Ka Tnat Electronics & IT
Kut ka AI Impact Summit 2026 da ka jingpdiang ia ka New Delhi Declaration
88 tylli ki ri bad ki kynhun kiba trei ha ki ri bapher bapher ki kyrshan ia ka jing thmu jong ka pyrthei baroh kawei na ka bynta ka AI kaba iatreilang, kaba shaniah, kaba skhem bad kaba seisoh
Ki mat ba kongsan: Ki rynsan jong ka pyrthei, la pynbna ia ki mat treikam bad ki rukom iatreilang hapoh ki 7 tylli ki rishot
Ialam ka India ia ka jingkhot na ka bynta ka “AI na ka bynta baroh” kaba don nongrim ha ka jingiaryntih, ka jingioh lad bad ka jingiatreilang ha ka pyrthei
Ha ka:
21 FEB 2026 4:21PM by PIB Shillong
Ka AI Impact Summit 2026, kaba la pynlong ha New Delhi ha ka 18–19 tarik u Rymphang, ka la poi sha kaba kut da ka jingpdiang ia ka New Delhi Declaration on AI Impact, kaba long kum u mawmer ha ka jingiatreilang ka pyrthei ha kaba iadei bad ka artificial intelligence.
Ia kane ka Declaration la kyrshan da 88 tylli bad ki kynhun kiba trei ha ki ri bapher bapher, kaba pyni ia ka jingsngewthuh jingmut ha ka pyrthei ha kaba iadei bad ka jingpyndonkam ia ka AI na ka bynta ka jingkyntiew ia ka ioh ka kot bad ka bha ka miat jong ka imlang sahlang.
Kajuh ka jingthmu ha ka pyrthei na ka bynta ka AI
Hapoh ka nongrim jong ka jingngeit ha ka “Sarvajan Hitaya, Sarvajan Sukhaya” (Ka bha ka miat ia baroh, ka jingkmen ia baroh), ka Declaration ka la ban jur ba ki jingmyntoi na ka AI ki dei ban iasam ha ka rukom kaba ryntih hapdeng baroh ki briew.
Ka ban jur ia ka:
- Jingpynkhlain ia ka jingiatreilang jong ki ri bad ka jingiatreilang jong ki byntabapher bapher
- Ka jingburom ia ka jinglong trai jong ki ri
- Ka jingkyntiew ia ka AI lyngba ki rukom treikam kiba don ki lad ban ioh bynta bad kiba lah ban shaniah
Ki hynniew tylli ki rishot (Chakra) jong ka jingtreikam
Ia ka Declaration la tei halor ki hynniew tylli ki rishot ba kongsan, kiba long ka nongrim jong ka jingiatreilang ha ka pyrthei ha kaba iadei bad ka AI:
- Ka jingpynlong paidbah ia ki jingdon jingem AI
- Ka jingkyntiew ia ka ioh ka kot bad ka bha ka miat jong ka imlang sahlang
- Ka AI kaba shngain bad kaba lah ban shaniah
- Ka AI na ka bynta ka Science
- Ka jingioh na ka bynta ka jingpynkupbor ha ka imlang sahlang
- Ka jingkyntiew ia ka bor treikam jong ki briew
- Ki kam AI kiba skhem, kiba seisoh bad kiba saindur thymmai
La pynbna ia ki jingmih kiba heh na ka bynta ka pyrthei
Ka Summit ka la wanrah ia ki sienjam trei mon sngewbha bad ki sienjam ha ka pyrthei kiba kynthup:
1. Ka Charter na ka bynta ka jingpynlong paidbah ia ka AI
- Ka kyntiew ia ka jingioh ia ki jingdon jingem na ka bynta ka AI ha ka dor kaba jem
- Ka kyrshan ia ki kam saindur thymmai kiba iahap bad ki thain
2. Ki jingktah ka AI ha kylleng ka pyrthei
- Ka rynsan ban pyniar bad pynbud ia ka jingpyndonkam ia ka AI ha kylleng ka pyrthei
