ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਅੱਜ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਣ ’ਤੇ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਮੈਂਬਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਜਾਂ ਵਿਆਪਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਤਜਰਬਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਲਈ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਸੰਪਤੀ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਦੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਆਗੂਆਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਰਾਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਤੁਹਾਡਾ ਤਜਰਬਾ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੇਗਾ।"

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਂਸਦਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ’ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵਗੌੜਾ, ਸ਼੍ਰੀ ਖੜਗੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਰਦ ਪਵਾਰ ਜਿਹੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਰੀਵੰਸ਼ ਜੀ ਦੇ ਨਰਮ-ਬੋਲੇ ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਸੰਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ ਸਦਨ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਸੇਵਾ ਸਮਾਜ ਵੱਲੋਂ ਸੌਂਪੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਡੂੰਘੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਮਾਜ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿਣ ਬਾਰੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।"

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਦਨ ਦੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ 'ਤੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ 24 ਘੰਟੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਅਤੇ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਸੰਸਦੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਰੇਕ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਦਨ ਦੀ ਅਮੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੰਭਾਲੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਥਾਗਤ ਲਗਾਤਾਰਤਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਲਾਭ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਥੇ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਇੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੀ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।"

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਸਥਾਗਤ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ "ਦੂਜੇ ਮਤ" ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਤੋਂ ਅਪਾਰ ਤਾਕਤ ਹਾਸਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਦਾ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਵਿਧਾਨਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਨਵਾਂ ਪਹਿਲੂ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਨਤੀਜੇ ਯਕੀਨੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਦੂਜਾ ਮਤ ਸਾਡੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਨੂੰ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਰਹੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਮਾਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਦੋਵਾਂ ਸੰਸਦ ਭਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਵੇਂ ਸਦਨ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਕਰੀਅਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਯਾਦ ਵਜੋਂ ਰਹੇਗਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਸਦਨ ਨੂੰ ਇੱਕ "ਮਹਾਨ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ" ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਦੀ ਅਨੋਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਇੱਥੇ ਬਿਤਾਏ ਛੇ ਸਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਅਨਮੋਲ ਹਨ।"

ਆਪਣੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੰਸਦੀ ਤਜਰਬੇ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਨਮੋਲ ਯੋਗਦਾਨ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਸੁਤੰਤਰ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮਾਂ ਜ਼ਰੀਏ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਰਹੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਸੇਵਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।"

Speaking in the Rajya Sabha. https://t.co/TV2X34E4D1

— Narendra Modi (@narendramodi) March 18, 2026

************

ਐੱਮਜੇਪੀਐੱਸ/ ਪੀਆਰਕੇ