Ka Tnat Petroleum & Natural Gas
azadi ka amrit mahotsav

Ka jingai jingtip shaphang ki bynta ba kongsan ba iadei bad ki jingjia ha ka thain sepngi jong ka Asia

La ai jingmut ia ki kynhun jong ka CGD ban buh hakhmat eh ia ki connection PNG na ka bynta ki jaka ba iadei bad ki kam khaii

La bthah ia ki tnad ban pynsted ia ki jingmynjur jong ka CGD bad ban kyntiew ia ka jingpyndonkam ia ka PNG ha ki jaka treikam sorkar

La ai jingmut ia ki nongpyndonkam LPG na ka bynta ka kam khaii ha ki nongbah bad ki jaka sor ban pynkylla sha ka PNG

Sa 20% ka LPG ba pyndonkam ha ka kam khaii la mynjur na ka bynta ki Jylla ha ki jaka bam, ki jaka bam ba la ai jingiarap bad ki nongtrei kiba wan nabar (5 kg FTL), ka jingmang baroh mynta ka long 50%

Ki jingkhynra ki dang bteng ha kylleng ki Jylla/UT ban talasi ïa ka jingpynlang ia ka LPG bad ka jingpyniaid iew beain

Ka kam ba iadei bad ka duriaw jong ka India ka dang ïai bteng ban treikam khlem kano kano ka jingkhapngiah ha kylleng ki kad lieng

Dang bteng ban buddien ia ki jingjia ha ka thain Gulf bad West Asia, da kaba buh hakhmat eh ia ka jingshngain bad bha ka miat jong ki briew ka ri

15 ngut ki nongtrei jong ka MT Safesea Vishnu ki la wanphai sha India na Iraq

Ha ka: 21 MAR 2026 4:40PM by PIB Shillong

Ka jingpynbna halor ka jingpynkhreh bad ki lad jingïada ba la shim da ka Sorkar India ha kaba iadei bad ki jingjia mynta ha West Asia la ïasam harum. Kine kilong ki bynta ba kongsan ba kynthup ia ka jingpynbiang bording, ki kam ba iadei bad ka duriaw, bad ka jingkyrshan ia ki briew jong ka India ba don ha ka thain.

Ka jingpynbiang bording bad ka jingdon ka umphniang

Ha kaba iadei bad ka jingkhang ïa ka Strait of Hormuz, la shim ïa ki sienjam ban pynthikna ïa ka jingdon ki umphniang bad LPG ha kylleng ka ri. Ka jinglong jingman mynta ka long kumne harum:

Ka umphniang bym pat pynkhuid/ ki jaka pynkhuid umphniang

· Baroh ki jaka pynkhuid umphning ki dang trei borbah bad ki dang pynbiang ia ka umphniang ka bym pat pynkhuid. Ka ri ka pynbiang ruh ia ka jingdon ka petrol bad diesel.

· La kyntiew ia ka jingpynmih LPG hapoh ka ri na ki jaka pynkhuid umphniang.

Ki jaka die umphniang

· Ym don kano kano ka jingjia ha kaba ym don umphniang kumba la ioh jingtip na ki RO jong ki kompeni pynbiang umphniang. Ka sorkar ka ban biang ia ka jingai jingmut jong ka sha ki paidbah ba kim dei ban thied kyrkieh, namar ki stock jong ka petrol bad diesel ki biang bad la pynbiang ia ki man ka por.

Natural Gas

· Ia ki kam ba kongsan la ai jingiada na ka bynta ka jingpynbiang ia ki, kynthup 100% ka jingpynbiang ia ka jingkit D-PNG bad CNG. Ka jingpynbiang sha ki nongpyndonkam ha ki karkhana bad ka kam khaii pateng kiba la pyniasoh ha ka grid ka long haduh 80% na ka jingpyndonkam kyllum jong ki.

