નમસ્કાર!

મહાનુભાવો, વિશ્વભરના પ્રતિનિધિઓ, વેપાર અને ઉદ્યોગ જગતના અગ્રણીઓ, નીતિ-નિર્ધારકો અને સાથીદારો.

ભારતમાં આપ સૌનું હાર્દિક સ્વાગત છે. થોડીવાર પહેલાં જ શ્રી બ્લૂમબર્ગે અહીં પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા. તેમની 30 વર્ષની લાંબી સફર પર નજર નાખતા – અને તેઓ મને મિત્ર તરીકે સંબોધે છે; તેઓ ઉંમરમાં મારાથી વરિષ્ઠ છે અને પોતાના ક્ષેત્રમાં અત્યંત સફળ વ્યક્તિ છે – તેઓ માત્ર સફળ જ નથી પરંતુ અત્યંત સમર્પિત પણ છે. મેં ભારત પ્રત્યેનો તેમનો સ્નેહ ઊંડાણપૂર્વક અનુભવ્યો છે અને તેથી જ મેં હંમેશાં વ્યક્તિગત રીતે તેમનો આદર અને સન્માન કર્યું છે. આજે પણ, ભારત પ્રત્યેનો તેમનો પ્રેમ અને વૈશ્વિક મંચો પર દેશ વિશે તેઓ જે ભાવનાઓ વ્યક્ત કરે છે, તે સતત ખૂબ જ સકારાત્મક ઊર્જાનો સંચાર કરે છે. આ માટે, શ્રીમાન, હું આપનો હૃદયપૂર્વક આભાર માનું છું. દર વર્ષે, આ ફોરમ વિશ્વની શ્રેષ્ઠ પ્રતિભાઓને એક મંચ પર લાવે છે. અહીં અર્થતંત્ર, ટેકનોલોજી, ઊર્જા અને વૈશ્વિક બાબતો અંગે ચર્ચાઓ થાય છે. અને આ વખતે, પ્રથમ વખત, આ કાર્યક્રમ ભારતમાં યોજાઈ રહ્યો છે. આ નિર્ણય બદલ હું શ્રી બ્લૂમબર્ગ અને તેમની સમગ્ર ટીમને હાર્દિક અભિનંદન પાઠવું છું. તમે યોગ્ય સમયે યોગ્ય સ્થળની પસંદગી કરી છે.

મિત્રો,

આ વર્ષની બ્લૂમબર્ગ ઈકોનોમી ફોરમનો વિષય વિશ્વમાં ઉભરી રહેલી નવી શક્તિઓ પર કેન્દ્રિત છે. દરેક યુગમાં સત્તાના પોતાના સ્ત્રોતો અને વ્યાખ્યાઓ રહી છે. જોકે, 21મી સદીમાં—અને ખાસ કરીને આ ત્રીજા દાયકામાં—એક મોટું પરિવર્તન આવી રહ્યું છે. આજે, ટેક્નોલોજી એ શક્તિ છે, ડેટા એ શક્તિ છે, જ્ઞાન એ શક્તિ છે અને નવીનતા એ શક્તિ છે.

પરંતુ મિત્રો,

ખરો પ્રશ્ન એ નથી કે સત્તા કોની પાસે છે, પરંતુ તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે થઈ રહ્યો છે તે છે. શું ટેક્નોલોજી માત્ર અમુક પસંદગીના લોકોને જ આગળ વધારશે, કે પછી લાખો લોકો માટે નવી તકો ઊભી કરશે? શું જ્ઞાન માત્ર થોડા વિશેષાધિકૃત લોકોની જ તાકાત બની રહેશે, કે પછી તે દરેકની ક્ષમતામાં વધારો કરશે? અહીં જ એક નવો વિચાર ઉભરી આવે છે: 'સશક્ત બનાવતી શક્તિ'. તેનો અર્થ છે—નિયંત્રણ કરવાની શક્તિથી આગળ વધીને સક્ષમ બનાવવાની શક્તિ તરફ જવું; સ્પર્ધા કરવાની શક્તિથી આગળ વધીને સહયોગ કરવાની શક્તિ તરફ જવું; અને સફળ થવાની શક્તિથી આગળ વધીને અન્યને સફળ થવામાં મદદ કરવાની શક્તિ તરફ જવું. અને તેથી, આજે હું અહીં જે દ્રષ્ટિકોણ રજૂ કરી રહ્યો છું તે બરાબર આ જ છે—'સશક્ત બનાવતી શક્તિ'.

મિત્રો,

આ વિચાર ભારત માટે નવો નથી. આપણી પાસે એક પ્રાચીન કહેવત છે: ‘विद्या विवादाय धनं मदाय, शक्तिः परेषां परि-पीडनाय। खलस्य साधो: विपरीतम् एतत्, ज्ञानाय दानाय च रक्षणाय॥’. તેનો સાર એ છે કે જેની પાસે જ્ઞાન, સંપત્તિ કે સત્તા છે, તેમના માટે મહત્વની બાબત એ છે કે તેઓ તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, સત્તાનું સાચું મૂલ્ય તેના ઉદ્દેશ્યમાં રહેલું છે. આ માનસિકતાને સમજવી આજના વિશ્વમાં અત્યંત આવશ્યક છે.

મિત્રો,

સશક્ત કરવા માટે સત્તાનો ઉપયોગ કરવાની આ માનવીય ભાવના માત્ર અન્યને ઉપદેશ આપવા માટે નથી; આ એક એવો પાઠ છે જે આપણને આપણી હજારો વર્ષ જૂની પરંપરાઓ દ્વારા શીખવવામાં આવ્યો છે. ભારતમાં, અમે અમારી શાસન વ્યવસ્થા અને કાર્ય સંસ્કૃતિમાં તેનો સમાવેશ કરીને આ વાત સાબિત કરી છે. તેથી, હું ભારતના ઉદાહરણો દ્વારા મારી વાત રજૂ કરીશ.

મિત્રો,

આપ સૌ જાણો છો તેમ, ભારત 'લોકશાહીની જનની' છે. ભારત સોથી વધુ ભાષાઓ અને લગભગ એંસી હજાર નોંધાયેલા સમાચારપત્રો અને પ્રકાશનોનું ઘર છે. અહીં એક હજારથી વધુ સેટેલાઇટ ટીવી ચેનલો કાર્યરત છે. વધુમાં, સોશિયલ મીડિયાના આ યુગમાં ભારતમાં 50 કરોડથી વધુ યુટ્યુબ (YouTube) વપરાશકર્તાઓ અને 50 કરોડથી વધુ ઇન્સ્ટાગ્રામ (Instagram) વપરાશકર્તાઓ છે. અહીં વિવિધ મુદ્દાઓ પર મુક્ત ચર્ચાઓ થાય છે અને જનતા વિવિધ દ્રષ્ટિકોણ પર ચર્ચા કરે છે. અને તાજેતરના સમયમાં, આમાં ડિજિટલ શક્તિએ મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.

મિત્રો,

આશરે 12-13 વર્ષ પહેલાં, ભારતમાં એક એવો સમય હતો જ્યારે મોબાઈલ ફોન અને ઈન્ટરનેટની સુલભતા પોતે જ સત્તા કે પ્રભાવનું એક સાધન ગણાતી હતી. જેની પાસે આ સુવિધા હતી, તેમની પાસે માહિતી, જ્ઞાન અને તકો ઉપલબ્ધ રહેતી હતી. 2014 પછી, જ્યારે નવી સરકાર સત્તામાં આવી અને અમને સેવા કરવાની તક મળી, ત્યારે ભારતે મોબાઈલ ડેટાને સસ્તો અને સુલભ બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. તેનું પરિણામ એ છે કે આજે, નાના શહેરનો વિદ્યાર્થી ડિજિટલ શિક્ષણ મેળવી શકે છે, ગામડાંનો નાનો દુકાનદાર નવા ગ્રાહકો સુધી પહોંચી શકે છે અને યુવાનો ઓનલાઈન અભ્યાસક્રમોમાં જોડાઈ શકે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, ભારતમાં કનેક્ટિવિટીએ માત્ર લોકોને એકબીજા સાથે જોડ્યા જ નથી; પરંતુ તેમને નવી તકો સાથે પણ જોડ્યા છે. આ—ચોક્કસપણે આ જ—સશક્તિકરણની શક્તિ છે.

