પશ્ચિમ એશિયાના વિકાસ અંગેની આજની આંતર-મંત્રાલય બ્રીફિંગ આજે નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે યોજાઈ હતી. બદલાતી પરિસ્થિતિ અંગે મીડિયાને અપડેટ રાખવા માટે આવી બ્રીફિંગ્સ નિયમિતપણે લેવામાં આવે છે, જેમાં પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ, બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગો અને વિદેશ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ ઇંધણ પુરવઠા, દરિયાઈ કામગીરી અને તે ક્ષેત્રમાં ભારતીય નાગરિકોને સહાય અંગેના અપડેટ્સ શેર કરે છે. આજની બ્રીફિંગ દરમિયાન, આ ક્ષેત્રોની નવીનતમ પરિસ્થિતિ અને લેવાઈ રહેલા પગલાં અંગે મીડિયાને અવગત કરવામાં આવી હતી.

ઊર્જા પુરવઠો અને ઇંધણની ઉપલબ્ધતા

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની બંધ થવાને ધ્યાનમાં રાખીને, પેટ્રોલિયમ પેદાશો અને LPG ની સતત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટેના ઇંધણ પુરવઠા અને પગલાં પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય દ્વારા બ્રીફિંગ દરમિયાન શેર કરવામાં આવ્યા હતા. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે:

ક્રૂડ અને રિફાઇનરીઓ

• તમામ રિફાઇનરીઓ પૂરતી ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે, અને પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
• રિફાઇનરીઓમાંથી સ્થાનિક LPG ઉત્પાદનમાં કટોકટી પૂર્વેના ઉત્પાદન સ્તરની સરખામણીમાં આશરે 40 ટકાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

રિટેલ આઉટલેટ્સ

• ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ દ્વારા રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ઇંધણ ખૂટી જવાના કોઈ કિસ્સા નોંધાયા નથી, અને પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પુરવઠો નિયમિતપણે જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
• નાગરિકોને ગભરાટમાં ખરીદી ન કરવાની સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે.

કુદરતી ગેસ

• અગ્રતા ધરાવતા ક્ષેત્રોને સુરક્ષિત પુરવઠો મળવાનું ચાલુ છે, જેમાં સ્થાનિક PNG અને CNG પરિવહનને 100 ટકા પુરવઠો સામેલ છે, જ્યારે ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ગ્રાહકોને પુરવઠો આશરે 80 ટકા પર નિયંત્રિત કરવામાં આવી રહ્યો છે.
• સિટી ગેસ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (CGD) સંસ્થાઓને હોટેલ્સ, રેસ્ટોરાં અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG જોડાણોને પ્રાથમિકતા આપવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
• સચિવ, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે (MoP&NG) CGD સંસ્થાઓ સાથે સમીક્ષા બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી જેથી PNG વિસ્તરણને વેગ મળે અને LPG થી PNG માં પરિવર્તન પર ભાર મૂક્યો હતો.
• IGL, MGL, GAIL Gas અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.
• PNGRB દ્વારા CGD સંસ્થાઓને અરજી સબમિટ કરવા અને ગ્રાહક પરિવારોને ગેસ પુરવઠાની શરૂઆત વચ્ચેના સમયગાળાને ટૂંકાવવા અને સામૂહિક જાગૃતિ પહેલ કરવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.
• ભારત સરકારે તારીખ 16.03.2026 ના પત્ર દ્વારા રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને CGD વિસ્તરણ માટે મંજૂરીઓને વેગ આપવા વિનંતી કરી છે.
• ભારત સરકારે તારીખ 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની 10 ટકા ફાળવણીની ઓફર કરી છે જો તેઓ LPG થી PNG માં લાંબા ગાળાના પરિવર્તનમાં મદદ કરી શકે.
• હવે આ સુધારાને આગળ વધારવાની અને CGD નેટવર્કનું વિસ્તરણ સુનિશ્ચિત કરવાની અને તેમના વિસ્તારોમાં સ્થાનિક અને વ્યાપારી/ઔદ્યોગિક PNG ગ્રાહકોને કનેક્શન જારી કરવામાં ઝડપ લાવવાની જવાબદારી રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની છે.
• મંત્રાલયને રાજસ્થાન સરકાર તરફથી તારીખ 19.03.2026 ના પત્ર દ્વારા અરજી મળી છે જેમાં જણાવાયું છે કે રાજ્ય સરકારે CGD ને પ્રોત્સાહન આપવા અને PNG માં પરિવર્તન માટે સુધારા અંગે નોંધપાત્ર પગલાં લીધાં છે અને દરખાસ્ત તપાસ હેઠળ છે.
• તાજેતરના દિવસોમાં 13,700 થી વધુ નવા PNG જોડાણો જારી કરવામાં આવ્યા છે અને 7,300 થી વધુ ગ્રાહકો LPG થી PNG માં સ્થાનાંતરિત થયા છે, જે LPG ની માંગ પર દબાણ ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.