- Plie lad ia ka jingiatreilang ki ri na ka bynta ka jingktah ia ka roi ka par
3. KI jingdon AI ba lah ban pyndonkam lang
- Ka thup jong ki tiar, nuksa bad ki rukom treikam ba biang tam
- Kyrshan ia ka jingtei ia ki kam AI kiba skhem bad kiba lah ban shaniah
4. Ka rynsan jong ka AI na ka bynta ki jaka pule Science ha ki ri
- Plie lad ia ka jingiatreilang ha ka pyrthei ha ki kam science
- Kyntiew ia ki kam wad bniah da kaba pyndonkam ia ka AI
5. Ka rynsan AI na ka bynta ka jingpynkupbor ha ka imlang sahlang
- Ka plie lad ia ka jingiasam ia ki jingtip bad ka jingpyniar ia ki jingpynbeit
- Ka peit bniah ia ka jingpdiang ia ka AI ha ka rukom kaba ryntih
6. Ka rukom kyntiew ia ki briew kiba trei ha ka AI bad ki rukom pynthymmai biang ia ki sap
- Kyrshan ia ka Jingpyntbit, jingpynthymmai ia ki sap bad ka jingsngewthuh ha ka AI
- Ka pynkhreh ia ki ri na ka bynta ka ioh ka kot kaba iaid da ka AI
7. Ki mat ba kongsan na ka bynta ka AI kaba skhem bad kaba seisoh
- Ka jingpeit bniah ia ki kam AI kiba seisoh ha kaba iadei bad ka bording
- Ba la kyrshan da ka Playbook on AI Infrastructure Resilience
Ka jingpeit bniah ia ka jingkyntiew ia ka ioh ka kot bad ka jingseisoh
Ka Declaration ka ban jur ha:
- Ka bynta jong ka AI ha ka jingwanrah ia ka jingkylla ha ka ioh ka kot
- Ka jingkongsan jong ka AI open-source bad kaba lah ban ioh bynta lang
- Ka jingdonkam ia ka jingseisoh ki jingdon jingem AI kiba tyngkai ia ka bording
- Ka jingpyniar ia ka bynta jong ka AI ha ka science, ka jingsynshar bad ka jingai jingshakri ia ki paidbah
Ka jingpynkhlain ia ka jingiatreilang ha ka pyrthei
Ki nongiashim bynta ki la pynskhem ia ka jingkut jingmut ban:
- Kyntiew ia ki kam ba kongsan ha ka pyrthei ha ka jingsynshar lyngba ka AI
- Ka jingkyntiew ia ki rukom treikam mon sngewbha ki bym don jingiateh
- Ka jingpynkylla ia ka jing thmu sha ka kam lyngba ka jingbteng ia ka jingiatreilang
La khmih lynti ba ka Summit kan wanrah ia ki jingiatreilang hapdeng ki ri kiba jrong samoi bad kyntiew ia ka AI kum ka jingwanrah ia ka jingkiew ka ioh ka kot.
Ia ka Summit declaration ba la kyrshan da 88 tylli ki ri bad ki kynhun kiba trei ha ki ri bapher bapher la suh lang harum.
Annexure
AI Impact Summit Declaration
New Delhi 18-19 Rymphang 2026
Preamble
Da kaba ioh mynsiem na ka “सर्वजन हिताय, सर्वजन सुखाय” (Ka bha ka miat ia baroh bad ka jingkmen ia baroh), ngi ngeit ba ki lad jong ka AI kin urlong ha ka rukom kaba biang tam haba la iasam lang ia ki jingmyntoi hapdeng ki briew jong ka pyrthei.
Ngi, ki nongiashim bynta na ki ri bad ki seng pyrthei, ngi la ia lum lang ha New Delhi ha ka 19 tarik u Rymphang 2026 ban pynlong ia ka AI Impact Summit. Ka jingwan jong ka AI ka pyni ia ka jingkylla ha ka lynti jong ka jingkylla ha ka teknoloji. Ki rai ba ngi shim mynta kin pynwan dur ia ka pyrthei kaba la pyndonkam da ka AI kaba ki pateng ban wan kin ioh pateng.
