પશ્ચિમ એશિયામાં ગતિવિધિઓના પરિપ્રેક્ષ્યમાં મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય

પશ્ચિમ એશિયામાં ગતિવિધિઓના પરિપ્રેક્ષ્યમાં મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

ઘરગથ્થુ LPG સિલિન્ડરની ડિલિવરી સામાન્ય રહી; ગઈકાલે 51.5 લાખથી વધુ સિલિન્ડર વિતરિત કરવામાં આવ્યા

આજ સુધીમાં 26,000 થી વધુ PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in દ્વારા LPG કનેક્શન સરેન્ડર કર્યા

PSU OMCs એ છેલ્લા 8 દિવસમાં 5 કિલો FTL સિલિન્ડર માટે અંદાજે 2,900 જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું

લગભગ 20,400 મેટ્રિક ટન LPG લઈ જતું ભારતીય ધ્વજ ધરાવતું LPG જહાજ જગ વિક્રમ સુરક્ષિત રીતે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પાર કરી ગયું

અખાતી પ્રદેશમાંથી 2,009 થી વધુ ભારતીય નાવિકોને સુરક્ષિત રીતે સ્વદેશ પરત લાવવામાં આવ્યા; છેલ્લા 24 કલાકમાં 81 નાવિકો પરત ફર્યા

ભારતીય મિશનો અને પોસ્ટ્સ ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન અને ભારતીય નાગરિકોને સક્રિય સહાય પૂરી પાડવાનું ચાલુ રાખશે

પોસ્ટેડ ઓન: 11 APR 2026 4:45PM by PIB Ahmedabad

પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત સરકાર મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સજ્જતા અને સીમલેસ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવામાં સક્રિયપણે વ્યસ્ત છે. નીચેનું અપડેટ ઊર્જા પુરવઠો, દરિયાઈ કામગીરી અને આ પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોને સહાયના ક્ષેત્રોમાં લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની રૂપરેખા આપે છે:

ઊર્જા પુરવઠો અને બળતણની ઉપલબ્ધતા

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે હાલની બળતણ પુરવઠાની સ્થિતિ અંગે અપડેટ શેર કર્યું છે, જેમાં હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને અસર કરતી વર્તમાન ગતિવિધિઓ વચ્ચે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને LPG ની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની રૂપરેખા આપવામાં આવી છે. એ નોંધવામાં આવ્યું હતું કે:

જાહેર પરામર્શ અને નાગરિક જાગૃતિ

નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ગભરાટમાં ખરીદી ટાળવા અને માહિતી માટે માત્ર સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખવા સલાહ આપવામાં આવે છે.
LPG ગ્રાહકોને ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા અને વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
નાગરિકોને PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કૂકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક બળતણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
તમામ નાગરિકોને વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તેમના રોજિંદા ઉપયોગમાં ઊર્જા બચાવવા માટે આગ્રહ કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

ચાલી રહેલી ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે હોસ્પિટલો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ માટે ઉચ્ચ અગ્રતાની સાથે સ્થાનિક LPG અને PNG પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપી છે.
સરકારે પુરવઠા અને માંગ બંને પક્ષે કેટલાક રેશનાલાઇઝેશન પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગ અંતરાલ 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી વધારવો અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવી સામેલ છે.
LPG ની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક બળતણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાનો કોલસો સપ્લાય કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
રાજ્યોને સ્થાનિક અને વ્યાવસાયિક ગ્રાહકો માટે નવા PNG કનેક્શનની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે સંકલિત પ્રયાસો અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ

રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ, 1955 અને LPG કન્ટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠા પર દેખરેખ રાખવા અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે પગલાં લેવા માટે સત્તા ધરાવે છે.
ભારત સરકારે તારીખ 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા નાગરિકોને બળતણની પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંવાદની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજવામાં આવી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, તારીખ 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ના અધ્યક્ષસ્થાને) અને 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG તેમજ માહિતી અને પ્રસારણ અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવોના અધ્યક્ષસ્થાને) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
- દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ અને નિયમિત જાહેર એડવાઇઝરી જારી કરવી.
- સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ / ખોટી માહિતીનું સક્રિયપણે નિરીક્ષણ કરવું અને તેનો સામનો કરવો.
- જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ ઝુંબેશ તેજ કરવી અને OMCs સાથે સંકલનમાં દરોડા અને નિરીક્ષણ ચાલુ રાખવા.
- તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વ્યાવસાયિક LPG ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના SKO માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- PNG અપનાવવા અને વૈકલ્પિક બળતણને પ્રોત્સાહન આપવું.
- ખાસ કરીને ઘરગથ્થુ જરૂરિયાતો માટે LPG પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવી અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિલો FTL સિલિન્ડરના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવું.
તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ કમિટીઓની સ્થાપના કરી છે.
હાલમાં, 24 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો નિયમિત પ્રેસ બ્રીફિંગ કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

LPG ની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. 10.04.2026 ના રોજ, દેશભરમાં 3400 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
PSU ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ ઓચિંતી તપાસ મજબૂત કરી છે અને 214 LPG ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશિપ પર દંડ લાદ્યો છે અને 55 ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશિપને સસ્પેન્ડ કરી છે.

