નાણા મંત્રાલયના નાણાકીય સેવાઓ વિભાગ (DFS) દ્વારા આયોજિત બે દિવસીય 'પીએસબી કોન્ફ્લુઅન્સ 2026' આજે જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (PSBs) અને જાહેર નાણાકીય સંસ્થાઓ (PFIs) ના નેતૃત્વ, વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીઓ અને બેંકિંગ તથા નાણાકીય ક્ષેત્રના આગામી તબક્કાના વિકાસ માટે સુસંગત સાત વિષયો પરના વિષય નિષ્ણાતો વચ્ચેની વ્યાપક ચર્ચાઓ બાદ સંપન્ન થયો હતો.

બીજા દિવસે, કૃષિ અને બાગાયત મૂલ્ય શૃંખલા માળખા (Agriculture and Horticulture Value Chain Infrastructure), અગ્રતા પ્રાપ્ત ક્ષેત્રનું ધિરાણ (Priority Sector Lending - PSL) અને ક્રેડિટ કાર્ડ વ્યવસાયની પુનઃપરિકલ્પના પર ચર્ચા કેન્દ્રિત રહી હતી. આ પછી ડિબ્રીફિંગ સત્રો યોજાયા હતા, જેમાં વિષયવસ્તુ સમૂહોએ તમામ સાત વિષયો પરની ચર્ચાઓમાંથી ઉભરી આવતી કાર્યક્ષમ વ્યૂહરચનાઓ અને નવીન ઉકેલો રજૂ કર્યા હતા.

સમાપન સત્રને સંબોધતા, કેન્દ્રીય નાણા અને કોર્પોરેટ બાબતોના મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારામને ચર્ચાઓને મૂર્ત પરિણામોમાં રૂપાંતરિત કરવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે પીએસબી અને પીએફઆઈને તેમની સંસ્થાકીય શક્તિ પર નિર્માણ કરવા, ઉભરતી તકોની અગાઉથી કલ્પના કરવા અને ભારતની બદલાતી આર્થિક જરૂરિયાતોને ટેકો આપવા માટે ક્ષમતાઓ વિકસાવવા આહ્વાન કર્યું હતું.

યુવાનો માટે બેંકિંગ:

યુવાનો માટે બેંકિંગ અંગે, નાણા મંત્રીએ 16 વર્ષથી વધુ વયના યુવાનો માટે પીએસબીને ઇન્ડિયન બેંક્સ એસોસિએશન (IBA) ના સંકલનથી 2 ઓક્ટોબર 2026 થી શરૂ થનારા એક મહિનાના લક્ષિત અભિયાનનું આયોજન કરવા આહ્વાન કર્યું હતું, જેથી ઔપચારિક નાણાકીય પ્રણાલીમાં પ્રવેશતા યુવા નાગરિકો સાથે જોડાણ મજબૂત કરી શકાય. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય યુવા ગ્રાહકો સાથે સતત સંબંધ સ્થાપિત કરવાનો અને શિક્ષણ, રોજગાર, સાહસિકતા, રોકાણ અને સંપત્તિ સર્જન દ્વારા આગળ વધતા તેમની બદલાતી નાણાકીય જરૂરિયાતોને ટેકો આપવા બેંકોને સક્ષમ બનાવવાનો છે.

આ પહેલના ભાગરૂપે, યુવાનો માટે એક સામાન્ય ઓનલાઈન પોર્ટલ/એપ્લિકેશનની પરિકલ્પના કરવામાં આવી છે જેથી કરીને બેંકિંગ સેવાઓ અને શિક્ષણ, કૌશલ્ય તથા સાહસિકતા સંબંધિત તકો વિશેની સરળ અને સુસંગત માહિતી મેળવવા માટે એક જ પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડી શકાય. આ પહેલને કોલેજો, યુનિવર્સિટીઓ, કૌશલ્ય સંસ્થાઓ અને અન્ય કેમ્પસ તેમજ યુવાનો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી જગ્યાઓ દ્વારા ભૌતિક આઉટરીચ દ્વારા પૂરક બનાવવામાં આવશે.

