યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રાલય, ભારત સરકારના યુવા બાબતોના વિભાગ દ્વારા આયોજિત બ્રિક્સ યુવા મંત્રીઓની બેઠક શનિવાર, 22 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ વિશાખાપટ્ટનમમાં સફળતાપૂર્વક સંપન્ન થઈ.

આ બેઠકની અધ્યક્ષતા માનનીય કેન્દ્રીય યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રી ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ માનનીય યુવા બાબતો અને રમતગમત રાજ્ય મંત્રી શ્રીમતી રક્ષા નિખિલ ખડસે અને યુવા બાબતોના વિભાગના સચિવ શ્રી સુનીલ પાલીવાલની ઉપસ્થિતિમાં કરી હતી.

મંત્રીઓની બેઠકમાં થયેલી ચર્ચા બ્રિક્સ યુવા સમિટ અને બ્રિક્સ યુવા પરિષદની બેઠકના પરિણામો પર આધારિત હતી. આ એંગેજમેન્ટ્સમાંથી ઉભરી આવેલા વિઝન અને ભલામણોએ મંત્રી સ્તરની ચર્ચાઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ પાયો પૂરો પાડ્યો હતો.

પ્રતિનિધિઓને સંબોધતા માનનીય કેન્દ્રીય યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રી ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ જણાવ્યું હતું કે, “માનનીય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજીના નેતૃત્વમાં, અમે 2047 માટે એક વિઝન ડોક્યુમેન્ટ બનાવ્યું છે, જ્યારે ભારત તેની સ્વતંત્રતાના 100 વર્ષ પૂર્ણ કરશે. પ્રધાનમંત્રીએ આ વિઝનને સાકાર કરવા તરફ દેશનું નેતૃત્વ કરવા માટે કોઈ રાજકીય પૃષ્ઠભૂમિ ન ધરાવતા 1,00,000 યુવા નેતાઓને તૈયાર કરવાનું આહ્વાન કર્યું છે.

"તેથી, અમે આ ભાવનાથી કેટલીક પહેલો શરૂ કરી છે. અમે સ્વયંસેવા, શિક્ષણ, નેતૃત્વ અને નાગરિક જોડાણ માટે માય ભારત (MY Bharat) ને વન-સ્ટોપ પ્લેટફોર્મ તરીકે સ્થાપિત કર્યું છે. આજે, 2.5 કરોડથી વધુ યુવાનોએ આ પ્લેટફોર્મ પર નોંધણી કરાવી છે અને તેઓ સક્રિયપણે ભાગ લઈ રહ્યા છે," તેમ ડૉ. માંડવિયાએ જણાવ્યું હતું.

આ કાર્યક્રમોમાં બ્રિક્સ સભ્ય અને ભાગીદાર દેશોના યુવા પ્રતિનિધિઓ, યુવા નેતાઓ, નીતિ ઘડવૈયાઓ અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ એકસાથે આવ્યા હતા, જેણે યુવાનો માટે મહત્વના મુદ્દાઓ પર સંવાદ, અનુભવોની આપ-લે અને સહયોગાત્મક કામગીરી માટે મંચ પૂરો પાડ્યો હતો.

માનનીય યુવા બાબતો અને રમતગમત મંત્રીએ બહેતર ભવિષ્યને આકાર આપવા માટે યુવાનો સાથે ભાગીદારી કરવાની જરૂરિયાત પર વધુમાં ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે કહ્યું, “ભારતની બ્રિક્સ અધ્યક્ષતા દરમિયાન આપણો અભિગમ સ્પષ્ટ રહ્યો છે કે યુવાનોને માત્ર લાભાર્થી તરીકે જ નહીં, પરંતુ આપણા સહિયારા ભવિષ્યને આકાર આપવામાં સક્રિય ભાગીદારો તરીકે ઓળખવા જોઈએ. ચાલો આપણે યુવા ભાગીદારીથી યુવા સહભાગિતા (youth partnership) તરફ; પરામર્શથી સહ-સર્જન (co-creation) તરફ; યુવાનો માટેના કાર્યક્રમોથી યુવાનો સાથે મળીને બનાવેલા પ્લેટફોર્મ તરફ આગળ વધીએ. ચાલો સાથે મળીને એક એવા બ્રિક્સનું નિર્માણ ચાલુ રાખીએ જ્યાં યુવાનો માત્ર ભવિષ્ય માટે તૈયારી જ નથી કરી રહ્યા- તેઓ સક્રિયપણે તેને આકાર આપી રહ્યા છે.”

