2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 28ರಂದು, ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಭೂಪೇಂದರ್ ಯಾದವ್ ಅವರು ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಒಂಬತ್ತು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಕ್ವಾರಂಟೈನ್ ಆವರಣಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ದೊಡ್ಡ ಭೂದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹಂತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.

ಈ ಕುರಿತು 'ಎಕ್ಸ್' ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಯಾದವ್ ಅವರು ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ಚೀತಾಗಳು - 6 ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು 3 ಗಂಡು - ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ʻಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾʼ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಭಾರತವು ಈಗ 28 ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಮರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 48 ಚಿರತೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ದಿ ಜರ್ನಿ

2024 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ಗಣರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವ ಶ್ರೀ ಬೊಯಿಪುಸೊ ವಿಂಟರ್ ಎಂಮೊಲೊಟ್ಸಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಶ್ರೀ ಭೂಪೇಂದರ್ ಯಾದವ್ ಅವರು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಿದರು.

ಚಿರತೆಯ ಮರುಪರಿಚಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಸಮಗ್ರ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಲು ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಹಯೋಗವು ಜಾಗತಿಕ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಫ್ರಿಕನ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗೆ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹಂಚಿಕೆಯ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ, ಜತೆಗೆ ಅವುಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು, ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗವು 2025 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿತು. ಈ ಭೇಟಿಯು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳು, ಸಾರಿಗೆ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿತು. ಸೂಕ್ತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ನಂತರ, ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾದ ಘಾಂಜಿ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಎಂಟು ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 700 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಗ್ಯಾಬೊರೊನ್ ಗೆ ನಿರಂತರ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು.

2025ರ ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಅವರು ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಎಂಟು ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಮೊಕೊಲೋಡಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ವಾರಂಟೈನ್ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಕ್ವಾರಂಟೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ಆವರಣದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗವು 2025ರ ನವೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿತು. 2025 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ನಿಯೋಗವು ಅಂತಿಮ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಚಿರತೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿತು.

2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 27ರಂದು, ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಮೊಕೊಲೋಡಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಗ್ಯಾಬೊರೊನ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಕುನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.

ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಯಾದವ್ ಅವರು ಐಎಎಫ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ತಡೆರಹಿತ ಸಮನ್ವಯ, ನಿಖರವಾದ ಹಾರಾಟ ಮತ್ತು ಅಚಲ ಬದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಚೀತಾ ಯೋಜನೆಯು ಬಲಗೊಂಡ ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಬೋಟ್ಸ್ವಾನಾ ಚೀತಾಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಆಗಮನವು ಸುಸ್ಥಿರ, ಮುಕ್ತ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಚಿರತೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಭಾರತದ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

*****