ভগৱান বুদ্ধৰ দুজন মুখ্য শিষ্য অৰহন্ত সাৰিপুত্ৰা আৰু অৰহন্ত মৌদগল্যনৰ পবিত্ৰ অৱশেষ মংগোলিয়াৰ উলানবাটাৰৰ গান্দান টেগচেনলিং মঠত ১০ দিনীয়া এক অত্যন্ত সফল প্ৰদৰ্শনীৰ পাছত আজি ভাৰতলৈ উভতি আহিছে। গান্দান টেগচেনলিং মঠৰ অনুৰোধত, সংস্কৃতি মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত থকা ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয়, মধ্যপ্ৰদেশ চৰকাৰ, শ্ৰীলংকাৰ মহাবোধি ছ’চাইটি আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৌদ্ধ কনফেডাৰেচন (আই বি চি) ৰ সহযোগত ৩১ মে’ৰ পৰা ০৯ জুন ২০২৬লৈ পবিত্ৰ অৱশিষ্টসমূহৰ প্ৰদৰ্শনৰ আয়োজন কৰিছিল। শুভ মংগোলিয়ান বুদ্ধ পূৰ্ণিমা উপলক্ষে ৩১ মে’ ২০২৬ত এই প্ৰদৰ্শনীখন জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰা হৈছিল।

পবিত্ৰ অৱশিষ্টসমূহ ৩০ মে’২০২৬ ত আনুষ্ঠানিকভাৱে অসমৰ ৰাজ্যপাল শ্ৰী লক্ষ্মণ প্ৰসাদ আচাৰ্যই মংগোলিয়াৰ শিক্ষা মন্ত্ৰী শ্ৰীযুত এনখ-আমগালন আৰু গান্দান্টেগচেনলিং মঠৰ মাননীয় খাম্বা নোমুন খান গেছে লাৰাম্পা ডি জাভজান্ডোৰ্জৰ হাতত প্ৰদান কৰে।

প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে মংগোলিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি শ্ৰীযুত খুৰেলসুখ উখনাৰ ভাৰত ভ্ৰমণৰ সময়ত এই প্ৰদৰ্শনীৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল । ভাৰত আৰু মংগোলিয়াৰ মাজত বৌদ্ধ ধৰ্মত নিহিত গভীৰ সভ্যতা আৰু আধ্যাত্মিক সম্পৰ্ক আছে, আৰু এই প্ৰদৰ্শনে মংগোলিয়াৰ জনসাধাৰণক পবিত্ৰ অৱশিষ্টসমূহলৈ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ এক অনন্য সুযোগ প্ৰদান কৰে। ১০  দিনীয়া এই প্ৰদৰ্শনীৰ সময়ত সমগ্ৰ মংগোলিয়াৰ পৰা প্ৰায় এক লাখ ভক্তই মঠখন ভ্ৰমণ কৰি শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰে। মংগোলিয়াৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৩৪ লাখ।

এতিয়ালৈকে এই অৱশিষ্টসমূহ কেৱল থাইলেণ্ড আৰু মংগোলিয়ালৈহে প্ৰেৰণ কৰা হৈছে। স্মৰণযোগ্য যে জুন ২০২২ত মংগোলিয়াত ভগৱান বুদ্ধৰ পবিত্ৰ অৱশিষ্টসমূহৰ প্ৰদৰ্শন এক অত্যন্ত সফল আৰু স্মৰণীয় ঘটনা আছিল।

এই প্ৰদৰ্শনীৰ সমান্তৰালভাৱে ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৌদ্ধ সংঘই বৌদ্ধ ধৰ্মৰ ওপৰত নিম্নলিখিত বিশেষ প্ৰদৰ্শনীৰ আয়োজন কৰিছিল, যাক জনসাধাৰণ, ভিক্ষু আৰু পণ্ডিতসকলে অতিশয় প্ৰশংসা কৰেঃ

i) সাৰিপুট্টা আৰু মোগাল্লানা-আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৌদ্ধ সংঘৰ দ্বাৰাজ্ঞান, ভক্তি আৰু অৱশিষ্টৰ এক যাত্ৰা-

ii) ভাৰতৰ পৰা মংগোলিয়ালৈঃ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৌদ্ধ সংঘৰ দ্বাৰা আভ্যন্তৰীণ এছিয়াত বুদ্ধ ধাম্মাৰ সংক্ৰমণ

iii) ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয়ৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত পোহৰৰ পাত্ৰঃ ধাম্মাৰ প্ৰতীক, অৱশেষ আৰু পথ (শাক্যমুনি বুদ্ধৰ ভাৰতৰ সংগ্ৰহালয়ৰ জৰিয়তে যাত্ৰা)

