ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಜಗತ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ನಡ್ಡಾ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿಯ (ಸಿ ಸಿ ಎಚ್ ಎಫ್ ಡಬ್ಲೂ) 16ನೇ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿಂದು 'ಸುಮನ್ ನೀಲನಕ್ಷೆ 2030' ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನೀಲನಕ್ಷೆಯು ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಮರಣ ತಗ್ಗಿಸುವ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ (ಎಸ್ ಡಿ ಜಿ) ಸಾಧಿಸುವತ್ತ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾದ ಸಮಗ್ರ, ಬಹು ಆಯಾಮದ  ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿದೆ.  

ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ನವೀಕರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿತ ಕ್ರಮದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ 'ಸುಮನ್ ನೀಲನಕ್ಷೆ 2030' ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತಾಯಂದಿರ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರೂ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಅಂತರವು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಮರಣದಲ್ಲಿನ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಡಿತವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಸ್ಟಮೈಸ್ ಮಾಡಿದ, ವಿಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೀಲನಕ್ಷೆಯು ಏಕರೂಪದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮೀರಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವ ನಂತರದ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆರೈಕೆಯ ನಿರಂತರ ಮುಂದುವರಿಕೆಗೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೀಲನಕ್ಷೆಯು ಜೀವನಚಕ್ರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮಗ್ರ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು RMNCHA+N ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ, ಹದಿಹರೆಯದ ಆರೋಗ್ಯ, ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನಾಲ್ಕು ಹಂತದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ, ಪ್ರಸವಾನಂತರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವಾನಂತರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ತಾಯಂದಿರ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾರಿಗೆ ಸವಾಲುಗಳು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ತಲುಪಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಲಭ್ಯತೆ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ತುರ್ತು ಪ್ರಸೂತಿ ಆರೈಕೆ, ಸುಮನ್ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಜನ ಭಾಗಿದಾರಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಂತಹ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸವಾಲುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ತಳಮಟ್ಟದ ಕಲಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂದರ್ಭೋಚಿತ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಈ ಚೌಕಟ್ಟು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಿಹಾರ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಹರಿಯಾಣ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಒಡಿಶಾ, ಪಂಜಾಬ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸೇರಿದಂತೆ 13 ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ 130 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಲನಕ್ಷೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಗುರುತಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ, ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯು ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಕಾಲಿಕ ನೋಂದಣಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸವಾನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಾಸ್ತವ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಸುಮನ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ಮಟ್ಟದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಎಂಟನೇ ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಶಾ ವೃಂದದ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಮನೆ ಭೇಟಿಗಳು ಅಪಾಯದ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ತಪಾಸಣೆ, ಪೌಷ್ಠಿಕಾಂಶ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಹೆರಿಗೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆರಿಗೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.

ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾಯಂದಿರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಆರೈಕೆದಾರರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ, ಪ್ರಸೂತಿ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಲುಪಲು ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಪಡೆಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಕಾಲಿಕ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೆಫರೆಲ್  ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಕರ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಪಡೆಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆರಿಗೆ ಕಾಯುವ ಮನೆಗಳು (ಬಿಡಬ್ಲೂಎಚ್ ಎಸ್), ಮಾತೃ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ (ಎಂಸಿಎಚ್) ವಿಭಾಗಗಳು, ಪ್ರಸೂತಿ ಹೈ ಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸಿ ಘಟಕಗಳು (ಎಚ್ ಡಿಯುಗಳು) ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕಗಳು (ಐಸಿಯು) ಕಡ್ಡಾಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದನ್ನು ನೀಲನಕ್ಷೆಯು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀಲನಕ್ಷೆಯು ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ಯೋಜಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಪೂರ್ವ ಫೋಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಪೂರಕವನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕಗೊಳಿಸುವುದು, ತಾಯಿಯ ರಕ್ತಹೀನತೆ ಮತ್ತು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ, ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ, ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ತಾಯಂದಿರ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಶೂನ್ಯ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣಗಳು, ಶೂನ್ಯ ಶಿಶು ಮರಣಗಳು, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ಆರೈಕೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುಮನ್ ಪಂಚಾಯತ್‌ನಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಆರೋಗ್ಯ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಅರಿವು, ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯು ತಾಯಂದಿರ ಪಿಕ್ನಿಕ್ ಅನ್ನು ಸಮುದಾಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟು, ಮಾತೃ ಮರಣ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (ಎಂ ಡಿ ಎಸ್ ಆರ್) ಮತ್ತು ಮಾತೃ ನಿಯರ್ ಮಿಸ್ (ಎಂ ಎನ್ ಎಂ) ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಪ್ರಸೂತಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಸುಧಾರಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ನ್ಯೂಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಅಲ್ಲದ ಆಘಾತ ನಿಗ್ರಹ ಉಡುಪುಗಳ (ಎನ್ ಎ ಎಸ್ ಜಿ) ಪರಿಚಯ, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಎಐ ಅಧರಿಸಿದ ಹೆರಿಗೆ ಕೊಠಡಿಗಳು, ಜನನಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ವರ್ಧಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಹವಾಮಾನ-ನಿಗ್ರಹ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ, ಸಿಸೇರಿಯನ್ ವಿಭಾಗದ ದರಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮೀಕರಣ ಮತ್ತು ಜನನದಿಂದ 36 ತಿಂಗಳ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಗೃಹಾಧಾರಿತ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಗ್ರ ಶಿಶು ಬಾಲ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.

ನೀಲನಕ್ಷೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ದೃಢವಾದ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸುಮನ್ ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಬಲವರ್ಧಿತ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಜನನಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಮೂಲಕ ವರ್ಧಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

RMNCHA+N ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮಾತೃ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಭಾಗದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸುಮನ್ ನೀಲನಕ್ಷೆ 2030 ದೇಶಾದ್ಯಂತ ತಾಯಂದಿರ ಆರೋಗ್ಯ, ನವಜಾತ ಶಿಶು ಆರೈಕೆ, ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ತಾಯಂದಿರ ಮರಣ ಅನುಪಾತವನ್ನು (ಎಂಎಂಆರ್) 100,000 ಜೀವಂತ ಜನನಗಳಿಗೆ 70 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ನವಜಾತ ಶಿಶು ಮರಣ ದರ (ಎನ್ ಎಂ ಆರ್) ಮತ್ತು ಶಿಶು ಮರಣ ದರವನ್ನು (ಐಎಂಆರ್) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಸಾಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರು ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶು ಮರಣಗಳ ಗುರಿಯನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ  ಇಳಿಸುವ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದು ನೀಲನಕ್ಷೆಯ ಮುಖ್ಯಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

*****