नवी दिल्‍ली, 5 मे 2026

ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांचे हित लक्षात घेऊन, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अध्यक्षतेखालील आर्थिक व्यवहार विषयक मंत्रिमंडळ समितीने ऊस हंगाम 2026-27 (ऑक्टोबर - सप्टेंबर) साठी ऊसाचे वाजवी आणि किफायतशीर दर (एफआरपी) प्रतिक्विंटल 365 रुपये निश्चित करण्यास मंजुरी दिली आहे. हा दर 10.25% मूलभूत साखर उतारा गृहीत धरून निश्चित करण्यात आला आहे. 10.25% पेक्षा जास्त उतारा असेल तर प्रत्येक 0.1% उतारा वाढीसाठी प्रतिक्विंटल 3.56 रुपये अतिरिक्त प्रीमियम तसेच उताऱ्यात प्रत्येक 0.1% घट झाल्यास एफआरपीमध्ये प्रतिक्विंटल 3.56 रुपये कपात करण्याची तरतूद आहे.

ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांच्या हिताचे रक्षण करण्याच्या दृष्टीने सरकारने महत्त्वाचा निर्णय घेतला असून 9.5% पेक्षा कमी उतारा असलेल्या साखर कारखान्यांच्या बाबतीत कोणतीही कपात केली जाणार नाही. अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांना आगामी ऊस हंगाम 2026-27 मध्ये ऊसासाठी प्रतिक्विंटल 338.30 रुपये दर मिळेल.

ऊस हंगाम 2026-27 साठी उसाचा उत्पादन खर्च (ए2 + एफएल) प्रतिक्विंटल 182 रुपये इतका आहे. त्याच्या तुलनेत 10.25% साखर उतारा दराने मिळणारा 365 रुपये प्रति क्विंटलचा एफआरपी उत्पादन खर्चापेक्षा 100.5% ने जास्त आहे. ऊस हंगाम 2026-27 साठीचा एफआरपी सध्याच्या ऊस हंगाम 2025-26 पेक्षा 2.81% ने जास्त आहे.

मंजूर केलेला एफआरपी साखर कारखान्यांद्वारे 2026-27 च्या ऊस हंगामात (1 ऑक्टोबर, 2026 पासून सुरू) शेतकऱ्यांकडून ऊस खरेदीसाठी लागू होईल. साखर क्षेत्र हे एक महत्त्वाचे कृषी-आधारित क्षेत्र आहे, जे सुमारे 5 कोटी ऊस उत्पादक शेतकरी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांच्या, तसेच प्रत्यक्ष साखर कारखान्यांमध्ये काम करणाऱ्या सुमारे 5 लाख कामगारांच्या उपजीविकेवर परिणाम करते. याशिवाय, शेतमजूर आणि वाहतूक यांसारख्या विविध पूरक कामांमध्ये काम करणाऱ्यांचाही यात समावेश आहे.

पार्श्वभूमी:

एफआरपी दर निश्चित करताना कृषी खर्च आणि किंमत आयोगाच्या (सीएसीपी) यांच्या शिफारशींच्या आधारावर तसेच राज्य सरकारे आणि इतर हितधारकांशी सल्लामसलत केल्यानंतर निश्चित करण्यात आला आहे.

मागील ऊस हंगाम 2024-25 मध्ये, देय असलेल्या 1,02,687 कोटी रुपयांच्या ऊस थकबाकीपैकी, 20.04.2026 पर्यंत शेतकऱ्यांना सुमारे 1,02,209 कोटी रुपयांची ऊस थकबाकी अदा करण्यात आली आहे. अशाप्रकारे, सुमारे 99.5% ऊसाची थकबाकी अदा करण्यात आली आहे. चालू ऊस हंगाम 2025-26 मध्ये, 1,12,740 कोटी रुपयांच्या देय ऊस थकबाकीपैकी, 20.04.2026 रोजी शेतकऱ्यांना सुमारे 99,961 कोटी रुपयांची थकबाकी अदा करण्यात आली आहे. अशाप्रकारे, सुमारे 88.6% ऊस थकबाकी अदा करण्यात आली आहे.

* * *

नेहा कुलकर्णी/श्रद्धा मुखेडकर/दर्शना राणे

सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai    /PIBMumbai    /pibmumbai  pibmumbai[at]gmail[dot]com  /PIBMumbai    /pibmumbai