· La ai jingmut ia ki kynhun jong ka City Gas Distribution (CGD) da ka Sorkar India ban buh hakhmat eh ia ki connection PNG na ka bynta ki jaka khaii kum ki jaka bam, ki hotel bad ki canteen  ha kylleng ki Gas jong ki, ban weng ia ki jingeh ba iadei bad ka jingdon ka LPG na ka bynta ka kam khaii.

· Ki Kompeni CGD kum ka IGL, MGL, GAIL Gas bad BPCL ki la ai jingmyntoi na ka bynta ban shim ia ki connection PNG ha ka jingpyndonkam haiing bad ka kam khaii.

· La bthah ia ki kynhun ka CGD da ka PNGRB ban pynduna ia ka por hapdeng ka jingphah ia ki aplikeshon bad ka jingsdang ban pynbiang ia ka gas sha ki longing kiba pyndonkam ia ka gas.

· Ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 16.03.2026 ka la kyrpad ia ki Sorkar Jylla/UT ban pynsted ia ka jingmynjur ia ki aplikeshon kiba donkam na ka bynta ban pyniar ia ka rynsan jong ka CGD.

· Ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 18.03.2026 ka la ai sha baroh ki Jylla/UT ka jingmang sa 10% ka LPG ha ka kam khaii sha ki Jylla tang haba ki lah ban iarap ha ka jingkylla kaba jrong samoi na ka LPG sha ka PNG.

· Nalor kane, ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 19.03.2026 ka la kyrpad ia baroh ki tnad sorkar pdeng ba dei khmih-

Ø Ban ai ia ki jingbthah kiba donkam sha ki tnad/ki bor ba dei khmih na ka bynta ban pynsted ka jingbuddien bad pyndep ia baroh ki jingai jingbit kiba dang sahteng bad kiba thymmai kiba iadei bad ki jingdon jingem jong ka CGD.

Ø Lah ruh ban buh ia ka rukom treikam kaba ryntih bad kaba la buh por ban pyndep ia ki jingai jingbit kiba iadei bad ka CGD ha ki por ban wan.

Ø Lah ruh ban ai jingmut ia baroh ki jaka treikam jong ka sorkar pdeng/ ki Colony/ki Ophisar/ki Canteen ban pynkylla sha PNG haba don ka lad.

· Ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 20.03.2026 ka la kyrpad ia baroh ki Tnad jong ka sorkar pdeng ban sdang ia ka jingpeit bniah ia ka jingdawa na ka bynta ki connection PNG ha ki jaka treikam kiba don hapoh ki tnad sorkar pdeng/ki tnad bapher bapher jong ka Sorkar India bad ban thung ia u nodal officer na kawei pa kawei ka Tnad sorkar pdeng/Tnad ban iatreilang ha kane ka kam.

· Ha kaba iadei bad ka shithi ba la kdew haneng jong ka Sorkar India, ka Petroleum and Explosive Safety Organisation (PESO)  ka la ai jingmut ia baroh ki ophis jong ka ban pyndep noh ia ki aplikeshon CGD katkum ka jingbuh hakhmat eh kata hapoh 10 sngi naduh ba ki ioh.

· La kyrpad ia ki nongpyndonkam LPG ha ka kam khaii ha ki sorbah bad ki jaka sor ban pynkylla noh sha ka PNG.

LPG

· Ka jingpynbiang ia ka LPG ka dang long ka jingeh ha kaba iadei bad ka jinglong jingman ka sain pyrthei kaba mynta.

Ka jingpynbiang LPG hapoh ka ri:

· Ym don kano kano ka jingjia ha kaba ym don LPG kumba la ioh jingtip ha ki jaka sam.

· Kiba bun ki jingpynpoi ki jia lyngba ka Delivery authentication code (DAC).

· Ka jingphah buh kyrkieh ka la duna.

· Ka jingpynpoi ia ki tyndong LPG hapoh ka ri ka dang bteng kumba ju long.

