18–19 ફેબ્રુઆરીના રોજ નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ 2026, નવી દિલ્હી ડિક્લેરેશન ઓન AI ઈમ્પેક્ટ (AI ઈમ્પેક્ટ પર નવી દિલ્હી ઘોષણાપત્ર) અપનાવવા સાથે સંપન્ન થઈ હતી, જે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ પર વૈશ્વિક સહયોગમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે.

આ ઘોષણાપત્રને 88 દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ દ્વારા સમર્થન આપવામાં આવ્યું છે, જે આર્થિક વૃદ્ધિ અને સામાજિક હિત માટે AI નો લાભ લેવા પર વ્યાપક વૈશ્વિક સર્વસંમતિ દર્શાવે છે.

AI માટે એક સહિયારું વૈશ્વિક વિઝન

“સર્વજન હિતાય, સર્વજન સુખાય” (તમામનું કલ્યાણ, તમામનું સુખ) ના સિદ્ધાંત દ્વારા સંચાલિત, ઘોષણાપત્ર ભાર મૂકે છે કે AI ના ફાયદા સમગ્ર માનવતામાં સમાનરૂપે વહેંચવા જોઈએ.

તે ભાર મૂકે છે:

• આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને મલ્ટિસ્ટેકહોલ્ડર જોડાણને મજબૂત બનાવવું
• રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વનું સન્માન કરવું
• સુલભ અને વિશ્વસનીય ફ્રેમવર્ક દ્વારા AI ને આગળ વધારવું

કાર્યના સાત સ્તંભો (ચક્રો)

આ ઘોષણાપત્ર સાત મુખ્ય સ્તંભોની આસપાસ રચાયેલું છે, જે વૈશ્વિક AI સહયોગનો પાયો બનાવે છે:

1. AI સંસાધનોનું લોકશાહીકરણ (Democratizing AI Resources)
2. આર્થિક વૃદ્ધિ અને સામાજિક હિત (Economic Growth & Social Good)
3. સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય AI (Secure & Trusted AI)
4. વિજ્ઞાન માટે AI (AI for Science)
5. સામાજિક સશક્તિકરણ માટે સુલભતા (Access for Social Empowerment)
6. માનવ મૂડી વિકાસ (Human Capital Development)
7. સ્થિતિસ્થાપક, કાર્યક્ષમ અને નવીન AI સિસ્ટમ્સ (Resilient, Efficient & Innovative AI Systems)

જાહેર કરવામાં આવેલા મુખ્ય વૈશ્વિક ડિલિવરેબલ્સ

સમિટમાં સ્વૈચ્છિક, સહયોગી વૈશ્વિક પહેલોની શ્રેણી રજૂ કરવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

1. AI ના લોકશાહી પ્રસાર માટેનું ચાર્ટર (Charter for the Democratic Diffusion of AI)

• પાયાના AI સંસાધનો સુધી સસ્તું પ્રવેશ પ્રદાન કરે છે
• સ્થાનિક રીતે સુસંગત નવીનતા ઇકોસિસ્ટમને ટેકો આપે છે

2. ગ્લોબલ AI ઈમ્પેક્ટ કોમન્સ (Global AI Impact Commons)

• વૈશ્વિક સ્તરે AI વપરાશના કેસોને માપવા અને તેની નકલ કરવા માટેનું પ્લેટફોર્મ
• વિકાસની અસર માટે દેશ-દેશ વચ્ચે સહયોગને સક્ષમ કરે છે

3. ટ્રસ્ટેડ AI કોમન્સ (Trusted AI Commons)

• સાધનો, બેન્ચમાર્ક અને શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓનો ભંડાર
• સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય AI સિસ્ટમ્સના વિકાસને ટેકો આપે છે

4. વિજ્ઞાન સંસ્થાઓ માટે AI નું આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક (International Network of AI for Science Institutions)