 

મિત્રો,

વિદેશથી આવેલા મહેમાનોને હું સૂચન કરીશ કે તેઓ ભારતની ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ ઇકોસિસ્ટમનો અનુભવ કરે. અહીં, રસ્તા પર સામાન વેચનાર ફેરિયા અને મોટી કારના શોરૂમના વ્યવસાયના કદમાં ભલે મોટો તફાવત હોય, છતાં બંને એક સમાન ડિજિટલ પેમેન્ટ્સ ઇકોસિસ્ટમનો ઉપયોગ કરે છે. આ સર્વસમાવેશી ટેક્નોલોજીની તાકાત છે.

મિત્રો,

અમે ભારતની ક્ષમતાઓને માત્ર અમારી સરહદો પૂરતી સીમિત રાખવામાં માનતા નથી; તેના બદલે, અમે સતત તેને 'ગ્લોબલ સાઉથ' અને અન્ય ભાગીદાર દેશો સાથે વહેંચીએ છીએ. અમે 'જાહેર ડિજિટલ માળખાગત સુવિધા’ અંગેનો અમારો અનુભવ અન્ય દેશો સાથે વહેંચી રહ્યા છીએ જેથી તેઓ તેમની વિશિષ્ટ જરૂરિયાતોને અનુરૂપ ડિજિટલ સિસ્ટમ્સ વિકસાવી શકે. કોવિડ-19 મહામારી દરમિયાન, અમે 'CoWIN' (કો-વિન) પ્લેટફોર્મ બનાવ્યું—જે એક ઓપન-સોર્સ પહેલ હતી—અને આ પગલું એ સુનિશ્ચિત કરવાના અમારા સતત પ્રયાસોને પ્રતિબિંબિત કરે છે કે ભારતની ક્ષમતાઓ અન્ય દેશો માટે શક્યતાઓના નવા દ્વાર ખોલે. ટૂંકમાં, અમારો ઉદ્દેશ્ય એ છે કે અમારી ક્ષમતાઓ માનવતાને સશક્ત બનાવે.

મિત્રો,

નવીનતાની શક્તિ પણ કંઈક આવી જ રીતે કામ કરે છે; કોઈ વિચારને ઉત્પાદનમાં અથવા કોઈ સમસ્યાને ઉકેલમાં પરિવર્તિત કરવી એ પોતે જ એક નોંધપાત્ર ક્ષમતા છે. જો કે, જ્યારે આ તક સમાજના વિશાળ વર્ગને ઉપલબ્ધ થાય છે, ત્યારે તે સત્તાનું સંતુલન સર્જે છે અને તેની અસરને અનેકગણી વધારે છે. ભારતની સ્ટાર્ટઅપ યાત્રા આ પરિવર્તનનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. 2014 પહેલાં, ભારતમાં માત્ર થોડાક સો સ્ટાર્ટઅપ્સ હતા; આજે, તે સંખ્યા 2,50,000ને વટાવી ગઈ છે. આમાંના લગભગ અડધા સ્ટાર્ટઅપ્સ નાના શહેરો અને નગરોમાંથી ઉદ્ભવે છે. આ સ્ટાર્ટઅપ્સમાંથી 45 ટકાથી વધુમાં ઓછામાં ઓછી એક મહિલા ડિરેક્ટર અથવા ભાગીદાર છે. આનો અર્થ એ છે કે નવીનતાની તકો વધુ વ્યાપક વર્ગ સુધી પહોંચી રહી છે, નવી પ્રતિભાઓ ઉભરી રહી છે અને નવા ઉકેલો તૈયાર થઈ રહ્યા છે.

મિત્રો,

સત્તાના સાચા ઉદ્દેશ્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની માનસિકતા શાસન વ્યવસ્થામાં પણ એટલી જ આવશ્યક છે. સરકાર પાસે સત્તા હોવા છતાં, તેનો ઉદ્દેશ્ય નાગરિકોને વ્યવસ્થા પર નિર્ભર બનાવવાનો ન હોવો જોઈએ; તેના બદલે, નાગરિકોને સક્ષમ અને સશક્ત બનાવવાનો લક્ષ્ય હોવો જોઈએ—અને ભારત બરાબર આ જ માર્ગ પર આગળ વધી રહ્યું છે. આ માર્ગને અનુસરીને, ભારતે છેલ્લા દાયકામાં ૨૫ કરોડ લોકોને ગરીબીમાંથી બહાર કાઢ્યા છે—આ આંકડો વિશ્વના ઘણા દેશોની કુલ વસ્તી કરતાં પણ વધુ છે.

મિત્રો,

તમે 'JAM ટ્રિનિટી' (જન ધન-આધાર-મોબાઇલ) અને 'ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર' વિશે ચોક્કસ સાંભળ્યું હશે. ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને, અમે લાભાર્થીઓના બેંક ખાતામાં સીધી સરકારી સહાય પહોંચાડવાની વ્યવસ્થા ઊભી કરી છે. આનાથી ભ્રષ્ટાચાર પર અંકુશ આવ્યો છે, નાગરિકો માટે સુવિધા વધી છે અને સરકાર તથા જનતા વચ્ચે સીધો સંપર્ક સ્થાપિત થયો છે.

મિત્રો,

'સશક્ત બનાવતી શક્તિ' (Power to Empower) નો આ દ્રષ્ટિકોણ ભારતની વૈશ્વિક ભાગીદારીમાં પણ સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે. કોવિડ મહામારી દરમિયાન, રસી ઉત્પાદનની ક્ષમતા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ હતી. ત્યારે પ્રશ્ન એ ઊભો થયો હતો કે શું આ ક્ષમતાનો લાભ માત્ર થોડાક દેશો પૂરતો જ સીમિત રહેશે, કે પછી આવી સુવિધાઓ અને ક્ષમતાઓનો અભાવ ધરાવતા દેશો અને લોકો સુધી પણ રસી પહોંચશે? ભારતે માનવતાને સશક્ત કરવાનો માર્ગ પસંદ કર્યો. અમે 100થી વધુ દેશોને રસી પૂરી પાડી; અમારી ઉત્પાદન ક્ષમતા અન્ય લોકો માટે પણ સહાયનું માધ્યમ બની. હું તમને એક અન્ય રસપ્રદ ઉદાહરણ આપું. થોડા મહિના પહેલા ભારતમાં 'AI ઈમ્પેક્ટ સમિટ' યોજાઈ હતી – એક એવો કાર્યક્રમ જેના વિશે શ્રી બ્લૂમબર્ગે તાજેતરમાં ખૂબ પ્રશંસા કરી હતી. આ સમિટમાં, માનવતા માટે આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સની ઉપયોગિતા પર ચર્ચા કરવાની સાથે સાથે, અમે એ પણ તપાસ્યું કે પ્રાણીઓને AIથી કેવી રીતે લાભ થઈ શકે છે. નંદન અહીં આપણી સાથે છે અને આ સિદ્ધિ કેવી રીતે મેળવવામાં આવી તે વિશે પછીથી વધુ વિગતો આપી શકે છે. ટૂંકમાં, ભારત જેટલું વધુ સક્ષમ બનશે, તેટલું જ તે માનવતા અને વિશ્વ માટે લાભદાયક રહેશે.

