પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે ગુજરાતનાં રાજકોટમાં રૂ. 48,100 કરોડથી વધારે મૂલ્યનાં વિવિધ વિકાસલક્ષી પ્રોજેક્ટનું લોકાર્પણ કર્યું હતું અને શિલાન્યાસ કર્યો હતો. આ પ્રોજેક્ટ્સમાં સ્વાસ્થ્ય, માર્ગ, રેલ, ઊર્જા, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ તથા પ્રવાસન જેવા મહત્ત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો સામેલ છે.

અહિં ઉપસ્થિત જનમેદનીને સંબોધતા પ્રધાનમંત્રીએ આદરણીય રાજ્યપાલો અને રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ, સાંસદો અને વિધાનસભાઓ તથા કેન્દ્રીય મંત્રીઓની વર્ચ્યુઅલ હાજરીની નોંધ લીધી હતી તથા તેમનો આભાર માન્યો હતો. પ્રધાનમંત્રીએ એ સમયને યાદ કર્યો હતો, જ્યારે વિકાસનાં તમામ મહત્ત્વપૂર્ણ કાર્યક્રમો ફક્ત નવી દિલ્હીમાં જ હાથ ધરવામાં આવ્યાં હતાં અને વર્તમાન સરકારે આ વલણમાં પરિવર્તન કર્યું હતું અને ભારત સરકારને દેશનાં દરેક ખૂણે લઈ ગઈ છે એ વાત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. "રાજકોટમાં આજની સંસ્થા આ માન્યતાનો પુરાવો છે" પીએમ મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, દેશમાં અનેક સ્થળોએ સમર્પણ અને શિલાન્યાસ સમારોહ થઈ રહ્યો છે કારણ કે તે એક નવી પરંપરાને આગળ ધપાવે છે. જમ્મુમાં આઈઆઈટી ભિલાઈ, આઈઆઈટી તિરુપતિ, આઈઆઈઆઈટી કુર્નૂલ, આઈઆઈએમ બોધગયા, આઈઆઈએમ જમ્મુ, આઈઆઈએમ વિશાખાપટ્ટનમ અને આઈઆઈએમ કાનપુરની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓના ઉદઘાટનને યાદ કરતા પ્રધાનમંત્રી મોદીએ કહ્યું કે આજે રાજકોટ, એઈમ્સ રાયબરેલી, એઈમ્સ મંગલાગિરી, એઈમ્સ બઠિંડા અને એઈમ્સ કલ્યાણીનું ઉદઘાટન થઈ રહ્યું છે. શ્રી મોદીએ ઉમેર્યું હતું કે, "વિકસિત ભારત ઝડપથી કામ કરી રહ્યું છે, ખાસ કરીને જ્યારે તમે આ 5 AIIMSને જુઓ છો."

પ્રધાનમંત્રીએ રાજકોટ સાથેનાં પોતાનાં લાંબાં જોડાણને યાદ કર્યું હતું અને કહ્યું હતું કે, 22 વર્ષ અગાઉ તેઓ અહીંથી ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયાં હતાં. 22 વર્ષ પહેલા 25 ફેબ્રુઆરીએ તેમણે ધારાસભ્ય પદના શપથ લીધા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, રાજકોટની જનતાના ભરોસે ખરા ઉતરવાનો શ્રેષ્ઠ પ્રયાસ કર્યો છે. આભારી પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, "હું જોઈ શકું છું કે પેઢીઓ બદલાઈ ગઈ છે, પણ મોદી પ્રત્યેનો સ્નેહ કોઈ પણ વયમર્યાદાની બહાર છે."

