પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિ અંગે મીડિયાને માહિતગાર રાખવાના તેના આઉટરીચને ચાલુ રાખતા, ભારત સરકારે આજે નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે તેની નિયમિત વાતચીત યોજી હતી. વાતચીત દરમિયાન, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ, બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગો, વિદેશ મંત્રાલય અને માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયના પ્રતિનિધિઓએ ઈંધણની ઉપલબ્ધતા, દરિયાઈ કામગીરી, પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોને સહાય અને આ ક્ષેત્રોમાં સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાં અંગેની અપડેટ્સ શેર કરી હતી. સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ઇનડાયરેક્ટ ટેક્સિસ એન્ડ કસ્ટમ્સ (CBIC) ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ પણ ભાગ લીધો હતો અને એક્સાઇઝ ડ્યુટી સંબંધિત તાજેતરના નિર્ણયો પર અપડેટ્સ આપી હતી.

ટેક્સ અને ડ્યુટી સંબંધિત અપડેટ્સ

તાજેતરના ટેક્સ અને ડ્યુટીના પગલાં પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો, જેનો ઉદ્દેશ્ય પુરવઠાની સ્થિરતાને ટેકો આપવાનો છે. એવું જણાવવામાં આવ્યું હતું કે:

· પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલી કટોકટીની ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા પર અસર પડે છે, ખાસ કરીને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના પુરવઠામાં વિક્ષેપને કારણે. · કટોકટી પછી, આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવમાં પણ તીવ્ર વધારો થયો છે.

· પ્રવર્તમાન બજારની સ્થિતિ રિફાઇનરીઓ માટે ઊંચા આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની નિકાસ કરવા માટે પ્રોત્સાહન આપે છે.

· સરકારે પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે માપાંકિત પગલાં સાથે પ્રતિસાદ આપ્યો છે. · સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઈઝ ડ્યુટી (SAED) અને/અથવા રોડ એન્ડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સેસના સ્વરૂપમાં નિકાસ ડ્યુટી લાદવામાં આવી છે. ભારતમાં ઉત્પાદિત ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ની નિકાસ પર આ ડ્યુટી લાદવામાં આવી છે.

· સૂચિત દરો મુજબ: Ø ડીઝલ પર નિકાસ ડ્યુટી: રૂ. 21.50 પ્રતિ લિટર

Ø ATF પર નિકાસ ડ્યુટી: રૂ. 29.50 પ્રતિ લિટર Ø પ્રવર્તમાન ક્રેક માર્જિનના આધારે હાલમાં પેટ્રોલ પર નિકાસ ડ્યુટી શૂન્ય છે. · દરોની પખવાડિયાના ધોરણે સમીક્ષા કરવામાં આવશે.

· આ પગલાંનો હેતુ ડીઝલ અને ATF ની સ્થાનિક ઉપલબ્ધતાને પ્રાથમિકતા આપવાનો છે.

· આ પગલાં વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતા વચ્ચે દેશ માટે ઉર્જા સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે પણ છે. ઉપલબ્ધતા અને કિંમત બંનેના સંદર્ભમાં સપ્લાય ચેઇન્સમાં વિક્ષેપ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં અસ્થિરતાને કારણે આ અનિશ્ચિતતાઓ વધી છે.

· નિકાસ સંબંધિત પગલાં ઉપરાંત, સ્થાનિક વપરાશ માટે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. · ફેરફારોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ બંને પર સ્થાનિક વિશેષ વધારાના એક્સાઇઝ ડ્યુટીના ઘટકમાં પ્રતિ લિટર રૂ. 10 નો ઘટાડો સામેલ છે. · આ પગલાંનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે ચાલુ કટોકટી દરમિયાન ગ્રાહકો માટે પેટ્રોલ અને ડીઝલના છૂટક ભાવમાં કોઈ વધારો ન થાય.

· પરિસ્થિતિનું નજીકથી નિરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. વિભાગ સમયાંતરે વિકાસની સમીક્ષા કરશે અને જરૂર મુજબ વધુ પગલાં લેશે.

ઉર્જા પુરવઠો અને ઈંધણની ઉપલબ્ધતા

પ્રવર્તમાન ઈંધણ પુરવઠાની પરિસ્થિતિ પર અપડેટ શેર કરવામાં આવી હતી, જેમાં હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) બંધ થવાના સંદર્ભમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને LPG ની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાં પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો હતો. એવું નોંધવામાં આવ્યું હતું કે:

ક્રૂડ અને રિફાઇનરીઓ ·

તમામ રિફાઇનરીઓ પર્યાપ્ત ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્ય કરી રહી છે, અને પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.

· સ્થાનિક વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી સ્થાનિક LPG ઉત્પાદનમાં 40% નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

રિટેલ આઉટલેટ્સ · સમગ્ર દેશમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.

· મધ્ય પૂર્વ સંકટને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં થયેલા વધારાને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત સરકારે ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં ₹10 પ્રતિ લિટરનો ઘટાડો કર્યો છે.

· સરકારે પર્યાપ્ત સ્થાનિક ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે ડીઝલની નિકાસ પર ₹21.5 પ્રતિ લિટર અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ની નિકાસ પર ₹29.5 પ્રતિ લિટરનો લેવી લાદ્યો છે. · સરકારે સ્થાનિક રિફાઇનર્સ માટે નિકાસ કરાયેલ પેટ્રોલના 50% અને નિકાસ કરાયેલ ડીઝલના 30% સ્થાનિક બજારમાં સપ્લાય કરવા ફરજિયાત બનાવ્યા છે.

· અફવાઓને કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં ગભરાટમાં ખરીદી (Panic buying) નોંધાઈ હતી, પરિણામે અસાધારણ રીતે ઊંચા વેચાણ અને રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ભીડ થઈ હતી. જોકે, દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. · સરકારે જનતાને અફવાઓ પર વિશ્વાસ ન કરવાની તેની સલાહનું પુનરાવર્તન કર્યું છે.

કુદરતી ગેસ ·

સ્થાનિક PNG અને CNG પરિવહનને 100% પુરવઠા સાથે અગ્રતા ફાળવણી ચાલુ છે, જ્યારે ગ્રીડ સાથે જોડાયેલા ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ગ્રાહકોને સરેરાશ વપરાશના લગભગ 80% પુરવઠો જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.

· સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD) સંસ્થાઓને રેસ્ટોરાં, હોટલ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG કનેક્શનને પ્રાથમિકતા આપવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

· IGL, MGL, GAIL ગેસ અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ સ્થાનિક અને વ્યાપારી PNG કનેક્શન માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે. · ભારત સરકારે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓને ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરી છે.

· ભારત સરકારે તારીખ 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને LPG થી PNG માં સંક્રમણ સાથે જોડાયેલા કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, અને સુધારા હાથ ધરનારા રાજ્યો માટે વધારાની ફાળવણીની ભલામણ કરવામાં આવી છે.

· ઘણા રાજ્યોએ ઝડપી PNG રોલઆઉટની સુવિધા માટે પગલાં રજૂ કર્યા છે, જેમાં સુવ્યવસ્થિત Right of User/Right of Way પરવાનગીઓ, કામના કલાકો લંબાવવા અને ચાર્જનું તર્કસંગતીકરણ સામેલ છે.

· પેટ્રોલિયમ એન્ડ એક્સપ્લોઝિવ સેફ્ટી ઓર્ગેનાઈઝેશન (PESO) એ તેની ઓફિસોને 10 દિવસની અંદર અગ્રતાના ધોરણે CGD અરજીઓનો નિકાલ કરવાની સલાહ આપી છે.