• વૈશ્વિક વૈજ્ઞાનિક સહયોગની સુવિધા આપે છે
• AI-સંચાલિત સંશોધન ક્ષમતાઓમાં વધારો કરે છે

5. સામાજિક સશક્તિકરણ પ્લેટફોર્મ માટે AI (AI for Social Empowerment Platform)

• જ્ઞાનના આદાનપ્રદાન અને સ્કેલેબલ સોલ્યુશન્સને સક્ષમ કરે છે
• સમાન AI સ્વીકાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે

6. AI વર્કફોર્સ ડેવલપમેન્ટ પ્લેબુક અને રિસ્કિલિંગ સિદ્ધાંતો

• AI કૌશલ્ય, રિસ્કિલિંગ અને સાક્ષરતાને સમર્થન આપે છે
• AI-સંચાલિત અર્થતંત્ર માટે રાષ્ટ્રોને તૈયાર કરે છે

7. સ્થિતિસ્થાપક અને કાર્યક્ષમ AI પર માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો

• ઊર્જા-કાર્યક્ષમ AI સિસ્ટમ્સ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે
• AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્થિતિસ્થાપકતા પરની પ્લેબુક દ્વારા સમર્થિત

આર્થિક વૃદ્ધિ અને કાર્યક્ષમતા પર ધ્યાન

ઘોષણાપત્ર હાઇલાઇટ કરે છે:

• આર્થિક પરિવર્તન લાવવામાં AI ની ભૂમિકા
• ઓપન-સોર્સ અને સુલભ AI ઇકોસિસ્ટમનું મહત્વ
• ઊર્જા-કાર્યક્ષમ AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જરૂરિયાત
• વિજ્ઞાન, શાસન અને જાહેર સેવા વિતરણમાં AI ની ભૂમિકા વિસ્તૃત કરવી

વૈશ્વિક સહયોગ મજબૂત બનાવવો

સહભાગીઓએ તેમની આ પ્રતિબદ્ધતાની પુષ્ટિ કરી:

• AI ગવર્નન્સમાં સહિયારી વૈશ્વિક પ્રાથમિકતાઓને આગળ વધારવી
• સ્વૈચ્છિક, બિન-બંધનકર્તા માળખાને પ્રોત્સાહન આપવું
• સતત સહયોગ દ્વારા વિઝનને ક્રિયામાં અનુવાદિત કરવું

આ સમિટ લાંબા ગાળાની આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારીને ઉત્પ્રેરિત કરે અને AI ને આર્થિક વૃદ્ધિના મુખ્ય ચાલક તરીકે સ્થાપિત કરે તેવી અપેક્ષા છે.

88 દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો દ્વારા સમર્થિત સમિટ ઘોષણાપત્ર સાથે જોડાયેલ છે.

પરિશિષ્ટ (Annexure)

AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ ઘોષણાપત્ર

નવી દિલ્હી 18-19 ફેબ્રુઆરી 2026

પ્રસ્તાવના (Preamble)

“सर्वजन हिતાય, सर्वजन સુખાય” (તમામનું કલ્યાણ, તમામનું સુખ) ના સિદ્ધાંતથી પ્રેરિત, અમે માનીએ છીએ કે AI નું વચન ત્યારે જ શ્રેષ્ઠ રીતે સાકાર થાય છે જ્યારે તેના ફાયદા માનવતા દ્વારા વહેંચવામાં આવે.

અમે, દેશો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓના સહભાગીઓ, 19 ફેબ્રુઆરી 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીમાં AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ યોજવા માટે એકઠા થયા હતા. AI નું આગમન ટેકનોલોજીકલ ઉત્ક્રાંતિના માર્ગમાં એક વળાંક દર્શાવે છે. આજે આપણે જે પસંદગીઓ કરીએ છીએ તે AI-સક્ષમ વિશ્વને આકાર આપશે જે ભાવિ પેઢીઓને વારસામાં મળશે.