આજના કાર્યક્રમમાં થઈ રહેલા વિલંબ બદલ માફી માંગતા પ્રધાનમંત્રીએ શ્રોતાઓને દિવસની શરૂઆતમાં દ્વારકામાં તેમની પ્રવૃત્તિઓ વિશે જણાવ્યું હતું, જેમાં તેમણે સુદર્શન સેતુ સહિત અનેક વિકાસલક્ષી કાર્યોનું ઉદઘાટન અને શિલાન્યાસ કર્યા હતા. તેમણે ફરી એકવાર જળમગ્ન પવિત્ર નગરી દ્વારકામાં પ્રાર્થના કરવાનો પોતાનો દૈવી અનુભવ વર્ણવ્યો. "પુરાતત્ત્વીય અને ધાર્મિક ગ્રંથનું વાંચન આપણને દ્વારકા વિશે આશ્ચર્યથી ભરી દે છે. આજે મને તે પવિત્ર દ્રશ્યને મારી પોતાની આંખોથી જોવાની તક મળી અને હું પવિત્ર અવશેષોને સ્પર્શ કરી શકું છું. મેં પ્રાર્થના કરી અને ત્યાં 'મોર-પંખ' અર્પણ કર્યો. આ લાગણીનું વર્ણન કરવું મુશ્કેલ છે." પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, હજુ પણ આ અનુભવમાંથી લાગણીઓથી ભરેલી છે. "એ ઊંડાણમાં હું હિંદના ભવ્ય ભૂતકાળ વિશે વિચારતો હતો. જ્યારે હું બહાર આવ્યો હતો, ત્યારે હું ભગવાન શ્રીકૃષ્ણના આશીર્વાદ તેમજ દ્વારકાની પ્રેરણા લઈને બહાર આવ્યો હતો." "આનાથી 'વિકાસ ઔર વિરાસત'ના મારા સંકલ્પને નવી શક્તિ અને ઊર્જા મળી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, વિકસિત ભારત માટેનાં મારાં લક્ષ્યાંક સાથે એક દૈવી માન્યતા સંકળાયેલી છે."

અત્યારે રૂ. 48,000 કરોડથી વધારેનાં મૂલ્યનાં વિવિધ વિકાસકાર્યોની નોંધ લઈને પ્રધાનમંત્રીએ નવી મુન્દ્રા-પાણીપત પાઇપલાઇનનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જે ગુજરાતનાં દરિયાકિનારાથી હરિયાણામાં પાણીપતમાં ઇન્ડિયન ઓઇલની રિફાઇનરી સુધી ક્રૂડ ઓઇલનું પરિવહન કરવા માટે કાર્યરત છે. તેમણે માર્ગો, રેલવે, વીજળી, સ્વાસ્થ્ય અને શિક્ષણ સાથે સંબંધિત વિવિધ પ્રોજેક્ટનો ઉલ્લેખ પણ કર્યો હતો. પ્રધાનમંત્રીએ રાજકોટ અને સૌરાષ્ટ્રનાં લોકોને અભિનંદન આપતાં કહ્યું હતું કે, "આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટનાં ઉદઘાટન પછી હવે એઈમ્સ રાજકોટ દેશને સમર્પિત છે." તેમણે આજે જે શહેરોમાં એઈમ્સનું ઉદઘાટન થઈ રહ્યું છે તે તમામ શહેરોના નાગરિકોને પણ શુભેચ્છાપાઠવી હતી.

પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, "આજનો દિવસ માત્ર રાજકોટ માટે જ નહીં, પણ સંપૂર્ણ દેશ માટે ઐતિહાસિક પ્રસંગ છે." પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, આજે રાજકોટ વિકસિત ભારતમાં ઇચ્છિત સ્તરની સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓની ઝાંખી પ્રસ્તુત કરે છે. તેમણે ધ્યાન દોર્યું હતું કે, દેશમાં આઝાદીનાં 50 વર્ષ સુધી ફક્ત એક જ એઈમ્સ હતી, એ પણ દિલ્હીમાં. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, આઝાદીનાં સાત દાયકા દરમિયાન ફક્ત સાત એઈમ્સ કાર્યરત થઈ હોવા છતાં તેમાંથી કેટલીક એઈમ્સ પૂર્ણ થઈ શકી નથી. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, "છેલ્લાં 10 દિવસમાં દેશે સાત નવી એઈમ્સનો શિલાન્યાસ અને ઉદઘાટન જોયું છે." પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, વર્તમાન સરકારે છેલ્લાં 70 વર્ષમાં જે કામગીરી કરી હતી, તેના કરતાં વધારે ઝડપથી કામગીરી કરી છે, જેથી દેશને વિકાસનાં માર્ગે અગ્રેસર કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે મેડિકલ કોલેજો, મલ્ટિ-સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલોના સેટેલાઇટ સેન્ટર્સ અને ચિંતાજનક બિમારીઓની સારવાર માટે કેન્દ્રો સહિત 200થી વધારે સ્વાસ્થ્ય માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સનો શિલાન્યાસ અને લોકાર્પણ કરવાનો ઉલ્લેખ પણ કર્યો હતો.