LPG પુરવઠો

ઘરગથ્થુ LPG પુરવઠાની સ્થિતિ:

પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPG પુરવઠો પ્રભાવિત થવાનું ચાલુ છે.
LPG ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશિપ પર કોઈ ડ્રાય-આઉટ નોંધાયા નથી.
ઉદ્યોગભરમાં ઓનલાઈન LPG બુકિંગ વધીને લગભગ 98% થયું છે.
ડાયવર્ઝન રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને લગભગ 93% થઈ ગઈ છે.
ઘરગથ્થુ LPG સિલિન્ડરની ડિલિવરી સામાન્ય છે.
10.04.2026 ના રોજ, 51.5 લાખથી વધુ ઘરગથ્થુ LPG સિલિન્ડર વિતરિત કરવામાં આવ્યા હતા.

વ્યાવસાયિક LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

કુલ વ્યાવસાયિક LPG ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના લગભગ 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લિંક્ડ ફાળવણી સામેલ છે.
ભારત સરકારે તારીખ 08.04.2026 ના પત્ર દ્વારા હવે જણાવ્યું છે કે –
- ફાર્મા, ફૂડ, પોલિમર, કૃષિ, પેકેજિંગ, પેઇન્ટ, યુરેનિયમ, હેવી વોટર, સ્ટીલ, સીડ, મેટલ, સિરામિક, ફાઉન્ડ્રી, ફોર્જિંગ, ગ્લાસ, એરોસોલ વગેરે ક્ષેત્રોના ઔદ્યોગિક એકમો પણ તે એકમોના માર્ચ 2026 પૂર્વેના બલ્ક બિન-ઘરગથ્થુ LPG વપરાશ સ્તરના 70% પ્રાપ્ત કરશે, જે 0.2 TMT/દિવસની એકંદર ક્ષેત્રીય મર્યાદાને આધીન રહેશે.
- આ ફાળવણી હેઠળ બલ્ક LPG મેળવવા માટે સંબંધિત ઉદ્યોગોએ તારીખ 21.03.2026 ના પત્રના ફકરા (b) માં નિર્ધારિત OMCs સાથે નોંધણી અને ફકરા (c) માં નિર્ધારિત CGD સંસ્થાઓને PNG માટેની અરજી સંબંધિત શરતો પણ પૂર્ણ કરવી આવશ્યક છે. જોકે, જો ઉપર ઉલ્લેખિત ઉદ્યોગો ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં અભિન્ન ઇનપુટ તરીકે અથવા વિશિષ્ટ હેતુઓ માટે LPG નો ઉપયોગ કરતા હોય જેને નેચરલ ગેસ દ્વારા બદલી શકાતો નથી, તો PNG માટેની અરજી સંબંધિત જરૂરિયાત માફ કરવામાં આવશે.
આ પગલાંથી સપ્લાય-ચેઈન વિક્ષેપો અટકાવવા, આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની અછત ટાળવા અને ચાલુ વૈશ્વિક કટોકટી છતાં ઔદ્યોગિક કામગીરીની સાતત્યતા સુનિશ્ચિત કરવાની અપેક્ષા છે.
ભારત સરકારે તારીખ 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જણાવ્યું છે કે દરેક રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત મજૂરોને વિતરણ માટે ઉપલબ્ધ 5 કિલો FTL સિલિન્ડરોની દૈનિક માત્રા તારીખ 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદાથી વધુ, 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે બમણી કરવામાં આવી રહી છે. આ 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સહાયથી તેમના રાજ્યમાં માત્ર સ્થળાંતરિત મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકારના હવાલે રહેશે.
PSU OMCs એ છેલ્લા 8 દિવસમાં 5 કિલો FTL સિલિન્ડર માટે આશરે 2900 જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 29,000 થી વધુ 5 કિલો FTL સિલિન્ડર પણ વેચાયા હતા.
10.04.2026 ના રોજ, ફેબ્રુઆરી-26 ના મહિનામાં 77,000 ની દૈનિક સરેરાશ સામે દેશભરમાં લગભગ 1 લાખ 5 કિલો FTL સિલિન્ડર વેચાયા હતા.
23 માર્ચ 2026 થી, વિદ્યાર્થીઓ અને સ્થળાંતરિત મજૂરો સહિત નબળા સમુદાયોને 12 લાખથી વધુ 5 કિલો ફ્રી ટ્રેડ LPG સિલિન્ડર વેચવામાં આવ્યા છે.
IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ વ્યાવસાયિક LPG વિતરણનું આયોજન કરવા માટે રાજ્ય સત્તાવાળાઓ અને ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ સાથે સંકલન કરી રહી છે.
14 માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં આશરે 1,13,233 મેટ્રિક ટન વ્યાવસાયિક LPG (જે 60 લાખથી વધુ 19-કિલોના LPG સિલિન્ડરોની સમકક્ષ છે) વેચવામાં આવ્યો છે. 10.04.2026 ના રોજ, 7,140 મેટ્રિક ટન વ્યાવસાયિક LPG (3.76 લાખથી વધુ 19 કિલોના LPG સિલિન્ડરોની સમકક્ષ) વેચાયો હતો.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણની પહેલ