LPG

• પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને LPG નો પુરવઠો હજુ પણ ચિંતાનો વિષય છે અને તેના પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
• ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશીપ પર કોઈ જથ્થો ખૂટી જવાની (dry-outs) ઘટના નોંધાઈ નથી.
• ગભરાટમાં કરાયેલ બુકિંગ 13 માર્ચે 89 લાખથી નોંધપાત્ર રીતે ઘટીને ગઈકાલે લગભગ 55 લાખ થયું છે, જ્યારે સ્થાનિક LPG ડિલિવરી સામાન્ય રીતે ચાલુ છે.
• 18 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ બિન-ઘરગથ્થુ LPG ની ફાળવણી માટે આદેશો જારી કર્યા છે, જે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં પુરવઠો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહ્યો છે.
• શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને હોસ્પિટલોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે, જેમને કોમર્શિયલ LPG ફાળવણીના લગભગ 50 ટકા પ્રાપ્ત થઈ રહ્યા છે.
• પાછલા અઠવાડિયામાં અંદાજે 11,360 MT કોમર્શિયલ LPG ઉપાડવામાં આવ્યો છે.

કેરોસીન

• રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કેરોસીનની વધારાની 48,000 KL ફાળવણી કરવામાં આવી છે, જેમને વિતરણ પોઈન્ટ ઓળખવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
• 15 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત દર્શાવી નથી અને આજની તારીખે, 17 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ હજુ સુધી SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા નથી.

રાજ્ય સરકારો દ્વારા લેવાયેલી બેઠકો

• રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ અને LPG નિયંત્રણ ઓર્ડર હેઠળ પુરવઠાનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છે અને તેમને તકેદારી રાખવા, તપાસ કરવા અને LPG ની સરળ અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
• પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠાની સ્થિતિ પર નજર રાખવા અને તેનું નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની છે.
• ભારત સરકારે તારીખ 13.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવોને વિનંતી કરી છે કે તેઓ કોઈ પણ ગેરરીતિને રોકવા માટે પેટ્રોલ પંપ, LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશીપ, સ્ટોરેજ પોઈન્ટ વગેરે પર સંકલિત નિરીક્ષણ અને સરપ્રાઈઝ ચેકિંગ કરવા માટે DM/કલેક્ટરો અને અન્ય અમલીકરણ એજન્સીઓને નિર્દેશ આપે.
• ભારત સરકારે તારીખ 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વિનંતી કરી છે -
  • સંગ્રહખોરી, કાળાબજાર, ઘરેલું LPG ના ડાયવર્ઝન અને અન્ય ગેરરીતિઓને રોકવા માટે કડક તકેદારી રાખવી.
  • આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ, 1955, પેટ્રોલિયમ અધિનિયમ, 1934, પેટ્રોલિયમ નિયમો 2002, મોટર સ્પિરિટ અને HSD ઓર્ડર 2005 અને અન્ય લાગુ પડતા કાયદાઓની જોગવાઈઓ હેઠળ ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવી.
  • LPG ટેન્કરો અને સિલિન્ડરો વગેરેની સરળ અને અવિરત અવરજવર સહિત પર્યાપ્ત વહીવટી અને લોજિસ્ટિકલ પગલાં લેવા.
  • સ્થાનિક પ્રાથમિકતાઓ અને જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને કોમર્શિયલ LPG માટે યોગ્ય વિતરણ પદ્ધતિઓ વિકસાવવી.
  • ગભરાટમાં કરાયેલ ખરીદી રોકવા માટે જાહેર એડવાઈઝરી જારી કરવી, LPG ના વિવેકપૂર્ણ ઉપયોગને પ્રોત્સાહિત કરવો અને સચોટ માહિતીનો પ્રસાર કરવો.
• તમામ જિલ્લા કલેક્ટરો અને FC&S અધિકારીઓને દરરોજ નિયમિત અમલીકરણ કાર્યવાહી કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
• વધુમાં, તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ સાચી માહિતીના પ્રસારમાં મદદ કરવા માટે દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ કરે.
• તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ હેલ્પલાઇન નંબરો સ્થાપિત કરે અને નિયમિત અંતરે તેમનો વ્યાપક પ્રચાર સુનિશ્ચિત કરે.
• 32 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ કંટ્રોલ રૂમ સ્થાપ્યા છે. ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ પણ કરી રહ્યા છે.
• 31 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ જિલ્લા સ્તરીય મોનિટરિંગ કમિટીની રચના કરી છે.
• તે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો જેમણે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ કમિટીઓની રચના કરી નથી તેમને તાત્કાલિક ધોરણે તેમ કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