Kane ka donkam ia ka jingiatreilang kaba kham bniah hapdeng ki ri bad ka jingiatreilang jong ki nongshim bynta ba bun jait ha baroh ki ri jong ngi ha ki hynriew tylli ki Chakra (ki rishot) jong ka AI Impact Summit kaba la pynshong nongrim ha ka jingkyntiew ia ka bor treikam jong ki briew; ka jingpynjylliew ia ka lad ban ioh ia ka jingpynkupbor ha ka imlang sahlang; ka jingshaniah ha ki system AI; ka jingpyndonkam ia ka bor ding jong ki system AI; ka jingpyndonkam ia ka AI ha ka saian; ka jingpynlong paidbah ia ki jingdon jingem jong ka AI; bad ka jingpyndonkam ia ka AI na ka bynta ka jingkyntiew ia ka ioh ka kot bad ka bha ka miat ha ka imlang sahlang. Ha ka jingpyniadei bad ki jingthmu ba la don lypa jong ka pyrthei bad kiwei kiwei, ngin trei ban kyntiew ia ka jingsngewthuh lang, katba ngi burom ia ka jingsynshar jong ki ri, kumno ban pynlong ia ka AI ban shakri ia ka longbriew manbriew, da kaba kynmaw ia ki jingthmu ha kylleng ki hynriew tylli ki Chakras (ki rishot) jong ka Summit.
Ka jingpynlong paidbah ia ki jingdon jingem kiba iadei bad ka AI
Ka jingdon jingem digital kaba khlain bad ka jingpyniasoh kaba don jingmut bad kaba jem dor ki long ki jingdonkam shwa ban pyntreikam ia ka AI bad ban plie ia ka bor ba pura jong ka. Da ka jingpynshlur na ka nongrim jong ka “Vasudhaiva Kutumbakam” (ka pyrthei ka long kawei ka longïing), ngi ithuh ïa ka jingdonkam ban kyntiew ïa ka bor ban siew bad ka jingïoh ïa ki tiar AI ki ban long kiba kongsan bha ban plie lad ïa baroh ki ri ban kyntiew, pdiang bad pyntreikam ïa ka AI na ka bynta ka jingmyntoi jong ki nongshong shnong jong ki.
Na ka bynta kane, ngi wanrah ia ka Charter for the Democratic Dissusion of AI kum ka rukom treikam kaba mon sngewbha bad kaba khlem jingteh ban kyntiew ia ka jinglah ban ioh ia ki jingdon jingem ba kongsan jong ka AI, kyrshan ia ka jingpynmih jingmut kaba iadei bad ki thain, bad pynkhlain ia ki kam AI kiba skhem katba ngi burom ia ki ain jong ki ri.
Ka jingkiew ka ioh ka kot bad ka bha ka miat ha ka imlang sahlang
Ka jingpdiang kaba iar ia ka AI bad ki aplikeshon ba la pynshong nongrim ha ka AI ka don ia ka bor kaba khlem pat ju don mynno mynno ruh ban wanrah ia ka jingkyntiew jong ka ioh ka kot bad ka imlang sahlang. Ki open-source AI application bad kiwei kiwei ki rukom treikam ka AI kiba lah ban ioh, ha kaba ka long kaba donkam, bad ka jingpynsaphriang ia ka jingpyndonkam ia ka AI ha ka rukom kaba heh ka lah ban iarap ia ka jinglah ban pyniar, ka jinglah ban pynkylla dur, bad ka jinglah ban pyniadei ia ki system AI ha ki kam bapher bapher.
Ngi shim ia ki Global AI Impact Common kum ka sienjam mon sngewbha kaba ai ia ka rynsan kaba lah ban pynshlur bad plie lad ia ka jingpdiang, jingpynbud, bad jingpynheh ia ki jingpyndonkam ia ka AI kiba jop ha kylleng ki thain.
Ka AI kaba skhem bad kaba lah ban shaniah
Ka jingkyntiew ia ka AI kaba shngain, kaba lah ban shaniah bad kaba khlain ka long ka nongrim ban tei ia ka jingshaniah bad ban pynbun ia ki jingmyntoi ha ka imlang sahlang bad ka ioh ka kot. Da kaba shim ba ka jingpynjylliew ïa ka jingsngewthuh jong ngi shaphang ki bynta ba lah ban mih na ka jingïada ka dang long kaba kongsan, ngi ithuh ïa ka jingdonkam jong ka jingïada ha ki system AI, ki lad jingïarap ba la ïalam da ki kam, bad ka jingpdiang ïa ki lad teknikal ban wanrah jingpynbeit, bad ki polisi kiba biang kiba pynlah ïa ka jingpynmih jingmut thymmai katba ngi dang kyntiew ïa ka jingmyntoi jong ki paidbah ha baroh ki kam AI.