 

Ka jingpynbiang LPG na ka bynta ka kam khaii:

· Ka Sorkar ka la dep bteng biang ia ka jingpynbiang ia ka LPG (20%) sha ki nongpyndonkam. Shuh shuh, ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 18.03.2026 ka la tyrwa ban mang sa 10% na ka Commercial LPG sha ki Jylla/UT katkum ki jingpynkylla ba iadei bad ka jingsuk ban leh ia ki kam khaii na ka bynta ban pyniar ia ka PNG.

· Ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 21.03.2026 ka la mynjur sa 20% ka jingmang ia ka LPG ba pyndonkam ha ka kam khaii sha ki Jylla, ha kaba ka jingmang baroh kalong 50% (kynthup ka jingmang 10% katkum ki jingpynkylla ba iadei bad ka jingsuk ban leh ia ki kam khaii pateng na ka bynta ban pyniar ia ka PNG). Ia kane ka jingmang sa 20% yn kham pynleit jingmut ha ki kam ba kongsan kum ki jaka bam, ki dhaba, ki hotel, ki canteen ha ki karkhana, ki jaka shna jingbam/ki kam ba iadei bad ka dud, ki canteen/ ki jaka die ba la ai jingiarap da ka Sorkar Jylla lane ki bor shnong na ka bynta ki jingbam, ki jaka shet paidbah, 5 Kg FTL na ka bynta ki nongbylla kiba nabar.

· 20 tylli ki Jylla/UT ki la pynmih ia ki hukum ban mang ia ka Non-domestic LPG katkum ki kyndon ba la pynmih da ka Sorkar India. Na ka bynta kiwei pat ki Jylla/UT, ki kompeni umphniang PSU ki dang pyllait ia ki tyndong LPG na ka bynta ka kam khaii. Baroh kumba 13,479 MT la pynkiew ha ka shi taiew ba la dep da ki kynhun ba iadei bad ka kam khaii pateng ha ki Jylla/UT.

· La buh hakhmat eh ia ki jaka pule bad ki Hospital bad kumba 50% na ka jingmang baroh na ka bynta ka LPG ha ka kam khaii kalong sha kine ki bynta.

Ka umphniang sharak

· La mang sa 48,000 KL ka umphniang sharak palat ia ka jingmang ba man ka por sha baroh ki Jylla/UT.

· La kyrpad ïa ki Jylla/UT ba kin ithuh ïa ki jaka ha ki district na ka bynta ban sam umphniang sharak.

· 15 tylli ki Jylla/UT ki la pynmih ia ki hukum ban ai SKO. Shuh shuh, ka Himachal Pradesh bad ka Ladakh ki la pyntip ba kam don kano kano ka jingdawa SKO ha ka Jylla/UT. Kat haduh mynta, 17 tylli ki Jylla/UT kim pat pynmih ïa ki hukum ai bhah SKO.

Ki Jingialang ba la pynlong da ki Sorkar Jylla

· Hapoh ka Essential Commodities Act, 1955 bad LPG Control Order, 2000, la ai bor ia ka sorkar jylla ban shim ia ka sienjam pyrshah ia kano kano ka jingpynlang bad pyniaid iew beain. Ka Sorkar jong ki Jylla/UT ki don ka bynta ba kongsan ha kaba peitngor bad pynbeit ia ka jinglong jingman jong ka jingpynbiang ia ki mar ba kongsan kynthup ia ka Petrol, Diesel bad LPG.

· Ka Sorkar India lyngba ka shithi kaba ha ka 13.03.2026 bad 18.03.2026 ka la kyrpad ia baroh ki Jylla/UT –

Ø Ban pynlong ka jingpeitngor kaba pyrkhing khnang ban tehlakam ia ka jingpynlang, jingpyniaid iew beain, ka jingsam beain ia ka LPG bad kiwei kiwei ki kam beain.

Ø Ban shim ia ka sienjam kaba tyngeh ia ki nongpynkhein katkum ki kyndon jong ka Essential Commodities Act, 1955, Petroleum Act, 1934, Petroleum Rules 2002, Motor Spirit bad HSD order 2005 bad kiwei kiwei ki ain kiba lah ban pyntreikam.

