Ha ka:
04 NOV 2026 3:34PM by PIB Shillong
mynjur ban bteng biang sa san snem ïa ka skhim ba kyrpang jong sorkar pdeng kaba la tip kum ka Central Sponsored Scheme (CSS) na ka bynta ki ing bishar ba la tip kum ka Fast Track Special Court (FTSCs), kynthup ïa ki ïngbishar POCSO ba kyrpang, naduh ka 01.04.2026 haduh ka 31.03.2031. Ka jingmang tyngka na ka bynta kane ka Skhim ka long baroh 3,788.04 klur tyngka (2,353.15 klur tyngka ka long na ka bynta ka sorkar pdeng bad 1,434.89 klur tyngka na ka bynta ka sorkar jylla bad Union Territory). Ia ka bhah jong ka sorkar pdeng yn bei pisa na ka Nirbhaya Fund.
Ki Mat ba Kongsan jong ka Skhim ba la mynjur ki long kumne harum:
1. Ban bteng biang sa san snem ïa ka skhim, kata naduh ka 01.04.2026 haduh ka 31.03.2031.
2. Ka Skhim kan pynlong ia ka jingpyntreikam ia ki 850 tylli ki Fast Track Special Courts (FTSCs), kynthup ia ki ïngbishar ba kyrpang jong ka POCSO, ha kylleng ki Jylla bad ki Union Territory kiba don bynta ha kane ka skhim.
3. Ka jingbuh ïa uwei u Nongbishar, uwei u Nongïasaid Aiñ ba kyrpang jong ka Sorkar, hynriew ngut ki nongtrei ki ban iarap, khnang ban pynsted ïa ki mukotduma kiba dang sah teng, kiba ïadei bad ki kam leh be-i-jot bad ki kam runar pyrshah ïa ki khynnah hapoh ka Aiñ Ka jingiada ia ki khynnah na ki kam runar ba la tip kum ka POCSO (Protection of Children from Sexual Offences), ACT 2012.
4. Ka jingai jingiarap pisa sha ki Jylla bad ki Union Territory kiba ia don bynta, ban pyndap bad ban pynbiang ia ka jinglut jingsep ha ka jingpyntreikam ia ki FTSCs, katkum ka rukom sam pisa jong ka Centrally Sponsored Scheme (CSS)
Ki JIngmyntoi kiba kongsan:
Da ka jingiai bteng jong kane ka scheme la khmih lynti ba kin ioh ia kine ki jingmyntoi harum
- Ka Jingpynsted ïa ka Jingbishar: Ka jingpynthikna ban ioh ia ka jingbishar kaba hok bad kaba sted ha ka por ba lah buh na ka bynta ki lanot kiba shah lehbein ha ki kam leh be-i-jot.
- Ban Pynduna ia ki mukotduma kiba dang sah teng: Ban pynduna ïa ka jingbun jong ki mukotduma kiba dang sah teng, kiba ïadei bad ka jingshah leh beijot bad ki kam runar pyrshah ia ki khynnah hapoh ka Aiñ POCSO.
- Ki jaka kaba kynsai kiba iadei kyrpang na ka bynta ki khynnah kiba shem lanot: Ka Skhim ka pynshlur ban seng ia ki Vulnerable Witness Deposition Centres (VWDCs) lane ki jaka ai jingsakhi da ki khynnah ki ba donkam ïa ka jingïada bad jingsumar ba kyrpang bad ki jaka bishar kiba kynsai ki ba dei na ka bynta ki khynnah ban pynlong ia ki jingsakhi jong ki lanot khlem kano kano ka jingsheptieng ne jingkhuslai.
- Ka Jingpynduna ïa ka Jingbymïaryngkat ban ioh ïa ka Hok: Da kaba buh ha khmat eh ia ki mukotduma kiba iadei na ka bynta ki khynnah bad ki kynthei, ka skhim ka thmu ban pynduna ia ka jingbymiaryngkat ha ka ban ioh ia ka jingbishar kaba hok.
Ka Rukom Pyntreikam bad ki jingthmu ba la buh:
Yn pyntreikam ia kane ka skhim da ka Tnad Bishar (Department of Justice), ha ka jingïatreilang bad ki Sorkar Jylla bapher bapher bad ki bor pynïaid jong ki Union Territories (UTs).
