કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે મુખ્ય અતિથિ તરીકે ભગવાન બિરસા મુંડાની 150મી જન્મજયંતી વર્ષ નિમિત્તે નવી દિલ્હીમાં આયોજિત ‘જનજાતિ સાંસ્કૃતિક સમાગમ’ને સંબોધન કર્યું હતું.

પોતાના સંબોધનમાં કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે આ સંમેલન આગામી અનેક વર્ષો સુધી આદિવાસી સમુદાયોના મહાકુંભ તરીકે યાદ રાખવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે ભગવાન બિરસા મુંડા પછી આ પ્રથમ આદિવાસી આંદોલન છે જે સમગ્ર દેશને એક કરે છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ વર્ષ ભગવાન બિરસા મુંડાની 150મી જન્મજયંતીનું વર્ષ છે. તેમણે નોંધ્યું કે ઉલગુલાન આંદોલને બ્રિટિશરોને નબળા કરી દીધા હતા, અને તે સમયે સંદેશાવ્યવહારની સુવિધાઓના અભાવ છતાં, ભગવાન બિરસા મુંડા ઝારખંડથી ગુજરાત અને સમગ્ર ભારતમાં એ સંદેશ ફેલાવવામાં સફળ રહ્યા હતા કે આપણી આસ્થા એ જ સાચી આસ્થા છે અને આપણી વનભૂમિ પર કોઈ અતિક્રમણ કરી શકે નહીં. તેમણે કહ્યું કે જળ, જંગલ અને જમીન આપણા આદિવાસી ભાઈ-બહેનો માટે આસ્થાના કેન્દ્રો, આજીવિકાના સ્ત્રોત અને તેમની ઓળખ તથા સંસ્કૃતિનું રક્ષણ કરતો એક અભેદ્ય કિલ્લો છે. તેમણે ઉમેર્યું કે આજે, સૌથી શ્રેષ્ઠ ટકાઉ મોડલ એ છે જે આદિવાસી સમુદાયો દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે તમામ આદિવાસી સમુદાયોએ વિવિધતામાં એકતા અને એકતામાં વિવિધતાના સિદ્ધાંતનું ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે આપણા બંધારણના ઘડવૈયાઓએ દરેક વ્યક્તિને પોતાની આસ્થા સાથે સન્માનપૂર્વક જીવવાનો અધિકાર આપ્યો છે. કોઈ પણ વ્યક્તિ કોઈને પણ લોભ, લાલચ કે બળજબરી દ્વારા ધર્માંતરણ કરવા માટે મજબૂર કે આકર્ષિત કરી શકે નહીં. તેમણે કહ્યું કે જો આદિવાસી સમુદાયો આજે પોતાની આસ્થાનું રક્ષણ કરવાનો સંકલ્પ કરે, તો આ પ્રતિબદ્ધતા આપણને આપણી સંસ્કૃતિ અને દેશ સાથે જોડી રાખશે. શ્રી શાહે ઉમેર્યું કે આપણી વચ્ચે ભાગલા પાડવાનો પ્રયાસ કરનારાઓ એ નથી અનુભવતા કે હજારો વર્ષો પહેલા ભગવાન રામે, શબરી દ્વારા અર્પણ કરાયેલા ચાખેલા બોર ખાઈને આપણને શીખવ્યું હતું કે આપણે બધા એક છીએ. તેમણે કહ્યું કે આજની પરિષદ અને લાખોની સંખ્યામાં આદિવાસી સમુદાયોની ઉપસ્થિતિ સમાજમાં ભાગલા પાડવા માંગતા લોકોને એક મજબૂત સંદેશ આપે છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે અત્યારે એક એવું ષડયંત્ર ફેલાવવામાં આવી રહ્યું છે જેમાં દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC) આદિવાસી સમુદાયોને તેમની સંસ્કૃતિ, પરંપરાઓ અને તેમના રીત રિવાજો મુજબ જીવવાના અધિકારથી વંચિત કરશે. તેમણે કહ્યું કે નરેન્દ્ર મોદી સરકારના ગૃહ મંત્રી તરીકે તેઓ સ્પષ્ટ કરવા માંગે છે કે UCC ની કોઈ પણ જોગવાઈ આદિવાસી સમુદાયો પર લાદવામાં આવશે નહીં, કે તેમના કોઈ પણ અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરવામાં આવશે નહીં. તેમણે કહ્યું કે મોદી સરકારે ગુજરાત અને ઉત્તરાખંડમાં UCC લાગુ કરતી વખતે તમામ આદિવાસી સમુદાયોને તેના દાયરામાંથી બહાર રાખવા માટે વિશેષ જોગવાઈઓ કરી છે. શ્રી શાહે ઉમેર્યું કે તેઓ ભાગલા પાડવાનો પ્રયાસ કરનારાઓને કહેવા માંગે છે કે UCC કોઈપણ આદિવાસી સમુદાયની પરંપરાઓમાં હસ્તક્ષેપ કરશે નહીં.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે મોદી સરકારે પાંચ દાયકા જૂના નક્સલવાદના દૂષણને નાબૂદ કર્યું છે, જેની હિંસાએ 40,000 થી વધુ આદિવાસીઓના જીવ લીધા હતા, અને આજે દેશ નક્સલ સમસ્યામાંથી સંપૂર્ણપણે મુક્ત થઈ ગયો છે. તેમણે કહ્યું કે જેમણે આદિવાસી સમુદાયો અને વનવાસીઓના વિકાસમાં અવરોધો ઉભા કર્યા હતા તેઓને ખતમ કરી દેવામાં આવ્યા છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું કે જે સ્થળોએ ક્યારેક નક્સલવાદીઓ સામે લડવા માટે સુરક્ષા દળોના કેમ્પ સ્થાપવામાં આવ્યા હતા, મોદી સરકારે આવા 70 કેમ્પને શહીદ વીર ગુંડાધુર સેવા ડેરા જાહેર સેવા કેન્દ્રોમાં ફેરવી દીધા છે. તેમણે ઉમેર્યું કે હવે આદિવાસી ક્ષેત્રોના પહાડો અને જંગલો સુધી વિકાસ લઈ જવાનો સમય આવી ગયો છે. તેમણે કહ્યું કે તેમના પક્ષે હંમેશા આદિવાસી કલ્યાણને પ્રાથમિકતા આપી છે. ભૂતપૂર્વ પ્રધાનમંત્રી અટલ બિહારી વાજપેયીજીએ આદિવાસી બાબતોના મંત્રાલયની રચના કરીને આદિવાસી સમુદાયોના વિકાસની શરૂઆત કરી હતી, અને પ્રધાનમંત્રી મોદીએ આ કાર્યને આગળ ધપાવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે તાજેતરની પશ્ચિમ બંગાળની ચૂંટણીમાં તેમના પક્ષે આદિવાસીઓ માટે અનામત રાખવામાં આવેલી તમામ 16 બેઠકો જીતી લીધી છે.

શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી મોદીએ આદિવાસી કલ્યાણને આગળ વધારવા માટે સતત કામ કર્યું છે. અગાઉની કેન્દ્ર સરકારના કાર્યકાળ દરમિયાન, આદિવાસી કલ્યાણ માટેનું કુલ બજેટ ₹28,000 કરોડ હતું, જેને પ્રધાનમંત્રી મોદીએ વધારીને ₹1.5 લાખ કરોડ કર્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે મોદી સરકાર આદિવાસી સમુદાયોના કલ્યાણ માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ એક ગરીબ સંથાલ પરિવારમાંથી આવતા શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુને ભારતના રાષ્ટ્રપતિ પદ પર આરૂઢ કર્યા, જેનાથી સમગ્ર આદિવાસી સમુદાયના કલ્યાણ માટે કામ થયું છે. તેમણે કહ્યું કે અટલ બિહારી વાજપેયીજીના કાર્યકાળ દરમિયાન જ ઝારખંડ અને છત્તીસગઢ આદિવાસી બહુલ રાજ્યો બન્યા હતા, અને આજે ઓડિશા અને છત્તીસગઢ બંને રાજ્યોમાં આદિવાસી મુખ્યમંત્રીઓ છે. તેમણે જણાવ્યું કે PESA એક્ટના અમલીકરણ માટે, ભારત સરકારે PESA સેલની સ્થાપના કરી છે, 1 લાખથી વધુ માસ્ટર ટ્રેનર્સને તાલીમ આપી છે, અને PESAના નિયમોનો સંથાલી, ગોંડી, ભીલી અને મુંડારી જેવી અનેક આદિવાસી ભાષાઓમાં અનુવાદ કર્યો છે. તેમણે ઉમેર્યું કે સરકારે રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ માટે PESA ગ્રામ પંચાયત ડેવલપમેન્ટ પ્લાન પોર્ટલ પણ બનાવ્યું છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું કે મધ્યપ્રદેશનું PESA કાયદાનું મોડલ એક આદર્શ મોડલ છે, અને તેમના પક્ષના નેતૃત્વવાળી તમામ સરકારો તેને વધુ આગળ વધારવા માટે કામ કરી રહી છે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 722 એકલવ્ય મોડલ સ્કૂલ સહિત અનેક મોટી વિકાસ યોજનાઓ અમલમાં મૂકી છે, અને દરેક આદિવાસી પરિવાર માટે આવાસ, વીજળી, નળનું પાણી, ₹5 લાખ સુધીનું આરોગ્ય વીમા કવચ અને માસિક ખાદ્ય રાશન સહાય સુનિશ્ચિત કરી છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે આદિવાસી સમુદાયોનું આ આંદોલન આગામી દિવસોમાં માત્ર આપણું જતન જ નહીં કરે, પરંતુ આપણને આપણી જમીન, સંસ્કૃતિ અને આસ્થા સાથે પણ જોડી રાખશે. તેમણે ઉમેર્યું કે આ આંદોલન સમગ્ર દેશને મજબૂત કરવા માટે એક મજબૂત પાયો નાખી રહ્યું છે. તેમણે ‘તૂ ઔર મૈં એક રક્ત હૈ’ ના મંત્ર સાથે કહ્યું કે વનવાસી કલ્યાણ આશ્રમે મૂક સેવકો તરીકે આદિવાસી સમુદાયો માટે સેવાનું અવિરત મિશન ચલાવ્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે આ મહાકુંભ આપણી સંસ્કૃતિ, આપણી જમીન અને આપણી આસ્થાના રક્ષણમાં મોટી ભૂમિકા ભજવશે. તેમણે લોકોને ગેરસમજોથી દૂર રહેવા, ભાગલા પાડનારાઓને ઓળખવા અને 2047 સુધીમાં વિકસિત અને સમૃદ્ધ ભારતના નિર્માણ તરફ એક થઈને આગળ વધવા અપીલ કરી હતી.

IJ/GP/JT