM SVANidhi) એ સસ્તા કોલેટરલ-મુક્ત (ગેરંટી વિનાના) ધિરાણ, ડિજિટલ સમાવેશકતા અને સામાજિક સુરક્ષા દ્વારા શેરી વિક્રેતાઓ (સ્ટ્રીટ વેન્ડર્સ) ને સશક્ત બનાવવાના છ વર્ષ પૂર્ણ કર્યા છે.

આ અવસરને યાદગાર બનાવવા માટે, માનનીય કેન્દ્રીય આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રી શ્રી મનોહર લાલે, ત્રિપુરાના માનનીય મુખ્યમંત્રી શ્રી માણિક સાહાની ઉપસ્થિતિમાં, અરુણાચલ પ્રદેશ, આસામ, મણિપુર, મિઝોરમ અને ત્રિપુરાના પીએમ સ્વનિધિ લાભાર્થીઓ સાથે સંવાદ કર્યો હતો. આ ઇવેન્ટ દરમિયાન, તેઓએ ત્રિપુરાના શેરી વિક્રેતાઓને ક્રેડિટ કાર્ડ અને લોન મંજૂરી પત્રો (લોન સેન્ક્શન લેટર્સ) વિતરિત કર્યા હતા.

જૂન 2020 માં તેની શરૂઆત થઈ ત્યારથી, પીએમ સ્વનિધિ શેરી વિક્રેતાઓ માટે એક પરિવર્તનકારી પહેલ તરીકે ઉભરી આવી છે જેણે ઔપચારિક ધિરાણ સુધીની પહોંચ સરળ બનાવી છે અને લાભાર્થીઓને તેમની આજીવિકા મજબૂત તેમજ વિસ્તૃત કરવા સક્ષમ બનાવ્યા છે. આ યોજનાએ દેશભરના શેરી વિક્રેતાઓને લાભ પહોંચાડીને ₹17,800 કરોડથી વધુની રકમના 1.05 કરોડથી વધુ લોન મંજૂરીઓને સરળ બનાવી છે.

કેન્દ્રીય આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રી શ્રી મનોહર લાલે જણાવ્યું હતું કે, પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ શેરી વિક્રેતાઓની સખત મહેનત, સંઘર્ષ અને યોગદાનને ઓળખીને, શહેરી ગરીબોને સશક્ત બનાવવા અને તેમની આજીવિકા મજબૂત કરવાના વિઝન સાથે 2020 માં પીએમ સ્વનિધિ યોજના શરૂ કરી હતી.

તેમણે કહ્યું કે આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર કોલેટરલ-મુક્ત લોન પૂરી પાડવાનો ન હતો, પરંતુ શેરી વિક્રેતાઓ આર્થિક સુરક્ષા અને સામાજિક માન્યતા સાથે જીવનમાં આગળ વધી શકે તે માટે ગૌરવ, આત્મવિશ્વાસ અને તકો સુનિશ્ચિત કરવાનો પણ હતો.

યોજનાની સિદ્ધિઓ પર પ્રકાશ પાડતા શ્રી મનોહર લાલે જણાવ્યું હતું કે, છેલ્લા છ વર્ષોમાં દેશભરમાં 75.5 લાખથી વધુ શેરી વિક્રેતાઓને પીએમ સ્વનિધિ હેઠળ લાભ થયો છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ વધુમાં માહિતી આપી હતી કે દેશભરમાં આ યોજના હેઠળ 1.12 કરોડથી વધુ કોલેટરલ-મુક્ત લોન મંજૂર કરવામાં આવી છે, જ્યારે અત્યાર સુધીમાં લાભાર્થીઓને ₹17,800 કરોડથી વધુની રકમ વિતરિત કરવામાં આવી છે.

ઉત્તર-પૂર્વીય ક્ષેત્રનો ઉલ્લેખ કરતા શ્રી મનોહર લાલે જણાવ્યું હતું કે આ ક્ષેત્રમાં 2.59 લાખથી વધુ લોનનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે, જેના દ્વારા શેરી વિક્રેતાઓને ₹430 કરોડથી વધુની નાણાકીય સહાય લંબાવવામાં આવી છે.

ખાસ કરીને ત્રિપુરા વિશે વાત કરતા કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં 9,300 થી વધુ લોન મંજૂર કરવામાં આવી છે અને યોજના હેઠળ લાભાર્થીઓને આશરે ₹15 કરોડ વિતરિત કરવામાં આવ્યા છે.

શ્રી મનોહર લાલે એ પણ નોંધ્યું હતું કે પીએમ સ્વનિધિ દ્વારા લાખો લોકો પ્રથમ વખત બેંકિંગ સિસ્ટમ સાથે જોડાયા છે અને ઔપચારિક અર્થતંત્રનો હિસ્સો બન્યા છે, જેનાથી નાણાકીય સમાવેશીતા અને આત્મનિર્ભરતાનો માર્ગ મોકળો થયો છે.

છેલ્લા છ વર્ષોમાં આ યોજનાની અસર દરેક પાસાઓમાં પરિવર્તનકારી રહી છે. વાસ્તવિક પરિસ્થિતિને પરિપ્રેક્ષ્યમાં જોઈએ તો, પીએમ સ્વનિધિ યોજના હેઠળ 34.81 લાખ મહિલા શેરી વિક્રેતાઓને સશક્ત કરવામાં આવી છે, દેશભરમાં મહિલા શેરી વિક્રેતાઓને 51.84 લાખ લોન વિતરિત કરવામાં આવી છે, અને 55 લાખ શેરી વિક્રેતાઓને ડિજિટલ રીતે ઓનબોર્ડ કરવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત, આ યોજનાએ લાભાર્થીઓની સરેરાશ આવકમાં વાર્ષિક 20% નો વધારો પણ નોંધાવ્યો છે જ્યારે 30% થી વધુ શેરી વિક્રેતાઓએ યોજના દ્વારા આપવામાં આવતી લોન ઉપરાંત વધારાનું ધિરાણ મેળવ્યું છે.

પીએમ સ્વનિધિની મુખ્ય સિદ્ધિઓ:

· 1.05 કરોડ+ લોન મંજૂરીઓ સરળ બનાવી.

· યોજના હેઠળ ₹17,800 કરોડ+ વિતરિત કરવામાં આવ્યા.

· 34.81 લાખ મહિલા શેરી વિક્રેતાઓ સશક્ત થયા.

· સ્વનિધિ સે સમૃદ્ધિ (SVANidhi Se Samriddhi) હેઠળ 50 લાખ+ શેરી વિક્રેતા પરિવારોનું સામાજિક-આર્થિક પ્રોફાઇલિંગ કરવામાં આવ્યું.

· કેન્દ્ર સરકારની આઠ કલ્યાણકારી યોજનાઓ હેઠળ 1.52 કરોડ+ કલ્યાણકારી યોજનાના લાભો મંજૂર કરવામાં આવ્યા.