· પેટ્રોલિયમ એન્ડ નેચરલ ગેસ રેગ્યુલેટરી બોર્ડ (PNGRB) એ તારીખ 23.03.2026 ના તેના આદેશ દ્વારા CGD સંસ્થાઓને રહેણાંક શાળાઓ, કોલેજો, હોસ્ટેલ, કોમ્યુનિટી કિચન અને આંગણવાડી રસોડા માટે પાંચ દિવસની અંદર, જ્યાં પણ શક્ય હોય ત્યાં, PNG કનેક્શનને પ્રાથમિકતા આપવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. · માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રાલયે ત્રણ મહિનાના સમયગાળા માટે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ઓછા સમય મર્યાદા સાથે ઝડપી મંજૂરી ફ્રેમવર્ક અપનાવ્યું છે.

· ભારત સરકારે તારીખ 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા 'કુદરતી ગેસ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો વિતરણ ઓર્ડર, 2026' સૂચિત કર્યો છે, જે પાઇપલાઇન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિસ્તરણ અને છેવાડાની કનેક્ટિવિટી વધારવા માટે સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ ફ્રેમવર્ક પૂરું પાડે છે.

· CGD સંસ્થાઓએ અગાઉના દિવસે 110 ભૌગોલિક વિસ્તારોમાં 10,568 PNG કનેક્શન (નવા અને ગેસ-ઇન) નોંધ્યા હતા.

LPG

· પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPG ના પુરવઠા પર અસર ચાલુ છે. · LPG વિતરકો પાસે કોઈ ડ્રાય-આઉટ (પુરવઠો ખાલી થવો) નોંધાયો નથી.

· ઘરેલું LPG સિલિન્ડરોની ડિલિવરી સામાન્ય રીતે ચાલુ છે. · સરકારે ગ્રાહકોને આંશિક કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો (20%) અગાઉથી જ પુનઃસ્થાપિત કર્યો હતો, જેમાં PNG સુધારા સાથે જોડાયેલ વધારાની 10% ફાળવણી હતી.

· ભારત સરકારે તારીખ 21.03.2026 ના પત્ર દ્વારા અન્ય 20% ફાળવણીની મંજૂરી આપી છે, જે કુલ ફાળવણીને 50% પર લઈ જાય છે, જેમાં રેસ્ટોરાં, ઢાબા, હોટલ, ઔદ્યોગિક કેન્ટીન, ફૂડ પ્રોસેસિંગ/ડેરી, રાજ્ય સરકાર અથવા સ્થાનિક સંસ્થાઓ દ્વારા ચલાવવામાં આવતી સબસિડીવાળી કેન્ટીન/આઉટલેટ્સ, કોમ્યુનિટી કિચન, સ્થળાંતરિત મજૂરો માટે 5 કિલો FTL જેવા મુખ્ય ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.

· ભારત સરકારે તારીખ 27.03.2026 ના પત્ર દ્વારા કોમર્શિયલ LPG ના વધારાના 20% ફાળવણીને મંજૂરી આપી છે, જે કુલ ફાળવણીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના 70% સુધી લઈ જાય છે, જેમાં સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, ટેક્સટાઈલ, ડાઈ, કેમિકલ્સ અને પ્લાસ્ટિકને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ પૈકી, પ્રક્રિયા ઉદ્યોગો (Process industries) અથવા જેમને વિશિષ્ટ ગરમીના હેતુઓ માટે LPG ની જરૂર હોય કે જેને કુદરતી ગેસ દ્વારા બદલી શકાતી નથી તેમને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.

· અગાઉના દિવસે 40,000 થી વધુ - 5 કિલો ફ્રી ટ્રેડ LPG સિલિન્ડરો વેચાયા હતા. · 28 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ બિન-ઘરેલું LPG માટે ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે PSU ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ બાકીના વિસ્તારોમાં સપ્લાય કરી રહી છે. · 14 માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 29,656 મેટ્રિક ટન કોમર્શિયલ LPG ઉપાડવામાં આવ્યો છે.

કેરોસીન

· તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.

· રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને જિલ્લા કક્ષાના વિતરણ કેન્દ્રો ઓળખવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.

· 17 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત દર્શાવી નથી.