આ આપણા દેશોમાં સાત ચક્રો (સ્તંભો) પર વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને મલ્ટિસ્ટેકહોલ્ડર જોડાણ માટે આહવાન કરે છે જે માનવ મૂડીના વિકાસ; સામાજિક સશક્તિકરણ માટે પ્રવેશ વિસ્તૃત કરવા; AI સિસ્ટમ્સની વિશ્વસનીયતા; AI સિસ્ટમ્સની ઊર્જા કાર્યક્ષમતા; વિજ્ઞાનમાં AI નો ઉપયોગ; AI સંસાધનોનું લોકશાહીકરણ; અને આર્થિક વૃદ્ધિ અને સામાજિક હિત માટે AI ના ઉપયોગના સિદ્ધાંતો પર કેન્દ્રિત છે. અસ્તિત્વમાં રહેલી આંતરરાષ્ટ્રીય અને અન્ય પહેલોની પૂરકતામાં, અમે રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વનું સન્માન કરતી વખતે, AI ને માનવતાની સેવા માટે કેવી રીતે બનાવી શકાય તે અંગે સહિયારી સમજ કેળવવા માટે કામ કરીશું, સમિટના સાત ચક્રો (સ્તંભો) પરની પહેલોની નોંધ લઈશું.

AI સંસાધનોનું લોકશાહીકરણ (Democratizing AI Resources)

મજબૂત ડિજિટલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને અર્થપૂર્ણ અને સસ્તું કનેક્ટિવિટી એ AI ને તૈનાત કરવા અને તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતાને અનલૉક કરવા માટે પૂર્વશરત છે. “વસુધૈવ કુટુંબકમ” (વિશ્વ એક પરિવાર છે) ના સિદ્ધાંતથી પ્રેરિત થઈને, અમે AI સંસાધનોની પરવડે તેવી ક્ષમતા અને સુલભતા વધારવાના મહત્વને ઓળખીએ છીએ જે તમામ દેશોને તેમના નાગરિકોના હિત માટે AI વિકસાવવા, અપનાવવા અને તૈનાત કરવા માટે સક્ષમ કરવામાં નિર્ણાયક રહેશે.

આ હેતુ માટે, અમે પાયાના AI સંસાધનોની પહોંચને પ્રોત્સાહન આપવા, સ્થાનિક રીતે સુસંગત નવીનતાને ટેકો આપવા અને રાષ્ટ્રીય કાયદાઓનું સન્માન કરતી વખતે સ્થિતિસ્થાપક AI ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા માટે Charter for the Democratic Diffusion of AI ને એક સ્વૈચ્છિક અને બિન-બંધનકર્તા માળખા તરીકે ધ્યાનમાં લઈએ છીએ.

આર્થિક વૃદ્ધિ અને સામાજિક હિત (Economic Growth and Social Good)

AI અને AI-આધારિત એપ્લિકેશનોનો વ્યાપક સ્તરે સ્વીકાર આર્થિક અને સામાજિક વિકાસને વેગ આપવા માટે અભૂતપૂર્વ ક્ષમતા ધરાવે છે. ઓપન-સોર્સ AI એપ્લિકેશન્સ અને અન્ય સુલભ AI અભિગમો, જ્યાં યોગ્ય હોય, અને AI વપરાશના કેસોનો વ્યાપક પ્રસાર સમગ્ર ક્ષેત્રોમાં AI સિસ્ટમ્સની સ્કેલેબિલિટી, નકલ કરવાની ક્ષમતા અને અનુકૂલનક્ષમતામાં ફાળો આપી શકે છે.

અમે Global AI Impact Commons ને એક સ્વૈચ્છિક પહેલ તરીકે ધ્યાનમાં લઈએ છીએ જે પ્રદેશોમાં સફળ AI વપરાશના કેસોને અપનાવવા, નકલ કરવા અને સ્કેલ-અપ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા અને સક્ષમ કરવા માટે એક વ્યવહારુ પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે.

