કેરળ, પુડુચેરી અને આસામમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓએ વૈશ્વિક ધ્યાન ખેંચ્યું છે, કારણ કે ભારતની ચૂંટણી પંચના ઇન્ટરનેશનલ ઇલેક્શન વિઝિટર્સ પ્રોગ્રામ (IEVP) 2026ના ભાગરૂપે 22 દેશોના 38 આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિઓએ ભારતની ચૂંટણી પ્રક્રિયાના વ્યાપ, ચોકસાઈ અને જીવંતતાને પ્રત્યક્ષ નિહાળી હતી.

આ અનુભવને "લોકશાહીનો સાચો ઉત્સવ" ગણાવતા, પ્રતિનિધિઓએ રેકોર્ડબ્રેક મતદારોની ભાગીદારી, ઝીણવટભર્યું આયોજન અને ECI દ્વારા ચૂંટણીના સુચારૂ અમલીકરણ પ્રત્યે પ્રશંસા વ્યક્ત કરી હતી. "ભારતીય મતદાન, આ સમગ્ર વિશ્વ માટે લોકશાહીનો સાચો ઉત્સવ છે. મારા માટે જે સૌથી વધુ પ્રભાવશાળી છે તે લોકોનો મતદાન કરવા માટેનો ઉત્સાહ છે. આપણે આ પ્રક્રિયામાંથી માત્ર શીખી શકીએ છીએ, તે એક વિશાળ પ્રક્રિયા છે અને યોગ્ય રીતે કરવામાં આવી છે." - શ્રી બ્રાનીમીર ફાર્કાસ, ક્રોએશિયા.

આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિઓએ આસામ, કેરળ અને પુડુચેરીની તેમની બે દિવસીય મુલાકાત (8-9 એપ્રિલ) ની શરૂઆત ડિસ્પેચ અને ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સેન્ટર્સની મુલાકાત લઈને કરી હતી, જ્યાં તેઓએ સુનિયોજિત લોજિસ્ટિક્સ અને સ્થાપિત SOPs દ્વારા ચૂંટણી સામગ્રી સાથે પોલિંગ પાર્ટીઓની વ્યવસ્થિત અવરજવરનું અવલોકન કર્યું હતું.

પ્રતિનિધિઓએ સંબંધિત રાજ્યોના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓ (CEOs) અને રાજ્ય પોલીસ નોડલ અધિકારીઓ સાથે ચૂંટણીના એકંદર સંચાલન તેમજ સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ પર વાતચીત કરી હતી. તેઓએ CEO કચેરીઓ ખાતે મતદાન મથકોના 100% વેબકાસ્ટિંગના મોનિટરિંગ માટે સ્થાપિત CCTV કંટ્રોલ રૂમની પણ મુલાકાત લીધી હતી અને તેમને "પારદર્શિતાનો મજબૂત સ્તંભ" ગણાવ્યો હતો.

"ભારતમાં ચૂંટણીની પ્રક્રિયા ચોક્કસપણે શીખવા જેવું સ્થળ છે." - શ્રી ઉઉસી-કીબ એસ્પાડાસ એન્કોના, મેક્સિકો.

મતદાનના દિવસે સવારે, પ્રતિનિધિઓએ મોક પોલનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું. ત્યારબાદ, આ 22 દેશોના પ્રતિનિધિઓએ વાસ્તવિક મતદાન પ્રક્રિયા જોવા માટે આસામ (કામરૂપ મેટ્રો અને કામરૂપ ગ્રામીણ), કેરળ (કોચી અને તિરુવનંતપુરમ) અને પુડુચેરીમાં અલગ-અલગ મતદાન મથકોની મુલાકાત લીધી હતી.

તેઓએ મતદાન મથકો પર રેમ્પ, વ્હીલચેર, સ્વયંસેવકો અને ક્રેશ (બાળઘર) સુવિધાઓ તેમજ મહિલાઓ અને દિવ્યાંગો (PwDs) દ્વારા સંચાલિત સમર્પિત મતદાન મથકો સહિતની સમાવેશી, સહભાગી અને સુલભ સુવિધાઓની પ્રશંસા કરી હતી.

"ઉચ્ચ કક્ષાની સર્વસમાવેશકતા" - સુશ્રી ફાહિમા અરાફત અબ્દુલ્લા, કેન્યા.

