ત્રણ દિવસ માટે, નવી દિલ્હીમાં યશોભૂમિએ ભારતની વધતી સેમિકન્ડક્ટર ક્ષમતાઓના પ્રદર્શન તરીકે કાર્ય કર્યું. ચિપ ડિઝાઇન અને એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગથી લઈને સામગ્રી, સાધનો, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને હાઇ-પરફોર્મન્સ કમ્પ્યુટિંગ સુધી, સેમિકોન ઈન્ડિયા 2026એ સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમના વિવિધ ભાગોને એક છત નીચે એકત્રિત કર્યા.

17 થી 19 સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન યોજાયેલ, સેમિકોન ઈન્ડિયાની પાંચમી આવૃત્તિનું આયોજન “સિલિકોન ટુ સિસ્ટમ્સ: બિલ્ડિંગ ધ ઇકોસિસ્ટમ” થીમ આસપાસ કરવામાં આવ્યું હતું. આ ઇવેન્ટે ઉદ્યોગ સાહસિકો, નીતિ ઘડવૈયાઓ, રોકાણકારો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને સ્ટાર્ટ-અપ્સ સહિત વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમને એકસાથે લાવી. 2026ની આવૃત્તિમાં વિવિધ દેશોની 600થી વધુ પ્રદર્શનકારી કંપનીઓ, સાથે સ્ટાર્ટ-અપ પેવેલિયન, વર્કફોર્સ ડેવલપમેન્ટ પેવેલિયન, કન્ટ્રી અને સ્ટેટ પેવેલિયન અને હેકાથોન સામેલ હતા.

આ પ્રદર્શને ભારતની સેમિકન્ડક્ટર યાત્રા ચિપ ડિઝાઇનથી આગળ વધીને ઉત્પાદન, પેકેજિંગ, સંશોધન, સામગ્રી, પ્રતિભા અને સિસ્ટમ-લેવલ એપ્લિકેશન્સને આવરી લેતી વ્યાપક ઇકોસિસ્ટમ તરફ કેવી રીતે વિસ્તરી રહી છે તેની ઝાંખી પૂરી પાડી.

ચિપ ડિઝાઇનથી એડવાન્સ્ડ કોમ્પ્યુટિંગ સુધી

પ્રદર્શનની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓમાંની એક પ્રદર્શનમાં મૂકવામાં આવેલી સ્વદેશી સેમિકન્ડક્ટર અને કોમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતાઓની શ્રેણી હતી.

C-DACએ હાઇ-પરફોર્મન્સ કોમ્પ્યુટિંગ અને AIમાં તેનું કાર્ય પ્રદર્શિત કર્યું, જેમાં AUM HPC-AI પ્રોસેસર અને RUDRA-AUM કમ્પ્યુટ નોડ શામેલ છે. આ પ્રયાસો માત્ર ચિપ સ્તરે જ નહીં પરંતુ કમ્પ્યુટિંગ સિસ્ટમ્સમાં પણ સ્વદેશી ક્ષમતાઓ વિકસાવવા પરના વધતા ધ્યાન દર્શાવે છે.

પ્રદર્શને સ્વદેશી પ્રોસેસર ડિઝાઇન તરફની વ્યાપક ચળવળ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો. ભારતની સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમે ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ અને ઓટોમોટિવ એપ્લિકેશન્સથી લઈને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને સર્વેલન્સ સુધીના ક્ષેત્રો માટે દેશી સ્ટાર્ટ-અપ્સ અને સંસ્થાઓને પ્રોસેસર ટેકનોલોજી, એપ્લિકેશન-સ્પેસિફિક ચિપ્સ અને સિસ્ટમ સોલ્યુશન્સ વિકસાવતા વધુને વધુ જોયા છે.

રોજિંદી એપ્લિકેશન્સ માટે ચિપ્સ

પ્રદર્શને મુલાકાતીઓને એ પણ જોવાની તક આપી કે કેવી રીતે સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજી લેબોરેટરીઝ અને ડિઝાઇન સેન્ટરોમાંથી રોજિંદી પ્રોડક્ટ્સમાં જઈ શકે છે.

ભારતીય સેમિકન્ડક્ટર કંપનીઓ અને સ્ટાર્ટ-અપ્સે સ્માર્ટ એપ્લાયન્સિસ, કનેક્ટિવિટી, સર્વેલન્સ, ઔદ્યોગિક સિસ્ટમ્સ, એનર્જી મેનેજમેન્ટ અને ઓટોમોટિવ ટેકનોલોજી જેવી એપ્લિકેશન્સ માટેના સોલ્યુશન્સ પ્રદર્શિત કર્યા.