ઘરગથ્થુ PNG અને CNG પરિવહન માટે 100% પુરવઠા સાથે ગ્રાહકોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
ઉપલબ્ધ ઇન્વેન્ટરી અને નિર્ધારિત LNG કાર્ગોના આગમનના આધારે, ફર્ટિલાઇઝર પ્લાન્ટ્સને એકંદર ગેસ ફાળવણીમાં વધુ 5% નો વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે જેથી તે 09.04.2026 થી તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના અંદાજે 95% સુધી પહોંચી શકે.
CGD એકમોને હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાવસાયિક સંસ્થાઓ માટે PNG કનેક્શનને પ્રાથમિકતા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે જેથી વ્યાવસાયિક LPG ની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓ દૂર કરી શકાય.
IGL, MGL, GAIL ગેસ અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાવસાયિક PNG કનેક્શન માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે.
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે તારીખ 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વ્યાવસાયિક LPG ની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ લાંબા ગાળે LPG થી PNG માં પરિવર્તિત થવામાં મદદ કરી શકે.
18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પહેલાથી જ PNG વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે જોડાયેલ વધારાની વ્યાવસાયિક LPG ફાળવણી પ્રાપ્ત કરી રહ્યા છે.
માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે અરજીઓ પર પ્રાથમિકતાના ધોરણે પ્રક્રિયા કરવા માટે ત્રણ મહિના માટે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 'એક્સિલરેટેડ એપ્રુવલ ફ્રેમવર્ક' અપનાવ્યું છે.
ભારત સરકારે ગેઝેટ તારીખ 24.03.2026 દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ, 1955 હેઠળ કુદરતી ગેસ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો વિતરણ (પાઇપલાઇન્સ અને અન્ય સુવિધાઓ નાખવા, નિર્માણ, સંચાલન અને વિસ્તરણ દ્વારા) ઓર્ડર, 2026 ને સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન્સ નાખવા અને વિસ્તરણ માટે સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓમાં થતા વિલંબ અને જમીન સુધીની પહોંચની સમસ્યાઓ દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તેનાથી PNG નેટવર્કની વૃદ્ધિ ઝડપી થવાની, લાસ્ટ-માઈલ કનેક્ટિવિટી વધવાની અને સ્વચ્છ બળતણ તરફના સંક્રમણને ટેકો મળવાની અપેક્ષા છે, જેનાથી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતની ગેસ-આધારિત અર્થવ્યવસ્થા આગળ વધશે.
PNGRB એ PNG વિસ્તરણમાં વેગ જાળવી રાખવા માટે 'નેશનલ PNG ડ્રાઇવ 2.0' ને 30 જૂન 2026 સુધી લંબાવી છે.
સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઊર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે એક 'મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ CBG પોલિસી' વિકસાવી છે. આ મોડેલ પોલિસી રાજ્યોને CBG વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખું તરીકે સેવા આપવા માટે બનાવાયેલ છે. જે રાજ્યો આ પસંદ કરશે, તેમને વ્યાવસાયિક LPG ની વધારાની ફાળવણીના આગામી તબક્કા માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
સ્વચ્છ બળતણને પ્રોત્સાહન આપવા અને પાઇપ ગેસના વપરાશને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, આંધ્રપ્રદેશ સરકારે તારીખ 10.04.2026 ના પત્ર દ્વારા "આંધ્રપ્રદેશ PNG સબવેન્શન સ્કીમ" હેઠળ ઘરેલું PNG ગ્રાહકોને સબસિડી સપોર્ટ લંબાવ્યો છે.
માર્ચ 2026 થી, લગભગ 4.15 લાખ PNG કનેક્શન્સ ગેસીફાઈડ કરવામાં આવ્યા છે અને લગભગ 4.55 લાખ વધારાના ગ્રાહકોએ નવા કનેક્શન માટે નોંધણી કરાવી છે.
આજ સુધીમાં, 26,000 થી વધુ PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના LPG કનેક્શન સરેન્ડર કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

તમામ રિફાઇનરીઓ પર્યાપ્ત ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
ઘરેલું વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરગથ્થુ LPG ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
ભારત સરકારે તારીખ 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા ભારતમાં પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિતની રિફાઇનિંગ કંપનીઓને સેન્ટર ફોર હાઇ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત વિશિષ્ટ જથ્થા અને રિફાઇનરી સ્ત્રોતના આધારે ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ વિભાગ, રસાયણ અને પેટ્રો રસાયણ વિભાગ વગેરે જેવા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો માટે C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સના ચોક્કસ લઘુત્તમ જથ્થા ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
ઉપરોક્ત વિભાગો સાથે સંબંધિત કંપનીઓ માટે 800 મેટ્રિક ટન/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

રિટેલ બળતણ ઉપલબ્ધતા અને કિંમતના પગલાં

દેશભરમાં રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
મધ્ય પૂર્વની કટોકટીને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જોકે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં લિટર દીઠ ₹10 નો ઘટાડો કર્યો છે.
પર્યાપ્ત સ્થાનિક ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ડીઝલ પર ₹21.5 પ્રતિ લિટર અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પર ₹29.5 પ્રતિ લિટરના દરે નિકાસ લેવી (Export levy) લાદવામાં આવી છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના રિટેલ ભાવ યથાવત છે અને રિટેલ આઉટલેટ્સ પર કોઈ વધારો થયો નથી.
સરકારે નાગરિકોને અફવાઓ પર વિશ્વાસ ન કરવા સલાહ આપી છે અને રાજ્ય સરકારોને પ્રેસ બ્રીફિંગ દ્વારા સચોટ માહિતી પ્રસારિત કરવા વિનંતી કરી છે.

