কেন্দ্ৰীয় পঞ্চায়তৰাজ আৰু মীন, পশুপালন আৰু দুগ্ধ পালন মন্ত্ৰী শ্ৰী ৰাজীৱ ৰঞ্জন সিং ওৰফে লালন সিঙে আজি নতুন দিল্লীত দেশৰ ৪২খন উৎকৃষ্ট পঞ্চায়তক ‘২০২৫ বৰ্ষৰ ৰাষ্ট্ৰীয় পঞ্চায়ত বঁটা’ প্ৰদান কৰে। অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় পঞ্চায়তৰাজ বিভাগৰ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী অধ্যাপক এছ পি সিং বাঘেল, অসম চৰকাৰৰ পৰিৱৰ্তন আৰু উন্নয়ন, শ্ৰম কল্যাণ, চাহ জনজাতি আৰু আদিবাসী কল্যাণ মন্ত্ৰী শ্ৰী ৰামেশ্বৰ তেলী, পঞ্চায়তৰাজ মন্ত্ৰালয়ৰ সচিব শ্ৰী বিবেক ভৰদ্বাজ, কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়াসকলৰ লগতে বিভিন্ন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ পঞ্চায়তৰাজ প্ৰতিষ্ঠানৰ নিৰ্বাচিত প্ৰতিনিধিসকল উপস্থিত থাকে। এই বঁটাসমূহে ‘বিকশিত ভাৰত ২০৪৭’ৰ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে সংগতি ৰাখি অন্তৰ্ভুক্তিমূলক, অংশগ্ৰহণমূলক আৰু বহনক্ষম গ্ৰামোন্নয়নৰ দিশত দেশৰ পঞ্চায়তসমূহৰ অনুকৰণীয় অৱদানক স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে। অনুষ্ঠানত ৰাষ্ট্ৰীয় পঞ্চায়ত বঁটা ২০২৫ লাভ কৰা পঞ্চায়তসমূহৰ কাৰ্যাৱলী আৰু শ্ৰেষ্ঠ কাৰ্যপদ্ধতিৰ ওপৰত এখন ই-বুক আৰু পঞ্চায়তৰাজ প্ৰতিষ্ঠানসমূহক শক্তিশালী কৰাৰ সন্দৰ্ভত ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহৰ শ্ৰেষ্ঠ কাৰ্যপদ্ধতিৰ এক সংকলন উন্মোচন কৰা হয়। এই প্ৰকাশনসমূহৰ উদ্দেশ্য হৈছে তৃণমূল পৰ্যায়ত ইজনে সিজনৰ পৰা শিকা আৰু সফল শাসন প্ৰণালীৰ অনুকৰণ কৰাত সহায় কৰা।