ભારતીય ચિપ-ડિઝાઇન ઇકોસિસ્ટમમાં હાઇલાઇટ કરવામાં આવેલી કંપનીઓમાં Vervesemi Microelectronics છે, જે મોટર કંટ્રોલ, એનર્જી મીટર્સ અને ડેટા એક્વિઝિશન એપ્લિકેશન્સ માટે સેમિકન્ડક્ટર સોલ્યુશન્સ વિકસાવી રહી છે. તેના કાર્યમાં કન્ઝ્યુમર એપ્લાયન્સિસ, ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી અને ડ્રોન્સ જેવી એપ્લિકેશન્સ માટેની ચિપ્સ સામેલ છે.

આવા એપ્લિકેશન-સ્પેસિફિક સેમિકન્ડક્ટર ઉત્પાદનો વ્યાપક ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવામાં સ્વદેશી ચિપ ડિઝાઇનની અગત્યતા દર્શાવે છે.

RISC-V: સ્વદેશી પ્રોસેસર ક્ષમતાઓનું નિર્માણ

C-DACનું સ્વદેશી 64-bit RISC-V પ્રોસેસર હોમગ્રોન પ્રોસેસર ડિઝાઇન અને સેમિકન્ડક્ટર ટેકનોલોજીમાં ભારતની ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવે છે. ઓપન RISC-V આર્કિટેક્ચર પર આધારિત, તે હાઇ-પરફોર્મન્સ કમ્પ્યુટિંગ અને ઉભરતી ડિજિટલ એપ્લિકેશન્સને સપોર્ટ કરે છે. સ્વદેશી સોલ્યુશન્સમાં તેનો સ્વીકાર નેક્સ્ટ-જનરેશન કમ્પ્યુટિંગ, કનેક્ટિવિટી અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે એડવાન્સ્ડ પ્રોસેસર ટેકનોલોજી વિકસાવવામાં ભારતની વધતી નિપુણતા દર્શાવે છે.

InCore Semiconductorsએ સ્વદેશી RISC-V પ્રોસેસર IPs અને SoC ડિઝાઇન ઓટોમેશન ટૂલ્સ આસપાસ તેનું કાર્ય પ્રદર્શિત કર્યું.

તેના પોર્ટફોલિયોમાં કમ્પ્યુટિંગ આવશ્યકતાઓના વિવિધ સ્તરો માટે ડિઝાઇન કરાયેલા પ્રોસેસર પ્લેટફોર્મ્સ સામેલ છે, જેમાં એપ્લિકેશન્સ એમ્બેડેડ સિસ્ટમ્સ અને એજ-AI યુઝ કેસ સુધી વિસ્તરેલી છે. InCore નું પ્રોસેસર IP બહુવિધ ગ્રાહક ચિપ્સ અને 180 nmથી 16 nm સુધીના ટેકનોલોજી નોડ્સ પર સિલિકોન-પૂરવાર થયેલ છે.

આવી પ્રોસેસર ટેકનોલોજીઓનો વિકાસ એ વ્યાપક સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇન ઇકોસિસ્ટમનો એક મહત્વપૂર્ણ ઘટક છે, જે ભારતીય કંપનીઓને સ્થાનિક રીતે વિકસાવવામાં આવેલી બૌદ્ધિક સંપદા (Intellectual Property) ની આસપાસ પ્રોડક્ટ્સ વિકસાવવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

Aheesa Technology એ એક સ્વદેશી ઇન્ટરનેટ કનેક્ટિવિટી ડિવાઇસ વિકસાવ્યું છે જે 1 Gbps સુધીની સ્પીડ આપવા માટે સક્ષમ છે, જે ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સ (ISPs) ને સિંગલ ઓપ્ટિકલ લાઇન ટર્મિનલ (OLT) દ્વારા લગભગ 64 ઘરોને જોડવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. આ ડિવાઇસ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં વિકસાવવામાં આવેલા સોફ્ટવેર પ્લેટફોર્મ Vihan પર ચાલે છે, અને C-DACના 64-bit RISC-V પ્રોસેસર દ્વારા સંચાલિત છે. આ સોલ્યુશન ભારતની સ્વદેશી ટેકનોલોજી ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવા અને સંપૂર્ણ ભારતીય ટેકનોલોજી સ્ટેક દ્વારા હાઇ-સ્પીડ બ્રોડબેન્ડ કનેક્ટિવિટીને આગળ ધપાવવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું દર્શાવે છે.

AI, વિઝન અને સ્માર્ટ સર્વેલન્સ

સેમિકન્ડક્ટર્સ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનું વધતું સંકલન એ પ્રદર્શનની અન્ય એક નોંધપાત્ર લાક્ષણિકતા હતી.