કેરોસીનની ઉપલબ્ધતા અને વિતરણ પગલાં

નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે તારીખ 29.03.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા PDS SKO ફ્રી રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં માત્ર રસોઈ અને પ્રકાશના હેતુ માટે PDS સુપિરિયર કેરોસીન ઓઈલ (SKO) ના વિતરણની સુવિધા આપી છે –
- દરેક જિલ્લામાં મહત્તમ બે PSU OMC સર્વિસ સ્ટેશનો (પ્રાધાન્યમાં કંપની ઓન્ડ કંપની ઓપરેટેડ) ને 5,000 લિટર સુધીના PDS SKO ના સંગ્રહ માટે મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
- આ PSU OMC સર્વિસ સ્ટેશનો દરેક જિલ્લામાં રાજ્ય સરકાર અથવા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના વહીવટ દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવશે.
18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત હોવાનું જણાવ્યું નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદર, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા આ પ્રદેશમાં કાર્યરત ભારતીય જહાજો અને નાવિકોની સુરક્ષા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું કે:

આ પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
ભારતીય ધ્વજ ધરાવતું LPG જહાજ 'જગ વિક્રમ' (Jag Vikram) આજે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સુરક્ષિત રીતે પાર કરી ગયું છે.
આ જહાજ બોર્ડ પર 24 નાવિકો સાથે આશરે 20,400 મેટ્રિક ટન LPG કાર્ગો લઈ જઈ રહ્યું છે. તે 15 એપ્રિલ 2026 ના રોજ મુંબઈ પહોંચવાની અપેક્ષા છે.
શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમ 24x7 કાર્યરત છે અને સક્રિય થયા પછી અત્યાર સુધીમાં 5,973 કોલ્સ અને 12,675 થી વધુ ઈમેલ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં, 128 કોલ્સ અને 319 ઈમેલ પ્રાપ્ત થયા છે.
મંત્રાલયે, ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DG Shipping) દ્વારા અત્યાર સુધીમાં અખાતી પ્રદેશમાં વિવિધ સ્થળોએથી 2,009 થી વધુ ભારતીય નાવિકોને સુરક્ષિત રીતે પરત લાવવાની સુવિધા આપી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 81 નાવિકોનો સમાવેશ થાય છે.
સમગ્ર ભારતમાં બંદરની કામગીરી સામાન્ય છે અને કોઈ ભીડ (congestion) નોંધાઈ નથી.
મંત્રાલય નાવિકોના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશનો અને દરિયાઈ હિસ્સેદારો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

સમગ્ર પ્રદેશમાં, ભારતીય મિશનો અને પોસ્ટ્સ ભારતીય સમુદાય સાથે ગાઢ સંપર્કમાં છે, જ્યારે તેઓને સહાય પૂરી પાડવાનું અને તેમની સુરક્ષા અને સુખાકારી માટે જરૂરી એડવાઇઝરી જારી કરવાનું ચાલુ રાખે છે. વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા જાણ કરવામાં આવ્યા મુજબ:

સરકાર અખાત અને પશ્ચિમ એશિયા પ્રદેશની ગતિવિધિઓ પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે.
માહિતીની વધુ સારી વહેંચણી અને સંકલન માટે વિદેશ મંત્રાલય રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સંપર્કમાં છે.
આ પ્રદેશમાં ભારતીય સમુદાયની સુરક્ષા, સલામતી અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરવા પર પ્રયાસો કેન્દ્રિત છે.
ભારતીય મિશનો અને પોસ્ટ્સ ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને ભારતીય નાગરિકોને સક્રિયપણે સહાય કરી રહ્યા છે.
સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને મુસાફરીની સ્થિતિ અને કોન્સ્યુલર સેવાઓ વિશેની માહિતી સહિત અપડેટેડ એડવાઇઝરી નિયમિતપણે જારી કરવામાં આવી રહી છે.
અમારા મિશનો આ પ્રદેશમાં ભારતીય સમુદાયના સંગઠનો, વ્યાવસાયિક જૂથો, ભારતીય કંપનીઓ અને અન્ય હિસ્સેદારો સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે.
જે દેશોમાં હવાઈ ક્ષેત્ર ખુલ્લું છે ત્યાંથી ફ્લાઈટ્સ કાર્યરત છે. 28 ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 8,71,000 મુસાફરોએ આ પ્રદેશમાંથી ભારતની મુસાફરી કરી છે.
UAE માં, એરલાઇન્સ ઓપરેશનલ અને સુરક્ષા બાબતોના આધારે UAE અને ભારત વચ્ચે મર્યાદિત નોન-શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં આજે આશરે 95 ફ્લાઇટ્સની અપેક્ષા છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટ પરથી ભારતના સ્થળો માટે ફ્લાઈટ્સ ચાલુ છે.
કતારનું હવાઈ ક્ષેત્ર આંશિક રીતે ખુલ્લું હોવાથી, કતાર એરવેઝ આજે ભારત માટે લગભગ 8-10 ફ્લાઈટ્સ ચલાવે તેવી અપેક્ષા છે.
કુવૈતનું હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ છે. કુવૈતની જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝ સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ એરપોર્ટથી ભારત માટે નોન-શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઈટ્સ ચલાવી રહી છે. કુવૈતથી ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી સાઉદી અરેબિયા મારફતે સુલભ બનાવવામાં આવી રહી છે.
બહેરીનનું હવાઈ ક્ષેત્ર ખુલ્લું છે. ગલ્ફ એર ટૂંક સમયમાં બહેરીનથી ભારત માટે મર્યાદિત ફ્લાઈટ કામગીરી શરૂ કરે તેવી અપેક્ષા છે અને હાલમાં સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ એરપોર્ટથી ભારત માટે નોન-શિડ્યુલ્ડ ફ્લાઈટ્સ ચલાવી રહી છે. બહેરીનથી ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી સાઉદી અરેબિયા મારફતે ભારત માટે સુલભ બનાવવામાં આવી રહી છે.
તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે અત્યાર સુધીમાં ઈરાનથી આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન થઈને ભારત જવા માટે 2,225 ભારતીય નાગરિકોની અવરજવરની સુવિધા આપી છે, જેમાં 981 ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને 662 ભારતીય માછીમારોનો સમાવેશ થાય છે.
ઈઝરાયેલનું હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ છે. ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી જોર્ડન અને ઈજિપ્ત થઈને ભારત માટે સુલભ બનાવવામાં આવી રહી છે.
ઈરાકનું હવાઈ ક્ષેત્ર મર્યાદિત ફ્લાઈટ કામગીરી સાથે ખુલ્લું છે. ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી જોર્ડન અને સાઉદી અરેબિયા મારફતે ભારત માટે સુલભ બનાવવામાં આવી રહી છે.