બ્રિક્સ યુવા મંત્રીઓની બેઠકની સાથે, બ્રિક્સ સભ્ય દેશોના પ્રતિનિધિઓએ 'એક પેડ મા કે નામ' નામના એક ખાસ વૃક્ષારોપણ અભિયાનમાં ભાગ લીધો હતો, જેમાં દરેક પ્રતિનિધિએ તેમની માતાઓના સન્માનમાં એક છોડ વાવ્યો હતો. મુલાકાતે આવેલા પ્રતિનિધિમંડળો દ્વારા આ પહેલને કૃતજ્ઞતાની પ્રતીકાત્મક અને હૃદયસ્પર્શી અભિવ્યક્તિ તરીકે વ્યાપકપણે બિરદાવવામાં આવી હતી.

પ્રતિનિધિઓએ વિશાખાપટ્ટનમ નજીક આવેલા મહત્વપૂર્ણ વારસાગત સ્થળોમાંના એક એવા ઐતિહાસિક તોતલાકોંડા બૌદ્ધ મઠની પણ મુલાકાત લીધી હતી. આ મુલાકાતે પ્રતિનિધિઓને ભારતના સમૃદ્ધ નાગરિક વારસા અને શાંતિ, સદ્ભાવના અને સાંસ્કૃતિક આપ-લેની તેની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી પરંપરાઓ વિશે મૂલ્યવાન આંતરદ્રષ્ટિ પૂરી પાડી હતી. આ પ્રવાસ મુલાકાતી મહાનુભાવો દ્વારા ખૂબ જ આવકારવામાં આવ્યો હતો અને સમગ્ર કાર્યક્રમમાં એક સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક પરિમાણ ઉમેર્યું હતું, જેણે બ્રિક્સ રાષ્ટ્રોના યુવાનો વચ્ચે મિત્રતા અને પરસ્પર સમજણના બંધનોને વધુ મજબૂત બનાવ્યા હતા.

19-20 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ ગાંધીનગર, ગુજરાત ખાતે યોજાયેલી બ્રિક્સ યુવા સમિટ અને બ્રિક્સ યુવા પરિષદની બેઠક બાદ, બ્રિક્સ યુવા મંત્રીઓની બેઠકે યુવા કાર્યક્રમોના સમાપનને ચિહ્નિત કર્યું. આ બેઠકમાં યુવા સહયોગમાં પ્રગતિની સમીક્ષા કરવા, નીતિગત દ્રષ્ટિકોણની આપ-લે કરવા અને ટકાઉ તથા સમાવેશી વિકાસમાં યુવાનોની ભૂમિકાને આગળ ધપાવવા માટેની પ્રાથમિકતાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે બ્રિક્સ સભ્ય દેશોના યુવા બાબતોના મંત્રીઓ અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ એકસાથે આવ્યા હતા.

બ્રિક્સ યુવા મંત્રીઓની બેઠકનું એક મુખ્ય પરિણામ સંયુક્ત નિવેદનનો સ્વીકાર હતો, જે યુવા સહયોગને મજબૂત કરવા અને વિકાસ પ્રક્રિયાઓમાં અર્થપૂર્ણ યુવા ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપવા માટે બ્રિક્સ દેશોની સહિયારી કટિબદ્ધતાને દર્શાવે છે. સંયુક્ત નિવેદનમાં શિક્ષણ, તાલીમ અને કૌશલ્ય; યુવા સાહસિકતા; વિજ્ઞાન, ટેકનોલોજી અને નવીનતા; સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક ભાગીદારી, સામાજિક કાર્ય અને સ્વયંસેવા; વિકાસ, ગરીબી નિર્મૂલન, ભૂખમરો અને અસમાનતાઓ સામે લડત; આરોગ્ય, યુવા અને રમતગમત; યુવા, પર્યાવરણ અને ટકાઉપણું; આંતરધર્મી યુવા સંવાદ; યુવા આપ-લે; અને યુવા સમાવેશના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે.