અમલીકરણ કાર્યવાહી

• સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે રાજ્યોમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 4,500 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા છે અને આશરે 4,000 સિલિન્ડર જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.
• ઉત્તર પ્રદેશ, તમિલનાડુ, કેરળ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, પંજાબ, મધ્ય પ્રદેશ, હિમાચલ પ્રદેશ, રાજસ્થાન અને દિલ્હી સહિતના રાજ્યોમાં નોંધપાત્ર કાર્યવાહી નોંધાઈ છે.
• PSU ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ સરળ પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા અને ગેરરીતિઓ અટકાવવા માટે રિટેલ આઉટલેટ્સ અને LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશીપ પર 1,800 થી વધુ સરપ્રાઈઝ નિરીક્ષણો કર્યા છે.

અન્ય સરકારી પગલાં

• સરકાર અવિરત LPG પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણને પ્રાથમિકતા આપવાનું ચાલુ રાખે છે, ખાસ કરીને પરિવારો અને હોસ્પિટલો તથા શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ જેવા અગ્રતા ધરાવતા ક્ષેત્રો માટે.
• પગલાંઓમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદનમાં વધારો, શહેરી વિસ્તારોમાં 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધીના સુધારેલા બુકિંગ અંતરાલ અને પ્રાથમિકતાના આધારે ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
• કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે, જેમાં રાજ્યોને વધુ પુરવઠા માટે કોલસા મંત્રાલયનો સહયોગ છે.
• રાજ્યોને PNG કનેક્શન્સની સુવિધા આપવા માટે સલાહ આપવામાં આવી છે, જેને વધારાની LPG ફાળવણી સાથે જોડાયેલા પ્રોત્સાહનો દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવે છે.

જાહેર એડવાઈઝરી

• નાગરિકોને સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખવા અને અફવાઓથી બચવા સલાહ આપવામાં આવે છે.
• ગ્રાહકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે તેઓ ગભરાટમાં બુકિંગ ન કરે, ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરે અને LPG વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળે, કારણ કે હોમ ડિલિવરી ચાલુ છે.
• નાગરિકોને PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કુકટોપ જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણનો ઉપયોગ કરવા અને ઊર્જા બચાવવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

પર્સિયન ગલ્ફમાં પ્રવર્તમાન દરિયાઈ પરિસ્થિતિ અને ભારતીય જહાજો તથા ક્રૂની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવી રહેલા પગલાં અંગેની માહિતી બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા બ્રીફિંગ દરમિયાન શેર કરવામાં આવી હતી. મંત્રાલયે નોંધ્યું છે કે:

• આ પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ શિપિંગ ઘટના નોંધાઈ નથી.
• હાલમાં, 611 ભારતીય નાવિકો સાથેના 22 ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજો પશ્ચિમ પર્સિયન ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં છે, જેમાં DG શિપિંગ જહાજ માલિકો, RPSL એજન્સીઓ અને ભારતીય મિશન સાથેના સંકલનમાં નજીકથી દેખરેખ રાખવાનું ચાલુ રાખે છે.
• DG શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમ 24×7 કાર્યરત છે અને તેણે સક્રિય થયા પછી 3,550 કોલ્સ અને 6,748 ઈમેઈલ હેન્ડલ કર્યા છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 125 કોલ્સ અને 209 ઈમેઈલનો સમાવેશ થાય છે.
• DG શિપિંગે અત્યાર સુધીમાં એરપોર્ટ અને પ્રાદેશિક સ્થળોએથી છેલ્લા 24 કલાકમાં 25 સહિત કુલ 513 થી વધુ ભારતીય નાવિકોની સુરક્ષિત સ્વદેશ વાપસીની સુવિધા આપી છે.
• ભારતનું દરિયાઈ ક્ષેત્ર સરળતાથી કાર્યરત છે અને બંદરો પર કોઈ ભીડ (congestion) નોંધાઈ નથી, જેની પુષ્ટિ ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, ગોવા, કેરળ, આંધ્ર પ્રદેશ અને પુડુચેરી સહિતના રાજ્ય દરિયાઈ બોર્ડ દ્વારા કરવામાં આવી છે.
• બંદરો જહાજોની અવરજવર અને કાર્ગો કામગીરી પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે, જેમાં જવાહરલાલ નેહરુ પોર્ટ ઓથોરિટી (JNPA), V.O. ચિદમ્બરનાર પોર્ટ ઓથોરિટી (VOCPA), વિશાખાપટ્ટનમ પોર્ટ, મુંદ્રા અને દીનદયાળ પોર્ટ ઓથોરિટી જેવા મુખ્ય બંદરો પર સરળ હેન્ડલિંગ સુનિશ્ચિત કરવા અને ભીડ ઘટાડવા માટે વધારાની ક્ષમતા ઊભી કરવામાં આવી છે.
• ન્યૂ મેંગલોર પોર્ટ ઓથોરિટી (NMPA) ખાતે, હિતધારકોને ટેકો આપવા માટે પગલાં લેવામાં આવ્યા છે, જેમાં 14 માર્ચથી 31 માર્ચ 2026 દરમિયાન ક્રૂડ અને LPG જહાજો માટે કાર્ગો-સંબંધિત શુલ્ક માફી, ફસાયેલા નિકાસ કન્ટેનરો માટે ગ્રાઉન્ડ રેન્ટ અને રીફર ચાર્જિસની માફી, અને આશરે 3,500 ચોરસ મીટરના કવર્ડ શેડ અને 76,000 ચોરસ મીટરના ઓપન યાર્ડની વધારાની સ્ટોરેજ ક્ષમતાની રચના સામેલ છે.
• બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને શિપિંગ હિલચાલ, પોર્ટ કામગીરી, નાવિકોની સુરક્ષા અને દરિયાઈ વેપારની સાતત્યતા પર નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે.

ક્ષેત્રમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

વિદેશ મંત્રાલયે ભારતીય મિશન દ્વારા ચાલી રહેલી સહાય અને પહોંચ સહિત આ ક્ષેત્રમાં તાજેતરના વિકાસ અંગેના અપડેટ્સ શેર કર્યા. મંત્રાલયે માહિતી આપી કે:

• પ્રધાનમંત્રીએ ઓમાન, મલેશિયા, ફ્રાન્સ, જોર્ડન અને કતારના નેતાઓ સાથે વાત કરી, પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલી પરિસ્થિતિ પર ભારતનું વલણ વ્યક્ત કર્યું અને તણાવ ઘટાડવા અને શાંતિ તથા સ્થિરતાની પુનઃસ્થાપના માટે સંવાદ અને મુત્સદ્દીગીરી પર ભાર મૂક્યો.
• પ્રધાનમંત્રીએ ઊર્જા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરના હુમલાઓની સખત નિંદા કરી અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની દ્વારા સુરક્ષિત અને મુક્ત નેવિગેશન સુનિશ્ચિત કરવાના મહત્વનો પુનરોચ્ચાર કર્યો.
• ઓમાન: પ્રધાનમંત્રીએ સુલતાન હૈથમ બિન તારિક સાથે વાત કરી, ઈદની શુભેચ્છાઓ પાઠવી અને ઓમાનના સાર્વભૌમત્વના ઉલ્લંઘનની ભારતની નિંદાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. તેમણે ભારતીય નાગરિકો સહિત લોકોની સુરક્ષિત વાપસીની સુવિધા આપવામાં ઓમાનની ભૂમિકાની પ્રશંસા કરી.
• મલેશિયા: પ્રધાનમંત્રીએ પ્રધાનમંત્રી અનવર ઈબ્રાહિમ સાથે વાત કરી અને પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિ પર વિચારોનું આદાનપ્રદાન કર્યું, હરિ રાયા એદિલફિત્રીના અવસર પર શુભેચ્છાઓ પાઠવી.
• ફ્રાન્સ: પ્રધાનમંત્રીએ રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન સાથે વાત કરી, અને બંને નેતાઓ આ ક્ષેત્રમાં અને તેની બહાર શાંતિ અને સ્થિરતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નજીકનું સંકલન ચાલુ રાખવા સંમત થયા.
• જોર્ડન: પ્રધાનમંત્રીએ મહામહિમ રાજા અબ્દુલ્લા II સાથે વાત કરી, ઈદની શુભેચ્છાઓ પાઠવી અને ભારતીયોની સુરક્ષિત વાપસીની સુવિધા આપવામાં જોર્ડનના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરી. બંને પક્ષોએ ઊર્જા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરના હુમલાની નિંદા કરી અને માલસામાન તથા ઊર્જાના અવરોધ વિનાના પરિવહનનું સમર્થન કર્યું.
• કતાર: પ્રધાનમંત્રીએ કતારના અમીર મહામહિમ શેખ તમીમ બિન હમદ અલ થાની સાથે વાત કરી, ઈદની શુભેચ્છાઓ પાઠવી અને કતાર સાથે એકતા વ્યક્ત કરી. બંને પક્ષોએ ઊર્જા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પરના હુમલાની નિંદા કરી અને હોર્મુઝની સામુદ્રધુની દ્વારા સુરક્ષિત નેવિગેશન માટે સમર્થન પુનરોચ્ચાર્યું.
• વિદેશ મંત્રાલય પશ્ચિમ એશિયા અને અખાતી ક્ષેત્રમાં વિકાસ પર નજીકથી નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં ભારતીય સમુદાયની સુરક્ષા અને કલ્યાણ સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા રહે છે.
• ઈરાન સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસે ઈરાનથી પડોશી દેશોમાં 913 ભારતીય નાગરિકોની અવરજવરની સુવિધા પૂરી પાડી છે, જેમાં 793 આર્મેનિયા અને 120 અઝરબૈજાન ગયા છે.
• ઈરાનથી તમામ 284 ભારતીય શ્રદ્ધાળુઓ સુરક્ષિત રીતે ભારત પરત ફર્યા છે.
• MEA કંટ્રોલ રૂમ ભારતીય નાગરિકોને સહાય કરવાનું ચાલુ રાખે છે, ગઈકાલે 10 કોલ્સ અને 6 ઈમેઈલ મળ્યા હતા, જે મોટે ભાગે વેપારી જહાજો પર ફસાયેલા ભારતીય નાગરિકો સાથે સંબંધિત હતા.