SM/BS/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2251149) મુલાકાતી સંખ્યા : 22

આ રીલીઝ વાંચો: English , Urdu , Marathi , हिन्दी , Assamese , Bengali , Odia , Tamil , Kannada , Malayalam

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય

પશ્ચિમ એશિયામાં ગતિવિધિઓના પરિપ્રેક્ષ્યમાં મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

ઘરગથ્થુ LPG સિલિન્ડરની ડિલિવરી સામાન્ય રહી; ગઈકાલે 51.5 લાખથી વધુ સિલિન્ડર વિતરિત કરવામાં આવ્યા

આજ સુધીમાં 26,000 થી વધુ PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in દ્વારા LPG કનેક્શન સરેન્ડર કર્યા

PSU OMCs એ છેલ્લા 8 દિવસમાં 5 કિલો FTL સિલિન્ડર માટે અંદાજે 2,900 જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું

લગભગ 20,400 મેટ્રિક ટન LPG લઈ જતું ભારતીય ધ્વજ ધરાવતું LPG જહાજ જગ વિક્રમ સુરક્ષિત રીતે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પાર કરી ગયું

અખાતી પ્રદેશમાંથી 2,009 થી વધુ ભારતીય નાવિકોને સુરક્ષિત રીતે સ્વદેશ પરત લાવવામાં આવ્યા; છેલ્લા 24 કલાકમાં 81 નાવિકો પરત ફર્યા

ભારતીય મિશનો અને પોસ્ટ્સ ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન અને ભારતીય નાગરિકોને સક્રિય સહાય પૂરી પાડવાનું ચાલુ રાખશે

પોસ્ટેડ ઓન: 11 APR 2026 4:45PM by PIB Ahmedabad

ઊર્જા પુરવઠો અને બળતણની ઉપલબ્ધતા

જાહેર પરામર્શ અને નાગરિક જાગૃતિ

નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ગભરાટમાં ખરીદી ટાળવા અને માહિતી માટે માત્ર સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખવા સલાહ આપવામાં આવે છે.
LPG ગ્રાહકોને ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા અને વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
નાગરિકોને PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કૂકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક બળતણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
તમામ નાગરિકોને વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તેમના રોજિંદા ઉપયોગમાં ઊર્જા બચાવવા માટે આગ્રહ કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

ચાલી રહેલી ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે હોસ્પિટલો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ માટે ઉચ્ચ અગ્રતાની સાથે સ્થાનિક LPG અને PNG પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપી છે.
સરકારે પુરવઠા અને માંગ બંને પક્ષે કેટલાક રેશનાલાઇઝેશન પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગ અંતરાલ 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી વધારવો અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવી સામેલ છે.
LPG ની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક બળતણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાનો કોલસો સપ્લાય કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
રાજ્યોને સ્થાનિક અને વ્યાવસાયિક ગ્રાહકો માટે નવા PNG કનેક્શનની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે સંકલિત પ્રયાસો અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ

રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ, 1955 અને LPG કન્ટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠા પર દેખરેખ રાખવા અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે પગલાં લેવા માટે સત્તા ધરાવે છે.
ભારત સરકારે તારીખ 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા નાગરિકોને બળતણની પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંવાદની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજવામાં આવી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, તારીખ 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ના અધ્યક્ષસ્થાને) અને 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG તેમજ માહિતી અને પ્રસારણ અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવોના અધ્યક્ષસ્થાને) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
- દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ અને નિયમિત જાહેર એડવાઇઝરી જારી કરવી.
- સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ / ખોટી માહિતીનું સક્રિયપણે નિરીક્ષણ કરવું અને તેનો સામનો કરવો.
- જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ ઝુંબેશ તેજ કરવી અને OMCs સાથે સંકલનમાં દરોડા અને નિરીક્ષણ ચાલુ રાખવા.
- તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વ્યાવસાયિક LPG ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના SKO માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- PNG અપનાવવા અને વૈકલ્પિક બળતણને પ્રોત્સાહન આપવું.
- ખાસ કરીને ઘરગથ્થુ જરૂરિયાતો માટે LPG પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવી અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિલો FTL સિલિન્ડરના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવું.
તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ કમિટીઓની સ્થાપના કરી છે.
હાલમાં, 24 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો નિયમિત પ્રેસ બ્રીફિંગ કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

LPG ની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. 10.04.2026 ના રોજ, દેશભરમાં 3400 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
PSU ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ ઓચિંતી તપાસ મજબૂત કરી છે અને 214 LPG ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશિપ પર દંડ લાદ્યો છે અને 55 ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશિપને સસ્પેન્ડ કરી છે.

LPG પુરવઠો

ઘરગથ્થુ LPG પુરવઠાની સ્થિતિ:

પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPG પુરવઠો પ્રભાવિત થવાનું ચાલુ છે.
LPG ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશિપ પર કોઈ ડ્રાય-આઉટ નોંધાયા નથી.
ઉદ્યોગભરમાં ઓનલાઈન LPG બુકિંગ વધીને લગભગ 98% થયું છે.
ડાયવર્ઝન રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને લગભગ 93% થઈ ગઈ છે.
ઘરગથ્થુ LPG સિલિન્ડરની ડિલિવરી સામાન્ય છે.
10.04.2026 ના રોજ, 51.5 લાખથી વધુ ઘરગથ્થુ LPG સિલિન્ડર વિતરિત કરવામાં આવ્યા હતા.

