સિનેમેટોગ્રાફ (સુધારા) અધિનિયમ, 2023 એ ફિલ્મ પાયરસીને રોકવા માટે કાયદાકીય માળખાને મજબૂત બનાવ્યું છે. સિનેમેટોગ્રાફ એક્ટની કલમ 6AA અને 6AB ફિલ્મોના અનધિકૃત રેકોર્ડિંગ અને ટ્રાન્સમિશન પર પ્રતિબંધ મૂકે છે. કલમ 7 (1A) જોગવાઈ કરે છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ કલમ 6AA અથવા 6AB ની જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કરે છે, તો તેઓને ઓછામાં ઓછી 3 મહિનાની કેદ અને 3 લાખ રૂપિયાના દંડની સજા થશે, જે 3 વર્ષ સુધીની કેદ અને ઓડિટ કરેલા કુલ ઉત્પાદન ખર્ચના 5% સુધીના દંડ સુધી વધારી શકાય છે. વધુમાં, કલમ 7(1B)(ii) સરકારને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી એક્ટ, 2000 ની કલમ 79(3) હેઠળ પાયરસી કન્ટેન્ટ હોસ્ટ કરનારા મધ્યસ્થીઓને સૂચિત કરવા સક્ષમ બનાવે છે.

માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે 03.11.2023ના રોજ જાહેર નોટિસ દ્વારા જારી કરાયેલ નિર્ધારિત ફોર્મેટમાં ફરિયાદો મેળવવા માટે નિયુક્ત નોડલ અધિકારીઓ દ્વારા સંસ્થાકીય પદ્ધતિ સ્થાપિત કરી છે. આવી ફરિયાદો સિનેમેટોગ્રાફ ફિલ્મોના મૂળ કોપીરાઇટ ધારકો, તેમના દ્વારા અધિકૃત વ્યક્તિઓ અથવા ઇન્ટરનેટ પર ફિલ્મોની પાયરસી અથવા ઉલ્લંઘન કરતી નકલોના પ્રદર્શન અંગેની કોઈપણ અન્ય વ્યક્તિ દ્વારા સબમિટ કરી શકાય છે. ફરિયાદ મળ્યા પછી, ઓળખાયેલી લિંક્સની ઍક્સેસને અક્ષમ કરવા માટે મધ્યસ્થીઓને સૂચનાઓ જારી કરવામાં આવે છે.

IT એક્ટ, 2000 ની કલમ 79(3)(b) માં ગેરકાયદેસર કૃત્ય અથવા સામગ્રીની યોગ્ય સરકારો દ્વારા મધ્યસ્થીઓને આવી સામગ્રીની ઍક્સેસ દૂર કરવા/અક્ષમ કરવા માટે સૂચના આપવાની જોગવાઈ છે. મધ્યસ્થીઓએ કોર્ટના આદેશ દ્વારા અથવા યોગ્ય સરકાર અથવા તેની અધિકૃત એજન્સી દ્વારા નોટિસથી તેમના જ્ઞાનમાં લાવવામાં આવે ત્યારે, હાલમાં અમલમાં રહેલા કોઈપણ કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરતી કોઈપણ સામગ્રીને દૂર કરવી જરૂરી છે.

ભારત સરકારે IT એક્ટ, 2000 હેઠળ ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી (મધ્યસ્થી માર્ગદર્શિકા અને ડિજિટલ મીડિયા એથિક્સ કોડ) નિયમો, 2021 (IT નિયમો 2021) સૂચિત કર્યા છે. સોશિયલ મીડિયા મધ્યસ્થીઓ સહિતના મધ્યસ્થીઓ સાથે સંબંધિત IT નિયમો, 2021નો ભાગ-II, તેમના પ્લેટફોર્મ પર હોસ્ટ કરાયેલ, પ્રદર્શિત, અપલોડ કરાયેલ, પ્રકાશિત, ટ્રાન્સમિટ, સંગ્રહિત અથવા શેર કરેલી માહિતી સંબંધિત મધ્યસ્થીઓ પર વિશિષ્ટ જવાબદારીઓ લાદે છે.

માહિતી ટેકનોલોજી (મધ્યસ્થી માર્ગદર્શિકા અને ડિજિટલ મીડિયા એથિક્સ કોડ) નિયમોના નિયમ 3(1)(b) માં જોગવાઈ છે કે મધ્યસ્થીઓએ પોતે વાજબી પ્રયાસો કરવા જોઈએ. તેઓએ તેમના કમ્પ્યુટર સંસાધનનો ઉપયોગ એવી કોઈપણ માહિતીને હોસ્ટ કરવા, પ્રદર્શિત કરવા, અપલોડ કરવા, સુધારવા, પ્રકાશિત કરવા, ટ્રાન્સમિટ કરવા, સંગ્રહિત કરવા, અપડેટ કરવા અથવા શેર કરવા માટે ન કરવા દેવો જોઈએ જે કોઈપણ પેટન્ટ, ટ્રેડમાર્ક, કોપીરાઇટ અથવા અન્ય માલિકીના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરતી હોય.

એન્ટિ-પાયરસી કાર્યવાહી

ઉપરોક્ત કાયદાની જોગવાઈઓ અનુસાર, મધ્યસ્થી ટેલિગ્રામ એપ્લિકેશનને 11.03.2026 ના રોજ IT એક્ટ, 2000 ની કલમ 79(3)(b) હેઠળ કોપીરાઇટ એક્ટ, 1957 ના ઉલ્લંઘનમાં અધિકૃતતા વિના ચોક્કસ સામગ્રી માલિકો, OTT પ્લેટફોર્મ અને ઉત્પાદકોની માલિકીની અથવા તેમને લાઇસન્સ પ્રાપ્ત સામગ્રીને અધિકૃતતા વિના પ્રકાશિત કરતી 3,142 ચેનલોની ઍક્સેસને દૂર કરવા અને અક્ષમ કરવા માટે સૂચિત કરવામાં આવ્યું હતું. વધુમાં, ઇન્ટરનેટ સેવા પ્રદાતાઓ (ISPs) દ્વારા પાયરસી સામગ્રી હોસ્ટ કરતી આશરે 800 વેબસાઇટ્સની ઍક્સેસ અક્ષમ કરવામાં આવી છે.

આ માહિતી આજે લોકસભામાં શ્રી પ્રદ્યુત બોરદોલોઈના એક લેખિત જવાબમાં માહિતી અને પ્રસારણ તથા સંસદીય બાબતોના રાજ્ય મંત્રી ડૉ. એલ. મુરુગન દ્વારા રજૂ કરવામાં આવી હતી.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com