સુરક્ષિત અને વિશ્વસનીય AI (Secure and Trusted AI)

સુરક્ષિત, વિશ્વસનીય અને મજબૂત AI ને આગળ વધારવું એ વિશ્વાસ કેળવવા અને સામાજિક અને આર્થિક લાભો વધારવા માટે પાયારૂપ છે. સંભવિત સુરક્ષા પાસાઓની અમારી સમજને વધુ ઊંડી બનાવવી મહત્વપૂર્ણ રહે છે તે નોંધીને, અમે AI સિસ્ટમ્સમાં સુરક્ષા, ઉદ્યોગ-નીત સ્વૈચ્છિક પગલાં, અને ટેકનિકલ સોલ્યુશન્સ અપનાવવા, અને યોગ્ય નીતિ માળખાના મહત્વને ઓળખીએ છીએ જે AI ના જીવનચક્ર દરમિયાન જાહેર હિતને પ્રોત્સાહન આપતી વખતે નવીનતાને સક્ષમ કરે છે.

અમે સ્વૈચ્છિક અને બિન-બંધનકર્તા Trusted AI Commons ના વિકાસને માન્યતા આપીએ છીએ, જે ટેકનિકલ સંસાધનો, સાધનો, બેન્ચમાર્ક અને શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓને એકીકૃત કરતું સહયોગી પ્લેટફોર્મ છે જેનો ઉપયોગ અને અનુકૂળતા દરેક વ્યક્તિ પોતપોતાના સંદર્ભમાં કરી શકે છે; તેમજ તેની સ્વૈચ્છિક માર્ગદર્શન નોંધ.

વિજ્ઞાન (Science)

અમે ઓળખીએ છીએ કે AI સંશોધન ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના અવરોધો દૂર કરવાથી અને તેની ઉપલબ્ધતા વધારવાથી દેશોમાં વૈજ્ઞાનિક સંશોધન અને વિકાસમાં AI ના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન મળી શકે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય વૈજ્ઞાનિક સહયોગ અનન્ય કુશળતા, પરિપ્રેક્ષ્ય અને સંસાધનો લાવીને સંશોધન અને વિકાસમાં AI ની ક્ષમતાને અનલૉક કરી શકે છે.

અમે સહભાગી સંસ્થાઓ વચ્ચે વૈજ્ઞાનિક સમુદાયોને જોડવા અને પ્રદેશોમાં AI સંશોધન ક્ષમતાઓને પૂલ કરવા માટે એક પ્લેટફોર્મ તરીકે સ્વૈચ્છિક અને સહયોગી International Network of AI for Science Institutions ની નોંધ લઈએ છીએ, જેથી પ્રભાવશાળી રીતે AI અપનાવવાની પ્રક્રિયાને વેગ આપી શકાય.

સામાજિક સશક્તિકરણ માટે સુલભતા (Access for Social Empowerment)

AI વ્યક્તિઓને જ્ઞાન, સરહદ પારના AI સોલ્યુશન્સ, માહિતી, સેવાઓ અને તકો સુધી પહોંચવા માટે સક્ષમ બનાવીને અને સામાજિક અને આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં સહભાગિતા વધારીને સમાજના તમામ વર્ગોના ઉત્થાનની ક્ષમતા ધરાવે છે. અમે સામાજિક સશક્તિકરણ માટે AI અપનાવવાની સુવિધા આપતા સહયોગના મહત્વને ઓળખીએ છીએ.

અમે સામાજિક સશક્તિકરણ માટે AI અપનાવવા માટે શિક્ષણ, જ્ઞાન અને સ્કેલેબલ પ્રેક્ટિસના આદાનપ્રદાનની સુવિધા માટે સ્વૈચ્છિક અને સહયોગી પ્લેટફોર્મના વિકાસની નોંધ લઈએ છીએ.