વ્યાવસાયિક LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

કુલ વ્યાવસાયિક LPG ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના લગભગ 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લિંક્ડ ફાળવણી સામેલ છે.
ભારત સરકારે તારીખ 08.04.2026 ના પત્ર દ્વારા હવે જણાવ્યું છે કે –
- ફાર્મા, ફૂડ, પોલિમર, કૃષિ, પેકેજિંગ, પેઇન્ટ, યુરેનિયમ, હેવી વોટર, સ્ટીલ, સીડ, મેટલ, સિરામિક, ફાઉન્ડ્રી, ફોર્જિંગ, ગ્લાસ, એરોસોલ વગેરે ક્ષેત્રોના ઔદ્યોગિક એકમો પણ તે એકમોના માર્ચ 2026 પૂર્વેના બલ્ક બિન-ઘરગથ્થુ LPG વપરાશ સ્તરના 70% પ્રાપ્ત કરશે, જે 0.2 TMT/દિવસની એકંદર ક્ષેત્રીય મર્યાદાને આધીન રહેશે.
- આ ફાળવણી હેઠળ બલ્ક LPG મેળવવા માટે સંબંધિત ઉદ્યોગોએ તારીખ 21.03.2026 ના પત્રના ફકરા (b) માં નિર્ધારિત OMCs સાથે નોંધણી અને ફકરા (c) માં નિર્ધારિત CGD સંસ્થાઓને PNG માટેની અરજી સંબંધિત શરતો પણ પૂર્ણ કરવી આવશ્યક છે. જોકે, જો ઉપર ઉલ્લેખિત ઉદ્યોગો ઉત્પાદન પ્રક્રિયામાં અભિન્ન ઇનપુટ તરીકે અથવા વિશિષ્ટ હેતુઓ માટે LPG નો ઉપયોગ કરતા હોય જેને નેચરલ ગેસ દ્વારા બદલી શકાતો નથી, તો PNG માટેની અરજી સંબંધિત જરૂરિયાત માફ કરવામાં આવશે.
આ પગલાંથી સપ્લાય-ચેઈન વિક્ષેપો અટકાવવા, આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની અછત ટાળવા અને ચાલુ વૈશ્વિક કટોકટી છતાં ઔદ્યોગિક કામગીરીની સાતત્યતા સુનિશ્ચિત કરવાની અપેક્ષા છે.
ભારત સરકારે તારીખ 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જણાવ્યું છે કે દરેક રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત મજૂરોને વિતરણ માટે ઉપલબ્ધ 5 કિલો FTL સિલિન્ડરોની દૈનિક માત્રા તારીખ 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદાથી વધુ, 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે બમણી કરવામાં આવી રહી છે. આ 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સહાયથી તેમના રાજ્યમાં માત્ર સ્થળાંતરિત મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકારના હવાલે રહેશે.
PSU OMCs એ છેલ્લા 8 દિવસમાં 5 કિલો FTL સિલિન્ડર માટે આશરે 2900 જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 29,000 થી વધુ 5 કિલો FTL સિલિન્ડર પણ વેચાયા હતા.
10.04.2026 ના રોજ, ફેબ્રુઆરી-26 ના મહિનામાં 77,000 ની દૈનિક સરેરાશ સામે દેશભરમાં લગભગ 1 લાખ 5 કિલો FTL સિલિન્ડર વેચાયા હતા.
23 માર્ચ 2026 થી, વિદ્યાર્થીઓ અને સ્થળાંતરિત મજૂરો સહિત નબળા સમુદાયોને 12 લાખથી વધુ 5 કિલો ફ્રી ટ્રેડ LPG સિલિન્ડર વેચવામાં આવ્યા છે.
IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ વ્યાવસાયિક LPG વિતરણનું આયોજન કરવા માટે રાજ્ય સત્તાવાળાઓ અને ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ સાથે સંકલન કરી રહી છે.
14 માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં આશરે 1,13,233 મેટ્રિક ટન વ્યાવસાયિક LPG (જે 60 લાખથી વધુ 19-કિલોના LPG સિલિન્ડરોની સમકક્ષ છે) વેચવામાં આવ્યો છે. 10.04.2026 ના રોજ, 7,140 મેટ્રિક ટન વ્યાવસાયિક LPG (3.76 લાખથી વધુ 19 કિલોના LPG સિલિન્ડરોની સમકક્ષ) વેચાયો હતો.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણની પહેલ

