28 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ, કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવે બોત્સ્વાનાથી મેળવેલા નવ ચિત્તાઓને મધ્યપ્રદેશના કુનો નેશનલ પાર્ક ખાતે ક્વોરેન્ટાઇન એન્ક્લોઝરમાં છોડ્યા હતા. પ્રાણીઓને મોટા લેન્ડસ્કેપમાં ધીમે ધીમે છોડતા પહેલા તેમને અનુકૂલન અને આરોગ્ય દેખરેખના તબક્કામાંથી પસાર કરવામાં આવશે.

સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ ‘X’ પર, શ્રી યાદવે મધ્યપ્રદેશના કુનો નેશનલ પાર્ક ખાતે બોત્સ્વાનાથી નવ ચિત્તાઓ — 6 માદા અને 3 નર — ના આગમનની જાહેરાત કરી.

મંત્રીએ માહિતી આપી હતી કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના પર્યાવરણ-સભાન નેતૃત્વ હેઠળ, પ્રોજેક્ટ ચિત્તાને મોટી સફળતા મળી છે. ભારતમાં હવે 48 ચિત્તાઓની સમૃદ્ધ વસ્તી છે, જેમાં ભારતમાં જન્મેલા 28 બચ્ચાઓનો સમાવેશ થાય છે.

ડિસેમ્બર 2024 માં, ભારત સરકારના ફ્લેગશિપ વન્યજીવ પુનઃસ્થાપના કાર્યક્રમ પ્રોજેક્ટ ચિત્તાને વધુ મજબૂત કરવા માટે ભારત સરકારે ચિત્તાઓ મેળવવા માટે બોત્સ્વાના પ્રજાસત્તાકની સરકાર સાથે ઔપચારિક ચર્ચાઓ શરૂ કરી હતી. બોત્સ્વાના પ્રજાસત્તાકના પર્યાવરણ અને પર્યટન મંત્રી શ્રી બોઈપુસો વિન્ટર મોલોત્સીની સલાહથી શ્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવ દ્વારા આ દરખાસ્ત ઔપચારિક રીતે રજૂ કરવામાં આવી હતી.

ભારતમાં ચિત્તા પુનઃપ્રવેશ માટેના વ્યાપક એક્શન પ્લાનને ધ્યાનમાં રાખીને બોત્સ્વાનાએ ભારત સાથે ભાગીદારી કરવા સંમતિ આપી હતી. આ સહયોગ વૈશ્વિક ચિત્તા સંરક્ષણ પ્રયાસોને મજબૂત કરવા અને તેની પરંપરાગત આફ્રિકન શ્રેણીની બહાર પ્રજાતિઓની વધારાની સુરક્ષિત વસ્તી બનાવવાની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતાને રેખાંકિત કરે છે, જે તેમની લાંબા ગાળાની સ્થિતિસ્થાપકતામાં વધારો કરે છે.

ભાગીદારીને કાર્યરત કરવા માટે, સપ્ટેમ્બર 2025 માં એક ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળે બોત્સ્વાનાની મુલાકાત લીધી હતી. મુલાકાત આંતરરાષ્ટ્રીય વન્યજીવન સ્થાનાંતરણ ધોરણોને અનુરૂપ કાર્યકારી પદ્ધતિઓ, પરિવહન લોજિસ્ટિક્સ અને નિયમનકારી મંજૂરીઓ તૈયાર કરવા પર કેન્દ્રિત હતી. યોગ્ય વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકન પછી, બોત્સ્વાનાના ઘાંઝી ક્ષેત્રમાંથી આઠ ચિત્તાઓને ઓળખવામાં આવ્યા હતા અને પકડવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ ચિત્તાઓને સતત પશુચિકિત્સા દેખરેખ હેઠળ રોડ માર્ગે આશરે 700 કિલોમીટર દૂર ગેબોરોન લઈ જવામાં આવ્યા હતા.

નવેમ્બર 2025 માં, ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુની બોત્સ્વાનાની મુલાકાત દરમિયાન, આઠ ચિત્તાઓને ઔપચારિક રીતે ભારત સરકારને સોંપવામાં આવ્યા હતા. તેઓને મોકોલોડી નેચર રિઝર્વમાં ક્વોરેન્ટાઇન એન્ક્લોઝરમાં છોડવામાં આવ્યા હતા.

ક્વોરેન્ટાઇન વ્યવસ્થાઓની સમીક્ષા કરવા, એન્ક્લોઝરની સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રાન્સફર માટે તત્પરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે નવેમ્બર 2025 માં એક ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળે બોત્સ્વાનાની મુલાકાત લીધી હતી. ડિસેમ્બર 2025 માં, બોત્સ્વાનાના પ્રતિનિધિમંડળે અંતિમ લોજિસ્ટિકલ તૈયારીઓની સમીક્ષા કરવા અને મધ્યપ્રદેશના કુનો નેશનલ પાર્ક ખાતે ચાલી રહેલા ચિત્તા સંરક્ષણ પ્રયાસોનું નિરીક્ષણ કરવા ભારતની મુલાકાત લીધી હતી.

27 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ, ચિત્તાઓને મોકોલોડી નેચર રિઝર્વથી ગેબોરોન એરપોર્ટ પર લઈ જવામાં આવ્યા હતા. ભારતીય વાયુસેનાના સમર્થન સાથે, સમગ્ર મુસાફરી દરમિયાન તેમની સુરક્ષા અને સુખાકારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે નિયંત્રિત અને મોનિટર કરેલ વાતાવરણમાં પ્રાણીઓને ભારતના ગ્વાલિયર એરલિફ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. ભારતમાં આગમન પર, ચિત્તાઓને હેલિકોપ્ટર દ્વારા કુનો નેશનલ પાર્કમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવ્યા હતા.

India’s sky high efforts for cheetahs 🐆 🇮🇳!

The cheetahs from Botswana were extended a smooth air ride to India by IAF’s C17 Globemaster from 81 squadron (the Skylords), and further to Kuno by IAF’s helicopters.

The seamless coordination, precision flying, and unwavering… pic.twitter.com/WKFpsfLmgS

— Bhupender Yadav (@byadavbjp) February 28, 2026

અન્ય એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં, શ્રી યાદવે સીમલેસ સંકલન, ચોકસાઈપૂર્વક ફ્લાઈંગ અને અટલ પ્રતિબદ્ધતા માટે ભારતીય વાયુસેનાની પ્રશંસા કરી હતી, IAF દ્વારા દર્શાવવામાં આવેલી આ પ્રતિબદ્ધતાએ આ પ્રાણીઓની ભારત સુધીની સુરક્ષિત મુસાફરી સુનિશ્ચિત કરી હતી.

પ્રોજેક્ટ ચિત્તા મજબૂત વૈશ્વિક ભાગીદારી અને મજબૂત વૈજ્ઞાનિક દેખરેખ સાથે પ્રગતિ કરવાનું ચાલુ રાખે છે. બોત્સ્વાના ચિત્તાઓનું સફળ આગમન ટકાઉ, મુક્ત-વિચરતી ચિત્તા વસ્તી બનાવવાની અને વૈશ્વિક સંરક્ષણ પ્રયાસોમાં અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપવાના ભારતના સંકલ્પને વધુ મજબૂત બનાવે છે.

SM/BS/JD