'મોદી કી ગેરંટી એટલે ગેરંટી પૂરી થવાની ગેરંટી'ના વચનને દોહરાવતા પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે રાજકોટ એઈમ્સનો શિલાન્યાસ 3 વર્ષ પહેલા તેમના હસ્તે કરવામાં આવ્યો હતો અને આજે તે બાંહેધરી પૂરી થઈ છે. એ જ રીતે પંજાબને એઈમ્સની ગેરંટી આપવામાં આવી હતી અને શિલાન્યાસ તેમજ ઉદ્ઘાટન પીએમ મોદીએ કર્યું હતું. રાયબરેલી, મંગલગિરી, કલ્યાણી અને રેવાડી એઇમ્સ માટે પણ આ જ ચક્ર થયું છે. વીતેલા 10 વર્ષોમાં અલગ-અલગ રાજ્યોમાં 10 નવી એઈમ્સને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. પીએમ મોદીએ કહ્યું કે, "મોદી કી ગેરંટી ત્યાં જ શરૂ થાય છે જ્યાંથી અન્ય લોકો પાસેથી અપેક્ષાઓ પૂરી થાય છે."

પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, છેલ્લાં 10 વર્ષમાં હેલ્થકેર સિસ્ટમ અને માળખાગત સુવિધામાં થયેલા સુધારાને કારણે રોગચાળાને વિશ્વસનીય રીતે નિયંત્રિત કરી શકાયો છે. તેમણે એઈમ્સ, મેડિકલ કોલેજો અને ક્રિટિકલ કેર ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના અભૂતપૂર્વ વિસ્તરણનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. નાની નાની બિમારીઓ માટે ગામડાઓમાં દોઢ લાખથી વધુ આયુષ્યમાન આરોગ્ય મંદિર છે. પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, અત્યારે મેડિકલ કોલેજોની સંખ્યા 706 સુધી પહોંચી ગઈ છે, જે વર્ષ 2014માં 387 હતી, જે દસ વર્ષ અગાઉ એમબીબીએસની 50,000 બેઠકો હતી, જે વર્ષ 2014માં 30,000 હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, આઝાદી પછીનાં સમગ્ર 70 વર્ષમાં ડૉક્ટરોની સંખ્યા કરતાં આગામી થોડાં વર્ષોમાં આ કોલેજોમાંથી વધારે ડૉક્ટરો બહાર આવશે. દેશમાં 64 હજાર કરોડ રૂપિયાનું આયુષ્માન ભારત હેલ્થ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર મિશન ચાલી રહ્યું છે. આજના આ કાર્યક્રમમાં મેડિકલ કોલેજો, ટીબી હોસ્પિટલ અને રિસર્ચ સેન્ટર, પીજીઆઈ સેટેલાઈટ સેન્ટર, ક્રિટિકલ કેર બ્લોક અને ડઝનબંધ ઈએસઆઈસી હોસ્પિટલ જેવા પ્રોજેક્ટ્સ પણ યોજાયા હતા.

પ્રધાનમંત્રીએ પોષણ, યોગ, આયુષ અને સ્વચ્છતા પર ભાર મૂકતાં કહ્યું હતું કે, "સરકાર રોગનાં નિવારણની સાથે-સાથે તેની સામે લડવાની ક્ષમતાને પ્રાથમિકતા આપે છે." તેમણે પરંપરાગત ભારતીય ચિકિત્સા અને આધુનિક ચિકિત્સા એમ બંનેને પ્રોત્સાહન આપવાની કટિબદ્ધતા પર ભાર મૂક્યો હતો તથા આજે મહારાષ્ટ્ર અને હરિયાણામાં બે મોટી હોસ્પિટલો અને યોગ અને નેચરોપેથી સાથે સંબંધિત સંશોધન કેન્દ્રોનું ઉદઘાટન કર્યું હતું, જેનાં ઉદાહરણો આપ્યાં હતાં. તેમણે ઉલ્લેખ પણ કર્યો હતો કે, પરંપરાગત તબીબી વ્યવસ્થા સાથે સંબંધિત ડબ્લ્યુએચઓનું વૈશ્વિક કેન્દ્ર પણ અહીં ગુજરાતમાં નિર્માણ થઈ રહ્યું છે.

ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગને વધુ સારી સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓનો લાભ લેવાની સાથે-સાથે નાણાંની બચત કરવામાં મદદરૂપ થવાનાં ઉદ્દેશ સાથે પ્રધાનમંત્રીએ આયુષ્માન ભારત યોજના પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેણે રૂ. 1 લાખ કરોડની બચત કરવામાં મદદ કરી છે અને જન ઔષધિ કેન્દ્રો કે જે 80 ટકા ડિસ્કાઉન્ટ સાથે દવાઓ પ્રદાન કરે છે, જેથી રૂ. 30,000 કરોડની બચત થઈ છે. ઉજ્જવલા યોજના હેઠળ ગરીબોએ 70,000 કરોડ રૂપિયાથી વધુની બચત કરી છે, મોબાઇલ ડેટાની ઓછી કિંમતના કારણે નાગરિકોએ દર મહિને 4,000 રૂપિયાની બચત કરી છે અને કરદાતાઓએ ટેક્સ સંબંધિત સુધારાઓને કારણે લગભગ 2.5 લાખ કરોડ રૂપિયાની બચત કરી છે.

પ્રધાનમંત્રીએ પીએમ સૂર્યાઘર યોજના વિશે પણ વિસ્તૃત વર્ણન કર્યું હતું જે વીજળીનું બિલ શૂન્ય પર લાવશે અને તેનાથી પરિવારો માટે આવક ઉભી થશે. લાભાર્થીઓને ૩૦૦ યુનિટ મફત વીજળી મળશે અને બાકીની વીજળી સરકાર દ્વારા ખરીદવામાં આવશે. તેમણે કચ્છમાં બે પ્લાન્ટ જેવી મોટી પવન ઊર્જા અને સૌર ઊર્જાનો ઉલ્લેખ પણ કર્યો હતો, જેનું આજે શિલારોપણ કરવામાં આવ્યું હતું.

રાજકોટ એ કામદારો, ઉદ્યોગસાહસિકો અને કારીગરોનું શહેર છે તેની નોંધ લઈને પ્રધાનમંત્રીએ પ્રધાનમંત્રી વિશ્વકર્મા યોજના વિશે વાત કરી હતી, જેનાથી લાખો વિશ્વકર્માઓને લાભ થશે. ગુજરાતમાં માત્ર 20 હજાર વિશ્વકર્માઓને તાલીમ આપવામાં આવી છે અને દરેક વિશ્વકર્માને 15 હજાર રૂપિયાની સહાય મળી છે. તેમણે એવી માહિતી પણ આપી હતી કે, પ્રધાનમંત્રી સ્વાનિધિ યોજનામાં શેરી વિક્રેતાઓને રૂ. 10,000 કરોડની સહાયનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે. ગુજરાતના શેરી વિક્રેતાઓને આશરે 800 કરોડ રૂપિયાની સહાય મળી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, રાજકોટમાં જ 30,000થી વધુ લોનનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું છે.

પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, જ્યારે ભારતનાં નાગરિકો સશક્ત બને છે, ત્યારે વિકસિત ભારતનું મિશન વધારે મજબૂત બને છે. પ્રધાનમંત્રીએ અંતમાં જણાવ્યું હતું કે, "જ્યારે મોદી ભારતને વિશ્વની ત્રીજી સૌથી મોટી આર્થિક મહાસત્તા બનાવવાની ખાતરી આપે છે, ત્યારે તેનો ઉદ્દેશ તમામ માટે સ્વાસ્થ્ય અને તમામ માટે સમૃદ્ધિનો છે."

આ પ્રસંગે ગુજરાતનાં મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ, કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી ડૉ. મનસુખ માંડવિયા અને સાંસદ શ્રી સી આર પાટીલ ઉપસ્થિત રહ્યાં હતાં.

પાર્શ્વ ભાગ

દેશમાં તૃતિયક સ્વાસ્થ્ય સંભાળને મજબૂત કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરતાં પ્રધાનમંત્રીએ રાજકોટ (ગુજરાત), બઠિંડા (પંજાબ), રાયબરેલી (ઉત્તરપ્રદેશ), કલ્યાણી (પશ્ચિમ બંગાળ) અને મંગલાગિરી (આંધ્રપ્રદેશ) ખાતે પાંચ ઓલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સિસ (એઈમ્સ) દેશને અર્પણ કરી હતી.