રાજ્ય સરકારો / કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની ભૂમિકા

· આવશ્યક ચીજવસ્તુ ધારા, 1955 અને LPG કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ, રાજ્ય સરકારોને સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે કાર્યવાહી કરવાની સત્તા આપવામાં આવી છે અને તેઓ આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના પુરવઠાને નિયંત્રિત કરવામાં પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવે છે.

· ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વિનંતી કરી છે કે:

Ø દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગને સંસ્થાકીય બનાવવી અને નિયમિત જાહેર સલાહકારીઓ જારી કરવી.

Ø સમર્પિત કંટ્રોલ રૂમ અને હેલ્પલાઇન સેટ કરવી.

Ø સોશિયલ મીડિયા પર ખોટી માહિતીને સક્રિયપણે મોનિટર કરવી અને તેનો સામનો કરવો.

Ø અમલીકરણ અભિયાન તેજ કરવું અને નિયમિત દરોડા અને નિરીક્ષણ હાથ ધરવા.

Ø કોમર્શિયલ LPG અને SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા. Ø RoW/RoU મંજૂરીઓ સહિત CGD વિસ્તરણને ઝડપી ટ્રેક કરવું.

Ø PNG દત્તક લેવા અને વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવું. Ø મંત્રાલય સાથે સંકલન માટે વરિષ્ઠ નોડલ અધિકારીઓને નામાંકિત કરવા. · 14 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ કરી રહ્યા છે, જ્યારે અન્યને તેમ કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.

અમલીકરણ કાર્યવાહી

· રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં અમલીકરણ અભિયાન ચાલુ છે, જેમાં 3,000 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા છે અને 1,500 થી વધુ LPG સિલિન્ડરો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.

· PSU ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ દેશભરમાં રિટેલ આઉટલેટ્સ અને LPG વિતરકો પર 1,500 થી વધુ સરપ્રાઈઝ ઇન્સ્પેક્શન કર્યા છે. · LPG વિતરકોને 350 થી વધુ કારણદર્શક નોટિસ ફટકારવામાં આવી છે.

સરકારના અન્ય પગલાં

· સરકાર સ્થાનિક LPG અને PNG પુરવઠાની સાથે હોસ્પિટલો અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ જેવા આવશ્યક ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવાનું ચાલુ રાખે છે.

· પગલાંઓમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદનમાં વધારો, સુધારેલા બુકિંગ અંતરાલ અને પુરવઠાની અગ્રતા ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.

· LPG ની માંગ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક ઈંધણને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. · કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોમાં પુરવઠો વધારવા નિર્દેશ આપ્યો છે.

· રાજ્યોને સ્થાનિક અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા PNG કનેક્શનની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

જાહેર સલાહ

· સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે અને નાગરિકોને ગભરાટમાં ખરીદી ટાળવા સલાહ આપવામાં આવે છે.

· નાગરિકોને માત્ર સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખવા અને અફવાઓ પર વિશ્વાસ ન કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

· LPG માટે, ગ્રાહકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે:

Ø બુકિંગ માટે ડિજિટલ મોડનો ઉપયોગ કરવો.

Ø બિનજરૂરી રીતે LPG વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવું.

· નાગરિકોને વૈકલ્પિક ઈંધણ જેવા કે PNG અને ઈલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કૂકટોપ્સનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.

· તમામ નાગરિકોને તેમના દૈનિક વપરાશમાં ઉર્જા બચાવવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

મેરિટાઇમ સેફ્ટી અને શિપિંગ કામગીરી

પર્શિયન ગલ્ફમાં વર્તમાન દરિયાઈ પરિસ્થિતિની સાથે ભારતીય જહાજો અને ક્રૂની સુરક્ષા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાં વિશે પણ બ્રીફિંગ આપવામાં આવ્યું હતું. એવું જણાવવામાં આવ્યું હતું કે:

· આ પ્રદેશમાં હાલમાં હાજર તમામ ભારતીય ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ શિપિંગ ઘટના નોંધાઈ નથી.

