PIB Headquarters
ਐੱਮ.ਏ.ਐੱਨ.ਏ.ਵੀ (M.A.N.A.V.)
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਮਾਨਵ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਏਆਈ ਯਾਤਰਾ
Posted On:
19 FEB 2026 5:21PM by PIB Chandigarh
ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਇੰਪੈਕਟ ਸਮਿਟ 2026 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ਿਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਲਿਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਮੰਡਪਮ ਵਿਖੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਏਆਈ ਨੂੰ ਇਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖਤਾ ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਇੰਪੈਕਟ ਸਮਿਟ 16-20 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਤੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਘਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੌਜਵਾਨ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਪੂਲ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਭਾਰਤ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਸਥਿਤੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਮਾਨੇ, ਸਗੋਂ ਗਲੋਬਲ ਏਆਈ ਭਾਸ਼ਣ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
19 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਇੰਪੈਕਟ ਸਮਿਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਉਦਘਾਟਨੀ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਏਆਈ ਨੋਟ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਸੂਖਮ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਜੋ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਡੇਟਾ ਅਤੇ ਐਲਗੋਰਿਥਮ ਵੱਲੋਂ ਨਹੀਂ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮਾਣ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਐੱਮ.ਏ.ਐੱਨ.ਏ.ਵੀ ਯਾਨੀ ਮਾਨਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟਿਆ, ਇੱਕ ਰੋਡਮੈਪ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਦਰਾਂ- ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ: ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਜਵਾਬਦੇਹ ਸ਼ਾਸਨ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ, ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਏਆਈ, ਅਤੇ ਵੈਧ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਸੰਗਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਨਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਸੰਕਲਪਿਕ ਢਾਂਚਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਸਗੋਂ ਇਹ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀਗਤ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਚੱਲ ਰਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਾਅ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ, ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈਯੋਗ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਵੇਸ਼, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਏਆਈ ਰਣਨੀਤੀ ਅਗਾਂਹਵਧੂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਦੋਵੇਂ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਠੋਸ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲਦਾ ਰਹੇ।
ਮਾਨਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਥੰਮ੍ਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਏਆਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖਤਾ, ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਸਮਝੌਤਾਯੋਗ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ। ਭਾਰਤ ਇਹਨਾਂ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕਲਾਸਰੂਮਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਮਾਜ ਤੱਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ 2020 ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਏਆਈ ਸਾਖ਼ਰਤਾ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਿਅਕ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਸਾਰੀ ਕੰਪਿਊਟੇਸ਼ਨਲ ਸੋਚ ਅਤੇ ਏਆਈ ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਡੇਟਾ-ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈਣ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਏਆਈ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਤਕਨੀਕੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਵੀਨਤਾ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸਮਿਟ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਏਆਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮੁਹਿੰਮ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਕਲਪਾਂ ਲਈ ਗਿਨੀਜ਼ ਵਰਲਡ ਰਿਕਾਰਡ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਏਆਈ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਮਾਪਦੰਡ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। 250,946 ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੇ ਨੈਤਿਕ ਏਆਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਸਿਧਾਂਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਨਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਦੂਜਾ ਥੰਮ੍ਹ, ਜਵਾਬਦੇਹ ਸ਼ਾਸਨ (ਅਕਾਉਂਟੇਬਲ ਗਵਰਨੈਂਸ), ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਏਆਈ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਸਥਾਗਤ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ‘ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ₹10,300 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਪਿਊਟ, ਡੇਟਾ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਏਆਈ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਏਆਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਵਿਕਾਸ, ਤਾਇਨਾਤੀ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਕਰਕੇ, ਮਿਸ਼ਨ ਜਨਤਕ-ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਢਾਂਚਾਗਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਕ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਏਆਈ ਗਵਰਨੈਂਸ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸਮਾਨਤਾ, ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖਤਾ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਜਨ-ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਢਾਂਚਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਇੱਕ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਸਿਸਟਮ ਵਿਆਖਿਆਯੋਗ, ਕਾਨੂੰਨੀ, ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਮਾਨਵ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਤੀਜਾ ਥੰਮ੍ਹ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੱਕ ਏਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਡੇਟਾ, ਐਲਗੋਰਿਥਮ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਖੇਤਰੀ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ, ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਡੇਟਾਸੈੱਟਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ, ਘਰੇਲੂ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਏਆਈ ਮਾਡਲ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ। ਇੰਡੀਆ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਮਿਸ਼ਨ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਡੇਟਾ ਗਵਰਨੈਂਸ ਫਰੇਮਵਰਕ, ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਡਿਜੀਟਲ ਜਨਤਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਡਿਜੀਟਲ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਚਿੱਪਸ, ਕਲਾਊਡ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਚਕਦਾਰ ਘਰੇਲੂ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਏਆਈ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਪਰ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਰਹੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕੇ।
ਮਾਨਵ ਦਾ ਚੌਥਾ ਥੰਮ੍ਹ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਏਆਈ ਹੈ, ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ਿਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਲਈ ਗੁਣਕ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਲਈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਜਨਤਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਏਆਈ ਹੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ, ਸਿੱਖਿਆ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਕੇਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੇਘਰਾਜ ਜੀਆਈ ਕਲਾਊਡ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆਏਆਈ ਕੰਪਿਊਟ ਪੋਰਟਲ ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਸਾਂਝੇ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰੀਕਰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਾਫਿਕਸ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ (ਜੀਪੀਯੂ) ਅਤੇ ਟੈਂਸਰ ਪ੍ਰੋਸੈੱਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ (ਟੀਪੀਯੂ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇੰਡੀਆਏਆਈ ਕੋਸ਼ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੇਟਾਸੈੱਟ ਅਤੇ ਏਆਈ ਮਾਡਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਏਆਈ ਡੇਟਾ ਲੈਬਜ਼ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸੁਪਰਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਨਵੀਨਤਾ ਵਿਆਪਕ-ਅਧਾਰਿਤ, ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਰਹੇ।
ਮਾਨਵ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਥੰਮ੍ਹ ਏਆਈ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵੈਧਤਾ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਏਆਈ ਸਿਸਟਮ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਡੀਪਫੇਕ ਅਤੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਮੀਡੀਆ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਭਾਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਲਈ ਜੋਖ਼ਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (ਇੰਟਰਮੀਡੀਅਰੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਨੈਤਿਕਤਾ ਕੋਡ) ਸੋਧ ਨਿਯਮ, 2026 ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸਮਗਰੀ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਅਤੇ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਡਿਜੀਟਲ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸੰਚਾਲਨ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇੰਡੀਆਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਏਆਈ ਥੰਮ੍ਹ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ, ਗੋਪਨੀਯਤਾ-ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਐਲਗੋਰਿਥਮ ਐਡਿਟਿੰਗ ਟੂਲ ਅਤੇ ਜੋਖ਼ਮ ਮੁਲਾਂਕਣ ਫਰੇਮਵਰਕ 'ਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ ਨੈਤਿਕ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਯੋਗ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਏਆਈ ਨਵੀਨਤਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।
ਮਾਨਵ (ਐਮ.ਏ.ਐਨ.ਏ.ਵੀ.) ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇੱਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ਿਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਭਿਅਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੇਪਨ ਨਾਲ, ਪੈਮਾਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਵੈਧਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਏਆਈ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਹਵਾਲੇ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ
Ministry of Electronics and Information Technology
ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐੱਮਈਆਈਟੀਵਾਈ)
PIB Headquarters:
Click here to see pdf
****
ਪੀਆਈਬੀ ਰਿਸਰਚ
(Release ID: 2237652)
ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 31
Read this release in:
English
,
Gujarati
,
Marathi
,
Urdu
,
Nepali
,
हिन्दी
,
Bengali
,
Bengali-TR
,
Odia
,
Tamil
,
Kannada