ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ಚಂಚಲ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಇಂದು ಮಾತನಾಡಿ, ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಶೇಕಡಾ 44 ರಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿದ್ದು, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 34,000 ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಂದು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವನೋಪಾಯಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 'ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್ಸ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಸೆಲ್' (LEDC) ನ 5 ನೇ ಸಭೆಯನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, 1.5 ರಿಂದ 2 ಕೋಟಿ ನೇರ ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ 2030 ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ದುಪ್ಪಟ್ಟುಗೊಳಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಎಲ್‌ಇಡಿಸಿ (LEDC) ಅನ್ನು "ಉದ್ಯಮ, ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರದ ನಡುವಿನ ಸಹಕಾರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.

ಎಲ್‌ಇಡಿಸಿ (LEDC) 14 ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಾಖೆಗಳು, 10 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ 21 ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ತರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಚಂಚಲ್ ಕುಮಾರ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು. ಇದು ಮಾದರಿ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಆದೇಶ (Model Executive Order), ಇಂಡಿಯಾ ಸಿನಿ ಹಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಕ-ಗವಾಕ್ಷಿ ಪೋರ್ಟಲ್, ಸರಳೀಕೃತ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ನಿಯೋಜಿತ ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 16 ರಿಂದ 29 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಸಿದರು.

ಇಂಡಿಯಾ ಸಿನಿ ಹಬ್ (ICH) ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್ ಉದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ 'ಸಿಂಗಲ್ ವಿಂಡೋ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್' ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸಭೆಯು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ನೋಡಲ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು, ಇಲಾಖೆಗಳಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲು, ಇಲಾಖೆಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರವಾನಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಐಸಿಹೆಚ್ (ICH) ಪೋರ್ಟಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲು, ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕವೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರವಾನಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್ ಲೈಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕಾಲಬದ್ಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಾಗಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಾರ್ಚ್ 13, 2026 ರಂದು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ “ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಪರವಾನಗಿ ಮತ್ತು ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸುವ ಮಾದರಿ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಆದೇಶ, 2026” ಅನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯವು (LEDC ಸದಸ್ಯ ರಾಜ್ಯ) ಈ ಮಾದರಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಶೀಘ್ರವೇ ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ತಂಗುವಿಕೆಗಾಗಿ ಎಫ್‌ಆರ್‌ಆರ್‌ಒ (FRRO) ಮರು-ನೋಂದಣಿ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ಸರಳೀಕರಿಸಿದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಕ್ಷೇತ್ರ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಗುಂಪು ವೀಸಾ (group visa) ನಿಬಂಧನೆಗಳು; ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೌಶಲ್ಯ ಅರ್ಹತಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ (NSQF) ಲೈವ್ ಮನರಂಜನಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಅಪ್ರಂಟಿಸ್‌ಶಿಪ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು; ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಈವೆಂಟ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದು; ಮತ್ತು ಆಯಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳಿಂದ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (GST) ತರ್ಕಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಿಎಸ್‌ಆರ್ (CSR) ಜೋಡಣೆ, ವಿಜಿಎಫ್ (VGF) ಮತ್ತು ಬ್ಲೆಂಡೆಡ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಎಂಎಸ್‌ಎಂಇ (MSME) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಮನರಂಜನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಾನ್ಯತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕಗಳು ಸೇರಿವೆ.

ಜೊತೆಗೆ, ಎಲ್‍ಇಡಿಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಕ್ಕುಗಳ ಸೊಸೈಟಿಗಳ (rights societies) ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಅಧಿಸೂಚಿತ ದರಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕರೂಪದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪರವಾನಗಿ (single national music licence), ಧ್ವನಿ ಮಾಲಿನ್ಯ (ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ನಿಯಮಗಳು 2000 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚಿತ ಮನರಂಜನಾ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲು ವಿದೇಶಿ ಹಣ ರವಾನೆಯ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿಗಳ ಸಡಿಲಿಕೆ ಸೇರಿವೆ.

ಪೂರ್ವ-ಅನುಮೋದಿತ ವೇದಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು, ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ASI) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (SAI) ತಮ್ಮ ಸ್ವತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು (SOPs) ಹೊರಡಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲೇ ಅನುಮೋದಿಸಬೇಕು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಯೋಜಕರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವೇದಿಕೆ-ಮಟ್ಟದ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಕೋರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವೇದಿಕೆಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು "ಬ್ರೌನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ವೆನ್ಯೂ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್" ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಎಲ್‌ಇಡಿಸಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ಕರಡು ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಉದ್ಯಮದ ಪಾಲುದಾರರು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ವೇದಿಕೆಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಉಪ-ವಲಯಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ವಯಾಬಿಲಿಟಿ ಗ್ಯಾಪ್ ಫಂಡಿಂಗ್ (VGF) ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಯೋಜನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಚರ್ಚಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ ಸಂಸ್ಥೆಯ (IIMC) ಕುಲಪತಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್ ಸ್ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಕಮಿಟಿ'ಯು ಕೌಶಲ್ಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ IIMC, MESC ಮತ್ತು EEMA ನಡುವಿನ ಒಡಂಬಡಿಕೆ (MoU) ಹಾಗೂ ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಯಿತು. ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ದಿವ್ಯಾಂಗರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ 'ಸಮಗ್ರತಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು' (Inclusivity Guidelines) ಮತ್ತು 'ಗ್ರೀನ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್' ಅನ್ನು ಉದ್ಯಮದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ 'ವೇವ್ಸ್ 2027' (WAVES 2027) ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಭಾರತದ ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿತ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ತನ್ನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಭೆಯು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು.

*****