পবিত্ৰ অৱশিষ্টসমূহে নীতি নিয়ম আৰু নিৰাপত্তাৰ ক্ষেত্ৰত ৰাষ্ট্ৰপ্ৰধানৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে। অৱশিষ্টসমূহ অসমৰ ৰাজ্যপাল শ্ৰী লক্ষ্মণ প্ৰসাদ আচাৰ্য্যৰ নেতৃত্বত এটা প্ৰতিনিধি দলৰ সৈতে ভাৰতীয় বায়ু সেনাৰ বিশেষ বিমানযোগে ৩০ মে’ ২০২৬ত মংগোলিয়ালৈ অনা হৈছিল। লাডাখৰ সন্মানীয় উপ ৰাজ্যপাল শ্ৰী বিনয় কুমাৰ ছাক্সেনাৰ নেতৃত্বত এটা প্ৰতিনিধি দলে আজি ভাৰতীয় বায়ু সেনাৰ বিশেষ বিমানত এই অৱশিষ্টসমূহ ভাৰতলৈ ঘূৰাই আনে। গান্দান টেগচেনলিং মঠত আনুষ্ঠানিক আদৰণি আৰু বিদায় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়।

মংগোলিয়া চৰকাৰে এই প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে সম্পূৰ্ণ সমৰ্থন আগবঢ়ায়, আনহাতে গান্ডান টেগচেনলিং মঠে পবিত্ৰ অৱশিষ্টসমূহৰ সন্মানীয় মৰ্যাদা অনুসৰি অনুষ্ঠানৰ ধৰ্মীয় দিশবোৰ নিৰীক্ষণ কৰে। আজি মঠটোত অনুষ্ঠিত সামৰণি অনুষ্ঠানৰ সময়ত,  প্ৰসিদ্ধ ভেইনকে ধৰি খাম্বা নোমুন খান গেছে লাৰাম্পা ডি জাভজানদোৰ্জ, মহামান্য শ্ৰীযুত এনখ-আমগালান, লাডাখৰ সন্মানীয় উপ ৰাজ্যপাল শ্ৰী বিনয় কুমাৰ ছাক্সেনা উপস্থিত থাকে। শ্ৰীলংকাৰ মহাবোধি ছ'চাইটিৰ সভাপতি বনগলা উপাতিছা থেৰো আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বৌদ্ধ কনফেডাৰেচনৰ মহাসচিব শ্বাৰ্টছে খেনুৰ ৰিনপোচে জাংচুপ চোইডেনে মংগোলিয়াত এই প্ৰদৰ্শনীৰ সুবিধা প্ৰদান কৰাৰ বাবে ভাৰত চৰকাৰ আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীক কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপণ কৰে।

পবিত্ৰ অৱশিষ্টসমূহ মহামান্য শ্ৰীযুত এনখ-আমগালান আৰু মহামান্য খাম্বা নোমুন খান গেছে লাৰাম্পা ডি জাভজান্ডোৰ্জে  ভাৰতলৈ উভতি অহাৰ পূৰ্বে লাডাখৰ সন্মানীয় উপ ৰাজ্যপাল শ্ৰী বিনয় কুমাৰ ছাক্সেনাক আনুষ্ঠানিকভাৱে হস্তান্তৰ কৰে। প্ৰস্থানৰ পূৰ্বে বিমানবন্দৰত মংগোলিয়াত থকা ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত শ্ৰী অতুল মালহাৰী গোটচাৰ্ভে লাডাখৰ সন্মানীয় উপ ৰাজ্যপালক এটা মংগোলিয়ান গছপুলি উপহাৰ দিয়ে। ভাৰত আৰু মংগোলিয়াৰ মাজত স্থায়ী বন্ধুত্ব আৰু আধ্যাত্মিক বান্ধোনৰ প্ৰতীক হিচাপে লাডাখত এই গছপুলি ৰোপণ কৰা হ’ব।

প্ৰতিনিধি দল আৰু গান্দান টেগচেনলিং মঠে মংগোলিয়াত থকা ভাৰতীয় দূতাবাসক এই প্ৰদৰ্শনীৰ সফল আয়োজনত সক্ৰিয় সমৰ্থন আগবঢ়োৱাৰ বাবে ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰে। এই অনুষ্ঠানে ভাৰত আৰু মংগোলিয়াৰ মাজত বহু শতিকা পুৰণি আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক অধিক শক্তিশালী কৰি তোলে।

***

M Annadurai/MK