· અંદાજે 540 ભારતીય ખલાસીઓ સાથેના 20 ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજો પશ્ચિમી પર્શિયન ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં છે. ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DG શિપિંગ) જહાજ માલિકો, RPSL એજન્સીઓ અને ભારતીય મિશનો સાથે સંકલનમાં નજીકથી દેખરેખ ચાલુ રાખે છે.

· DG શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમ 24×7 કાર્યરત છે અને સક્રિય થયા પછી 4,326 કોલ્સ અને 8,556 ઇમેઇલ્સ સંભાળ્યા છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 98 કોલ્સ અને 335 ઇમેઇલ્સ અને છેલ્લા 48 કલાકમાં 218 કોલ્સ અને 647 ઇમેઇલ્સનો સમાવેશ થાય છે.

· DG શિપિંગે અત્યાર સુધીમાં 699 થી વધુ ભારતીય ખલાસીઓના સુરક્ષિત સ્વદેશ પરત આવવાની સુવિધા પૂરી પાડી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 25 અને છેલ્લા 48 કલાકમાં 64 ખલાસીઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમને એરપોર્ટ અને વિવિધ પ્રાદેશિક સ્થળો પરથી લાવવામાં આવ્યા છે.

· ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, ગોવા, કેરળમ, આંધ્રપ્રદેશ અને પુડુચેરી સહિતના સ્ટેટ મેરિટાઇમ બોર્ડ્સ દ્વારા પુષ્ટિ કર્યા મુજબ, ભારતનું મેરિટાઇમ સેક્ટર બંદરો પર કોઈ ભીડ નોંધાયા વગર સરળતાથી કાર્યરત છે.

· મંત્રાલય ભારતીય ખલાસીઓના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશનો અને દરિયાઈ હિસ્સેદારો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.

· બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને શિપિંગની અવરજવર, બંદર કામગીરી, ભારતીય ખલાસીઓની સુરક્ષા અને દરિયાઈ વેપારની સાતત્યતા પર નજીકથી નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

બ્રીફિંગ દરમિયાન ભારતીય મિશનો દ્વારા કરવામાં આવતી સહાય સહિત પ્રદેશના તાજેતરના વિકાસ વિશે માહિતી શેર કરવામાં આવી હતી. એવી માહિતી આપવામાં આવી હતી કે:

· વિદેશ મંત્રી 26-27 માર્ચ 2026 ના રોજ યોજાઈ રહેલી G7 વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકમાં ભાગ લેવા માટે ફ્રાન્સની મુલાકાતે છે.

· બેઠક સાથે, વિદેશ મંત્રીએ સહભાગી દેશોના તેમના સમકક્ષો સાથે ચર્ચા કરી હતી, જેમાં દ્વિપક્ષીય મુદ્દાઓ ઉપરાંત તેમણે પશ્ચિમ એશિયામાં વિકસતી પરિસ્થિતિ પર પણ વિચારોનું આદાનપ્રદાન કર્યું હતું. · વિદેશ મંત્રી આ વ્યસ્તતા દરમિયાન ફ્રાન્સ, કેનેડા, દક્ષિણ કોરિયા, જાપાન, બ્રાઝિલ, યુનાઇટેડ કિંગડમ અને જર્મનીના વિદેશ મંત્રીઓને મળ્યા હતા.

· વિદેશ મંત્રીએ 26 માર્ચ 2026 ના રોજ વૈશ્વિક શાસનના સુધારા પર આમંત્રિત ભાગીદારો સાથે G7 વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકના સત્રને સંબોધન કર્યું હતું.

· તેમના સંબોધન દરમિયાન, તેમણે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં સુધારાની તાકીદ, શાંતિ રક્ષા કામગીરીને સુવ્યવસ્થિત કરવાની જરૂરિયાત અને માનવતાવાદી સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત કરવા પર ભાર મૂક્યો હતો.

· તેમણે ગ્લોબલ સાઉથની ચિંતાઓ પણ ઉઠાવી હતી, ખાસ કરીને ઉર્જા પડકારો, ખાતર પુરવઠો અને ખાદ્ય સુરક્ષાના સંબંધમાં.