Ø Ban pynwandur ia ki rukom sam kiba biang na ka bynta ka LPG ba pyndonkam ha ka kam khaii, da kaba buh jingmut ia ki jingdonkam ba kongsan jong ka thain.

Ø Ban pynmih ia ki jingbthah paidbah ban iada na ka jingthied kyrkieh, pynshlur ia ka jingpyndonkam hok ia ka LPG bad ban pynphriang ia ki jingtip kiba thikna.

· 32 tylli ki Jylla/UT ki la sdang ia ka District Level Monitoring Committee.

· La kyrpad ïa baroh kito ki Jylla/UT ki bym pat sdang ïa ki Control room bad ki District Monitoring committee ba kin leh kyrkieh ïa kane.

Ki kam na ka bynta ka jingtehlakam

· Ki jingkhynra ki dang ïai bteng ha kiba bun ki Jylla/UT ban peit bniah ïa ki jingpynlang bad ka jingdie beain ïa ki LPG. La pynlong palat 3,500 tylli ki jingkhynra bad la ioh kurup kumba 1400 tylli ki tyndong cylinder ha Uttar Pradesh, Telangana, Maharashtra bad kiwei kiwei.

· La kyrpad ia baroh ki Sorkar Jylla/UT ban pynlong ia ki jingkhynra man ka por khnang ban lah ban kem ia kiba pyniaid iew beain bad kiba pynlang.

· Ki heh jong ki OMC PSU ki la pynlong ia ki jingjurip kynsan ha palat 2,000 tylli ki RO bad ki jaka sam LPG ha kylleng ka ri ban pynthikna ba ka jingpynbiang ka iaid beit iaid ryntih bad ban peit bniah ia kino kino ki jingpynlang/ ki jingpyniaid iew beain.

 

Kiwei ki sienjam jong ka Sorkar

· Wat hapdeng kana eka thma, ka Sorkar ka la peit nyngkong duh ia ka kam kaba iadei bad ka LPG bad PNG, da kaba peit bha ia ki hospital bad ki jaka ai jingpule.

· Ka Sorkar ka la dep pyntreikam katto katne ki lad pynbeit ryntih ha kaba iadei bad ka jingpynbiang bad jingdawa, kynthup ïa ka jingpynkiew ïa ka jingpynmih umphniang, ka jingpynkiew ïa ka por phah buh lypa na ka 21 sha ka 25 sngi ha ki jaka sor bad haduh 45 sngi ha ki jaka nongkyndong bad ka jingbuh hakhmat eh ia ki kam kiba hap ban ioh ia ka jingpynbiang.

· Kiwei kiwei ki lad ban ioh bording kum ka umphniang sharak bad u dewiong ki dei kiba la tyrwa ban pynduna ia ka jingbahkhia ka jingdawa LPG. Ka tnat EFCC ka la ai jingmut ia ka State Pollution Control Board ban ai jingmynjur ia ka jingpyndonkam bujli da ka umphniang sharak.

· Ka tnat kam dewiong ka la ai ka hukum ia ka Coal India bad Singareni Coallieries ban ai shuh shuh ia ki jylla ba kin lah ban sam ia kiba pyndonkam ia u dewiong.

· La ai jingmut ia ki jylla ba kin iarap ia ki briew ban shim ia ka PNG na ka bynta ki longiing bad ki jaka khaii pateng. La wanrah ka jingtyrwa ban ai shuh shuh 10% ka LPG ia ki jaka khaii pateng sha baroh ki jylla kiba pynstet ia kane ka kam.

Ka jingai jingmut ia ki paidbah

· Ka Sorkar ka la shim lut ki sienjam ban pynthikna ia ka jingpynbiang bad jingpynpoi ia ki tyndong LPG sha ki longiing, la ai jingmut ia ki nongshong shnong ba kin shaniah tang ha ki tyllong ba shisha bad kiar na ki khana lamler.

