ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳು, ಸುಧಾರಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಅಗತ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಬಲವಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ವರ್ಧಿತ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶದ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಅವರು ಇಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ 2025-2026ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಾಕ್ಷರತಾ ದರಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿ ಹೆಚ್ಚಳ, ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ 2009 ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ 2020 (ಎನ್.ಇ.ಪಿ) ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ.

“ಪೋಷಣ್ ಶಕ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣ್” ಮತ್ತು “ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಾ ಅಭಿಯಾನ”ದಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟು ದಾಖಲಾತಿ ಅನುಪಾತ (ಜಿ.ಇ.ಆರ್.) ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ (I ರಿಂದ V ನೇ ತರಗತಿವರೆಗೆ) 90.9ರಷ್ಟಿದೆ, ಉನ್ನತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ (VI ರಿಂದ VIII ನೇ ತರಗತಿವರೆಗೆ) 90.3ರಷ್ಟಿದೆ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ (IX ಮತ್ತು X ನೇ ತರಗತಿ) 78.7 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ (IX ಮತ್ತು X ನೇ ತರಗತಿ) 58.4 ರಷ್ಟಾಗಿದೆ.

ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ

ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವು ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2047 ರಲ್ಲಿ ವಿಕಸಿತ  ಭಾರತ ಕಡೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಏಷ್ಯನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಅನುಭವಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೌಶಲ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು, ನಾವೀನ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ತನ್ನ ವಿಶಾಲವಾದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನೆಲೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು, ಭಾರತವು 3-18 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಎನ್.ಇ.ಪಿ. ಯ 5+3+3+4 ಶಾಲಾ ರಚನೆಯಿಂದ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ 15 ವರ್ಷಗಳ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು (ಇ.ವೈ.ಎಸ್.) ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಾಲ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ಮೂಲಭೂತ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಎಫ್.ಎಲ್.ಎನ್.), ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಸರಾಗ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ, ಜೀವನಚಕ್ರ ವಿಧಾನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಎನ್.ಇ.ಪಿ. ಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸರ್ಕಾರವು ಸರ್ವ ಶಿಕ್ಷಾ ಅಭಿಯಾನ, ಉಲ್ಲಾಸ್, ಪಿಎಂ-ಶ್ರೀ (ಪಿಎಂ- ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ರೈಸಿಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ), ಪಿಎಂ ಪೋಷಣ್ (ಪಿಎಂ ಪೋಷಣ್ ಶಕ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣ್) ಮತ್ತು ಪರಾಖ್, ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರವೇಶ್, ದೀಕ್ಷಾ (ಜ್ಞಾನ ಹಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ), ನಿಪುಣ್ ಭಾರತ್ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಅಟಲ್ ಟಿಂಕರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ನಂತಹ ಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ನೀತಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲ್ಯ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ (ಇಸಿಸಿಇ), ಎಫ್.ಎಲ್.ಎನ್., ಶಾಲೆ ಬಿಡುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು, ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವುದು, ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಶಾಲಾ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ

ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, 14.71 ಲಕ್ಷ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 24.69 ಕೋಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದಕ್ಕೆ 1.01 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಕರ ಬೆಂಬಲವಿದೆ (ಯುಡಿಐಎಸ್.ಇ+ 2024-25). 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದವರೆಗೆ 100 ಪ್ರತಿಶತ ಒಟ್ಟು ದಾಖಲಾತಿ ಅನುಪಾತ (ಜಿ.ಇ.ಆರ್.) ಸಾಧಿಸುವ ಎನ್.ಇ.ಪಿ. ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಎನ್.ಇ.ಪಿ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ರಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ (ಗ್ರೇಡ್ III ರಿಂದ ಗ್ರೇಡ್ V) 95.4, ಮಧ್ಯಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ (ಗ್ರೇಡ್ VI ರಿಂದ ಗ್ರೇಡ್ V) 90.3 ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ (ಗ್ರೇಡ್ IX ರಿಂದ ಗ್ರೇಡ್ XII) 68.5 ಜಿ.ಇ.ಆರ್. ಅಂಕಗಳು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳು ಜಿ.ಇ.ಆರ್. ಅನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 33 ರಾಜ್ಯಗಳು / ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 13,076 ಪಿಎಂ ಶ್ರೀ ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, 2,99,544 ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಂಟಿ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಲಿಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಏಕೀಕೃತ ಮತ್ತು ಬಲವರ್ಧಿತ ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲ್ಯ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ (ಇಸಿಸಿಇ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸೇರಿವೆ. ಜಾದುಯಿ ಪಿತಾರಾ, ಇ ಜಾದುಯಿ ಪಿತಾರಾ, ಕಿತಾಬ್ ಏಕ್ ಪಧೆ ಅನೇಕ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಪುಸ್ತಕ ಯೋಜನೆಯಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬೋಧನಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಪೋಷಣ್ ಶಕ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣ್ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಾ ಅಭಿಯಾನದಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಶಾಲಾ ದಾಖಲಾತಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಬಲಪಡಿಸಿದ ಡಿ.ಐ.ಇ.ಟಿ. ಗಳು (ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ), ಮತ್ತು ಎಸ್.ಸಿ.ಇ.ಆರ್.ಟಿ. ಗಳು (ರಾಜ್ಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಮಂಡಳಿ) ಮೂಲಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ, ಕಲಿಯುವವರ ಕೇಂದ್ರಿತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಈ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಎನ್.ಇ.ಪಿ. ಯೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಸುಧಾರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು “ಪಿಎಂ ಇ-ವಿದ್ಯಾ”ದಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಬಳಕೆಯು ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ, ಸಮಾನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಲಿಕಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ

2001 ರಿಂದ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಮಂಡಳಿ (ಎಸ್.ಸಿ.ಇ.ಆರ್.ಟಿ.) ನಡೆಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಧನೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು (ಎಸ್.ಏ.ಎಸ್.) ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ಪರಾಖ್ (ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜ್ಞಾನದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣ್ 2024 ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಪರಾಖ್ 2024 ರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಗ್ರೇಡ್ III ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಕೋವಿಡ್ ನಂತರ ಚೇತರಿಕೆಯ ಭರವಸೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಎಸ್.ಏ.ಎಸ್. 2021 ಮತ್ತು 2017 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಗ್ರೇಡ್ III ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಯ ಮಟ್ಟಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ, ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 65 ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು (2021 ರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 42 ರಿಂದ) ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 57 ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು (ಶೇಕಡಾ 39 ರಿಂದ) ಪ್ರವೀಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಶಾಲೆಯಿಂದ ಕೌಶಲ್ಯದ ಮಾರ್ಗಗಳು

ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿಸಬಹುದು, ಉದ್ಯೋಗಾರ್ಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಕಲಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಪಿಎಲ್.ಎಫ್.ಎಸ್. 2023-24 ತರಬೇತಿಯ ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, 14-18 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 0.97 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 92 ರಷ್ಟು ಜನರು ಯಾವುದೇ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಸದುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೌಶಲ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವು ಯುವಜನರನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೇವಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಇದು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಯುವಕರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡ್ರಾಪ್ಔಟ್ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ

ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ (ಎಚ್.ಇ.ಐ.) 2014-15ರಲ್ಲಿ 51,534 ರಿಂದ ಜೂನ್ 2025 ರ ವೇಳೆಗೆ 70,018 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿನ ಗಣನೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಈ ಹೆಚ್ಚಳ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 2014-15 ಮತ್ತು 2024-25 ರ ನಡುವೆ ಪ್ರಮುಖ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ (ಎಚ್.ಇ.ಐ.) ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇದು ಈಗ 23 ಐಐಟಿಗಳು, 21 ಐಐಎಂಗಳು ಮತ್ತು 20 ಎಐಐಎಂಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಜಂಜಿಬಾರ್ ಮತ್ತು ಅಬುಧಾಬಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ IIT ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ.

2022-23 ರ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮೀಕ್ಷೆ (ಐಶೆ), 2021-22 ರಲ್ಲಿ 4.33 ಕೋಟಿ ಇದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ 2022-23 ರಲ್ಲಿ 4.46 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಎನ್.ಇ.ಪಿ. ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹಲವಾರು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು 170 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ 2,660 ಎಚ್.ಇ.ಐ.ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, 2.2 ಕೋಟಿ ಅಪಾರ್ ಐಡಿಗಳು ಕ್ರೆಡಿಟ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ 4.6 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಐಡಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

2035ರ ವೇಳೆಗೆ 50 ಪ್ರತಿಶತ ಜಿ.ಇ.ಆರ್. ನ ಎನ್.ಇ.ಪಿ. ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು 153 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೇಶ-ನಿರ್ಗಮನ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೈವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರವೇಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿವೆ.

ದೃಢವಾದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಎನ್.ಇ.ಪಿ. ಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ-ಚಾಲಿತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಅನುಸಂಧಾನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, 175 ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು 100 ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 275 ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸುಧಾರಣೆ (ಮೆರೈಟ್) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಎಸ್ ಟಿ ಇ ಎಂ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆ-ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಏಕೀಕರಣ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಳಗಿನ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಎನ್.ಇ.ಪಿ. ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯಮ-ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಜಂಟಿ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸಲಹಾ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಯಂತಹ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹಯೋಗಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿವೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಕ್ರಮವೆಂದರೆ ಯುಜಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಐಸಿಟಿಇ ನಿಂದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್' (ಪೊಪ್) ವರ್ಗವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು. ಪೊಪ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಉದ್ಯಮ ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ನೈಜ ಪ್ರಪಂಚದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ತರಗತಿಯೊಳಗೆ ತರಲು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, “ಎಐಸಿಟಿಇ-ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್” ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸಕ್ರಿಯ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯೀಕರಣ

ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾದಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ 'ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ'ವನ್ನು ಎನ್.ಇ.ಪಿ. ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊರಹೋಗುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಲಸೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಹಯೋಗದ ಕುರಿತು 2022ರಲ್ಲಿ ಯುಜಿಸಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವಳಿ, ಜಂಟಿ ಮತ್ತು ಡ್ಯುಯಲ್ ಡಿಗ್ರಿ ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (ಎಫ್.ಡಿ.ಐ) ಅನ್ನು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಯುಜಿಸಿ (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ) ನಿಯಮಗಳು, 2023 ಬಲಪಡಿಸಿದೆ, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 15 ವಿದೇಶಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಎನ್ಇಪಿ ಪರಿಚಯ, ನವೀಕರಿಸಿದ ಯುಜಿಸಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಹಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು “ಗಿಫ್ಟ್ ಸಿಟಿ” ಸೇರಿದಂತೆ ವಿದೇಶಿ ಶಾಖೆಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ನೀತಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಸಿದ್ಧ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಮಗ್ರ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಿಜವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅನ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಚಲ ಗಮನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವಿವರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

*****