କେନ୍ଦ୍ର କୃଷି ଓ କୃଷକ କଲ୍ୟାଣ ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ ଆଜି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର କୃଷି ଭବନରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଧନ-ଧାନ୍ୟ କୃଷି ଯୋଜନା (ପିଏମ-ଡିଡିକେୱାଇ)ର ଅଗ୍ରଗତି ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ସମୀକ୍ଷାରେ ୧୦୦ଟି ଚିହ୍ନଟ ଜିଲ୍ଲାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା, ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବା, ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଏବଂ ହସ୍ତକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ମାପଯୋଗ୍ୟ ଫଳାଫଳ ତଥା କୃଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାସ୍ତବ ଲାଭରେ ପରିଣତ କରିବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ସମୀକ୍ଷା ସମୟରେ, ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଯୋଜନାର ଡ୍ୟାସବୋର୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ପିଏମ-ଡିଡିକେୱାଇର ଅଗ୍ରଗତି ବିଷୟରେ ଅବଗତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଜିଲ୍ଲାୱାରୀ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା, ଜିଲ୍ଲା କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନୋଡାଲ ଅଧିକାରୀ (ସିଏନଓ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷେତ୍ର ତଦାରଖ, ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଗତି, କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ, ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ଲାଭାର୍ଥୀ-ସ୍ତରୀୟ ଫଳାଫଳକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବା ପାଇଁ ବିକଶିତ କରାଯାଉଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା।

କମ୍ କୃଷି ଉତ୍ପାଦକତା, କମ୍ ଫସଲ ଘନତା ଏବଂ କମ୍ କୃଷି ଋଣ ବଣ୍ଟନ ଆଧାରରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ୧୦୦ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ କୃଷି ବିକାଶକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପିଏମ-ଡିଡିକେୱାଇର ଲକ୍ଷ୍ୟ।

ଏହି ଯୋଜନା ଛଅଟି ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରୁଛି ଯଥା : କୃଷି ଉତ୍ପାଦକତା ବୃଦ୍ଧି; ଫସଲ ବିବିଧତା ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ କୃଷି ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ; ଅମଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି; ଜଳସେଚନ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଉନ୍ନତି; କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ କୃଷି ଋଣକୁ ଅଧିକ ସୁଲଭ କରିବା; ଏବଂ ଶାସନ ଓ ସେବା ପ୍ରଦାନରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା।

ରାଜ୍ୟ ଯୋଜନା ଏବଂ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ସହିତ ୧୧ଟି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ବିଭାଗର ୩୬ଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଯୋଜନାର ସମନ୍ୱୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଯୋଜନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି।

ବାର୍ଷିକ ଲକ୍ଷ୍ୟର ପ୍ରଗତି ନିରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ୩୬ଟି ଯୋଜନାରେ ୭୪ଟି ପରିଣାମ ସୂଚକ ଏବଂ ୪୭ଟି ଫଳାଫଳ ସୂଚକ ସହିତ ମୋଟ ୧୨୧ଟି ସୂଚକ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରତି ମାସରେ ପିଏମ-ଡିଡିକେୱାଇର ଡ୍ୟାସବୋର୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଏ। ମୂଳସୀମା ଆଧାରରେ ଫଳାଫଳ ସୂଚକଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରଗତି ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରାଯାଏ।

ଛଅଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ୧୦୦ଟି ଜିଲ୍ଲାର ହାରାହାରି ସ୍କୋର ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ରେ ୨୨.୫୪ ରୁ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ ୩୮.୮୫ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଅର୍ଥାତ୍‌ ୧୬.୩୧ ପଏଣ୍ଟର ଉନ୍ନତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ସେହିପରି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଆଧାରିତ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି। କୃଷି ଉତ୍ପାଦକତା ପାଇଁ ହାରାହାରି ସ୍କୋର ଏପ୍ରିଲରେ ୨.୫୩ ରୁ ଜୁଲାଇରେ ୬.୭୦ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଫସଲ ବିବିଧତା ଏବଂ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ କୃଷି ପଦ୍ଧତି ୫.୬୦ ରୁ ୮.୬୫ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଅମଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ୨.୬୧ ରୁ ୩.୮୨କୁ ବଢ଼ିଛି । ଜଳସେଚନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ୧.୬୫ ରୁ ୪.୨୦ କୁ ବଢ଼ିଥିବା ବେଳେ କୃଷି ଋଣ ଉପଲବ୍ଧତା ୨.୮୧ ରୁ ୫.୫୯ କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ସେହିପରି ଶାସନ ଏବଂ ସେବା ପ୍ରଦାନ ୭.୯୪ ରୁ ୧୦.୩୩ ଅଙ୍କକୁ ଉନ୍ନୀତ ହୋଇଛି ।

ସମସ୍ତ ୧୦୦ ଜିଲ୍ଲା ସେମାନଙ୍କର ଜିଲ୍ଲା କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା (ଡିଏପି) ଅପଲୋଡ୍ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ୧୦୦ ଜିଲ୍ଲାର ଡିଏପି ଉପରେ ମତାମତ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସମୀକ୍ଷାରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲା ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିମାଣ ସୂଚକ ଆଧାରରେ ତଥ୍ୟ ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟପଟେ ସମସ୍ତ ୧୦୦ ଜିଲ୍ଲା ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଫଳାଫଳ-ସୂଚକ ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି । ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ତଦାରଖ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ, ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଛି। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନୋଡାଲ୍ ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାର ନିୟମିତ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ତଦାରଖ କରୁଛନ୍ତି।

ସମୀକ୍ଷାରେ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଓ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଟ୍ରାକିଂ କରିବା ଠାରୁ ଆଗକୁ ଯାଇ ଫଳାଫଳ ଓ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ପ୍ରକୃତ ଲାଭ ମାପିବା ପାଇଁ ଅନୁଧ୍ୟାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ପିଏମ-ଡିଡିକେୱାଇ ଡ୍ୟାସବୋର୍ଡର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଗତି ମଡ୍ୟୁଲ୍ ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଥିଲା। ହିତାଧିକାରୀ-ସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଗତିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ କ୍ୟାପଚର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ହିତାଧିକାରୀ ପ୍ରଗତି ମଡ୍ୟୁଲ୍ ୨୦୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମଧ୍ୟଭାଗ ସୁଦ୍ଧା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ଏହି ସୁଦୃଢ଼ ​​ଡ୍ୟାସବୋର୍ଡ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଯୋଜନା, ରାଜ୍ୟ ଯୋଜନା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯାଇଥିବା ନିବେଶ ଏବଂ ହସ୍ତକ୍ଷେପର ଏକୀକରଣକୁ ମଧ୍ୟ ସହଜ କରିବ। ଏହା ଚିହ୍ନଟ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ନିୟୋଜିତ ସମ୍ବଳ, ହାତକୁ ନିଆଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ଚାଷୀମାନେ ଲାଭବାନ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ହାସଲ ହୋଇଥିବା ଫଳାଫଳର ଏକ ବ୍ୟାପକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନକୁ ସକ୍ଷମ କରିବ।

ପିଏମ-ଡିଡିକେୱାଇର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାରେ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାଦାନ । ଜାନୁଆରୀରୁ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ, ମୋଟ ୬,୯୦,୫୩୦ ଜଣ ଚାଷୀ ଏବଂ ୮୮,୯୬୧ ଜଣ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କର୍ମୀଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ କୌଶଳରେ ତାଲିମ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ, ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ୨,୨୦,୬୮୩ ଜଣ ଚାଷୀ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରାକୃତିକ କୃଷି ବିଷୟରେ ତାଲିମ ଦିଆଯାଇଛି । କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରୀୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ, କୃଷି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବା ଏବଂ କୃଷକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉନ୍ନତ କୃଷି ପଦ୍ଧତିର ପ୍ରସାରକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ବୈଷୟିକ ଅଂଶୀଦାର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି।

ସମୀକ୍ଷାରେ ୧୧ଟି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଓ ବିଭାଗର ୩୬ଟି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଯୋଜନା, ରାଜ୍ୟ ଯୋଜନା ଏବଂ ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଉଦ୍ୟୋଗ (ସିପିଏସଇ) ଦ୍ୱାରା ୨୦୨୬-୨୭ ଏବଂ ୨୦୨୭-୨୮ ପାଇଁ ସିଏସଆର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଲାଗି ପିଏମ-ଡିଡିକେୱାଇ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସରକାରୀ ଉଦ୍ୟୋଗ ବିଭାଗ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି । ଏହା ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ବିକାଶମୂଳକ ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ମାଧ୍ୟମ ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଜିଲ୍ଲାରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା ହସ୍ତକ୍ଷେପର ମିଳିତ ପ୍ରଭାବର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା ପାଇଁ ଏହିପରି ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ନିବେଶକୁ ଧରିବା ପାଇଁ ଅନୁଧ୍ୟାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରାଯାଉଛି।

ପିଏମ-ଡିଡିକେୱାଇକୁ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ୍ ୧୬ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫ରେ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା । ୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପିଏମ-ଡିଡିକେୱାଇ ଡ୍ୟାସବୋର୍ଡ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ର ଶେଷ ସପ୍ତାହରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରାଯାଇଥିଲା, ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ରୁ ମାସିକ ପରିଣାମ-ସୂଚକ ରାଙ୍କିଂ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଯୋଜନା ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ରେ ଏହାର ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ସମାପ୍ତ ହେବା ସହିତ, ୧୦୦ଟି ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଗତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯୋଜନା କରାଯାଉଛି। ରବି ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ସମ୍ମିଳନୀ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଗତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରାଯିବ। ଏହି ସମୀକ୍ଷାରେ କୃଷି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ କମିଟିର ଏକ ବୈଠକ ଡକାଇବା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଲ୍ଲା ଧନ-ଧାନ୍ୟ କମିଟିରେ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଚାଷୀଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନାମାଙ୍କନ ମାଧ୍ୟମରେ କୃଷକଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରାଯାଇଥିଲା।

*******

PS