ભારતીય રેલવેએ કોલકાતા પોર્ટથી નેપાળના બિરાટનગર કસ્ટમ્સ યાર્ડ સુધીની પ્રથમ ડાયરેક્ટ કોમર્શિયલ કન્ટેનર માલગાડીના સફળ સંચાલન સાથે ભારત-નેપાળ ફ્રેઇટ કનેક્ટિવિટીને મજબૂત કરવામાં એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. કેનોલાનો જથ્થો લઈ જતી 40 વેગન ધરાવતી આ ટ્રેને સુધારેલા ભારત-નેપાળ રેલ ટ્રાન્ઝિટ પ્રોટોકોલ હેઠળ તેની મુસાફરી પૂર્ણ કરી, જે રેલ-આધારિત સરહદ પાર માલસામાનની અવરજવરમાં એક નવો અધ્યાય દર્શાવે છે.

આ સફળ સંચાલન સરહદ પર ટ્રાન્સશિપમેન્ટ વિના કોલકાતા પોર્ટથી બિરાટનગર સુધી કન્ટેનરાઇઝ્ડ કાર્ગોની સીધી રેલ અવરજવરને સક્ષમ બનાવે છે. આ નવી વ્યવસ્થાથી બે પાડોશી દેશો વચ્ચેના સરહદ પારના વેપારની કાર્યક્ષમતા, વિશ્વસનીયતા અને સ્પર્ધાત્મકતામાં સુધારો કરવાની સાથે ટ્રાન્ઝિટ સમય, લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચ અને કાર્ગો હેન્ડલિંગમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થવાની ધારણા છે. આ સિદ્ધિ સુધારેલા ભારત-નેપાળ રેલ ટ્રાન્ઝિટ પ્રોટોકોલના અમલીકરણ દ્વારા શક્ય બની છે, જે બે દેશો વચ્ચે માલસામાનના સીમલેસ એન્ડ-ટુ-એન્ડ રેલ પરિવહનને સુવિધાસભર બનાવે છે.

આ સિદ્ધિ જૂન 2023માં ભારતના આદરણીય પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી અને નેપાળના તત્કાલીન પ્રધાનમંત્રી દ્વારા ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવેલી જોગબની (ભારત) અને બિરાટનગર (નેપાળ) વચ્ચેની બ્રોડ-ગેજ રેલ લિંક પર આધારિત છે. નવેમ્બર 2025માં સુધારેલા લેટર ઓફ એક્સચેન્જ (LoE) પર હસ્તાક્ષર કર્યા પછી, બિરાટનગર માટે ડાયરેક્ટ કોમર્શિયલ રેલ અવરજવર હવે કાર્યરત થઈ ગઈ છે, જેનાથી દ્વિપક્ષીય વેપાર અને આર્થિક સહયોગ માટે નવી તકો ખુલી છે.

પરિવહનનો વધુ ઝડપી, વધુ આર્થિક અને પર્યાવરણીય રીતે ટકાઉ મોડ ઓફર કરીને ડાયરેક્ટ ફ્રેઇટ સેવા આયાત અને નિકાસ કાર્ગોની અવરજવરને નોંધપાત્ર પ્રોત્સાહન આપે તેવી અપેક્ષા છે. મલ્ટિપલ હેન્ડલિંગ પોઇન્ટ્સ ઘટાડીને અને સપ્લાય ચેઈન કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરીને, આ પહેલથી નિકાસકારો, આયાતકારો, લોજિસ્ટિક્સ ઓપરેટરો અને સરહદ પારના વેપારમાં સંકળાયેલા ઉદ્યોગોને લાભ થશે.

આ સિદ્ધિ આંતરરાષ્ટ્રીય રેલ કનેક્ટિવિટી વિસ્તરણ, ફ્રેઇટ લોજિસ્ટિક્સને મજબૂત કરવા અને આધુનિક પરિવહન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દ્વારા ઇઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસ સુધારવાના સરકારના વિઝનને ટેકો આપવા પર ભારતીય રેલવેના સતત ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાને પણ દર્શાવે છે. રેલ-આધારિત માલસામાનની વધેલી અવરજવર લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ઘટાડો કરવા, કાર્ગો વિશ્વસનીયતામાં સુધારો કરવા અને પર્યાવરણને અનુકૂળ પરિવહનમાં યોગદાન આપશે જ્યારે પાડોશી દેશો સાથે મજબૂત આર્થિક ભાગીદારીને પ્રોત્સાહન આપશે.

નેપાળ માટે પ્રથમ ડાયરેક્ટ કોમર્શિયલ કન્ટેનર માલગાડીનું સફળ સંચાલન પ્રાદેશિક વેપાર, આર્થિક વિકાસ અને સીમલેસ આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્ટિવિટીને ટેકો આપતી એકીકૃત, કાર્યક્ષમ અને ભવિષ્ય માટે સજ્જ ફ્રેઇટ નેટવર્ક બનાવવાના ભારતીય રેલવેના પ્રયાસોમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ દર્શાવે છે.

SM/BS/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com