· La kyntu ia ki nongshong shnong ban kiar na ka jingphah buh kyrkieh, ba kin pyndonkam ia ki lad digital ban phah buh LPG, bad ban kiar na ka jingleit sha ki jaka sam LPG, la pynthikna ia ka jingpynpoi ia ki tyndong LPG ha ki iing.

· Katba ka jingphah buh kyrkieh ka la kham duna, ki don katto katne ki jingialum paidbah ha ki jaka sam LPG, la ai jingmut ia ki briew ba kin ym leit ieng ha kine ki jaka bad ba kin ap ia ka jingpynpoi ha ka iing jong ki.

· La pynshlur ia ki briew ba kin pyndonkam da kiwei kiwei ki tyllong bording kum ka PNG, ki electric/induction cooktop, bad ba kin tyngkai ia ka bording man ka sngi.

Ka jingshngain ha ki kam duriaw bad ki kam pyniaid lieng

La shim ia ki sienjam ban iada ia ki jhad jong ka India bad ki briew kiba leit ba wan lyngba ki duriaw kiba don ha ka thain. Katkum ka tnat Sorkar:

· Ka tnat Ports, Shipping and Waterways ka dang peit bniah ia ka jingiaid jong ki jhad, ka jingshngain jong ki briew jong ka India kiba leit ba wan lyngba ki duriaw bad ka jingbteng ki kam khaii lyngba ki duriaw. Baroh ki briew jong ka India kiba leit ba wan lyngba ki jaka duriaw ki don ha ka jingshngain, ha kaba ym shym la don kano kano ka jingjia kaba iadei bad ki jhad kiba pynher ia ka lama jong ka ri India ha kine ki 24 kynta ba la dep.

· Haduh 22 tylli ki jhad kiba pynher ia ka lama jong ka ri India kiba don 661 ngut ki briew ki dang don ha ka thain sepngi jong ka Persian Gulf; U DG Shipping u dang peit bniah ia ka jinglong jingman ha ka jingiatreilang bad ki trai jhad, ki kynhun RPSL bad ki Indian Mission.

· Ha kawei ka jingjia, uwei u nongleit nongwan jong ka India (Master jong ka jhad ba pynher ia ka lama Panama ASP Avana) u la khlad noh ha ka 18.03.2026; u DG Shipping u dang iatrei lang bad ka Indian Mission ha UAE bad ki dang ai lut ka jingkyrshan ia ka longiing jong u.

· Ka DG Shipping Control Room ka dang trei 24 kynta shi sngi, baroh shi taiew bad ka la ioh 3,670 tylli ki jingphong bad 6,929 tylli ki email naduh ba la sdang pyntreikam (ba kynthup ia ki 120 tylli ki jingphone bad 181 tylli ki email ha ki 24 kynta ba la dep); palat 534 ngut ki nongleit nongwan jong ka India lyngba ki duriaw ki la ioh wanphai haduh mynta, ba kynthup ia ki 21 ngut ha ki 24 kynta ba la dep.

· Ki kam duriaw jong ka India ki dang bteng ban iaid ryntih ha kaba ym don ka jingkhapniah ha kano kano ka kad lieng; Ka tnat Sorkar ka dang iatreilang bad ki Maritime Board jong ki jylla bad kiwei kiwei kiba don bynta ha kane ka kam ban pynthikna ia ka jingshngain jong ki nongleit nongwan lyngba ki duriaw, ka jingbteng jong ki kam khaii lyngba ki duriaw bad kiwei kiwei ki kam kad lieng.