Ki mat ba kongsan jong ka rukom pyntreikam bad ki thong ba la buh ki long kum harum:
- Ka jing bun kham bun ki Fast Track Special Courts (FTSCs): (FTSCs):Ka jingthmu ban pyndon khambun ïa ki FTSCs na ka 779 tylli kiba don mynta sha ka 850 tylli, khnang ba kin lah ban pyniar ïa ka jingshakri jong ki, sha kiwei pat ki distrik. Yn buh ia ki, katkum ka jingbun jong ki mukotduma kiba dang sah teng ha kylleng ki Jylla bad ki Union Territories.
- Ka jingdon jong ka jingiarap ba kyrpang ha ka kam aiñ ha ka Liang ka Aiñ ba Kyrpang: Yn thung kyrpang ïa uwei u Nongïasaid Aiñ jong ka Sorkar ha man la kawei pa kawei ka Ïingbishar FTSC, ban pynthikna ba ka jingbishar kan long ka ba sted bad kaba kloi.
- Ka Jingpynbiang ia ki Nongtrei ha ki Ïingbishar: Ban thung ïa uwei u nongbishar bad hynriew ngut ki nongtrei ki ba ïarap ha ka ban pyniaid beit iaid rynti ia ka rukom pyntreikam ha man la kawei pa kawei ka Ïingbishar FTSC, bad ban pynkut ne pyndep noh ïa ki mukotduma kiba la slem bad kiba dang sah teng.
- Ka Jingai jingïarap Pisa Ka Sorkar Pdeng kan ai jingiarap pisa sha ki Jylla bad ki Union Territories kiba ïa don bynta ha kane ka skhim, katkum ka jing mynjur ha ka rukom sam pisa bad ki kyndon kiba la buh.
- Ka Jingpeitngor bad Jingbishar bniah ïa ka rukom treikam: Ka Tnad Bishar (Department of Justice) kan peitngor ïa ka rukom treikam jong ki Ïingbishar FTSC lyngba ka FTSC Dashboard, ki kaiphot jong ka jingiaid shaphrang jong ka kam na ka por sha ka por, bad ki kaiphot jingpynlut pisa jong ki Sorkar Jylla. Ka Tnad kan pynlong ruh ïa ki jingïakren bad ki Ïingbishar High Court bad ki Sorkar Jylla, ban ïoh ïa ki jingai jingmut, khnang ban pyntikna ba ka jingpyntreikam lyngba ka ne ka skhim kan long kaba seisoh.
- Ki thong jong ka jingtreikam: Ka Skhim ka thmu ban pyntreikam bad ban pynduna ia ki mukotduma ki ba dang sah teng jong ki nong shah leh bei-jot bad ki kam ki kam runar pyrshah ia ki khynnah ki ba hap hapoh ka aiñ POCSO, bad ban pynlong ia ki jingbishar kat kum ka por ba la buh.
Ki nongïoh jingmyntoi ba kongsan na kane ka skhim ki long ki kynthei bad ki khynnah kiba la shah leh beijot bad kiba la ngat ha kiwei pat ki kam runar kiba hapoh ka Aiñ POCSO. Ka Sorkar Pdeng kan ai jingïarap pisa sha ki Jylla bad ki Union Territories (UTs) kiba ïa don bynta ha kane ka skhim, katkum ka jing mynjur ha ka rukom sam pisa bad ki kyndon treikam kiba la buh.
La thmu ban pyniar ïa kane ka skhim da ka ba buh haduh 850 tylli ki FTSC. Ka jing thmu jong ka kane ka jingpyniar, ka long ban kynthup lang ia kiwei kiwei pat ki distrik, ïa kiba yn ithuh katkum ka jingbun jong ki mukotduma kiba dang sah teng, kiba ïadei bad ka jingshah leh beijot bad ki mukotduma kiba hapoh ka Aiñ POCSO.