· 26 માર્ચ 2026 ના રોજ G7 વિદેશ મંત્રીઓની બેઠકના બીજા સત્રમાં, વિદેશ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષોથી ઉદભવતી અનિશ્ચિતતાઓ વધુ સ્થિતિસ્થાપક વેપાર કોરિડોર અને સપ્લાય ચેઇનની જરૂરિયાતને રેખાંકિત કરે છે.

· વિદેશ મંત્રાલય અખાત અને પશ્ચિમ એશિયા ક્ષેત્રમાં વિકાસનું નજીકથી નિરીક્ષણ કરવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં ભારતીય સમુદાયની સુરક્ષા અને કલ્યાણ સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે.

· ભારતીય નાગરિકો અને તેમના પરિવારોને સહાય કરવા માટે એક સમર્પિત વિશેષ કંટ્રોલ રૂમ કાર્યરત છે, જેમાં રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે સતત સંકલન જાળવવામાં આવે છે.

· સમગ્ર પ્રદેશમાં ભારતીય મિશનો અને પોસ્ટ્સ 24×7 હેલ્પલાઇન સાથે ચોવીસ કલાક કાર્યરત છે, નિયમિત એડવાઇઝરી જારી કરે છે અને ભારતીય સમુદાય સંગઠનો અને સ્થાનિક સત્તાધિકારીઓ સાથે ગાઢ જોડાણ જાળવી રાખે છે.

· મિશનો ખલાસીઓ, અટવાયેલા ભારતીય નાગરિકો અને ટૂંકા ગાળાના મુલાકાતીઓને વિઝા સુવિધા, કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને લોજિસ્ટિકલ સપોર્ટ સાથે સક્રિયપણે મદદ કરવાનું ચાલુ રાખે છે.

· સરકાર અખાત ક્ષેત્રમાં ભારતીય વિદ્યાર્થીઓના કલ્યાણને ઉચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી રહી છે અને તેમનું શૈક્ષણિક વર્ષ પ્રભાવિત ન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા પ્રયાસો કરી રહી છે.

· મિશનો સ્થાનિક સત્તાધિકારીઓ, ભારતીય શાળાઓ અને CBSE, ICSE અને કેરળ બોર્ડ સહિતના શિક્ષણ બોર્ડ સાથે સંકલન કરી રહ્યા છે.

· CBSE અને ICSE બોર્ડ્સે પ્રદેશમાં ધોરણ X અને XII ની પરીક્ષાઓ રદ કરી છે, જ્યારે કેરળ બોર્ડે પરીક્ષાઓ સ્થગિત કરી છે અને 6 એપ્રિલે પરિસ્થિતિની સમીક્ષા કરશે.

· નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સીએ કુવૈત, દુબઈ અને બહેરીનથી નોંધાયેલા ઉમેદવારો માટે JEE (Main) 2026 સહિતની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓના સંચાલન અંગે એડવાઈઝરી જારી કરી છે.

· 28 ફેબ્રુઆરીથી અત્યાર સુધીમાં આ પ્રદેશમાંથી અંદાજે 4,75,000 મુસાફરો ભારત પરત ફર્યા છે.

· UAE માં, એરલાઇન્સ ઓપરેશનલ વિચારણાઓના આધારે મર્યાદિત નોન-શિડ્યુલ્ડ ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં આજે ભારત માટે લગભગ 80 ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ થવાની અપેક્ષા છે.

· સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટ પરથી ભારતના સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ થઈ રહી છે.

· કતારની હવાઈ અવકાશ આંશિક રીતે ખુલ્લી હોવાથી, કતાર એરવેઝ આજે ભારત માટે લગભગ 10 ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરે તેવી અપેક્ષા છે.

· કુવૈત અને બહેરીન હવાઈ અવકાશ બંધ છે. જઝીરા એરવેઝ અને ગલ્ફ એર સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ એરપોર્ટથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરી રહી છે.

