ઇલેક્ટ્રોનિક્સ તથા સૂચના પ્રોદ્યોગિકી મંત્રી
azadi ka amrit mahotsav

'વોઈસ-ફર્સ્ટ' બહુભાષી AIને સીમાપાર લઈ જવું: NCGG મસૂરી ખાતે 'ભાષિણી'


શ્રુતલેખન અને ભાષિણી મોબાઇલ એપ્લિકેશન બહુવિધ ભાષામાં વાતચીતને સક્ષમ કરે છે; શ્રુતલેખન સમગ્ર કાર્યક્રમ દરમિયાન વાતચીતને સરળ બનાવશે

પોસ્ટેડ ઓન: 13 OCT 2026 11:08AM by PIB Ahmedabad

ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY) હેઠળ ડિજિટલ ઇન્ડિયા કોર્પોરેશન (DIC)ના ડિજિટલ ઇન્ડિયા ભાષિણી વિભાગ (DIBD) એ નેશનલ સેન્ટર ફોર ગુડ ગવર્નન્સ (NCGG)ના 'શહેરી સેવા વિતરણ' પર ક્ષમતા નિર્માણ કાર્યક્રમમાં અનેક દેશોના સિવિલ સેવકો માટે રીઅલ-ટાઇમ બહુભાષી વાર્તાલાપની સુવિધા પૂરી પાડી છે. આ કાર્યક્રમ 12 થી 23 ઓક્ટોબર 2026 દરમિયાન મસૂરીમાં યોજાઈ રહ્યો છે. ભારત સરકારના વિદેશ મંત્રાલય (MEA) દ્વારા પ્રાયોજિત આ કાર્યક્રમનું આયોજન NCGG દ્વારા ભારત સરકારના વહીવટી સુધારા અને જાહેર ફરિયાદ વિભાગ (DARPG) હેઠળ કરવામાં આવી રહ્યું છે. તે ભારતીય ટેકનિકલ અને આર્થિક સહકાર (ITEC) કાર્યક્રમ દ્વારા ભારતના આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષમતા નિર્માણ પ્રયાસોનો એક ભાગ છે.

આ કાર્યક્રમ પેરુ, કમ્બોડિયા, નાઇજીરીયા, કેન્યા, પેલેસ્ટાઇન, લેબનોન, ગેમ્બિયા, ઇક્વાડોર અને સ્પેન જેવા દેશોના સરકારી અધિકારીઓ અને જાહેર ક્ષેત્રના પ્રતિનિધિઓને એકસાથે લાવે છે. તે શાસન અને શહેરી સેવા વિતરણમાં અનુભવો અને શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓના આંતરરાષ્ટ્રીય આદાન-પ્રદાન માટે એક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે.

આ કાર્યક્રમના ભાગરૂપે, ભાષિણી દ્વારા ઉદ્ઘાટન પૂર્વેના પરિચયાત્મક સત્ર દરમિયાન અંગ્રેજી અને સ્પેનિશ ભાષા વચ્ચે વાસ્તવિક સમયમાં અનુવાદની સુવિધા પૂરી પાડવા માટે તેના ‘શ્રુતલેખ’ (Shrutlekh) પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા બંને દિશામાં એટલે કે અંગ્રેજીમાંથી સ્પેનિશ અને સ્પેનિશમાંથી અંગ્રેજીમાં અનુવાદની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી હતી. જેના પરિણામે, ભાષાના અવરોધો હોવા છતાં આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિનિધિઓ વધુ અસરકારક રીતે સંવાદ કરી શક્યા અને કાર્યક્રમમાં સક્રિયપણે ભાગ લઈ શક્યા.

  

આ તૈનાત ભાષિણીના વોઇસ-ફર્સ્ટ મલ્ટિલિંગ્યુઅલ AI અભિગમને દર્શાવે છે, જે સ્પીચ-બેઝ્ડ, બહુભાષી ટેકનોલોજી દ્વારા સંચાર અને ડિજિટલ સેવાઓને વધુ સુલભ બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે. સહભાગીઓને વિવિધ ભાષાઓમાં જોડાવા માટે સક્ષમ બનાવીને, ભાષિણીએ દર્શાવ્યું કે કેવી રીતે AI-સંચાલિત ભાષા ઉકેલો સર્વસમાવેશક આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ અને જાહેર ક્ષેત્રના ક્ષમતા નિર્માણને ટેકો આપી શકે છે.