Ka jingshngain jong ki briew jong ka India ha ka thain

· Ki Indian Mission bad ki kad lieng ki dang iakren bad ki briew jong ka India bad ki bteng ban ai jingiarap, ha ryngkat ka jingai ia ki jingpynbna na ka bynta ka jingshngain bad ka bha ka miat jong ki. Kumba la pyntipka tnat Sorkar:

• U Myntri Rangbah duh ka Ri u Narendra Modi u la ïakren mynta ka sngi bad u President ka Iran, u Dr. Masoud Pezeshkian, ha kaba u la ai khublei na ka bynta ka Eid bad Nowruz; baroh arngut ki nongïalam ki la ïakren shaphang ka jinglong jingman ha ka thain sepngi jong ka Asia, ki la pynpaw ïa ka jingkyrmen na ka bynta ka jingshongsuk shongsaiñ, ki la pynrem ïa ki jingshah thombor ha ki jingtei kiba kongsan kiba ktah ïa ki lad pynbiang mar ha ka pyrthei, u la pynpaw biang ïa ka jingdonkam ban plie ïa ki lynti ïaid lieng bad kiba shngaiñ, bad u la ai khublei ïa ka jingkyrshan jong ka Iran ïa ki nongshong shnong jong ka India.

• U Myntri Rangbahduh u la ïakren hynnin ka sngi bad u Syiem jong ka Bahrain, u Syiem Hamad Bin Isa Al Khalifa, bad ki la ai ki jingkhublei Eid al-Fitr mar kyllaing; ki la bishar bniah ïa ka jinglong jingman ha ka thain sepngi jong ka Asia, ki la pynrem jur ïa ki jingshah thombor ia ka bor ding bad ki jingtei jong ki paidbah kiba ktah ïa ka jingshngaiñ jong ka jingioh mar bam, ka umphniang bad ka sboh ha ka pyrthei, u la pynksan ïa ka jingdonkam ban ioh pyndonkam ia ki lynti pyniaid jhad lyngba ki duriaw, bad u la pdiang ïa ka jingkyrshan ba bteng jong u Syiem na ka bynta ka bha ka miat jong ki briew jong ka India ha Bahrain.

· Ka tnat Kam Bar Ri ka dang peit ia ki jingjia ha ka Gulf bad ka thain sepngi jong ka India, ha kaba ki kam kiba kongsan ki lang ka jingshngain bad ka bha ka miat jong ki briew jong ka India; ka control room ka dang brteng ban treikam 24 kynta shi sngi, baroh shi taiew, bad ka jingiatreilang bad ki Sorkar Jylla bad ki UT ka dang iaid shakhmat.

· Ki Indian Mission bad Post ha ka thain ki dang treikam baroh shi sngi, ha kaba ki pyntreikam ia ki lad ai jingiarap, ki dang ai jingpynbna, bad ki dang iatrei bad ki kynhun jong ki jaitbynriew bad ki bor treikam; ka jingai jingiarap na ka bynta ki nongleit nongwan lyngba ki duriaw, ki briew kiba sahkut ha kiwei kiwei ki ri, bad ki briew kiba wankai ka dang bteng.

· Naduh ka 28 tarik u Rymphang, kumba 3.3 lak ki nongleit nongwan ki la wanphai sha India na kane ka thain.

· Na ka UAE, la khmih lynti ba yn don 90 tylli ki jingpynher liengsuin mynta ka sngi; ki jingpynher liengsuin ki dang bteng ruh na Saudi Arabia bad Oman, katba ka Qatar ka dang pynbiang ia 8-10 tylli ki jingpynher liengsuin.

· Namar ka jingsangeh ka jingpynher liengsuin ha Kuwait bad Bahrain, la pynbiang da kiwei kiwei ki lad; dang pynher liengsuin lyngba ka Saudi Arabia (ba kynthup ia ki kad liengsuin Dammam bad Al Qaisumah), bad ia ka leit ka wan jong ki briew jong ka India la plie lad lyngba ka Saudi Arabia.

· 15 ngut ki briew jong ka India kiba don ha ka MT Safesea Vishnu ki la wanphai sha India na Iraq.

· Ha ki jingjia bapher bapher, 6 ngut ki briew jong ka India ki la duh ia ka jingim bad uwei u dang jah; ki Mission ha ka thain ki dang iatreilang bad ki bor treikam ban wad bad wanrah biang ia ki met jong ki.

***


(Release ID: 2243617) visitor counter : 4