· ફ્લાઇટ પ્રતિબંધો અને હવાઈ અવકાશ બંધ હોવાને કારણે, ભારતીય નાગરિકોને વૈકલ્પિક રૂટ દ્વારા મુસાફરી માટે સુવિધા આપવામાં આવી રહી છે જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

Ø આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન દ્વારા ઈરાનથી

Ø જોર્ડન દ્વારા ઈઝરાયેલથી

Ø જોર્ડન અને સાઉદી અરેબિયા દ્વારા ઈરાકથી

Ø સાઉદી અરેબિયા દ્વારા કુવૈત અને બહેરીનથી

· અબુ ધાબીમાં થયેલા હુમલામાં એક ભારતીય નાગરિકે જીવ ગુમાવ્યો છે. સરકારે પરિવાર પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી છે અને મિશન પાર્થિવ દેહને વહેલી તકે સ્વદેશ લાવવા માટે સ્થાનિક સત્તાધિકારીઓ સાથે સંકલન કરી રહ્યું છે.

· અન્ય એક ભારતીય નાગરિકને આ ઘટનામાં સામાન્ય ઈજા થઈ હતી અને તેને હોસ્પિટલમાંથી રજા આપવામાં આવી છે.

· વિવિધ ઘટનાઓમાં કુલ 7 ભારતીય નાગરિકોએ જીવ ગુમાવ્યા છે અને 1 હજુ પણ ગુમ છે. ઓમાન, ઈરાક અને UAE માં મિશનો ગુમ થયેલ વ્યક્તિની શોધખોળ કરવા અને પાર્થિવ દેહને સ્વદેશ લાવવાની સુવિધા આપવા માટે સત્તાધિકારીઓના સંપર્કમાં છે.

જાહેર સંચાર માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે નોંધ્યું છે કે:

· ભારત સરકાર તમામ નાગરિકોને અપીલ કરે છે કે તેઓ લોકડાઉન જેવી અફવાઓ પર વિશ્વાસ ન કરે અને સોશિયલ મીડિયા અને અન્ય પ્લેટફોર્મ પર ફેલાવવામાં આવતા ફેક ન્યૂઝ અને ખોટી માહિતીથી સાવધ રહે.

· અગાઉ, LPG સિલિન્ડરોની અછત અંગે અફવાઓ ફેલાવવામાં આવી હતી, જેના કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં ગભરાટમાં બુકિંગ થયું હતું.

· મીડિયાના સમર્થન અને સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા આઉટરીચ પ્રયાસો સાથે, સિલિન્ડરનું ગભરાટમાં બુકિંગ ત્યારબાદ શમી ગયું હતું.

· છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલની અછત અંગે આવી જ અફવાઓ ફેલાવવામાં આવી રહી છે.

· સ્પષ્ટતા કરવામાં આવે છે કે દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના પુરવઠાની કોઈ અછત નથી.

· નાગરિકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ પેટ્રોલ પંપ પર ન દોડે અથવા ગભરાટમાં ખરીદી ન કરે. · પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો પુરવઠો ઉપલબ્ધ છે અને સપ્લાય ચેઇન સંપૂર્ણપણે કાર્યરત છે.

· અમુક વર્તુળોમાં અફવાઓ ફેલાવવા અને નાગરિકોમાં બિનજરૂરી ગભરાટ પેદા કરવાના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. સરકાર લોકોને આવી ખોટી માહિતી પર વિશ્વાસ ન કરવા અથવા તેનો પ્રચાર ન કરવા વિનંતી કરે છે.

· રાજ્ય સરકારોને પણ ફેક ન્યૂઝ અને ખોટી માહિતી ફેલાવનારાઓ સામે યોગ્ય કાર્યવાહી કરવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.

· પેટ્રોલ, ડીઝલ કે LPG સિલિન્ડરની સંગ્રહખોરી કે કાળાબજાર કરવાના કોઈપણ પ્રયાસો સામે પણ કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ.

· સરકાર પુનરોચ્ચાર કરે છે કે પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અથવા LPG સિલિન્ડરની કોઈ અછત નથી, અને નાગરિકોએ ગભરાવાની કે પેટ્રોલ પંપ અથવા વિતરકો પાસે દોડવાની જરૂર નથી.

SM/JY/JD