કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ અને ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે આજે આઈસીએઆર-આઈએઆરઆઈ (ICAR-IARI), પુસા ખાતે નેશનલ સ્કોલરશીપ પોર્ટલ (NSP) દ્વારા દેશભરના કૃષિ વિદ્યાર્થીઓ માટે સ્કોલરશીપ અને ફેલોશિપ ફંડ જારી કર્યું હતું. આ પહેલ હેઠળ, 6,000 થી વધુ વિદ્યાર્થીઓએ ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT) સિસ્ટમ દ્વારા સીધા જ કુલ ₹21.35 કરોડ પ્રાપ્ત કર્યા હતા.

નવી પહેલ સાથે, કૃષિ વિદ્યાર્થીઓ હવે તેમની સ્કોલરશીપ દર મહિને સીધી DBT દ્વારા મેળવશે, જે સમયસર અને અડચણમુક્ત નાણાકીય સહાય સુનિશ્ચિત કરશે.

મેદનીને સંબોધતા, કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે સ્કોલરશીપ માત્ર નાણાકીય સહાયનું એક સ્વરૂપ નથી પરંતુ કૃષિ શિક્ષણને મજબૂત કરવા અને તેને વ્યાવહારિક શિક્ષણ તથા વધુ તકો સાથે જોડવાનું એક મહત્વપૂર્ણ સાધન છે. તેમણે કહ્યું કે DBT સિસ્ટમ સુનિશ્ચિત કરશે કે વિદ્યાર્થીઓને સમયસર નાણાકીય સહાય મળે અને પરંપરાગત સિસ્ટમ્સ સાથે જોડાયેલા વિલંબને દૂર કરવામાં મદદ મળે.

વિદ્યાર્થીઓને સંબોધતા, શ્રી ચૌહાણે કૃષિ શિક્ષણમાં વ્યાવહારિક તાલીમના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે માત્ર વર્ગખંડ આધારિત શિક્ષણ સારા ખેડૂતો, વૈજ્ઞાનિકો કે કૃષિ સાહસિકો તૈયાર કરી શકતું નથી, અને કૃષિ ક્ષેત્રમાં ખરી સક્ષમતા વિકસાવવા માટે પ્રાયોગિક (hands-on) તાલીમ આવશ્યક છે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને સિસ્ટમમાં સુધારા માટે તેમના સૂચનો અને વિચારો રજૂ કરવા પણ વિનંતી કરી હતી.

શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ અને માર્ગદર્શન હેઠળ સરકાર કૃષિ ક્ષેત્રે ખાદ્ય સુરક્ષા, પોષણ અને ખેડૂતોની આવકની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. ICAR વૈજ્ઞાનિકોના યોગદાનની પ્રશંસા કરતા તેમણે કહ્યું કે તેમના સંશોધને, ખેડૂતોની મહેનત સાથે મળીને, દેશના અન્ન અનાજના અનામત જથ્થાને મજબૂત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ યુવાનોને તેમની કારકિર્દીથી આગળ વધીને મોટા લક્ષ્યો નક્કી કરવા અને દેશ માટે અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપવા પ્રોત્સાહિત કર્યા હતા. તેમણે કૃષિ વિદ્યાર્થીઓને માત્ર રોજગાર મેળવવા પૂરતા મર્યાદિત ન રહેવા, પરંતુ કૃષિ ક્ષેત્રે ઈનોવેશન, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને સંશોધનમાં અગ્રણી ભૂમિકા ભજવવા વિનંતી કરી હતી.

શ્રી ચૌહાણે જણાવ્યું હતું કે NSP-DBT સિસ્ટમ સ્કોલરશીપ વિતરણને વધુ પારદર્શક, ઝડપી અને સીમલેસ બનાવશે. સમયસર નાણાકીય સહાય વિદ્યાર્થીઓને તેમના શિક્ષણ પર વધુ અસરકારક રીતે ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માટે સક્ષમ બનાવશે. તેમણે એ વાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો કે ભવિષ્યના પડકારોને વધુ સારી રીતે પહોંચી વળવા માટે કૃષિ શિક્ષણને ટેકનોલોજી, તાલીમ અને ઉદ્યોગ પ્રમુખતા (industry orientation) સાથે સાંકળવું આવશ્યક છે.

હરિયાળી અમાસના અવસરે, શ્રી ચૌહાણે દેશભરની ICAR સંસ્થાઓના કૃષિ વિદ્યાર્થીઓને વૃક્ષારોપણ ઝુંબેશમાં ભાગ લેવા માટે પણ અપીલ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે હરિયાળી પહેલ એ કૃષિ અને પર્યાવરણ બંને પ્રત્યેની સામૂહિક જવાબદારીનો એક ભાગ છે.

કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રી શ્રી ભગીરથ ચૌધરી, ICAR ના ડાયરેક્ટર જનરલ ડૉ. એમ.એલ. જાટ, ICAR ના સચિવ શ્રી જ્ઞાનેન્દ્ર ત્રિપાઠી, DDG ડૉ. યશપાલ સિંહ મલિક અને IARI ના ડિરેક્ટર ડૉ. સી. શ્રીનિવાસ રાવ આ કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

ICAR અને IARI ના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને વૈજ્ઞાનિકો, વિદ્યાર્થીઓની વિશાળ સંખ્યા સાથે કાર્યક્રમમાં રૂબરૂ હાજર રહ્યા હતા, જ્યારે હજારો વિદ્યાર્થીઓ વર્ચ્યુઅલી પણ જોડાયા હતા.

SM/IJ/JD