ભાષિણી ટીમે શ્રુતલેખ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવામાં સહભાગીઓને ટેકો આપ્યો હતો અને તેમને ભાષિણી ઇકોસિસ્ટમ, તેની બહુભાષી AI ક્ષમતાઓ અને હેલ્થકેર, ફાઇનાન્સ, એગ્રીકલ્ચર અને પબ્લિક સર્વિસ ડિલિવરી જેવા ક્ષેત્રોમાં સંભવિત ઉપયોગો વિશે પરિચય કરાવ્યો હતો. સહભાગીઓને રોજિંદા સંચાર અને ડિજિટલ ક્રિયાપ્રતિક્રિયાઓમાં ભાષાના અવરોધોને દૂર કરવા માટે ભાષિણી મોબાઈલ એપ્લિકેશન અને તેની સુવિધાઓનું અન્વેષણ કરવા માટે પણ પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા હતા.

શ્રુતલેખ કાર્યક્ષમ જરૂરિયાતોને આધીન, 23 ઓક્ટોબર 2026 ના રોજ સમાપ્ત થતા સમગ્ર કાર્યક્રમ દરમિયાન ઉપયોગ માટે ઉપલબ્ધ રહેવાનો હેતુ ધરાવે છે. આ જોડાણ ક્રોસ-કલ્ચરલ પ્રતિક્રિયાઓને મજબૂત કરવા, જ્ઞાનની આપ-લે સરળ બનાવવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષમતા-નિર્માણ પહેલોમાં વધુ સર્વસમાવેશક ભાગીદારીને સક્ષમ કરવા માટે વોઇસ-ફર્સ્ટ મલ્ટિલિંગ્યુઅલ AI ની સંભવિતતાને રેખાંકિત કરે છે.

આ પહેલ દ્વારા ભાષિણી AI-સંચાલિત ભાષા ટેકનોલોજીમાં ભારતની ક્ષમતાઓ અને વિવિધ જાહેર ક્ષેત્રના સંદર્ભોમાં સુલભ, બહુભાષી ડિજિટલ અનુભવોને ટેકો આપવાની તેની ક્ષમતાનું પ્રદર્શન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.

ડિજિટલ ઈન્ડિયા ભાષિણી ડિવિઝન (DIBD) વિશે                   

ડિજિટલ ઈન્ડિયા કોર્પોરેશન (DIC), ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY), ભારત સરકાર હેઠળનું ડિજિટલ ઈન્ડિયા ભાષિણી ડિવિઝન (DIBD), ડેટાસેટ્સ, AI મોડેલ્સ, APIs અને બહુભાષી એપ્લિકેશન્સ દ્વારા ભારતના લેંગ્વેજ AI ઇકોસિસ્ટમને આગળ ધપાવી રહ્યું છે. ભારતના લેંગ્વેજ ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તરીકે, ભાષિણી ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સ અને સેવાઓમાં ભાષા ટેકનોલોજીના એકીકરણને ટેકો આપે છે.

BHASHINI-સક્ષમ ભાષા તકનીકોને 800થી વધુ સરકારી વેબસાઇટ્સ સહિત કુલ 2,353 સરકારી પ્લેટફોર્મ્સમાં સંકલિત કરવામાં આવી છે. આ પ્લેટફોર્મ લખાણ માટે 36 ભારતીય ભાષાઓ, અવાજ માટે 23 ભારતીય ભાષાઓ અને 35 આંતરરાષ્ટ્રીય ભાષાઓને સમર્થન આપે છે. તેના દ્વારા કુલ 9 અબજથી વધુ AI અનુમાનો (inferences) શક્ય બન્યા છે અને દૈનિક ધોરણે 24 મિલિયનથી વધુ AI અનુમાનો થાય છે, જે ભાષા તકનીક દ્વારા ડિજિટલ સેવાઓને વધુ સુલભ બનાવવામાં મદદ કરે છે.

 

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad   Image result for facebook icon /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com


(રીલીઝ આઈડી: 2322714) મુલાકાતી સંખ્યા : 6
આ રીલીઝ વાંચો: English , Urdu , हिन्दी , Tamil