Netrasemi, એક ભારતીય સેમિકન્ડક્ટર સ્ટાર્ટ-અપ, સિક્યોર સર્વેલન્સ, સ્માર્ટ સેન્સર્સ, રોબોટિક્સ, ડ્રોન્સ અને મોબિલિટી સહિતની એપ્લિકેશન્સ માટે AI-કેપેબલ સિસ્ટમ-ઓન-ચિપ્સ (SoCs)માં તેનું કાર્ય પ્રદર્શિત કર્યું.

કંપનીએ AI/ML એક્સિલરેટર્સ, વિઝન પ્રોસેસિંગ અને વીડિયો એન્જિન્સને સંકલિત કરીને 12 nm પ્રોસેસ નોડમાં CCTV સર્વેલન્સ માટે સ્વદેશી રીતે ડિઝાઇન કરાયેલ AI SoC ટેપ આઉટ કર્યું છે. તેની ટેકનોલોજીનો ઉદ્દેશ્ય ઇન્ટેલિજન્ટ વિઝન અને એજ પ્રોસેસિંગની જરૂરિયાતવાળી એપ્લિકેશન્સ છે.

પ્રદર્શને દર્શાવ્યું કે કેવી રીતે સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇનમાં પ્રગતિ મશીન વિઝન, સ્માર્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ઓટોનોમસ સિસ્ટમ્સ અને સર્વેલન્સ જેવા ક્ષેત્રોમાં એપ્લિકેશન્સને વધુને વધુ સક્ષમ બનાવી રહી છે.

વેલ્યુ ચેઇન દરમિયાન સેમિકન્ડક્ટર ઇનોવેશન

પ્રદર્શન ફક્ત ચિપ્સ સુધી સીમિત ન હતું. તેણે સેમિકન્ડક્ટર પ્રોડક્ટ્સના વિકાસ અને ઉત્પાદન માટે જરૂરી મોટી ઇકોસિસ્ટમને પ્રતિબિંબિત કરી.

સામગ્રી અને સાધનોથી લઈને ટેસ્ટિંગ, પેકેજિંગ અને સિસ્ટમ ઇન્ટિગ્રેશન સુધી, પ્રદર્શનોએ સેમિકન્ડક્ટર વેલ્યુ ચેઇનની પરસ્પર જોડાયેલી પ્રકૃતિ પર પ્રકાશ પાડ્યો.

આ વ્યાપક અભિગમ ₹1,27,500 કરોડના ખર્ચ સાથે જુલાઈ 2026માં કેન્દ્રીય કેબિનેટ દ્વારા મંજૂર કરાયેલા સેમિકોન 2.0ના કેન્દ્રમાં છે. આ કાર્યક્રમ સેમિકોન 1.0 દ્વારા નાખવામાં આવેલા પાયા પર નિર્માણ કરે છે અને છ વ્યૂહાત્મક સ્તંભો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે - ડિઝાઇન; મશીનો અને સામગ્રી; વધુ ફેબ્સ; એડવાન્સ્ડ પેકેજિંગ; સંશોધન અને વિકાસ; અને પ્રતિભા વિકાસ.

સ્ટાર્ટ-અપ્સથી સંશોધન સંસ્થાઓ સુધી

સ્ટાર્ટ-અપ પેવેલિયને ભારતની ઉભરતી સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇન ઇકોસિસ્ટમમાં બીજી એક બારી પૂરી પાડી.

સરકારની ડિઝાઇન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (DLI) સ્કીમે વીડિયો સર્વેલન્સ, ડ્રોન ડિટેક્શન, એનર્જી મીટર્સ, માઇક્રોપ્રોસેસર્સ, સેટેલાઇટ કોમ્યુનિકેશન્સ, બ્રોડબેન્ડ અને IoT SoCs સહિતના ક્ષેત્રોમાં સ્થાનિક ચિપ-ડિઝાઇન પ્રોજેક્ટ્સને ટેકો આપ્યો છે.

ચિપ્સ ટુ સ્ટાર્ટઅપ (C2S) પ્રોગ્રામ વિદ્યાર્થીઓ, સંશોધકો, સંસ્થાઓ અને સ્ટાર્ટ-અપ્સ વચ્ચે સેમિકન્ડક્ટર ડિઝાઇન ક્ષમતાઓના વિકાસને પણ સપોર્ટ કરી રહ્યો છે. આ પ્રોગ્રામનો ઉદ્દેશ્ય કુશળ ચિપ ડિઝાઇનરોનો મોટો પૂલ બનાવવાનો અને દેશની ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમ ડિઝાઇન ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવાનો છે.