• એક સમર્પિત MEA કંટ્રોલ રૂમ કાર્યરત છે, જેમાં રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે સંકલન ચાલુ છે.
• સમગ્ર પ્રદેશમાં ભારતીય મિશન અને પોસ્ટ ચોવીસ કલાક કાર્યરત છે, સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ સાથે સંપર્ક જાળવી રાખે છે અને નિયમિત એડવાઈઝરી જારી કરે છે. નાવિકો, વિદ્યાર્થીઓ, ફસાયેલા ભારતીય નાગરિકો અને ટૂંકા ગાળાના મુલાકાતીઓ માટે વિઝા, કોન્સ્યુલર અને લોજિસ્ટિકલ સપોર્ટ સહિતની સહાય ચાલુ છે.
• 28 ફેબ્રુઆરીથી, આશરે 3,00,000 મુસાફરો આ પ્રદેશમાંથી ભારત પરત ફર્યા છે, જેમાં એકંદર ફ્લાઇટ કામગીરીમાં સતત સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે.
• UAE માં, મર્યાદિત નોન-શેડ્યુલ્ડ ફ્લાઇટ્સ ચાલુ છે, જેમાં આજે ભારત માટે આશરે 90 ફ્લાઇટ્સની અપેક્ષા છે.
• સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનથી ભારત માટે ફ્લાઈટ્સ કાર્યરત છે.
• કતારની હવાઈ સીમા આંશિક રીતે ખુલ્લી છે, જેમાં કતાર એરવેઝ આજે ભારત માટે 10 નોન-શેડ્યુલ્ડ ફ્લાઈટ્સ ચલાવે તેવી અપેક્ષા છે.
• કુવૈતની હવાઈ સીમા બંધ છે, જેમાં જઝીરા એરવેઝ સાઉદી અરેબિયાના અલ કૈસુમાહ એરપોર્ટ પરથી વિશેષ ફ્લાઈટ્સ શરૂ કરી રહી છે, જેમાં આજે કોચી માટે પ્રથમ ફ્લાઈટનો સમાવેશ થાય છે.
• બહેરીનની હવાઈ સીમા બંધ છે, જેમાં ગલ્ફ એર સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામથી ભારત માટે વિશેષ ફ્લાઈટ્સ ચલાવી રહી છે.
• કુવૈત, બહેરીન અને ઈરાકમાં રહેલા ભારતીય નાગરિકો માટે સાઉદી અરેબિયા મારફતે ટ્રાન્ઝિટની સુવિધા પૂરી પાડવાનું ચાલુ છે.
• ઈરાન સ્થિત ભારતીય નાગરિકોને આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન મારફતે ભારત પ્રવાસ માટે સહાય ચાલુ છે.
• ઈઝરાયેલમાં ભારતીય નાગરિકોને જોર્ડન મારફતે ભારત પ્રવાસ માટે સુવિધા આપવામાં આવી રહી છે.
• 18 માર્ચના રોજ રિયાધમાં થયેલા હુમલામાં એક ભારતીય નાગરિકે દુઃખદ રીતે જીવ ગુમાવ્યો હતો. સરકાર સંવેદના વ્યક્ત કરે છે અને મિશન પાર્થિવ દેહને વહેલી તકે પરત લાવવા માટે સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ સાથે સંકલન કરી રહ્યું છે.
• કુલ મળીને, તાજેતરની ઘટનાઓમાં છ ભારતીય નાગરિકોએ જીવ ગુમાવ્યો છે અને એક હજુ ગુમ છે. બે ભારતીય નાગરિકોના પાર્થિવ દેહ પહેલેથી જ ભારત પરત લાવવામાં આવ્યા છે.
• સાઉદી અરેબિયા, ઓમાન, ઈરાક અને UAE માં ભારતીય મિશન ગુમ થયેલ વ્યક્તિ માટે અને બાકીના પાર્થિવ દેહને પરત લાવવા માટે સત્તાવાળાઓના સંપર્કમાં છે.
• MT Safesea Vishnu ના 15 ભારતીય ક્રૂ સભ્યો જેમને બચાવી લેવામાં આવ્યા હતા તેઓ ઈરાકથી નીકળી ગયા છે અને સાઉદી અરેબિયા મારફતે ભારત પરત ફરી તેવી અપેક્ષા છે.
• બચાવવામાં આવેલા 24 ભારતીય નાવિકો, જેમાં MV MKD વ્યોમના 16 અને MT સ્કાયલાઇટના 8 નો સમાવેશ થાય છે, તેઓ ઓમાનથી ભારત પરત ફર્યા છે.

SM/DK/JD