Ka Jingtip Shaphang ka Skhim:
La sdang pyntreikam ia kane ka skhim naduh ka 02.10.2019. La pynjlan ïa ka por treikam man la ka por, khnang ban pynthikna ia ka jingiaibteng jong ka jingtrei shitom jong ka FFTSC na ka bynta ban pyndep noh ia ki mukotduma kiba iadei bad ka jingshah leh be-i-jot bad ki kiba hap hapoh ka aiñ POCSO. Ka rukom long jong ka ne ka skhim ki long kumne harum:
|
Ki mat ki ba bniah
|
|
|
Ka Tarik ba Sdang
|
02.10.2019
|
|
Ki Jylla/Union Territory ki ba don bynta
|
29
|
|
Ka jingdon jong ki FTSCs ki ba pyntreikam kynthup ïa ki Ïingbishar POCSO kiba kyrpang.
|
779 kynthup 399 ki ingbishar POCSO
|
|
Ka jingdon jong baroh ki mukotduma kiba la dep bishar naduh ba la sdang pyntreikam ïa kane ka skhim.
|
4,02,457
|
|
Ka jingdon jong ki FTSC ha ka jing bteng ia ka Scheme
|
850
|
|
Ka jingmynjur ban pynjlan ia ka por ba la buh
|
-
-
- to 31.03.2031
|
Kane ka skhim ka la noh synñiang ban pynkhlaiñ ïa ka rukom treikam jong ka tnad bishar ha kaba ïadei bad ki kam runar pyrshah ia ki khynnah da kaba pyndon ia ki ïngbishar kiba kyrpang na ka bynta ki mukotduma kiba ïadei bad ka jingshah leh beijot bad ki kam runar hapoh ka Aiñ POCSO. Ka Tnad Bishar (Department of Justice) ka ju peitngor man la ka por ïa ka rukom treikam jong ki Ïingbishar FTSC lyngba ka FTSC Dashboard, ka jinglum jingtip kaba ju pynlong man la ka por na ki Ïingbishar High Court bad ki jingïalang bad ki kynhun bapher bapher kiba don bynta ha kane ka liang. Da Ka jingbteng ban pyntreikam ïa kane ka skhim sa san snem, la khmih lynti ba kan nang pynkhlaiñ shuh shuh ïa ka bor treikam jong ka tnad bishar, ka jing pynduna ïa ka jing sah teng jong ki mukotduma kiba ïadei bad ka jingshah thombor pyrshah ia ki khynnah, bad ban pynthikna ïa ka jing pynioh ïa ka hok ha ka por kaba biang sha ki lanot, khamtam eh ïa ki kynthei bad ki khynnah.
La sdang pyntreikam Ïa ka Skhim jingïarap pisa jong ka Sorkar Pdeng na ka bynta ka Fast Track Special Courts, ha ka 02.10.2019, katkum ka Aiñ Criminal Law (Amendment) Act, 2018, bad ban pyntreikam kat kum ki jingbthah jong ka Ïingbishar Supreme Court jong ka Ri India, kiba la pynmih ha ka 25.07.2019, ha ka mukotduma Suo Motu Writ (Criminal) No. 1/2019. Ka Ïingbishar Supreme Court ka la bthah ban seng ïa ki Ïingbishar kiba kyrpang kiba tang na ka bynta ki mukotduma hapoh ka Aiñ POCSO, 2012, ha kito ki distrik kiba don palat 100 tylli ki mukotduma kiba dang sah teng hapoh ka aiñ POCSO 2012
Ka Sorkar Pdeng ka la sdang pyntreikam ïa kane ka Skhim ban seng ïa ki FTSCs, kynthup ruh ïa ki Ïingbishar POCSO kiba kyrpang. Ka jingbuh hakhmat eh jong kane ka Skhim ka long ban pynsted bad pyndep noh ha ka por ba la buh ïa ki mukotduma kiba dang sah teng kiba ïadei bad ka jingshah leh beijot bad kiwei pat ki kam runar pyrshah ia ki khynnah ki ba hapoh ka Aiñ POCSO, 2012,
Ha kaba nyngkong, la thmu ban sdang pyntreikam ïa kane ka Skhim tang na ka bynta shi snem, bad hadien la pynjlan ïa ka haduh ka 31.03.2026. Ka jingmynjur kaba mynta ka long ban pynthikna ïa ka jing pyntreikam ia kane ka Skhim sa san snem, kata haduh ka 31.03.2031.
*****