ઉપરાષ્ટ્રપતિ શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને આજે નવી દિલ્હીમાં “Resilience in an Age of Flux” વિષય પર આયોજિત 5મી કૌટિલ્ય ઈકોનોમિક કોન્ક્લેવમાં ઉદ્ઘાટન પ્રવચન આપ્યું હતું. નીતિ નિર્માતાઓ, અર્થશાસ્ત્રીઓ, શિક્ષણશાસ્ત્રીઓ, વ્યવસાયિક આગેવાનો અને અન્ય પ્રતિષ્ઠિત સહભાગીઓને સંબોધતા, તેમણે ઝડપી વૈશ્વિક ફેરફારો વચ્ચે સ્થિતિસ્થાપક, સર્વસમાવેશક અને પ્રતિભાવશીલ આર્થિક નીતિઓની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઈકોનોમિક ગ્રોથ (IEG)ના વારસાનો સંદર્ભ આપતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે પ્રોફેસર વી. કે. આર. વી. રાવ હેઠળ 1952માં તેની સ્થાપના થઈ ત્યારથી આ સંસ્થા ભારતની વિકાસ યાત્રા સાથે નજીકથી જોડાયેલી રહી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સુદ્રઢ નીતિ ઘડતર જમીની વાસ્તવિકતાઓની સમજ પર આધારિત હોવું જોઈએ, જેમાં નીતિઓ બદલાતી પરિસ્થિતિઓ અનુસાર અનુકૂળ અને પ્રતિભાવશીલ રહે.

શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે પરિવર્તનના સમયમાં, નિર્ણાયકતા સર્વસંમતિમાં સમાયેલી હોવી જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે વાદ-વિવાદ અને ચર્ચા એ લોકશાહીનો એક અભિન્ન ભાગ છે, પરંતુ આખરે તેનાથી એવા નિર્ણયો તરફ જવું જોઈએ જે વ્યાપક સ્વીકૃતિ ધરાવતા હોય. રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ તરીકે, તેમણે નોંધ્યું હતું કે મુક્ત અને પારદર્શક ચર્ચા લોકશાહીને મજબૂત બનાવે છે, જ્યારે અધિકારો અને ફરજો સાથે સાથે ચાલવા જોઈએ.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ભારતે દર્શાવી આપ્યું છે કે લોકશાહી અને વિકાસ સાથે આગળ વધી શકે છે. ભારતની આર્થિક વૃદ્ધિ અને સર્વસમાવેશક પ્રગતિ લોકશાહી માળખામાં હાંસલ કરવામાં આવી છે, જ્યારે સર્વસંમતિ સાધવાથી આર્થિક સુધારાઓને વધુ ટકાઉપણું અને સ્થિરતા મળી છે. તેમણે કહ્યું કે આ અનુભવ 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારત વિઝન માટે એક મહત્વપૂર્ણ પાયો પૂરો પાડે છે.

આર્થિક શક્તિને સામાજિક શક્તિથી અલગ કરી શકાતી નથી તેના પર ભાર મૂકતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ નાણાકીય સમાવેશ, પારદર્શિતા અને ઔપચારિક અર્થતંત્રને પ્રોત્સાહન આપવામાં JAM ત્રિમૂર્તિ, ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર અને GSTની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે ઓગસ્ટ 2026 સુધીમાં 59 કરોડથી વધુ જન ધન ખાતા ખોલવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે GST નોંધણી 2017માં આશરે 66.5 લાખથી વધીને મે 2026માં 1.65 કરોડ થઈ ગઈ હતી.

શ્રી સી.પી. રાધાકૃષ્ણને જણાવ્યું હતું કે સમાવેશનો અર્થ ફક્ત લોકોને ઔપચારિક અર્થતંત્રમાં લાવવાનો નથી, પરંતુ તેમને મૂલ્ય નિર્માણ કરવા, આવક ઉત્પન્ન કરવા અને ઉદ્યોગસાહસિક બનવા માટે સક્ષમ બનાવવાનો પણ છે. તેમણે 10 કરોડથી વધુ ગ્રામીણ મહિલાઓ સાથે સંકળાયેલા લગભગ 92 લાખ સ્વ-સહાય જૂથોના યોગદાન અને 3.46 કરોડથી વધુ "લખપતિ દીદીઓ" ના ઉદભવ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે શિક્ષણ અને અર્થતંત્રમાં મહિલાઓની વધતી ભાગીદારી ભારતની મહિલા સશક્તિકરણથી મહિલા-સંચાલિત વિકાસ તરફની ગતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સ્થિતિસ્થાપકતા માત્ર બોર્ડરૂમ્સ અને નાણાકીય બજારોમાં જ નિર્માણ પામતી નથી, પરંતુ જ્યારે ગામડાની કોઈ મહિલા પાસે બેંક ખાતું હોય, સીધા લાભો મેળવે છે, ઔપચારિક અર્થતંત્રમાં પ્રવેશ કરે છે અને સ્વસહાય જૂથને એક એન્ટરપ્રાઇઝમાં પરિવર્તિત કરે છે ત્યારે પણ બને છે. તેમણે કહ્યું કે 25 કરોડથી વધુ ભારતીયો અતિ ગરીબીમાંથી બહાર આવ્યા છે, જેને એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ ગણાવી હતી, અને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે દરેક રાજ્ય, જિલ્લો અને ગામ ભારતની વિકાસ યાત્રામાં સમાન ભાગીદાર હોવા જોઈએ.

સંશોધન અને સંસ્થાકીય ભાગીદારીને મજબૂત કરવાની હાકલ કરતા, શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને દિલ્હી યુનિવર્સિટી, દિલ્હી સ્કૂલ ઓફ ઈકોનોમિક્સ, લંડન સ્કૂલ ઓફ ઈકોનોમિક્સ અને ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઈકોનોમિક ગ્રોથ વચ્ચેના સહયોગને આવકાર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ભારતના વેપારી જોડાણ સાથે આવી ભાગીદારી, સંશોધન, શિક્ષણ, નવીનતા અને ઉદ્યોગસાહસિકતાને મજબૂત બનાવી શકે છે.

અંતમાં, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે ભારતની સ્થિતિસ્થાપકતા "બદલાવનો વિરોધ કરવાથી નહીં, પરંતુ આત્મવિશ્વાસ, સર્વસમાવેશકતા અને સામૂહિક પ્રયાસોની ભાવના સાથે તેને અપનાવવાથી આવશે." તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે 5મી કૌટિલ્ય ઈકોનોમિક કોન્ક્લેવમાં થયેલી ચર્ચાઓ 2047 સુધીમાં વિકસિત ભારત નિર્માણના રાષ્ટ્રીય પ્રયાસમાં અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપશે.

IEGના પ્રમુખ, ટ્રસ્ટી મંડળ, શ્રી એન. કે. સિંહ; ચેરમેન, ગવર્નર્સ બોર્ડ, IEG, ડૉ. માઇકલ દેવવ્રત પાત્રા; અને અન્ય મહાનુભાવો આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad