ਸਿਹਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੱਡਾ ਅੱਜ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੀ 16ਵੀਂ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ‘ਸੁਮਨ ਰੋਡਮੈਪ 2030’ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਗੇ
ਮਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲਿਤ, ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਰਾਹੀਂ ਰਣਨੀਤਕ ਢਾਂਚਾ
प्रविष्टि तिथि:
29 JUN 2026 10:48AM by PIB Chandigarh
ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਜਗਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੱਡਾ ਅੱਜ ਕੇਂਦਰੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ਸੀਸੀਐੱਚਐੱਫਡਬਲਿਊ) ਦੀ 16ਵੀਂ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ‘ਸੁਮਨ ਰੋਡਮੈਪ 2030’ ਨੂੰ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਰੋਡਮੈਪ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ, ਬਹੁ-ਆਯਾਮੀ ਰਣਨੀਤਕ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਸਿਹਤ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਰ੍ਹੇ 2030 ਤੱਕ ਮਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਮੌਤ ਦਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚੇ (ਐੱਸਡੀਜੀ) ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਬਾਕੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਸਮਾਧਾਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਹੋਰ ਟੀਚਾਬੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਸੁਮਨ (ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਾਤ੍ਰਤਵ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਯੋਜਨਾ) ਰੋਡਮੈਪ 2030 ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤ੍ਰ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸੁਧਾਰ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਮੀਆਂ ਮਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਮੌਤ ਦਰ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਮੀ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ ਰੋਡਮੈਪ ਇੱਕ ਬਰਾਬਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੁਕੂਲਿਤ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਬੂਤ-ਅਧਾਰਿਤ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਰੋਡਮੈਪ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖਭਾਲ, ਜਣੇਪੇ ਦੌਰਾਨ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਖਭਾਲ ਸਮੇਤ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸੇਵਾ ਵੰਡ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਰਐੱਮਐੱਨਏਸੀਐੱਚਏ+ਐੱਨ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਬਾਲ ਸਿਹਤ, ਕਿਸ਼ੋਰ ਸਿਹਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰੋਡਮੈਪ ਦੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੀਆਂ ਗਰਭ-ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਇੱਕ ਢਾਂਚਾਗਤ ਚਾਰ-ਪੜਾਅ ਵਾਲਾ ਢਾਂਚਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੌਰਾਨ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੀ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤੀਜੀ ਤੀਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੀ ਗਰਵ ਅਵਸਥਾ, ਜਣੇਪੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੀ ਗਰਭ-ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਸਬੰਧੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ, ਕਬਾਇਲੀ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ, ਗੁਣਵੱਤਾਪੂਰਨ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਦੇਖਭਾਲ, 'ਸੁਮਨ ਪੰਚਾਇਤਾਂ' ਰਾਹੀਂ ਜਨਤਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਹ ਰੋਡਮੈਪ ਵਿੱਚ ਅਸਾਮ, ਬਿਹਾਰ, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਹਰਿਆਣਾ, ਝਾਰਖੰਡ, ਕਰਨਾਟਕ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਪੰਜਾਬ, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਸਮੇਤ 13 ਉੱਚ-ਫੋਕਸ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ 130 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨਾਬੱਧ ਅਤੇ ਸਮਾਂ-ਬੱਧ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨੂੰ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਰੂਪਰੇਖਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਰੋਡਮੈਪ ਵਿੱਚ ਚਿਨ੍ਹਿਤ ਉੱਚ-ਟੀਚੇ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਗਰਭਵਤੀ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸੁਮਨ ਪੈਕੇਜ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਰਜ਼ਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਸੰਪੂਰਨ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਕਲੀਨਿਕਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਸਥਾਗਤ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਦੌਰਾਨ ਕਮਿਊਨਿਟੀ-ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਤੇ ਨੌਵੇਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਾ ਵਰਕਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਘਰ-ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਲੱਛਣਾ ਦੀ ਜਾਂਚ, ਪੋਸ਼ਣ ਸਬੰਧੀ ਸਲਾਹ, ਜਣੇਪੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਜਣੇਪੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਇਹ ਰੋਡਮੈਪ ਵਿੱਚ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਨੋਨੀਤ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ, ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਸਬੰਧੀ ਐਮਰਜੈਂਸੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰੈਫਰਲ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸੇਵਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸੇਵਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਉਡੀਕ ਘਰ (BWHs), ਜੱਚਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਸਿਹਤ (MCH) ਵਿੰਗ, ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਉੱਚ ਨਿਰਭਰਤਾ ਇਕਾਈਆਂ (HDUs) ਅਤੇ ਇੰਟੈਂਸਿਵ ਕੇਅਰ ਯੂਨਿਟਾਂ (ICUs) ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰਾਹੀਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ।
ਰੋਡਮੈਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ, ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਫੋਲਿਕ ਐਸਿਡ ਸੈਪਲੀਮੈਂਟੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੰਸਥਾਗਤ ਰੂਪ ਦੇਣ, ਮਾਤ੍ਰ ਅਨੀਮੀਆ ਅਤੇ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਪੋਸ਼ਣ ਸਬੰਧੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਣੇਪੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ, ਜਣੇਪੇ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੁਮਨ ਪੰਚਾਇਤ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਇਸ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮਾਤ੍ਰ ਮੌਤ ਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਮੌਤ ਦਰ ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ਕਰਨਾ, ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਜਣੇਪੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਖਭਾਲ, ਸੰਸਥਾਗਤ ਜਣੇਪੇ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਟੀਕਾਕਰਣ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਥਾਨਕ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰੋਡਮੈਪ ਵਿੱਚ ਮਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਤੇ ਅਪਣਾਉਣ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰਕ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਜੋਂ ਮਦਰਸ ਪਿਕਨਿਕ ਤੋਂ ਵੀ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਣਨੀਤਕ ਢਾਂਚਾ ਮਾਤ੍ਰ ਮੌਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਰਿਆ (ਐੱਮਡੀਐੱਸਆਰ) ਅਤੇ ਮੈਟਰਨਲ ਨਿਅਰ ਮਿਸ (ਐੱਮਐੱਨਐੱਮ) ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸੂਤਿ ਖੂਨ ਵਹਿਣ ਦੇ ਬਿਹਤਰ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਗੈਰ-ਨਿਊਮੈਟਿਕ ਐਂਟੀ-ਸ਼ੌਕ ਗਾਰਮੈਂਟਸ (NASG) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਡਿਜੀਟਲਾਈਜ਼ ਅਤੇ ਏਆਈ-ਅਧਾਰਿਤ ਲੇਬਰ ਰੂਮਾਂ 'ਜਨਨੀ' ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਬਿਹਤਰ ਨਿਗਰਾਨੀ, ਹੀਟਵੇਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲਵਾਯੂ-ਸਬੰਧਿਤ ਜੋਖਮਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਜਲਵਾਯੂ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ 36 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਘਰ-ਅਧਾਰਿਤ ਦੇਖਭਾਲ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੱਗਰ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਬਾਲ ਸਵਾਸਥਯ ਕਾਰਯਕ੍ਰਮ ਦੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰੋਡਮੈਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਉੱਤਮਤਾ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰੀਕ੍ਰਿਤ ਸੁਮਨ ਕਾਲ ਸੈਂਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਸਿਹਤ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੈਫਰਲ ਲਿੰਕੇਜ਼ ਅਤੇ ਜਨਨੀ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਬਿਹਤਰ ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਮਾਤ੍ਰ ਸਿਹਤ ਡਿਵੀਜ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, RMNACHA+N ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਸੁਮਨ ਰੋਡਮੈਪ 2030 ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤ੍ਰ ਸਿਹਤ, ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ, ਪਰਿਵਾਰ ਨਿਯੋਜਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਣਨੀਤੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਰੋਡਮੈਪ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਟੀਚਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲ 2030 ਤੱਕ ਮਾਤ੍ਰ ਮੌਤ ਦਰ (ਐੱਮਐੱਮਆਰ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ 100,000 ਜੀਵਤ ਜਨਮਾਂ ‘ਤੇ 70 ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ, ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ (ਐੱਨਐੱਮਆਰ) ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਮੌਤ ਦਰ (ਆਈਐੱਮਆਰ) ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮਯੋਗ ਮਾਤ੍ਰ ਅਤੇ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੀਰੋ ਕਰਨ ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
*****
ਐੱਚਐੱਫਡਬਲਿਊ/ਐੱਚਐੱਫਐੱਮ ਦੁਆਰਾ ‘ਸੁਮਨ ਰੋਡਮੈਪ 2030’ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ/29 ਜੂਨ 2026/1
ਐੱਸਆਰ/ ਬਲਜੀਤ ਸਿੰਘ
(रिलीज़ आईडी: 2279034)
आगंतुक पटल : 8