પ્રધાનમંત્રીએ 23 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં રૂ. 11,500 કરોડથી વધારેનાં મૂલ્યનાં 200થી વધારે હેલ્થ કેર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો અને દેશને સમર્પિત કરી હતી.

પ્રધાનમંત્રીએ કરૈકલ, પુડુચેરીમાં જેઆઈપીએમઈઆરની મેડિકલ કોલેજ અને પંજાબનાં સંગરુરમાં પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ એન્ડ એજ્યુકેશનલ રિસર્ચ (પીજીઆઈએમઈઆર)નાં 300 પથારીવાળા સેટેલાઇટ સેન્ટરનું લોકાર્પણ કર્યું હતું. તેમણે પુડુચેરીનાં યાનમ ખાતે જેઆઈપીએમઈઆરનાં 90 પથારીવાળા મલ્ટિ સ્પેશિયાલિટી કન્સલ્ટિંગ યુનિટનું ઉદઘાટન કર્યું હતું. ચેન્નાઈમાં નેશનલ સેન્ટર ફોર એજિંગ; બિહારના પૂર્ણિયામાં નવી સરકારી મેડિકલ કોલેજ; આઈસીએમઆરના 2 ફિલ્ડ યુનિટ્સ એટલે કે નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ વાયરોલોજી કેરાલા યુનિટ, અલાપ્પુઝા, કેરળ ખાતે અને નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ રિસર્ચ ઇન ટ્યુબરક્યુલોસિસ (એનઆઇઆરટી): ન્યૂ કમ્પોઝિટ ટીબી રિસર્ચ ફેસિલિટી, તિરુવલ્લુર, તમિલનાડુ વગેરે. પ્રધાનમંત્રીએ પંજાબનાં ફિરોઝપુરમાં પીજીઆઈએમઈઆરનાં 100 પથારીધરાવતા સેટેલાઇટ સેન્ટર સહિત વિવિધ સ્વાસ્થ્યલક્ષી પરિયોજનાઓનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો. આરએમએલ હોસ્પિટલ, દિલ્હીમાં નવી મેડિકલ કોલેજનું બિલ્ડિંગ; રિમ્સ, ઇમ્ફાલમાં ક્રિટિકલ કેર બ્લોક; ઝારખંડમાં કોડરમા અને દુમકા ખાતે નર્સિંગ કોલેજો વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

આ ઉપરાંત રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય અભિયાન અને પ્રધાનમંત્રી આયુષ્માન ભારત સ્વાસ્થ્ય માળખાગત મિશન (પીએમ-અભિએમ) હેઠળ પ્રધાનમંત્રીએ 115 પરિયોજનાઓનું ઉદઘાટન, લોકાર્પણ અને શિલાન્યાસ પણ કર્યો હતો. તેમાં પીએમ-અભિએમ (ક્રિટિકલ કેર બ્લોક્સના 50 યુનિટ, ઇન્ટિગ્રેટેડ પબ્લિક હેલ્થ લેબના 15 યુનિટ, બ્લોક પબ્લિક હેલ્થ યુનિટ્સના 13 યુનિટ) હેઠળ 78 પ્રોજેક્ટ્સ સામેલ છે. રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય અભિયાન અંતર્ગત સામુદાયિક સ્વાસ્થ્ય કેન્દ્ર, પ્રાથમિક સ્વાસ્થ્ય કેન્દ્ર, મોડલ હોસ્પિટલ, ટ્રાન્ઝિટ હોસ્ટેલ વગેરે જેવા વિવિધ પરિયોજનાઓનાં 30 એકમો સામેલ છે.

પ્રધાનમંત્રીએ પૂણેમાં 'નિસર્ગ ગ્રામ' નામની નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ નેચરોપેથીનું ઉદઘાટન પણ કર્યું હતું. તેમાં નિસર્ગોપચાર ચિકિત્સા મહાવિદ્યાલયની સાથે 250 પથારીવાળી હોસ્પિટલ અને મલ્ટી-ડિસિપ્લિનરી રિસર્ચ એન્ડ એક્સ્ટેંશન સેન્ટર સામેલ છે. ઉપરાંત તેઓ હરિયાણાના ઝજ્જરમાં સેન્ટ્રલ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ યોગ એન્ડ નેચરોપેથીનું ઉદઘાટન પણ કરશે. તે સર્વોચ્ચ સ્તરની યોગ અને નિસર્ગોપચારની સંશોધન સુવિધાઓ ધરાવશે.