દેશભરની 500 થી વધુ સંસ્થાઓના એક લાખથી વધુ એન્જિનિયરો, જેમાં 400 શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને 100 સ્ટાર્ટ-અપ્સ સામેલ છે, C2S પ્રોગ્રામ અને DLI સ્કીમ હેઠળ ChipIN સેન્ટર દ્વારા ઓનબોર્ડ કરવામાં આવ્યા છે. તેમને એડવાન્સ્ડ ચિપ-ડિઝાઇન ટૂલ્સ, ચિપ-ડિઝાઇન અને ફેબ્રિકેશન સેવાઓ અને વિશિષ્ટ તાલીમ પૂરી પાડવામાં આવી છે. ભેગા મળીને, આ સંસ્થાઓ અને સ્ટાર્ટ-અપ્સે ભારતમાં અને વિદેશમાં ફાઉન્ડ્રીઝ ખાતે ફેબ્રિકેશન માટે 300થી વધુ ચિપ ડિઝાઇન વિકસાવી છે અને ચાર કરોડ કલાકથી વધુ ચિપ-ડિઝાઇન ટૂલનો ઉપયોગ નોંધાવ્યો છે. આ અભૂતપૂર્વ સ્કેલે ChipIN સેન્ટર ખાતે સૌથી મોટો સેન્ટ્રલાઇઝ્ડ ચિપ-ડિઝાઇન યુઝર બેઝ બનાવવામાં મદદ કરી છે.

નીતિથી ઉત્પાદન સુધી

આ પ્રદર્શન એવા સમયે યોજાયું હતું જ્યારે ભારતની સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ પાયાના નીતિગત ટેકામાંથી ઉત્પાદન અને વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન તરફ આગળ વધી રહી હતી.

સેમિકોન ઈન્ડિયા પ્રોગ્રામ હેઠળ, છ રાજ્યોમાં ₹1.64 લાખ કરોડથી વધુના રોકાણની પ્રતિબદ્ધતાઓ સાથે 12 સેમિકન્ડક્ટર પ્રોજેક્ટ્સને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. ત્રણ સુવિધાઓએ વ્યાવસાયિક ઉત્પાદન શરૂ કરી દીધું છે.

તેથી, સેમિકોન ઈન્ડિયા 2026માં, ભારપૂર્વક ધ્યાન માત્ર ભારત શું બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખે છે તેના પર જ નહીં, પરંતુ ડિઝાઇન, મેન્યુફેક્ચરિંગ, પેકેજિંગ અને સંબંધિત ટેકનોલોજીમાં જે ક્ષમતાઓ પહેલાથી જ વિકસાવવામાં આવી રહી છે તેના પર પણ હતું.

સંપૂર્ણ ઇકોસિસ્ટમનું નિર્માણ

“સિલિકોન ટુ સિસ્ટમ્સ: બિલ્ડિંગ ધ ઇકોસિસ્ટમ” થીમ ભારતની સેમિકન્ડક્ટર આકાંક્ષાઓના બદલાતા વ્યાપને કેપ્ચર કરે છે.

સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમને વ્યક્તિગત ચિપ્સના ફેબ્રિકેશન કરતા ઘણું બધું જરૂરી છે. તે ચિપ ડિઝાઇનર્સ, ફેબ્સ, પેકેજિંગ અને ટેસ્ટિંગ સુવિધાઓ, સાધનો અને સામગ્રી પુરવઠાકર્તાઓ, સંશોધન સંસ્થાઓ, સ્ટાર્ટ-અપ્સ, સિસ્ટમ કંપનીઓ અને કુશળ કાર્યબળને એકસાથે લાવે છે.

સેમિકોન ઈન્ડિયા 2026એ આ વિવિધ તત્વોને એકસાથે આવ્યા, જે વેલ્યુ ચેઇન દરમિયાન વિકસતી અને સ્વદેશી ઇનોવેશનને વૈશ્વિક સેમિકન્ડક્ટર તકો સાથે જોડતી ઇકોસિસ્ટમનો દૃષ્ટિકોણ પ્રદાન કરે છે.

પ્રોસેસર ડિઝાઇન અને RISC-V ટેકનોલોજીથી લઈને AI-સક્ષમ SoCs, મોટર-કંટ્રોલ ચિપ્સ, એડવાન્સ્ડ કમ્પ્યુટિંગ અને સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ સુધી, પ્રદર્શને ભારતની સેમિકન્ડક્ટર યાત્રાના ઘણા સ્તરો પ્રદર્શિત કર્યા.

તેથી યશોભૂમિ ખાતે પ્રદર્શનમાં રહેલી વાર્તા માત્ર ચિપ વિશે જ ન હતી. તે તેની આસપાસની દરેક વસ્તુ વિશે હતી: એક સંપૂર્ણ સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે જરૂરી સિલિકોન, સિસ્ટમ્સ, લોકો, સંશોધન, ઉત્પાદન ક્ષમતાઓ અને ભાગીદારી.

 

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  

(રીલીઝ આઈડી: 2313355) મુલાકાતી સંખ્યા : 12