મિત્રો,

શક્તિ એટલે માત્ર આગળ વધવાની ક્ષમતા જ નહીં; પરંતુ અન્યને પ્રગતિ કરવા માટે સક્ષમ બનાવવાની ક્ષમતા પણ છે. ભારત માને છે કે સ્પર્ધા જરૂરી હોવા છતાં, તેમાં સંવેદના પણ હોવી જોઈએ. નવીનતા (ઇનોવેશન) મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ તેના લાભો વ્યાપકપણે વહેંચાવા જોઈએ. રાષ્ટ્રીય શક્તિ મહત્વની છે, છતાં આપણે વૈશ્વિક પડકારોના ઉકેલમાં પણ યોગદાન આપવું જોઈએ. પછી તે આબોહવા પરિવર્તન હોય, જળ વ્યવસ્થાપન હોય, જાહેર આરોગ્ય હોય કે ઉભરતી ટેક્નોલોજીનો જવાબદારીપૂર્વકનો ઉપયોગ હોય – વિશ્વને એવી ક્ષમતાની જરૂર છે જે ઉકેલો પ્રદાન કરે અને નવી તકોનું સર્જન કરે.

મિત્રો,

હું તમને એક બીજું ઉદાહરણ આપું. આબોહવા પરિવર્તનનો સામનો કરવા માટે ભારતે પેરિસ કરાર હેઠળ એક મોટી પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી હતી. 2015માં, અમે 2030 સુધીમાં અમારી સ્થાપિત વીજળી ક્ષમતાના 40 ટકા હિસ્સો બિન-અશ્મિભૂત (non-fossil) સ્ત્રોતોમાંથી મેળવવાનું લક્ષ્ય નક્કી કર્યું હતું. ભારતે આ લક્ષ્યાંક નવેમ્બર 2021માં જ – એટલે કે નિર્ધારિત સમય કરતાં નવ વર્ષ વહેલા – હાંસલ કરી લીધો હતો. ભારત આવું કરનાર પ્રથમ G20 દેશ બન્યો. આ માત્ર એક પ્રતિબદ્ધતા પૂરી કરવા પૂરતું સીમિત નહોતું; તે ભારતની ઊર્જા ક્ષેત્રની વિકસતી સફરનો સંકેત પણ હતો.

મિત્રો,

વર્ષ 2014માં ભારતની પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ક્ષમતા આશરે 75 ગીગાવોટ હતી. આજે તે વધીને લગભગ 300 ગીગાવોટ સુધી પહોંચી ગઈ છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, આપણે તે ક્ષમતામાં લગભગ ચાર ગણો વધારો કર્યો છે.

મિત્રો,

ભારતમાં થઈ રહેલા ઊર્જા સંક્રમણમાંથી નવી તકો ઉભરી રહી છે. આજે અહીં 'પીએમ સૂર્ય ઘર' અને 'પીએમ-કુસુમ' જેવી યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી છે. એક યોજના ઘરોને સૌર ઊર્જા સાથે જોડે છે, જ્યારે બીજી યોજના ખેડૂતોને સૌર ઊર્જા ઉત્પન્ન કરવા અને તેના ઉપયોગ દ્વારા ખેતીના ખર્ચમાં ઘટાડો કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. આ બે યોજનાઓ દ્વારા, ભારતે 30 ગીગાવોટથી વધુની સૌર ઊર્જા ક્ષમતા હાંસલ કરી છે. તેનાથી વાર્ષિક 30 મિલિયન ટનથી વધુ કાર્બન ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થવાનો અંદાજ છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, સૌર ઊર્જા એ પ્રકૃતિનું રક્ષણ કરવાની સાથે સાથે લોકોને સશક્ત બનાવવાનું માધ્યમ બની રહી છે.

મિત્રો,

સત્તા અને પ્રભાવ માટેની વૈશ્વિક સ્પર્ધા વચ્ચે, ભારત એક અલગ માર્ગ કંડારી રહ્યું છે—અને આ દાયકો તે વાતનો સાક્ષી છે.

મિત્રો,

૨૧મી સદીના આ દાયકાએ અભૂતપૂર્વ વૈશ્વિક પડકારો સર્જ્યા છે. જો આપણે છેલ્લાં છ વર્ષો પર નજર કરીએ, તો આપણે વૈશ્વિક મહામારી અને ત્યારબાદ વિવિધ પ્રદેશોમાં ફાટી નીકળેલા યુદ્ધો જોયા છે. આટલું ઓછું હોય તેમ, વેપાર, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને ઊર્જા પુરવઠામાં પણ અવરોધો ઊભા થયા છે. દુનિયા એક સંકટમાંથી બહાર નીકળવાનો માર્ગ શોધે છે ત્યાં જ બીજું સંકટ આવી પડે છે. જે તત્વોએ એક સમયે વિશ્વને એક કર્યું હતું, તેનો હવે હથિયાર તરીકે ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે; સપ્લાય ચેઈન, ઊર્જા, ખનિજો, ચૂકવણીની વ્યવસ્થા અને ટેક્નોલોજી દબાણ અને વર્ચસ્વ જમાવવાના સાધનો બની રહ્યા છે. આપણે સૌ જોઈ રહ્યા છીએ કે કેવી રીતે ભૂતકાળના દાયકાઓમાં વૈશ્વિકીકરણ દ્વારા સ્થાપિત માર્ગો હવે અવરોધરૂપ સ્થળોમાં ફેરવાઈ ગયા છે. આ બધાની વચ્ચે, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ દરેક ક્ષેત્રમાં કામ કરવાની પદ્ધતિમાં પરિવર્તન લાવી રહ્યું છે. ઘણા દેશો વૃદ્ધ થતી વસ્તીને લગતા ઝડપથી વધતા પડકારોનો પણ સામનો કરી રહ્યા છે. આ સંદર્ભમાં, વિશ્વ આજે એક મોટા પ્રશ્નનો સામનો કરી રહ્યું છે—અને તે પ્રશ્ન વિશ્વાસનો છે. એવો વિશ્વાસ કે જરૂરિયાતના સમયે પુરવઠો અવિરત ચાલુ રહેશે. એ ખાતરી કે આપેલા વચનો ચોક્કસપણે પાળવામાં આવશે. એ ભરોસો કે સંકટના સમયે આપણો ભાગીદાર દેશ આપણી પડખે ઊભો રહેશે. અને બરાબર આ જ સ્થળે ભારત એક અલગ માનસિકતા અને અનોખા અભિગમ સાથે તમારી સમક્ષ ઉપસ્થિત છે.

મિત્રો,

૨૧મી સદીમાં ભારતની પ્રગતિ એ સૌની સાથે મળીને આગળ વધવાની ગાથા છે—જેમાં સૌનો સહયોગ હોય અને કોઈ પણ પાછળ ન રહી જાય તેની ખાતરી કરવામાં આવે છે. જ્યારે વિશ્વને સસ્તી દવાઓની જરૂર હોય છે, ત્યારે દર પાંચમાંથી એક જેનરિક દવા ભારતમાંથી આવે છે. જ્યારે ડિજિટલ ઓળખ અને ચુકવણી (પેમેન્ટ્સ) માટે ઉકેલોની જરૂર હોય છે, ત્યારે ભારતમાં વિકસાવવામાં આવેલું મોડેલ અલગ તરી આવે છે. જ્યારે વિશ્વને પ્રતિભાની જરૂર હોય છે, ત્યારે તે ભારતના કુશળ યુવાનો પર નિર્ભર રહે છે. આજે, ભારત 2,000થી વધુ 'ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ'નું ઘર છે જે વિશ્વભરની કંપનીઓને સેવાઓ પૂરી પાડે છે.