આ કાર્યક્રમ દરમિયાન પ્રધાનમંત્રીએ આશરે રૂ. 2280 કરોડનાં મૂલ્યનાં કર્મચારી રાજ્ય વીમા નિગમ (ઇએસઆઇસી)નાં 21 પ્રોજેક્ટનું ઉદઘાટન અને લોકાર્પણ કર્યું હતું. દેશને સમર્પિત કરવામાં આવેલા પ્રોજેક્ટ્સમાં પટણા (બિહાર) અને અલવર (રાજસ્થાન)માં 2 મેડિકલ કોલેજો અને હોસ્પિટલો સામેલ છે. કોરબા (છત્તીસગઢ), ઉદયપુર (રાજસ્થાન), આદિત્યપુર (ઝારખંડ), ફૂલવારી શરીફ (બિહાર), તિરુપ્પુર (તમિલનાડુ), કાકીનાડા (આંધ્રપ્રદેશ) અને છત્તીસગઢના રાયગઢ અને ભિલાઈમાં 8 હોસ્પિટલો; અને રાજસ્થાનના નીમરાણા, આબુ રોડ અને ભીલવાડામાં 3 દવાખાનાઓ હતા. રાજસ્થાનમાં અલવર, બેહરોર અને સીતાપુરા, સેલાકી (ઉત્તરાખંડ), ગોરખપુર (ઉત્તરપ્રદેશ), કેરળમાં કોરાટ્ટી અને નવેકુલમ તથા પાયદિભિમાવરમ (આંધ્રપ્રદેશ)માં 8 સ્થળોએ ઇએસઆઈ ડિસ્પેન્સરીઓનું ઉદઘાટન પણ કરવામાં આવશે.

આ વિસ્તારમાં પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જાનાં ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવાનાં એક પગલાં સ્વરૂપે પ્રધાનમંત્રીએ 300 મેગાવોટની ક્ષમતા ધરાવતાં ભૂજ-2 સૌર ઊર્જા પ્રોજેક્ટ સહિત પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જાની વિવિધ યોજનાઓનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો. ગ્રિડ કનેક્ટેડ 600 મેગાવોટનો સોલાર પીવી પાવર પ્રોજેક્ટ; ખાવડા સોલાર પાવર પ્રોજેક્ટ; 200 મેગાવોટનો દયાપુર-2 વિન્ડ એનર્જી પ્રોજેક્ટ વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

પ્રધાનમંત્રીએ રૂ. 9,000 કરોડથી વધારેનાં મૂલ્યની નવી મુન્દ્રા-પાણીપત પાઇપલાઇન પ્રોજેક્ટનું શિલારોપણ પણ કર્યું હતું. 8.4 એમએમટીપીએની સ્થાપિત ક્ષમતા ધરાવતી 1194 કિલોમીટર લાંબી મુન્દ્રા-પાણીપત પાઇપલાઇનને ગુજરાતના દરિયાકિનારે મુન્દ્રાથી હરિયાણાના પાણીપત ખાતે ઇન્ડિયન ઓઇલની રિફાઇનરી સુધી ક્રૂડ ઓઇલનું પરિવહન કરવાનું કામ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ વિસ્તારમાં માર્ગ અને રેલવેની માળખાગત સુવિધાને સુદૃઢ કરીને પ્રધાનમંત્રીએ સુરેન્દ્રનગર-રાજકોટ રેલવે લાઇનનાં ડબલિંગનું લોકાર્પણ કર્યું હતું. જૂના એનએચ-8ઇના ભાવનગર-તળાજા (પેકેજ-1)નું ફોર લેનિંગ; એનએચ-751નું પીપળી-ભાવનગર (પેકેજ-1) તેમણે રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગ – 27નાં સામખિયાળીથી સાંતલપુર સેક્શનનાં પાકા શોલ્ડર સાથે છ લેનનાં પ્રોજેક્ટનો શિલાન્યાસ પણ કર્યો હતો.

AP/GP/JD