ઘરગથ્થુ PNG અને CNG પરિવહન માટે 100% પુરવઠા સાથે ગ્રાહકોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
ઉપલબ્ધ ઇન્વેન્ટરી અને નિર્ધારિત LNG કાર્ગોના આગમનના આધારે, ફર્ટિલાઇઝર પ્લાન્ટ્સને એકંદર ગેસ ફાળવણીમાં વધુ 5% નો વધારો કરવામાં આવી રહ્યો છે જેથી તે 09.04.2026 થી તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના અંદાજે 95% સુધી પહોંચી શકે.
CGD એકમોને હોટલ, રેસ્ટોરન્ટ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાવસાયિક સંસ્થાઓ માટે PNG કનેક્શનને પ્રાથમિકતા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે જેથી વ્યાવસાયિક LPG ની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓ દૂર કરી શકાય.
IGL, MGL, GAIL ગેસ અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાવસાયિક PNG કનેક્શન માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે.
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે તારીખ 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વ્યાવસાયિક LPG ની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ લાંબા ગાળે LPG થી PNG માં પરિવર્તિત થવામાં મદદ કરી શકે.
18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પહેલાથી જ PNG વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે જોડાયેલ વધારાની વ્યાવસાયિક LPG ફાળવણી પ્રાપ્ત કરી રહ્યા છે.
માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે અરજીઓ પર પ્રાથમિકતાના ધોરણે પ્રક્રિયા કરવા માટે ત્રણ મહિના માટે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 'એક્સિલરેટેડ એપ્રુવલ ફ્રેમવર્ક' અપનાવ્યું છે.
ભારત સરકારે ગેઝેટ તારીખ 24.03.2026 દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ, 1955 હેઠળ કુદરતી ગેસ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો વિતરણ (પાઇપલાઇન્સ અને અન્ય સુવિધાઓ નાખવા, નિર્માણ, સંચાલન અને વિસ્તરણ દ્વારા) ઓર્ડર, 2026 ને સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન્સ નાખવા અને વિસ્તરણ માટે સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓમાં થતા વિલંબ અને જમીન સુધીની પહોંચની સમસ્યાઓ દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તેનાથી PNG નેટવર્કની વૃદ્ધિ ઝડપી થવાની, લાસ્ટ-માઈલ કનેક્ટિવિટી વધવાની અને સ્વચ્છ બળતણ તરફના સંક્રમણને ટેકો મળવાની અપેક્ષા છે, જેનાથી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતની ગેસ-આધારિત અર્થવ્યવસ્થા આગળ વધશે.
PNGRB એ PNG વિસ્તરણમાં વેગ જાળવી રાખવા માટે 'નેશનલ PNG ડ્રાઇવ 2.0' ને 30 જૂન 2026 સુધી લંબાવી છે.
સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઊર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે એક 'મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ CBG પોલિસી' વિકસાવી છે. આ મોડેલ પોલિસી રાજ્યોને CBG વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખું તરીકે સેવા આપવા માટે બનાવાયેલ છે. જે રાજ્યો આ પસંદ કરશે, તેમને વ્યાવસાયિક LPG ની વધારાની ફાળવણીના આગામી તબક્કા માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
સ્વચ્છ બળતણને પ્રોત્સાહન આપવા અને પાઇપ ગેસના વપરાશને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, આંધ્રપ્રદેશ સરકારે તારીખ 10.04.2026 ના પત્ર દ્વારા "આંધ્રપ્રદેશ PNG સબવેન્શન સ્કીમ" હેઠળ ઘરેલું PNG ગ્રાહકોને સબસિડી સપોર્ટ લંબાવ્યો છે.
માર્ચ 2026 થી, લગભગ 4.15 લાખ PNG કનેક્શન્સ ગેસીફાઈડ કરવામાં આવ્યા છે અને લગભગ 4.55 લાખ વધારાના ગ્રાહકોએ નવા કનેક્શન માટે નોંધણી કરાવી છે.
આજ સુધીમાં, 26,000 થી વધુ PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના LPG કનેક્શન સરેન્ડર કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

તમામ રિફાઇનરીઓ પર્યાપ્ત ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
ઘરેલું વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરગથ્થુ LPG ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
ભારત સરકારે તારીખ 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા ભારતમાં પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિતની રિફાઇનિંગ કંપનીઓને સેન્ટર ફોર હાઇ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત વિશિષ્ટ જથ્થા અને રિફાઇનરી સ્ત્રોતના આધારે ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ, ખાદ્ય અને જાહેર વિતરણ વિભાગ, રસાયણ અને પેટ્રો રસાયણ વિભાગ વગેરે જેવા મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો માટે C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સના ચોક્કસ લઘુત્તમ જથ્થા ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
ઉપરોક્ત વિભાગો સાથે સંબંધિત કંપનીઓ માટે 800 મેટ્રિક ટન/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

રિટેલ બળતણ ઉપલબ્ધતા અને કિંમતના પગલાં

દેશભરમાં રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
મધ્ય પૂર્વની કટોકટીને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જોકે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં લિટર દીઠ ₹10 નો ઘટાડો કર્યો છે.
પર્યાપ્ત સ્થાનિક ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ડીઝલ પર ₹21.5 પ્રતિ લિટર અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પર ₹29.5 પ્રતિ લિટરના દરે નિકાસ લેવી (Export levy) લાદવામાં આવી છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના રિટેલ ભાવ યથાવત છે અને રિટેલ આઉટલેટ્સ પર કોઈ વધારો થયો નથી.
સરકારે નાગરિકોને અફવાઓ પર વિશ્વાસ ન કરવા સલાહ આપી છે અને રાજ્ય સરકારોને પ્રેસ બ્રીફિંગ દ્વારા સચોટ માહિતી પ્રસારિત કરવા વિનંતી કરી છે.