મિત્રો,

તે સ્પષ્ટ છે કે જ્યારે પણ વિશ્વને ટેકાના મજબૂત આધારસ્તંભની જરૂર હોય છે, ત્યારે ભારત પોતાની જવાબદારીઓ પ્રત્યે સંપૂર્ણ સજાગ રહીને આગળ આવે છે. આપણે કોઈના ભોગે વિકાસ કરતા નથી; આપણે વિશ્વની સાથે અને વિશ્વ માટે વિકાસ કરીએ છીએ.

અને મિત્રો,

ભારત જે કંઈ કરે છે તેના માટે કોઈ શ્રેયની અપેક્ષા રાખતું નથી. વિશ્વ ગર્વથી સ્વીકારે છે કે ભારતે માનવતાને 'શૂન્ય'નો ખ્યાલ આપ્યો—એવું યોગદાન જેનાથી સમગ્ર માનવજાતને લાભ થયો—છતાં ભારતે ક્યારેય તેના માટે કોઈ રોયલ્ટી માંગી નથી. ભારત આજે પણ એ જ ભાવના સાથે કાર્યરત છે. આ વિચારધારા સમકાલીન પડકારોનો સામનો કરવાના આપણા વિચારોમાં સ્પષ્ટપણે પ્રતિબિંબિત થાય છે. ઇતિહાસ દરમિયાન, ઘણી વૈશ્વિક સંસ્થાઓ રચાઈ છે, જેમાંથી દરેક પોતાના ચોક્કસ હિતોથી સંચાલિત રહી છે. જોકે, હું તમને ભારતે ઊભા કરેલા વૈશ્વિક મંચો અને આપણે સ્થાપવામાં મદદ કરેલી સંસ્થાઓ વિશે વિચારવા માટે આમંત્રિત કરું છું; જો તમે તેની તુલના અન્ય વૈશ્વિક વિકાસકાર્યો સાથે કરશો, તો તફાવત સ્પષ્ટ થઈ જશે. આપણે શું યોગદાન આપ્યું છે? ઇન્ટરનેશનલ સોલર એલાયન્સ, કોએલિશન ફોર ડિઝાસ્ટર રિઝિલિયન્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, બિગ કેટ એલાયન્સ, ગ્લોબલ બાયોફ્યુઅલ્સ એલાયન્સ, ઇન્ડિયા-મિડલ ઈસ્ટ-યુરોપ ઈકોનોમિક કોરિડોર (IMEC) અને મિશન LiFE (પર્યાવરણ માટે જીવનશૈલી)—ભારતે એવી પહેલ હાથ ધરી છે જે દરેકને લાભ પહોંચાડે છે અને દરેક જીવનના કલ્યાણને પ્રોત્સાહન આપે છે.

મિત્રો,

ભારતે જે વિચારો રજૂ કર્યા છે તે પણ તમારી સમક્ષ છે. 'એક સૂર્ય, એક વિશ્વ, એક ગ્રીડ'નો દ્રષ્ટિકોણ; 'એક પૃથ્વી, એક પરિવાર, એક ભવિષ્ય'ની વિચારધારા; અને 'એક પૃથ્વી, એક સ્વાસ્થ્ય'ની દૂરંદેશી—આ બધું દર્શાવે છે કે ભારત જોડાણ સાધવા અને જોડાયેલા રહેવા પર ભાર મૂકે છે. અને આ અભિગમમાં, સત્તાનો ઉપયોગ માત્ર અન્યને સશક્ત બનાવવા માટે જ કરવામાં આવે છે.