এই উপলক্ষে কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী শ্ৰী ৰাজীৱ ৰঞ্জন সিঙে বঁটা বিজয়ী পঞ্চায়তসমূহক তেওঁলোকৰ নিষ্ঠা, উদ্ভাৱন আৰু জনকেন্দ্ৰিক শাসনৰ প্ৰতি থকা দায়বদ্ধতাৰ বাবে অভিনন্দন জনায়। বঁটা প্ৰাপক পঞ্চায়তৰ প্ৰতিনিধি আৰু দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা ভার্চুৱেলী সংযোজিত হোৱা অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক উদ্দেশ্যি ভাষণ প্ৰদান কৰি শ্ৰী সিঙে কয় যে এই বঁটাসমূহে তৃণমূল পৰ্যায়ৰ গণতন্ত্ৰৰ ক্ৰমবৰ্ধমান শক্তি আৰু ‘বিকশিত ভাৰত’ৰ সপোন বাস্তৱায়িত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত পঞ্চায়তসমূহে পালন কৰা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকাক প্ৰতিফলিত কৰিছে। প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ দৃষ্টিভংগীক দোহাৰি তেওঁ কয় যে বিকশিত ভাৰতৰ দিশত যাত্ৰা সৱলীকৃত গাঁৱৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হ’ব লাগিব, যাৰ মূল মন্ত্ৰ হ’ল “গ্ৰামোদয় ছে ভাৰত উদয়”। কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে সন্তোষ প্ৰকাশ কৰে যে ৪২খন বঁটা বিজয়ী পঞ্চায়তৰ ভিতৰত ২২খন পঞ্চায়তৰ নেতৃত্ব দিছে মহিলাই, যাক তেওঁ গ্ৰাম্য ভাৰতত মহিলাৰ নেতৃত্ব আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক শাসনৰ পৰিৱৰ্তনকাৰী প্ৰভাৱৰ এক প্ৰমাণ বুলি অভিহিত কৰে। মন্ত্ৰালয়ৰ বিভিন্ন পদক্ষেপ যেনে ‘পঞ্চায়ত অগ্ৰগতি সূচকাংক’ (পিএআই) ২.০, ই-গ্ৰামস্বৰাজ (e-GramSwaraj), এআই (AI) চালিত ‘সভাসাৰ’ (SabhaSaar) প্লেটফৰ্ম আদিৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি শ্ৰী সিঙে কয় যে স্বচ্ছ, জবাবদিহি আৰু নাগৰিক কেন্দ্ৰিক শাসন সুনিশ্চিত কৰিবলৈ পঞ্চায়তসমূহক প্ৰযুক্তি, সম্পদ আৰু ক্ষমতা বৃদ্ধিৰ সহায়ৰে সৱলীকৰণ কৰা হৈছে। তেওঁ বঁটা প্ৰাপক পঞ্চায়তসমূহক শ্ৰেষ্ঠ কাৰ্যপদ্ধতিসমূহ শ্বেয়াৰ কৰি লৈ, উদ্ভাৱনক উদগনি দি, মহিলাৰ নেতৃত্ব শক্তিশালী কৰি আৰু প্ৰতিগৰাকী হিতাধিকাৰীৰ ওচৰলৈ সেৱা সুনিশ্চিত কৰি একো একোটা আদৰ্শ হিচাপে কাম কৰিবলৈ আহ্বান জনায়। শ্ৰী সিঙে পঞ্চায়তসমূহক সৱলীকৰণ কৰাৰ বাবে চৰকাৰৰ প্ৰতিশ্ৰুতি পুনৰবাৰ ব্যক্ত কৰে আৰু কয় যে ষষ্ঠদশ বিত্তীয় আয়োগৰ অধীনত পৰামৰ্শ দিয়া ৪.৩৫ লাখ কোটি টকাৰ আৱণ্টনে (যি পঞ্চদশ বিত্তীয় আয়োগৰ তুলনাত ৮৪ শতাংশ অধিক) তৃণমূল পৰ্যায়ৰ শাসন ব্যৱস্থাক অধিক শক্তিশালী কৰিব আৰু ‘উন্নত ভাৰত’ৰ সপোনক সমৰ্থন কৰিব।

কেন্দ্ৰীয় ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী অধ্যাপক এছ পি সিং বাঘেলে কয় যে দেশৰ ২.৫ লাখতকৈও অধিক পঞ্চায়তৰ ভিতৰৰ পৰা ৪২খন বঁটা বিজয়ী পঞ্চায়ত বাছনি কৰাটোৱে এক স্বচ্ছ আৰু কঠোৰ মূল্যায়ন প্ৰক্ৰিয়াকে প্ৰতিফলিত কৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এই বঁটাসমূহ স্থানীয়কৃত বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্য (এলএছডিজি) আৰু পঞ্চায়ত অগ্ৰগতি সূচকাংক (পিএআই) ৰ ওপৰত আধাৰিত, যাৰ দ্বাৰা এক নিৰপেক্ষ আৰু কাৰ্যক্ষমতা ভিত্তিক মূল্যায়ন সুনিশ্চিত কৰা হৈছে। কেন্দ্ৰীয় ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে পঞ্চায়তৰ প্ৰতিনিধিসকলক স্বাস্থ্য, পেঞ্চন আৰু সামাজিক সুৰক্ষা আদি ক্ষেত্ৰত চৰকাৰী কল্যাণমূলক আঁচনিসমূহৰ সম্পূৰ্ণ উপভোক্তাকৰণ সুনিশ্চিত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰে যাতে অন্তৰ্ভুক্তিমূলক আৰু সামগ্ৰিক উন্নয়ন লাভ কৰিব পৰা যায়।