કેરોસીનની ઉપલબ્ધતા અને વિતરણ પગલાં

નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે તારીખ 29.03.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા PDS SKO ફ્રી રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં માત્ર રસોઈ અને પ્રકાશના હેતુ માટે PDS સુપિરિયર કેરોસીન ઓઈલ (SKO) ના વિતરણની સુવિધા આપી છે –
- દરેક જિલ્લામાં મહત્તમ બે PSU OMC સર્વિસ સ્ટેશનો (પ્રાધાન્યમાં કંપની ઓન્ડ કંપની ઓપરેટેડ) ને 5,000 લિટર સુધીના PDS SKO ના સંગ્રહ માટે મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
- આ PSU OMC સર્વિસ સ્ટેશનો દરેક જિલ્લામાં રાજ્ય સરકાર અથવા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના વહીવટ દ્વારા નિયુક્ત કરવામાં આવશે.
18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત હોવાનું જણાવ્યું નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

આ પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
ભારતીય ધ્વજ ધરાવતું LPG જહાજ 'જગ વિક્રમ' (Jag Vikram) આજે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સુરક્ષિત રીતે પાર કરી ગયું છે.
આ જહાજ બોર્ડ પર 24 નાવિકો સાથે આશરે 20,400 મેટ્રિક ટન LPG કાર્ગો લઈ જઈ રહ્યું છે. તે 15 એપ્રિલ 2026 ના રોજ મુંબઈ પહોંચવાની અપેક્ષા છે.
શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમ 24x7 કાર્યરત છે અને સક્રિય થયા પછી અત્યાર સુધીમાં 5,973 કોલ્સ અને 12,675 થી વધુ ઈમેલ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં, 128 કોલ્સ અને 319 ઈમેલ પ્રાપ્ત થયા છે.
મંત્રાલયે, ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DG Shipping) દ્વારા અત્યાર સુધીમાં અખાતી પ્રદેશમાં વિવિધ સ્થળોએથી 2,009 થી વધુ ભારતીય નાવિકોને સુરક્ષિત રીતે પરત લાવવાની સુવિધા આપી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 81 નાવિકોનો સમાવેશ થાય છે.
સમગ્ર ભારતમાં બંદરની કામગીરી સામાન્ય છે અને કોઈ ભીડ (congestion) નોંધાઈ નથી.
મંત્રાલય નાવિકોના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશનો અને દરિયાઈ હિસ્સેદારો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

સરકાર અખાત અને પશ્ચિમ એશિયા પ્રદેશની ગતિવિધિઓ પર નજીકથી નજર રાખી રહી છે.
માહિતીની વધુ સારી વહેંચણી અને સંકલન માટે વિદેશ મંત્રાલય રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સંપર્કમાં છે.
આ પ્રદેશમાં ભારતીય સમુદાયની સુરક્ષા, સલામતી અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરવા પર પ્રયાસો કેન્દ્રિત છે.
ભારતીય મિશનો અને પોસ્ટ્સ ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને ભારતીય નાગરિકોને સક્રિયપણે સહાય કરી રહ્યા છે.
સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને મુસાફરીની સ્થિતિ અને કોન્સ્યુલર સેવાઓ વિશેની માહિતી સહિત અપડેટેડ એડવાઇઝરી નિયમિતપણે જારી કરવામાં આવી રહી છે.
અમારા મિશનો આ પ્રદેશમાં ભારતીય સમુદાયના સંગઠનો, વ્યાવસાયિક જૂથો, ભારતીય કંપનીઓ અને અન્ય હિસ્સેદારો સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે.
જે દેશોમાં હવાઈ ક્ષેત્ર ખુલ્લું છે ત્યાંથી ફ્લાઈટ્સ કાર્યરત છે. 28 ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 8,71,000 મુસાફરોએ આ પ્રદેશમાંથી ભારતની મુસાફરી કરી છે.
UAE માં, એરલાઇન્સ ઓપરેશનલ અને સુરક્ષા બાબતોના આધારે UAE અને ભારત વચ્ચે મર્યાદિત નોન-શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં આજે આશરે 95 ફ્લાઇટ્સની અપેક્ષા છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટ પરથી ભારતના સ્થળો માટે ફ્લાઈટ્સ ચાલુ છે.
કતારનું હવાઈ ક્ષેત્ર આંશિક રીતે ખુલ્લું હોવાથી, કતાર એરવેઝ આજે ભારત માટે લગભગ 8-10 ફ્લાઈટ્સ ચલાવે તેવી અપેક્ષા છે.
કુવૈતનું હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ છે. કુવૈતની જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝ સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ એરપોર્ટથી ભારત માટે નોન-શિડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઈટ્સ ચલાવી રહી છે. કુવૈતથી ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી સાઉદી અરેબિયા મારફતે સુલભ બનાવવામાં આવી રહી છે.
બહેરીનનું હવાઈ ક્ષેત્ર ખુલ્લું છે. ગલ્ફ એર ટૂંક સમયમાં બહેરીનથી ભારત માટે મર્યાદિત ફ્લાઈટ કામગીરી શરૂ કરે તેવી અપેક્ષા છે અને હાલમાં સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ એરપોર્ટથી ભારત માટે નોન-શિડ્યુલ્ડ ફ્લાઈટ્સ ચલાવી રહી છે. બહેરીનથી ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી સાઉદી અરેબિયા મારફતે ભારત માટે સુલભ બનાવવામાં આવી રહી છે.
તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે અત્યાર સુધીમાં ઈરાનથી આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન થઈને ભારત જવા માટે 2,225 ભારતીય નાગરિકોની અવરજવરની સુવિધા આપી છે, જેમાં 981 ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને 662 ભારતીય માછીમારોનો સમાવેશ થાય છે.
ઈઝરાયેલનું હવાઈ ક્ષેત્ર બંધ છે. ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી જોર્ડન અને ઈજિપ્ત થઈને ભારત માટે સુલભ બનાવવામાં આવી રહી છે.
ઈરાકનું હવાઈ ક્ષેત્ર મર્યાદિત ફ્લાઈટ કામગીરી સાથે ખુલ્લું છે. ભારતીય નાગરિકોની મુસાફરી જોર્ડન અને સાઉદી અરેબિયા મારફતે ભારત માટે સુલભ બનાવવામાં આવી રહી છે.

SM/BS/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2251149)