મંત્રીઓની બેઠકમાં ચર્ચાના મુખ્ય ક્ષેત્રોમાંનું એક યુવાનો માટે તેમની ક્ષમતાઓ વિકસાવવા, નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયામાં અર્થપૂર્ણ રીતે ભાગ લેવા અને સમકાલીન યુવા-સંબંધિત મુદ્દાઓને ઉકેલવામાં યોગદાન આપવા માટે અનુકૂળ વાતાવરણ ઊભું કરવાનું મહત્વ હતું. તેમણે યુવા-સંચાલિત પહેલોને મજબૂત કરવા, નવીનતા અને સાહસિકતાને પ્રોત્સાહન આપવા અને સામાન્ય હિતના મુદ્દાઓ પર અનુભવોની આપ-લે અને વિચારોના યોગદાન દ્વારા યુવાનો વચ્ચે સરહદ પારના સહયોગ માટેની તકો વધારવાના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.

બ્રિક્સ યુવા મંત્રીઓની બેઠકનું સફળ સમાપન, બ્રિક્સ યુવા મંત્રીઓના સંયુક્ત નિવેદનના સ્વીકાર સાથે, બ્રિક્સ દેશો વચ્ચે યુવા સહયોગને આગળ ધપાવવામાં એક મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન ચિહ્નિત કરે છે.

બ્રિક્સ યુવા કાર્યક્રમોએ ભાગીદારીને મજબૂત બનાવી છે, વધુ પરસ્પર સમજણને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે અને બ્રિક્સમાં યુવાનો અને સંસ્થાઓ વચ્ચે સતત સહયોગ માટેના માર્ગો ઉભા કર્યા છે.

ભારતની બ્રિક્સ અધ્યક્ષતા 2026 ના સર્વોચ્ચ વિષય “બિલ્ડિંગ ફોર રેઝિલિયન્સ, ઇનોવેશન, કોઓપરેશન એન્ડ સસ્ટેનેબિલિટી” (સ્થિતીસ્થાપકતા, નવીનતા, સહયોગ અને ટકાઉપણું માટે નિર્માણ) સાથે સુસંગત રહીને, ભારતની બ્રિક્સ અધ્યક્ષતા 2026 હેઠળ યુવા કાર્યક્રમોનો ઉદ્દેશ્ય શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ, રાષ્ટ્રીય પ્રાથમિકતાઓ અને સહયોગાત્મક કાર્યવાહીની આપ-લે પર ભાર મૂકીને યુવા સહયોગને મજબૂત કરવાનો રહ્યો છે.

બ્રિક્સ યુવા સમિટ, બ્રિક્સ યુવા પરિષદની બેઠક અને બ્રિક્સ યુવા મંત્રીઓની બેઠક ભારતની બ્રિક્સ અધ્યક્ષતા 2026 હેઠળ બ્રિક્સ યુવા કેલેન્ડર ઓફ એક્ટિવિટીઝના ભાગરૂપે યોજાઈ હતી, જેમાં 22 ઓગસ્ટ 2026 ના રોજ આંધ્રપ્રદેશના વિશાખાપટ્ટનમમાં બ્રિક્સ યુવા મંત્રીઓની બેઠકનું સફળ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

જેમ જેમ ભારતની બ્રિક્સ અધ્યક્ષતા તેના સમાપન તરફ આગળ વધી રહી છે, આ કાર્યક્રમોના પરિણામો સતત સહયોગ માટે એક મજબૂત પાયો પૂરો પાડે છે અને વધુ સ્થિતીસ્થાપક, નવીન, સમાવેશી અને ટકાઉ ભવિષ્યના નિર્માણમાં યુવાનોની ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરવા માટે બ્રિક્સ દેશોની સહિયારી કટિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટ કરે છે.

બ્રિક્સ યુવા મંત્રીઓની બેઠકની સાથે ડૉ. મનસુખ માંડવિયાએ દક્ષિણ આફ્રિકા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ના તેમના સમકક્ષો સાથે દ્વિપક્ષીય બેઠકો પણ યોજી હતી. ચર્ચાઓમાં કૌશલ્ય વિકાસ, યુવા સાહસિકતા અને યુવા જોડાણ માટેના ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર ભાર મૂકવાની સાથે યુવા બાબતો અને રમતગમતના ક્ષેત્રોમાં દ્વિપક્ષીય સહયોગને મજબૂત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.

તમામ પક્ષોએ યુવા અને રમતગમતના ક્ષેત્રોમાં ભારત અને સંબંધિત દેશો વચ્ચેના સંબંધોને વધુ મજબૂત કરવા માટે આપ-લે કાર્યક્રમો, ક્ષમતા નિર્માણની પહેલો અને સંસ્થાકીય માળખા દ્વારા ઊંડા સહયોગ માટેના માર્ગો શોધ્યા હતા.

SM/NP/JD