કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે આયાતી દવાઓ માટે બાકી રહેલી શેલ્ફ-લાઇફની જરૂરિયાતને તર્કસંગત બનાવવા અને ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રમાં ઈઝ ઓફ ડુઇંગ બિઝનેસને વધુ પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે, ડ્રગ્સ રૂલ્સ, 1945ના નિયમ 31માં સુધારાની દરખાસ્ત કરતું એક ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું છે.

ગેઝેટ નોટિફિકેશન G.S.R. 505 (E) તારીખ 22 જૂન 2026 દ્વારા જાહેર પરામર્શ માટે પ્રકાશિત કરવામાં આવેલા ડ્રાફ્ટ સુધારામાં, આયાતી દવાઓ માટે હાલની લઘુત્તમ બાકી રહેલી શેલ્ફ લાઇફ 60 ટકાથી વધુ હોવાની જરૂરિયાતને સુધારીને, આયાતના સમયે લઘુત્તમ બાકી રહેલી શેલ્ફ લાઇફ 12 મહિના કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે. જો કે, તેમના વિશિષ્ટ સ્વરૂપ અને જાહેર આરોગ્યની બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને, બાયોલોજિકલ પ્રોડક્ટ્સ (જૈવિક ઉત્પાદનો) અને રેડિયોફાર્માસ્યુટિકલ્સ માટે 60 ટકાથી વધુની લઘુત્તમ બાકી રહેલી શેલ્ફ લાઇફની હાલની જરૂરિયાત લાગુ રહેવાનું યથાવત્ રહેશે.

પ્રસ્તાવિત સુધારાનો ઉદ્દેશ્ય દર્દીઓ માટે ગુણવત્તાયુક્ત દવાઓની ઉપલબ્ધતા જાળવી રાખીને ફાર્માસ્યુટિકલ સપ્લાય ચેઈનમાં વધુ કાર્યક્ષમતા લાવવાનો છે. દેશમાં પ્રવેશ કરતી વખતે આયાતી દવાઓની લઘુત્તમ બાકી રહેલી શેલ્ફ લાઇફ બાર મહિનાની હોય તે સુનિશ્ચિત કરીને, આ પ્રસ્તાવ દવાના ઉપયોગની અંતિમ તારીખ પહેલા તેના વિતરણ અને વપરાશ માટે પૂરતો સમય પૂરો પાડે છે, જેથી દર્દીઓને પૂરતી ઉપયોગી શેલ્ફ લાઇફ ધરાવતી દવાઓ મળવાનું જળવાઈ રહે તે સુનિશ્ચિત થાય છે.

પ્રતિબંધાત્મક બાકી રહેલી શેલ્ફ-લાઇફની જરૂરિયાતોને કારણે થતા દવાઓના બગાડને અટકાવીને, આ સુધારો સપ્લાય ચેઈન દરમ્યાન ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્વેન્ટરીઝના ઉપયોગમાં સુધારો કરે તેવી પણ અપેક્ષા છે. જેના પરિણામે, સપ્લાય મેનેજમેન્ટને શ્રેષ્ઠ બનાવવાની, ખર્ચ ઘટાડવાની અને દેશમાં આવશ્યક દવાઓની ઉપલબ્ધતાને મજબૂત કરવાની અપેક્ષા છે.

મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પ્રસ્તાવિત સુધારો માત્ર દવાઓની આયાત સમયે લાગુ પડતી બાકી રહેલી શેલ્ફ-લાઇફની જરૂરિયાતને સંબંધિત છે. આ પ્રસ્તાવ ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ, 1940 અને ડ્રગ્સ રૂલ્સ, 1945 હેઠળ દવાઓની ગુણવત્તા, સુરક્ષા અથવા અસરકારકતા સંબંધિત અન્ય કોઈ નિયમનકારી જરૂરિયાતોમાં ફેરફાર કરતો નથી.

મંત્રાલયે ડ્રાફ્ટ નોટિફિકેશન પર તમામ હિતધારકો પાસેથી વાંધાઓ અને સૂચનો આમંત્રિત કર્યા છે. ટિપ્પણીઓ નિયત સમયગાળાની અંદર અંડર સેક્રેટરી (ડ્રગ્સ), આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય, ભારત સરકાર, U-6, વર્ક હોલ–C વિંગ, પ્રથમ માળ, કર્તવ્ય ભવન-1, નવી દિલ્હી – 110001 પર, અથવા drugsdiv-mohfw[at]gov[dot]in પર ઇમેઇલ દ્વારા સબમિટ કરી શકાય છે.

ડ્રાફ્ટ ગેઝેટ નોટિફિકેશન અહીં જોઈ શકાય છે:

https://egazette.gov.in/WriteReadData/2026/273833.pdf

SM/DK/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com