સર્જનાત્મક સ્વતંત્રતા અને OTT નિયમન:

સંવિધાનના અનુચ્છેદ 19 હેઠળ સર્જનાત્મક સ્વતંત્રતા સહિત અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા સુરક્ષિત છે.

OTT પ્લેટફોર્મ પર હાનિકારક સામગ્રીની નકારાત્મક અસરોને સંબોધવા માટે, સરકારે 25.02.2021ના રોજ IT અધિનિયમ, 2000 હેઠળ માહિતી ટેકનોલોજી (મધ્યસ્થી માર્ગદર્શિકા અને ડિજિટલ મીડિયા, નૈતિકતા સંહિતા) નિયમો, 2021ને સૂચિત કર્યા છે.

• નિયમોના ભાગ-III માં ડિજિટલ સમાચાર પ્રકાશકો અને ઑનલાઇન ક્યુરેટેડ સામગ્રી (OTT પ્લેટફોર્મ)ના પ્રકાશકો માટે નૈતિક સંહિતાની જોગવાઈ છે.

• OTT પ્લેટફોર્મ હાલમાં અમલમાં હોય તેવી કોઈપણ સામગ્રીનું પ્રસારણ ન કરવા માટે બંધાયેલા છે.

આ નિયમો નીચે મુજબ ત્રણ-સ્તરીય ફરિયાદ નિવારણ પદ્ધતિ પ્રદાન કરે છે:

સ્તર I: પ્રકાશકો દ્વારા સ્વ-નિયમન

સ્તર II: પ્રકાશકોની સ્વ-નિયમનકારી સંસ્થાઓ દ્વારા સ્વ-નિયમન

સ્તર III - કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દેખરેખ પદ્ધતિ

મંત્રાલય દ્વારા પ્રાપ્ત ફરિયાદોને IT નિયમો, 2021 અનુસાર ઉકેલ માટે સંબંધિત OTT પ્લેટફોર્મ પર મોકલવામાં આવે છે.

સંબંધિત મંત્રાલયો સાથે યોગ્ય પરામર્શ કર્યા પછી, સરકારે અશ્લીલ સામગ્રી પ્રદર્શિત કરવા બદલ 43 OTT પ્લેટફોર્મને અવરોધિત કર્યા છે.

સરકારી જાહેરાતો:

સેન્ટ્રલ બ્યૂરો ઓફ કોમ્યુનિકેશન (CBC) અખબારો, ટીવી/રેડિયો, આઉટડોર, ડિજિટલ મીડિયા વગેરે સહિત વિવિધ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર ભારત સરકારની જાહેરાતો જારી કરે છે.

ઉદ્દેશિત સંદેશનું વ્યાપક કવરેજ સુનિશ્ચિત કરવા માટે, પ્રિન્ટ, ઑડિઓ-વિઝ્યુઅલ, ડિજિટલ, આઉટડોર પબ્લિસિટી વગેરે જેવા વિવિધ માધ્યમોના સંદર્ભમાં વિગતવાર નીતિ માર્ગદર્શિકા જારી કરવામાં આવી છે. આ માર્ગદર્શિકા CBC વેબસાઇટ cbcindia.gov.in પર ઉપલબ્ધ છે.

AVGC-XR ક્ષેત્રનો પ્રચાર:

AVGC-XR માં એનિમેશન, વિઝ્યુઅલ ઇફેક્ટ્સ, ગેમિંગ, કોમિક્સ અને એક્સટેન્ડેડ રિયાલિટી ક્ષેત્રનો સમાવેશ થાય છે.

ભારત સરકાર AVGC-XR ક્ષેત્રને ભારતના સર્જનાત્મક ઇકોસિસ્ટમના મુખ્ય ઘટક તરીકે માન્યતા આપે છે. એપ્રિલ 2022માં રચાયેલી રાષ્ટ્રીય AVGC XR ટાસ્ક ફોર્સે આ ક્ષેત્રના પ્રમોશન માટે વ્યૂહાત્મક રોડમેપ નક્કી કર્યો છે.

AVGC ક્ષેત્ર માટે સરકારની મહત્વપૂર્ણ પહેલ નીચે મુજબ છે:

વર્લ્ડ ઓડિયો વિઝ્યુઅલ અને એન્ટરટેઈનમેન્ટ સમિટ 2025

● ભારતને મીડિયા અને મનોરંજન માટે વૈશ્વિક હબ તરીકે સ્થાપિત કરવા માટે 1 થી 4 મે 2025 દરમિયાન મુંબઈમાં આયોજિત.

● ક્રિએટ ઇન ઇન્ડિયા ચેલેન્જ: એનિમેશન, ગેમિંગ, AR/VR અને સંગીત જેવી 34 સર્જનાત્મક શ્રેણીઓમાં રાષ્ટ્રવ્યાપી આગામી પેઢીની સર્જનાત્મક પ્રતિભા શોધ. તેણે વિશ્વભરના સર્જકો તરફથી 1 લાખથી વધુ નોંધણીઓ આકર્ષિત કરી.

● WAVES Bazaar, WaveX એક્સિલરેટર જેવી ફીચર્ડ પહેલો જે સર્જકોને રોકાણકારો સાથે જોડે છે અને બજારો અને માર્ગદર્શન સુધી વ્યાપક ઍક્સેસ સક્ષમ બનાવે છે.

● સ્ટોરીટેલિંગ, AI, XR અને ડિજિટલ કન્ટેન્ટ ક્રિએશનમાં માસ્ટરક્લાસ અને માર્ગદર્શન પૂરું પાડ્યું.

ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ક્રિએટિવ ટેક્નોલોજીસની સ્થાપના

ઉદ્યોગલક્ષી અભ્યાસક્રમ અને વૈશ્વિક શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી સર્જનાત્મક ટેકનોલોજીઓ માટે IICT ની સ્થાપના એક અગ્રણી સંસ્થા તરીકે કરવામાં આવી છે.

● IICTના વિકાસ અને કામગીરી માટે રૂ. 392.85 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે.

● IICTને સર્જનાત્મક ટેકનોલોજીઓ માટે IIT અને IIMની જેમ બનાવવામાં આવી છે.

● તેણે શૈક્ષણિક સહયોગ માટે Google, Meta, NVIDIA, Microsoft, Apple, Adobe, WPP, વગેરે સહિતની મુખ્ય વૈશ્વિક કંપનીઓ સાથે MoU પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.

● IICT AVGC-XR ડોમેનમાં વ્યાવસાયિકો અને ટ્રેનર્સ માટે અદ્યતન તાલીમ પૂરી પાડે છે.

● ઉદ્ઘાટન શૈક્ષણિક ઓફરમાં ગેમિંગમાં ચાર વિશિષ્ટ અભ્યાસક્રમો, પોસ્ટ પ્રોડક્શનમાં ચાર અભ્યાસક્રમો અને એનિમેશન, કોમિક્સ અને XR માં નવ અભ્યાસક્રમો સામેલ છે.

● વધુ વિગતો વેબસાઇટ https://theiict.in/ પર ઉપલબ્ધ છે.

કેન્દ્રીય માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આજે લોકસભામાં આ માહિતી રજૂ કરી હતી.

AP/IJ/GP/JD