"મતદાન મથકો જે રીતે આયોજિત કરવામાં આવ્યા છે તેનાથી અમે ખૂબ જ પ્રભાવિત થયા છીએ, વ્હીલચેર, ક્રેશ સુવિધાઓ જેવી સુવિધાઓ ખૂબ જ સારી રીતે તૈયાર કરવામાં આવી છે." - શ્રી પૌલસ શિગ્વેધ, નામિબિયા.

પ્રતિનિધિઓએ જિલ્લા કક્ષાના મીડિયા મોનિટરિંગ સેન્ટરોની મુલાકાત લીધી હતી અને વેબકાસ્ટિંગ દ્વારા ચૂંટણીની સતત દેખરેખને બિરદાવી હતી. તેઓએ મતદાન મથકો પર વૃક્ષારોપણ અભિયાનમાં પણ ભાગ લીધો હતો, જે પર્યાવરણને અનુકૂળ અને ટકાઉ ચૂંટણી પ્રથાઓ દર્શાવે છે.

"ભારત વિશેની એક મોટી બાબત EVMs નો ઉપયોગ છે... અમે જે કંઈ શીખ્યા છીએ તેમાંથી કેટલીક બાબતો અમે ઘરે લઈ જઈ શકીશું અને જોઈશું કે અમે તેનો અમલ કેવી રીતે કરી શકીએ, તે એક ઉત્સવ જેવું છે, આ જ ભાવના હોવી જોઈએ." - શ્રી અબુબકર મહમૂદ કોરોમા, સિએરા લિયોન.

પુડુચેરીમાં, પ્રતિનિધિઓ ફ્લાઈંગ સ્ક્વોડ, ડ્રોન-આધારિત દેખરેખ અને સ્વાગત કરતા રોબોટ 'નીલા' જેવી નવીન પહેલો જેવા ઉન્નત તકેદારીના પગલાંથી પ્રભાવિત થયા હતા. કેરળમાં, તેઓએ 'Gen Z' થીમ આધારિત મતદાન મથકની મુલાકાત લીધી અને પ્રથમ વખતના મતદારોના ઉત્સાહની પ્રશંસા કરી, જ્યારે આસામના કામરૂપ (ગ્રામીણ) માં પ્રતિનિધિઓએ મતદાન મથકો પર આરોગ્ય તપાસની સુવિધાઓને બિરદાવી અને તેનો લાભ પણ લીધો.

મતદાનના સુચારૂ સંચાલન અને ઊંચા મતદાનની મુલાકાતી ટીમો પર ઊંડી છાપ પડી. તેઓએ ચૂંટણી વ્યવસ્થાપનના વ્યાપ અને ભવ્યતાને જોવાની તક આપવા બદલ ભારતના ચૂંટણી પંચનો આભાર વ્યક્ત કર્યો અને પારદર્શિતા, સર્વસમાવેશકતા અને શ્રેષ્ઠતા પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતાની પ્રશંસા કરી. "જ્યારે વિશ્વ શીખવા માટે જોઈ રહ્યું છે, ત્યારે ભારત અજોડ સ્તરે ચૂંટણીઓ યોજવામાં માપદંડો સ્થાપિત કરવાનું ચાલુ રાખે છે, જે ખરેખર લોકશાહીનો ઉત્સવ છે."

ઇન્ટરનેશનલ ઇલેક્શન વિઝિટર્સ પ્રોગ્રામ (IEVP) એ ભારતના ચૂંટણી પંચની એક ફ્લેગશિપ પહેલ છે જેનો ઉદ્દેશ્ય ચૂંટણી વ્યવસ્થાપન સંસ્થાઓ (EMBs) અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને જોડાણને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. આ કાર્યક્રમ ભારતની ચૂંટણી માળખું, સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ અને ઓપરેશનલ આર્કિટેક્ચરની વ્યાપક ઝલક પૂરી પાડે છે, જ્યારે પ્રતિનિધિઓને ચૂંટણી વ્યવસ્થાપનમાં શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ અને નવીનતાઓથી પરિચિત કરે છે.

નોંધ: પરિશિષ્ટ – IEVP 2026 હેઠળ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિઓના મંતવ્યો (testimonials) માટેની યુટ્યુબ લિંક્સ.

પરિશિષ્ટ

IEVP 2026 હેઠળ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિઓના મંતવ્યો (Testimonials) માટેની યુટ્યુબ લિંક્સ

SM/JD