পঞ্চায়তৰাজ মন্ত্ৰালয়ৰ সচিব শ্ৰী বিবেক ভৰদ্বাজে নিজৰ ভাষণত পঞ্চায়তৰাজ প্ৰতিষ্ঠানসমূহ তথ্য-চালিত, স্বচ্ছ আৰু জবাবদিহি তৃণমূল শাসনৰ ইঞ্জিনলৈ ৰূপান্তৰিত হোৱাৰ উল্লেখনীয় দিশটো দাঙি ধৰে। তেওঁ এই যাত্ৰাক ভাৰতৰ গণতান্ত্ৰিক ইতিহাসৰ আটাইতকৈ প্ৰেৰণাদায়ক অধ্যায়সমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁ দেশৰ প্ৰতিখন পঞ্চায়তকে ভাৰতত অংশগ্ৰহণমূলক আৰু নাগৰিক কেন্দ্ৰিক স্ব-শাসন ব্যৱস্থাক অধিক গভীৰ কৰিবলৈ এই উৎকৃষ্ট আৰ্হিসমূহৰ পৰা শক্তি আৰু প্ৰেৰণা ল’বলৈ আহ্বান জনায়।

ৰাষ্ট্ৰীয় পঞ্চায়ত বঁটাৰ বিষয়ে

অন্তৰ্ভুক্তিমূলক, অংশগ্ৰহণমূলক আৰু বহনক্ষম গ্ৰামোন্নয়নৰ দিশত কৰা অনুকৰণীয় অৱদানৰ বাবে সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰদৰ্শন কৰা পঞ্চায়তসমূহক স্বীকৃতি আৰু উদগনি দিবলৈ পঞ্চায়তৰাজ মন্ত্ৰালয়ৰ দ্বাৰা প্ৰতিবছৰে ৰাষ্ট্ৰীয় পঞ্চায়ত বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। বঁটাৰ গাঁথনিটো ২০২৩ চনত ব্যাপকভাৱে সংশোধন কৰা হৈছিল আৰু বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্যসমূহৰ স্থানীয়কৰণৰ নটা বিষয়বস্তুৰ সৈতে সংগতি ৰখা হৈছিল, যাৰ ফলত মূল্যায়ন প্ৰক্ৰিয়াটো অধিক সামগ্ৰিক, স্বচ্ছ আৰু ভৱিষ্যমুখী হৈ পৰিছে। ‘ৰাষ্ট্ৰীয় পঞ্চায়ত বঁটা ২০২৫’ মুখ্যতঃ দুটা শ্ৰেণীত প্ৰদান কৰা হৈছিল—

১। দীন দয়াল উপাধ্যায় পঞ্চায়ত সতত বিকাশ পুৰস্কাৰ (DDUPSVP): বহনক্ষম উন্নয়ন লক্ষ্যসমূহৰ স্থানীয়কৰণৰ নটা বিষয়বস্তু (যেনে— দাৰিদ্ৰ্যমুক্ত জীৱিকা, স্বাস্থ্য, শিশু-অনুকূল শাসন, পৰ্যাপ্ত পানী, স্বচ্ছ আৰু সেউজ পৰিৱেশ, আন্তঃগাঁথনি, সামাজিক ন্যায় আৰু সুৰক্ষা, সুশাসন, আৰু মহিলা-অনুকূল পঞ্চায়ত) ত বিশিষ্ট প্ৰদৰ্শনৰ বাবে ১৭ খন ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলৰ ৩৪খন গাঁও পঞ্চায়তক এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়। ইয়াৰ বাছনি ‘পঞ্চায়ত অগ্ৰগতি সূচকাংক’ (পিএআই) ২.০ ৰ নম্বৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছিল।

২।নানাজী দেশমুখ সৰ্বোত্তম পঞ্চায়ত সতত বিকাশ পুৰস্কাৰ (NDSPSVP): সামগ্ৰিকভাৱে সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰদৰ্শন কৰা প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে ৮খন পঞ্চায়তক এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়, যাৰ ভিতৰত ৩খন সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ জিলা পঞ্চায়ত, ২খন সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ব্লক (আঞ্চলিক) পঞ্চায়ত আৰু ৩খন সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ গাঁও পঞ্চায়ত অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।

বঁটা প্ৰাপক পঞ্চায়তসমূহে ‘ৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰাম স্বৰাজ অভিযান’ (আৰজিএছএ) ৰ এটা অংশ ‘পঞ্চায়তসমূহক উদগনি’ (IoP) আঁচনিৰ অধীনত ৫০লাখ টকাৰ পৰা ৫ কোটি টকা পৰ্যন্ত আৰ্থিক অনুদান লাভ কৰে, যি ধন পৰৱৰ্তী উন্নয়নমূলক কামৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব।

সবিশেষ জানিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ক্লিক কৰক।

***

Aditi Agrawal/DB