Ngi ithuh ia ka jingpynwandur ia ki Trusted AI Common kaba long ha ka rukom mon sngewbha bad kaba khlem jingteh, ka rynsan ba iatreilang kaba pynskhem ia ki lad jingiarap ba stad, ki tiar, ki nuksa bad ki rukom treikam ba bha tam kiba baroh ki lah ban ioh bad pyniadei bad ki jinglong jong ki; kumjuh ruh ia ka jingthoh jingpyniaid mon sngewbha jong ka.
Science
Ngi ithuh ba ka jingweng ia ki jingkhanglad ia ka jingkyntiew ia ki jingdon jingem AI na ka bynt aka kam wad bniah ka lah ban kyntiew ia ka jingpyndonkam ia ka AI ha ka jingwadbniah bad science na ka bynta ka roi ka ha ki ri. Ki jingiatreilang jong ki riewstad pyrthei ki lah ban plie lad ia ka bor jong ka AI ha ka jingwad bniah bad ka roi ka par da kaba wanrah ia ka jingstad, ki jingpyrkhat, bad ki lad jingiarap kiba kyrpang.
Ngi pdiang ia ka International Network of AI for Science Institutions kum ka rynsan ban pyniasoh ia ki stad science bad wanrah lang ia ki lad wad bniah da ka AI ha ki thain bapher bapher hapdeng ki kynhun ba iashim bynta, khnang ban pynstet ia ka jingpdiang ia ka AI ha ka rukom kaba seisoh.
Ka jingioh bynta na ka bynta ka jingpynkupbor ha ka imlang sahlang
Ka AI ka don ia ka lad ban kyntiew ia baroh ki bynta jong ka imlang sahlang da kaba plie lad ia ki briew shimet ban ioh ia ka jingtip, ki lad pynbeit lyngba ka AI, ki jingtip, ki jingshakri, ki lad ki lynti bad ban kyntiew ia ka jingiashim bynta ha ki kam jong ka imlang sahlang bad ka ioh ka kot. Ngi ithuh ia ka jingdonkam jong ki jingiatreilang ki ban pynsuk ia ka jingpdiang ia ka AI na ka bynta ka jingpynkupbor ha ka imlang sahlang.
Ngi pdiang ia ka jingpynwandur ia ka rynsan mon sngewbha bad kaba iatreilang ban pynsuk ia ka jingiasam ia ka jingpule, jingtip, bad ki rukom treikam kiba lah ban pyniar ban kyntiew ia ka jingpdiang ia ka AI na ka bynta ka jingpynkupbor ha ka imlang sahlang.
Ka bor treikam jong ki briew
Da kaba ithuh ba ka bor kaba pura jong ka AI ka donkam ban pynkhreh ia ki briew shimet da ki sap kiba iadei da kaba pyniar ia ka jingkyntiew ia ki briew kiba tbit ha ka AI, ki sienjamba kyrpang halor ka pule puthi, ka jingkyntiew ia ki nongtrei ha ka kam AI, ka jinghikai ia ki heh sorkar, ka jingkyntiew ia ka jingsngewthuh paidbah shaphang ki bor jong ka AI, ka jingkyntiew ia ka jingnang jingstad kaba iadei bad ka AI bad kumjuh ruh ban pynbha ia ki kam bad ki jinghikai.
Katba ngi pynshlur ïa ka jingïatreilang hapdeng ki ri halor ki sienjam ban pyntbit bad pyntbit biang ha ki kam AI kiba don jingmut, ngi pdiang ïa ki nongrim mon sngewbha na ka bynta ka jingpyntbit biang ha ka juk jong ka AI bad ka rukom treikam ban kyntiew ia ki briew kiba trei ha ki kam AI, ka ban kyrshan ïa ki nongïashim bynta ha ka jingpynkhreh na ka bynta ka ioh ka kot kaba la pynïaid da ka AI ha ki por ban wan.
