ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਭੂਪੇਂਦਰ ਯਾਦਵ ਨੇ ਅੱਜ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨੈਸ਼ਨਲ ਟਾਈਗਰ ਕੰਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਅਥਾਰਟੀ (ਐੱਨਟੀਸੀਏ) ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਗਰ ਡੇਅ 2026 ਸਮਾਰੋਹ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੰਭਾਲ-ਮੁਖੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਕੀਰਤੀ ਵਰਧਨ ਸਿੰਘ, ਸੀਨੀਅਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਮਾਹਿਰਾਂ, ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰਕਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ, ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਭਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ, "ਕੁਦਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਜਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। 

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਬਾਘਾਂ (3,682) ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ (58) ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧੇ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 12 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਰਿਜ਼ਰਵ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਕ, ​​ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੈੰਕਚੂਰੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਰਿਜ਼ਰਵ ਅਤੇ ਵੈਟਲੈਂਡਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਐੱਨਟੀਸੀਏ ਦੇ ਈਕੋ-ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਵੈੱਬ ਪੇਜ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀਯਾਦਵ ਨੇ ਐੱਨਟੀਸੀਏ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸਫਾਰੀ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬੁਕਿੰਗ ਲਈ ਸਾਰੇ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ​​ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਲਿੰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਕੁਦਰਤ-ਅਧਾਰਤ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। (ਲਿੰਕ(: https://ntca.gov.in/eco-tourism/)

ਵਣ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਗਿਆਨ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਨੂੰਨ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ, ਸੰਰੱਖਿਅਕਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਲਿਖਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਮਲੀ ਹੱਲ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਸ਼੍ਰੀਯਾਦਵ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਜੰਗਲਾਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਗਿਆਨ ਸਾਂਝਾਕਰਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਿਜਾਣ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਿਗ ਕੈਟ ਅਲਾਇੰਸ (ਆਈਬੀਸੀਏ) ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਇਆ।

ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਐੱਨਟੀਸੀਏ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਸਾਲੀ ਕੰਮ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸਮਾਰੋਹ ਨੇ ਫਰੰਟਲਾਈਨ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਤਨ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।

ਸ਼੍ਰੀ ਯਾਦਵ ਨੇ ਦਿੱਲੀ-ਐੱਨਸੀਆਰ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ 'ਸੇਵ ਦ ਟਾਈਗਰ' ਵਿਸ਼ੇ 'ਤੇ ਆਯੋਜਿਤ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ - ਪੇਂਟਿੰਗ, ਸਕੈਚਿੰਗ, ਸਲੋਗਨ ਰਾਈਟਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਸਕ ਮੇਕਿੰਗ - ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਐਂਟਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਵੀ ਦੇਖੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਤਹਿਤ ਈਕੋ-ਕਲੱਬਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਟਾਈਗਰ ਸੰਭਾਲ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਸਕੂਲਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜੋ ਵਿਗਿਆਨ-ਅਧਾਰਤ ਸੰਭਾਲ, ਗਿਆਨ ਸਾਂਝਾਕਰਨ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ 'ਤੇ ਐੱਨਟੀਸੀਏ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐੱਨਟੀਸੀਏ ਆਊਟ ਰੀਚ ਜਰਨਲ 'ਸਟ੍ਰਾਈਪਸ' ਦਾ ਜੁਲਾਈ 2026 ਐਡੀਸ਼ਨ; 24 ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਡਿਟ ਰਿਪੋਰਟ; ਭਾਰਤ ਦੇ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵਿੱਚ ਰਿੱਛਾਂ ਲਈ ਨਿਵਾਸ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ; ਆਈਬੀਸੀਏ ਅਤੇ ਜੀਟੀਐੱਫ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ 'ਟਾਈਗਰਜ਼ ਆਫ਼ ਦ ਵਰਲਡ'; ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਚੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਗੋਇਲ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੱਤਿਆ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਯਾਦਵ ਦੁਆਰਾ ਲਿਖਿਆ 'ਦਿ ਰਹਿਮਾਨ ਖੇੜਾ ਟਾਈਗਰ' ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 

ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਗਰ ਡੇਅ 2026 ਦੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਮੀਰ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮਤਾ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਸਮਰੱਥਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਈਕੋ-ਟੂਰਿਜ਼ਮ, ਗਿਆਨ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਰਾਹੀਂ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।

ਪਿਛੋਕੜ: ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਗਰ ਦਿਵਸ 2026

ਇੱਕ ਸਦੀ ਪਹਿਲਾਂ, ਅੰਦਾਜ਼ਨ 10 ਲੱਖ ਜੰਗਲੀ ਬਾਘ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ, ਇਹ ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੇਂਜ ਦੇ 8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਉਪ-ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ - ਬਾਲੀ, ਜਾਵਨ ਅਤੇ ਕੈਸਪੀਅਨ ਬਾਘ - ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਕਾਰ, ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਵਪਾਰ, ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਪਤਨ ਅਤੇ ਖੰਡਨ, ਮਨੁੱਖ-ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਹਨ।

ਸਮੂਹਿਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹੋਏ, 13 ਟਾਈਗਰ-ਰੇਂਜ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ 2010 ਦੇ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਸਬਰਗ ਟਾਈਗਰ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਗਰ ਰਿਕਵਰੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (ਜੀਟੀਆਰਪੀ) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਨੇ ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਗਰ ਦਿਵਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ, 2022 ਤੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਜੰਗਲੀ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ 29 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਮਿਤੀ ਵਜੋਂ ਮਨੋਨੀਤ ਕੀਤਾ।

ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਗਰ ਡੇਅ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ, ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

*****

ਵੀਐੱਮ/ਜੀਐੱਸ/ਐੱਸਕੇ/ਬਲਜੀਤ