અગ્રતા પ્રાપ્ત ક્ષેત્રનું ધિરાણ (PSL):

નાણા મંત્રીએ અગ્રતા પ્રાપ્ત ક્ષેત્રના ધિરાણ (PSL) ના મહત્વ અને વ્યક્તિગત લક્ષ્યાંકો અને સબ-ટાર્ગેટ્સ સામેની ક્ષતિઓ પર નજીકથી ધ્યાન આપવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. પીએસબીને વિગતવાર દેખરેખ, ઉભરતી ક્ષતિઓની પ્રારંભિક ઓળખ અને યોગ્ય વ્યવસાયિક વ્યૂહરચનાઓ દ્વારા પીએસએલ પર તેમનું મજબૂત ધ્યાન જાળવી રાખવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવ્યા હતા, જેનો ઉદ્દેશ્ય ઇચ્છિત લાભાર્થીઓને વાસ્તવિક અને ઉત્પાદક ધિરાણ પ્રવાહ દ્વારા ક્ષતિઓને ઘટાડવાનો છે.

કૃષિ માળખું અને ક્રેડિટ કાર્ડ વ્યવસાય:

બીજા દિવસની ચર્ચાઓમાં એફપીઓ (FPOs), સ્ટોરેજ, પ્રોસેસિંગ, લોજિસ્ટિક્સ અને માર્કેટ લિંકેજ સહિત કૃષિ અને બાગાયત મૂલ્ય શૃંખલાઓમાં ધિરાણ મજબૂત કરવાની તકોની પણ ઓળખ કરવામાં આવી હતી. ક્રેડિટ કાર્ડ વ્યવસાયની પુનઃપરિકલ્પના પરની ચર્ચાઓમાં ડિજિટલ ઓનબોર્ડિંગ, હાલના ગ્રાહક આધાર પર વધુ ક્રોસ-સેલ અને રૂપે-યુપીઆઈ (RuPay-UPI) સંકલનમાંથી ઉદ્ભવતી તકોનો લાભ લેવા અંગેની વ્યૂહરચનાઓ શોધવામાં આવી હતી. આ ચર્ચાઓને કૃષિ અને બાગાયત મૂલ્ય શૃંખલા માળખા પર વીએનઆર ഗ്രૂપના નિયામક સીએ અરવિંદ અગ્રવાલ અને અગ્રતા પ્રાપ્ત ક્ષેત્રના ધિરાણ પર ટોય ઝોનના નિયામક શ્રી સંજય મહેંદીરત્તા દ્વારા શેર કરવામાં આવેલા વાસ્તવિક જીવનના અનુભવોથી વધુ સમૃદ્ધ બનાવવામાં આવી હતી, જેઓ તેમની સંબંધિત સાહસિક યાત્રાઓમાંથી વ્યવહારિક દ્રષ્ટિકોણ લાવ્યા હતા.

નાણાકીય સેવાઓ વિભાગના સચિવે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે આ સંમેલને સાતેય વિષયો પર પ્રાથમિકતાઓની શાર્પ ઓળખ અને સ્પષ્ટ કાર્યક્ષમતાને સક્ષમ બનાવી છે. પીએસબી અને પીએફઆઈએ હવે સ્પષ્ટ માલિકી અને વાસ્તવિક સમયરેખા સાથે આને અમલીકરણમાં રૂપાંતરિત કરવાની જરૂર પડશે, જ્યારે સફળ સંસ્થાકીય મોડલ્સને વ્યાપક દત્તક લેવા માટે તપાસી શકાય છે.

પીએસબી કોન્ફ્લુઅન્સ 2026 એ બેંકિંગના ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ એવા ક્ષેત્રોમાં પીએસબી, પીએફઆઈ, સરકાર અને વિષય નિષ્ણાતોના સામૂહિક અનુભવ અને ક્ષમતાઓને એક પ્લેટફોર્મ પર આણ્યા હતા. સંમેલનમાંથી ઉભરી આવતી કાર્યક્ષમ વ્યૂહરચનાઓને હવે સંબંધિત સંસ્થાઓ દ્વારા યોગ્ય ફોલો-અપ અને અમલીકરણ દ્વારા આગળ ધપાવવામાં આવશે. ભારત 'વિકસિત ભારત 2047' તરફ આગળ વધી રહ્યું છે ત્યારે, નાણાકીય સમાવેશનને ઊંડું બનાવવામાં, ઉભરતી તકોને ધિરાણ આપવામાં અને દેશના વિકાસના આગામી તબક્કાને ટેકો આપવામાં પીએસબી અને પીએફઆઈ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવવાનું ચાલુ રાખશે.

SM/NP/JD

(रिलीज़ आईडी: 2301017) आगंतुक पटल : 7