Ka jingskhem, ka Jingsaindur Thymmai bad ka Jingseisoh
Da kaba ithuh ia ka jingdonkam kaba nang kiew jong ka AI ia ka bording, ki jingtei, bad ki jingdon jingem, ngi pynpaw ia ka jingdonkam ban pynwandur ia ki AI kiba tyngkai ia ka bording. Ki system AI kiba jem dor ki lah ban pyniar ia ka jinglah ban ioh ia ka AI bad pynstet ia ka jingpynwandur ha ki thain kaba lah ban pynurlong ia ki jingthmu ba iasam lang.
Ngi ithuh ba ka Voluntary Guiding Principles on Resilient, Innovative, and Efficient Artificial Intelligence kan ialam lynti ia ngi sha ka jingtei ia ki AI system kiba skhem bad kiba seisoh. Ngi ithuh ruh ia ka Playbook on Advancing Resilient AI Infrastructure kum ka jingkyrshan ia ka jingwanrah ia ka AI kaba skhem.
Ka Jingpynkut
Ngi kubur ba ka AI Impact Summit kan iarap ban pynkhlain ia ka jingiatreilang ha ka pyrthei bad ka rukom treikam jong ki nongshim bynta ba bun ban kyntiew ia ki kam ba kongsan ia baroh bad kumjuh ruh ia ki mat treikam bad ki nongrim kiba long ha ka rukom mon sngewbha bad ki bym don jingteh, kiba lah ban kyntiew ia ka AI na ka bynta ban pynthikna ia ka lawei kaba riewspah na ka bynta u khun bynriew.
Ngi dang ïaineh ban rah shakhmat ïa ki jingangnud ba ïasam lang jong ngi na ka bynta ban pynurlong ïa ki jingmyntoi jong ka AI bad ngi khmih lynti ïa ka jingïatreilang kaba bteng na ka bynta ban pynkylla ïa kine ki jingangnud sha ki kam kiba skhem na ka bynta ki lai tylli ki Sutra jong ka India AI Summit 2026.
Ki ri / kynhun kiba ai jingkyrshan:
- Albania
|
24. Finland
|
47. Malta
|
70. Singapore
|
- Armenia
|
25. France
|
48. Mauritius
|
71. Slovakia
|
- Australia
|
26. Gambia
|
49. Mexico
|
72. Slovenia
|
- Austria
|
27. Germany
|
50. Morocco
|
73. South Korea
|
- Belgium
|
28. Greece
|
51. Mozambique
|
74. Spain
|
- Bhutan
|
29. Guyana
|
52. Myanmar
|
75. Sri Lanka
|
- Bolivia
|
30. Hungary
|
53. Nepal
|
76. Suriname
|
- Botswana
|
31. Iceland
|
54. Netherlands
|
77. Sweden
|
- Brazil
|
32. India
|
55. New Zealand
|
78. Switzerland
|
- Bulgaria
|
33. Indonesia
|
56. Norway
|
79. Tajikistan
|
- Cambodia
|
34. Iran
|
57. Oman
|
80. Tanzania
|
- Canada
|
35. Ireland
|
58. Paraguay
|
81. Trinidad and Tobago
|
- Chile
|
36. Israel
|
59. Peru
|
82. UAE
|
- China
|
37. Italy
|
60. Philippines
|
83. Ukraine
|
- Croatia
|
38. Japan
|
61. Poland
|
84. UK
|
- Cuba
|
39. Kazakhstan
|
62. Portugal
|
85. USA
|
- Cyprus
|
40. Kenya
|
63. Romania
|
86. Uzbekistan
|
- Czech Republic
|
41. Kyrgyzstan
|
64. Russia
|
87. EU
|
- Denmark
|
42. Latvia
|
65. Rwanda
|
88. IFAD
|
- Egypt
|
43. Liechtenstein
|
66. Saudi Arabia
|
|
- Estonia
|
44. Lithuania
|
67. Senegal
|
|
- Ethiopia
|
45. Luxembourg
|
68. Serbia
|
|
- Fiji
|
46. Maldives
|
69. Seychelles
|
|
******
(Release ID: 2231315)
visitor counter : 4