ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿರುವ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಅಂತರ್ಗತ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಇ-ಸರಸ್ (eSaras), ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉತ್ಪಾದಕರನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಬೆಂಬಲಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MeitY) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (DIC) ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoRD) ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ದೀನದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ – ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಅಭಿಯಾನದ (DAY-NRLM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇ-ಸರಸ್ ಅನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು (SHGs), ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ಉತ್ಪಾದಕರ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ (FPOs) ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅಂತರ್ಗತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಾಗ ಸುಸ್ಥಿರ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮ

ಡಿಎವೈ-ಎನ್‌ಆರ್‌ಎಲ್‌ಎಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಇ-ಸರಸ್ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಇಂದು 8.99 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ನೋಂದಾಯಿತ ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಜೀವನೋಪಾಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯು 1,400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು 800ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖರೀದಿದಾರರು ಓಎನ್‌ಡಿಸಿ (ONDC) ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಖರೀದಿದಾರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು 'ಸರಸ್ ಮೇಳ'ಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಓಎನ್‌ಡಿಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ 11ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖರೀದಿದಾರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಿವೆ, ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಗೋಚರತೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಉತ್ತೇಜನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇ-ಸರಸ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಮನೆಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಗತ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಣಿಜ್ಯ

ಡಿಎವೈ-ಎನ್‌ಆರ್‌ಎಲ್‌ಎಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಎಂಡ್-ಟು-ಎಂಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ವೇದಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಇ-ಸರಸ್ ಈ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಲೋಕ್‌ಒಎಸ್ (LokOS) ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆನ್‌ಬೋರ್ಡಿಂಗ್, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಉತ್ಪನ್ನ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್‌ಗಳು, ದಾಸ್ತಾನು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು, ಸಮಗ್ರ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ಆರ್ಡರ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಭಾಷಿಣಿ (BHASHINI) ಮೂಲಕ ಬಹುಭಾಷಾ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ನೇರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆದಾಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಶೀಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ, ಇದು 2029ರ ವೇಳೆಗೆ 6 ಕೋಟಿ ಲಖಪತಿ ದೀದಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು

ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ, ಕೃಷಿಯೇ ಆದಾಯದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಗಳಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉತ್ಪಾದಕ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಆದಾಯವನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಇ-ಸರಸ್ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಕೈಮಗ್ಗ, ಜೇನುತುಪ್ಪ, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರೈಕೆ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಗೃಹ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳೆ ಕಟಾವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಕಾಲೋಚಿತ ಕೃಷಿ ಗಳಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತಮ ಆದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ  ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರುವ ಮೊದಲು ಅವುಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇ-ಸರಸ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಚಿಪ್ಸ್, ಹಪ್ಪಳ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಜಾಮ್, ಸ್ಕ್ವಾಷ್, ಕ್ಯಾಂಡಿ, ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಡಿದ ಮಸಾಲೆಗಳು, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಟಲಿಯಲ್ಲಿನ ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಡಲು ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಚ್ಚಾ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಉತ್ಪಾದಕ ಗುಂಪುಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿತ ಶೆಲ್ಫ್ ಲೈಫ್ (ಬಳಸುವ ಅವಧಿ) ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆಯು ಉತ್ಪನ್ನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮಾರಾಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉತ್ಪಾದಕರು ಅದೇ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆಗಾಗಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣ

ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಯಶಸ್ಸು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಡಿಎವೈ-ಎನ್‌ಆರ್‌ಎಲ್‌ಎಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆನ್‌ಬೋರ್ಡಿಂಗ್, ಉತ್ಪನ್ನ ಪಟ್ಟಿ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಉತ್ಪನ್ನ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್, ದಾಸ್ತಾನು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಆರ್ಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಇ-ಸರಸ್ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಭಾರತದ ವಿಸ್ತರುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಾಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ.

ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ

ಇ-ಸರಸ್ (eSaras) ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಹಪ್ಪಳ, ಜೇನುತುಪ್ಪ, ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಸಿರಿಧಾನ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಬಿದಿರು ಮತ್ತು ಬೆತ್ತದ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಮರದ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಟೆರಾಕೋಟಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕೈಮಗ್ಗ ಸೀರೆಗಳು, ಶಾಲುಗಳು, ಹತ್ತಿ ಉಡುಪುಗಳು, ಗೃಹ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ಸಾಬೂನುಗಳು, ಎಸೆನ್ಷಿಯಲ್ ಆಯಿಲ್‌ಗಳು, ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು (SHGs) ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೀವನೋಪಾಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಹ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬಹು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಮಗ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ  ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ

ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಇ-ಸರಸ್, ಉಮಂಗ್, ಸುರಕ್ಷಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಪಾಲುದಾರರು ಮತ್ತು ಎಪಿಐ ಆಧಾರಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸೇವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಲೋಕ್‌ಒಎಸ್ (LokOS) ಮೂಲಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಭಾಷಿಣಿ (BHASHINI) ಚಾಲಿತ ಬಹುಭಾಷಾ ಸೇವೆಗಳು ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್-ಟು-ಸ್ಪೀಚ್ ಬೆಂಬಲ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಪಠ್ಯದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಆಯ್ಕೆಗಳಂತಹ ಪ್ರವೇಶ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅಂಗವಿಕಲರು, ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರವೇಶ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಣಿಜ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರ್ಗತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಚಾಲಿತ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉತ್ಪಾದಕರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪಾರದರ್ಶಕ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ-ಸ್ನೇಹಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಕಥೆ: ಖುರ್ಜಾ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿರುವ ಫಲಕ್ ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿ

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಖುರ್ಜಾದ ಫಲಕ್ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪಿನ (SHG) ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇ-ಸರಸ್‌ನ ಪ್ರಭಾವವು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಿಐ (GI)-ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲಾದ 'ಖುರ್ಜಾ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು' ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆ, ಗುಂಪಿನ ಕರಕುಶಲ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ಅದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು.

ಇ-ಸರಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ನಂತರ, ಫಲಕ್ ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿ ಕಳೆದ ಮೂರೂವರೆ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಕರಕುಶಲ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಗುಂಪಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಬೆಂಬಲವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಡೆಯುವ ಕರಕುಶಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಗುಂಪಿನ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ, ಖುರ್ಜಾ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಣಿಜ್ಯವು ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವಾಗ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು

ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ, ಇ-ಸರಸ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ತನ್ನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ವೆಬ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ 28 ಜೂನ್ 2023 ರಂದು ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಓಪನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಫಾರ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಮರ್ಸ್ (ONDC), ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಪಾಲುದಾರರು, ಸುರಕ್ಷಿತ ಪಾವತಿ ಗೇಟ್‌ವೇಗಳು, ಪವರ್ ಬಿಐ (Power BI)-ಆಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಉಮಂಗ್ (UMANG) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಯು ವೇದಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಕರಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳು, ಜವಳಿ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ನೇತೃತ್ವದ ಎಸ್‌ಎಚ್‌ಜಿಗಳು ಈಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ, https://www.esaras.in/ ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.

*****