માનવ મૂડી (Human Capital)

AI ના સંપૂર્ણ વચનને સાકાર કરવા માટે AI માનવ સંસાધન વિકાસ, શિક્ષણ પરની વિશિષ્ટ પહેલ, AI વર્કફોર્સ ડેવલપમેન્ટ, જાહેર અધિકારીઓની તાલીમ, AI ક્ષમતાઓ અંગે જાહેર જાગૃતિ વધારવી, AI સાક્ષરતા વધારવી તેમજ વ્યવસાયિક અને તાલીમ ઇકોસિસ્ટમને અપગ્રેડ કરીને વ્યક્તિઓને સંબંધિત કૌશલ્યોથી સજ્જ કરવાની જરૂર છે.

અર્થપૂર્ણ સ્કેલિંગ અને રિસ્કિલિંગ AI પહેલ પર આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગને પ્રોત્સાહિત કરતી વખતે, અમે AI ના યુગમાં રિસ્કિલિંગ માટેના સ્વૈચ્છિક માર્ગદર્શક સિદ્ધાંતો અને AI વર્કફોર્સ ડેવલપમેન્ટ પરની પ્લેબુકની નોંધ લઈએ છીએ, જે સહભાગીઓને ભાવિ AI સંચાલિત અર્થતંત્ર માટેની તૈયારીમાં મદદ કરશે.

સ્થિતિસ્થાપકતા, નવીનતા અને કાર્યક્ષમતા (Resilience, Innovation, and Efficiency)

ઊર્જા, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને પ્રાકૃતિક સંસાધનો પર AI ની વધતી જતી માંગને ઓળખીને, અમે ઊર્જા કાર્યક્ષમ AI સિસ્ટમ્સ વિકસાવવાના મહત્વ પર ભાર મૂકીએ છીએ. સસ્તી AI સિસ્ટમ્સ AI ની પહોંચને વિસ્તૃત કરી શકે છે અને સ્થાનિક નવીનતાને વેગ આપી શકે છે જે સહિયારી વિકાસલક્ષી આકાંક્ષાઓને આગળ વધારશે.

અમે સ્વીકારીએ છીએ કે Voluntary Guiding Principles on Resilient, Innovative, and Efficient Artificial Intelligence અમને સ્થિતિસ્થાપક અને કાર્યક્ષમ AI સિસ્ટમ્સના વિકાસ તરફ માર્ગદર્શન આપશે. અમે જ્ઞાનના આઉટપુટ તરીકે Playbook on Advancing Resilient AI Infrastructure ની પણ નોંધ લઈએ છીએ, જે સ્થિતિસ્થાપક AI વિકાસને ટેકો આપવા માટેનો સંદર્ભ સ્ત્રોત છે.

નિષ્કર્ષ (Conclusion)

અમે સ્વીકારીએ છીએ કે AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ સહિયારી પ્રાથમિકતાઓ તેમજ સ્વૈચ્છિક અને બિન-બંધનકર્તા માર્ગદર્શિકા અને સિદ્ધાંતોને આગળ વધારવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને મલ્ટિસ્ટેકહોલ્ડર અભિગમને મજબૂત કરવામાં યોગદાન આપશે, જે માનવતા માટે સમૃદ્ધ ભવિષ્ય સુનિશ્ચિત કરવા માટે AI ને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે.

અમે AI ના લાભો સાકાર કરવા માટે અમારી સહિયારી આકાંક્ષાઓને આગળ વધારવા માટે પ્રતિબદ્ધ છીએ અને ઇન્ડિયા AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ 2026 ના ત્રણ સૂત્રો માટે આ આકાંક્ષાઓને નક્કર ક્રિયાઓમાં અનુવાદિત કરવા માટે સતત સહકારની અપેક્ષા રાખીએ છીએ.

સમર્થન આપતા દેશો/આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓનું કોષ્ટક:

SM/JY/GP/JD