મિત્રો,

અનિશ્ચિતતાથી ભરેલી દુનિયામાં, ભારત વિશ્વસનીયતા અને સ્થિરતાની ખાતરી આપે છે. આ વર્ષના એપ્રિલ-જૂન ત્રિમાસિક ગાળામાં, ભારતનો વિકાસ દર 7.8 ટકા રહ્યો હતો, અને આ વિકાસ મજબૂત પાયા પર ટકેલો છે. બાર કે તેર વર્ષ પહેલાં, ભારતની 'ચાલુ ખાતાની ખાધ' તેના જીડીપી (GDP)ના ચાર ટકાથી વધુ હતી; ગયા વર્ષે, તે ઘટીને લગભગ અડધા ટકા—ચોક્કસપણે 0.61 ટકા—પર આવી ગઈ હતી. આજે, આપણો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર 700 અબજ ડોલરથી વધુ છે, અને આપણી બેંકિંગ સિસ્ટમ દાયકાઓની સરખામણીમાં સૌથી મજબૂત સ્થિતિમાં છે.

મિત્રો,

આ મજબૂતીનું જ પરિણામ છે કે ભારતનું 'સોવરિન રેટિંગ' (સાર્વભૌમ રેટિંગ) સુધારીને ઊંચું કરવામાં આવી રહ્યું છે. આજે, ભારતનો આત્મવિશ્વાસ અભૂતપૂર્વ સ્તરે છે. અમે સ્પષ્ટ નીતિગત દિશા સાથે સુધારાઓ અમલમાં મૂકી રહ્યા છીએ. જીએસટી દ્વારા, અમે કરવેરાના જટિલ માળખાને એકીકૃત રાષ્ટ્રીય બજારમાં પરિવર્તિત કર્યું છે. અમે નાદારી અંગેના કાયદા ઘડ્યા છે. શ્રમ કાયદાના 29 નિયમોને એકીકૃત કરીને ચાર સરળ નિયમોમાં ફેરવવામાં આવ્યા છે. વ્યવસાય સંબંધિત સેંકડો નાના ઉલ્લંઘનોને ગુનાની શ્રેણીમાંથી દૂર કરવામાં આવ્યા છે. અને અમે ત્યાં જ અટક્યા નથી; ભારતની 'સુધારાની ગતિ' ખૂબ ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. અમારા માટે, સુધારા એ કોઈ મજબૂરી નથી; તે અમારો દ્રઢ સંકલ્પ છે.

મિત્રો,

હજારો વર્ષો પહેલાં, આપણા વેદોએ આપણને એક મંત્ર આપ્યો હતો: ‘संगच्छध्वं संवदध्वं सं वो मनांसि जानताम्।’ , સાથે ચાલો, સાથે સંવાદ કરો અને એકબીજાના મનને સમજો. ચાલો આજે તે મંત્રનો પુનરોચ્ચાર કરીએ: ચાલો આપણે સાથે ચાલીએ. ચાલો આપણે સાથે સંવાદ કરીએ. ચાલો આપણે એકબીજાને સમજવાનો પ્રયાસ કરીએ. કારણ કે સાથે મળીને આગળ વધવાથી આપણે મજબૂત બનીએ છીએ. સંવાદ આપણી સમજણ વધારે છે. અને એકબીજાને સમજીને, આપણે સામૂહિક રીતે મોટા પડકારોનો સામનો કરી શકીએ છીએ. 'સશક્ત બનાવતી શક્તિ'નો સાર એ જ છે—પોતાની શક્તિને માત્ર વ્યક્તિગત પ્રગતિ પૂરતી મર્યાદિત ન રાખવી, પરંતુ તેનો ઉપયોગ અન્ય લોકો માટે પણ નવી તકો ઊભી કરવા માટે કરવો. મને વિશ્વાસ છે કે આ મંચ—બ્લૂમબર્ગ ઇકોનોમિક ફોરમ—આ ભાવનાને આગળ વધારવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ સાબિત થશે. હું ફરી એકવાર આ કાર્યક્રમના તમામ સહભાગીઓને મારી શુભેચ્છાઓ પાઠવું છું. આપ સૌનો ખૂબ ખૂબ આભાર.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com

(રીલીઝ આઈડી: 2322640) મુલાકાતી સંખ્યા : 16