પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષની પરિસ્થિતિ વચ્ચે, ભારત સરકાર નાગરિકોને નિયમિત અપડેટ્સ દ્વારા માહિતગાર રાખવાના પ્રયાસો ચાલુ રાખે છે. આ સંદર્ભમાં, આજે નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે એક મીડિયા બ્રીફિંગ યોજાઈ હતી, જ્યાં પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ, બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગો અને વિદેશ મંત્રાલયના અધિકારીઓએ બળતણની ઉપલબ્ધતા, દરિયાઈ કામગીરી, પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોને સહાય અને મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે લેવામાં આવતા પગલાં અંગે અપડેટ્સ આપ્યા હતા. ટેક્સટાઇલ મંત્રાલયે ટેક્સટાઇલ સેક્ટર અંગેના અપડેટ્સ પણ શેર કર્યા હતા.

ટેક્સટાઇલ અને હસ્તકલા ક્ષેત્રના અપડેટ્સ

પશ્ચિમ એશિયા સંકટને કારણે ટેક્સટાઇલ અને હસ્તકલા ક્ષેત્ર દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા પ્રશ્નો અંગે ટેક્સટાઇલ મંત્રાલય હિતધારકો સાથે નિયમિત સંપર્કમાં છે. એક મોનિટરિંગ સેલની રચના કરવામાં આવી છે જે ઉદ્યોગને સુવિધા આપવા માટે મંત્રાલય કયા પગલાં લઈ શકે છે તે જોઈ રહ્યું છે. કટોકટીના પ્રતિસાદમાં લેવામાં આવેલી કેટલીક ક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:

હિતધારકો સાથે નિયમિત પરામર્શ મંત્રાલય પરિસ્થિતિની દેખરેખ માટે સાપ્તાહિક ધોરણે હિતધારકો સાથે સમયાંતરે બેઠકો યોજી રહ્યું છે. આમાં એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (EPCs), ડોમેસ્ટિક એસોસિએશન્સ, પ્રાદેશિક ક્લસ્ટર એસોસિએશન્સ (તિરુપુર, સુરત, પાલી બાલોતરા), રાજ્ય સરકારના અધિકારીઓ સાથેની બેઠકોનો સમાવેશ થાય છે. મંત્રાલય ડીજી શિપિંગની ઓફિસ, ગેઈલ (GAIL) અને અન્ય એજન્સીઓના સંપર્કમાં પણ છે. મંત્રાલયે વાણિજ્ય વિભાગની 'રેઝિલિયન્સ એન્ડ લોજિસ્ટિક્સ ઇન્ટરવેન્શન ફોર એક્સપોર્ટ ફેસિલિટેશન' (RELIEF) યોજના પર એક આઉટરીચ પ્રોગ્રામનું પણ આયોજન કર્યું હતું.

વધુમાં, EPCs એ પણ તેમના સ્વતંત્ર પરામર્શનું આયોજન કર્યું હતું. કાર્પેટ એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (CEPC) એ 6 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ RELIEF પગલાં પર વેબિનારનું આયોજન કર્યું હતું. એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ ફોર હેન્ડીક્રાફ્ટ (EPCH) એ પશ્ચિમ એશિયાના સંકટને પગલે લોજિસ્ટિક્સ પડકારો પર 20 એપ્રિલ, 2026 ના રોજ જાગૃતિ સેમિનારનું આયોજન કર્યું હતું. ચર્ચાઓ વૈશ્વિક શિપિંગ વિક્ષેપો, વૈકલ્પિક રૂટીંગ, લોજિસ્ટિક્સ આયોજન, ખર્ચ ઓપ્ટિમાઇઝેશન તકનીકો અને પાલન (compliance) ના મુદ્દાઓ પર કેન્દ્રિત હતી.

ડીજી શિપિંગ દ્વારા જારી કરાયેલ એડવાઇઝરીઝ હિસ્સેદારોમાં પ્રસારિત કરવામાં આવી રહી છે. શિપિંગ લાઇન સંબંધિત કેટલાક મુદ્દાઓ જેમ કે પશ્ચિમ એશિયામાં પુરવઠા માટે જેદ્દાહ જેવા વૈકલ્પિક બંદરોનો ઉપયોગ પણ હિસ્સેદારોને પ્રસારિત કરવામાં આવી રહ્યો છે.

ઉદ્યોગ માટે બળતણ/કુદરતી ગેસનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવો ટેક્સટાઇલ મંત્રાલયે ટેક્સટાઇલ અને હસ્તકલા ઉદ્યોગને કુદરતી ગેસના પુરવઠા માટે પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ (PNG) મંત્રાલય સાથે આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. પ્રતિસાદમાં, ગેઈલ (GAIL) એ સંકેત આપ્યો હતો કે ટેક્સટાઇલ અને હસ્તકલા ક્ષેત્ર પ્રાથમિકતા ક્ષેત્ર III/IV (ઔદ્યોગિક ગ્રાહકો) હેઠળ છે અને પુરવઠો છેલ્લા 6 મહિનાના સરેરાશ વપરાશના 80% પર જાળવવામાં આવે છે. પુરવઠામાં વિક્ષેપના કિસ્સામાં, ગેઈલ સમયાંતરે સ્પોટ માર્કેટમાંથી પુરવઠો મેળવે છે.

મંત્રાલય ક્લસ્ટરોમાં પુરવઠાનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યું છે. કોઈપણ અછતના કિસ્સામાં, મોનિટરિંગ સેલ સ્પોટ માર્કેટ ખરીદી માટે ગેઈલ સત્તાવાળાઓ સાથે આ મુદ્દો ઉઠાવશે.

ટેક્સટાઇલ અને હસ્તકલા ક્ષેત્રના ઇનપુટ્સ પર કસ્ટમ્સ ડ્યુટી નાબૂદી કિંમતોમાં અસ્થિરતા અને ડાઉનસ્ટ્રીમ ઉદ્યોગ માટે સપ્લાય ચેઇનની સાતત્યતા સુનિશ્ચિત કરવાની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને, મંત્રાલય ટેક્સટાઇલ અને હસ્તકલા ક્ષેત્રના ઇનપુટ્સ પર કસ્ટમ્સ ડ્યુટી હટાવવાની હિમાયત કરી રહ્યું છે.

આ સંદર્ભમાં, મહેસૂલ વિભાગે તેના કસ્ટમ્સ નોટિફિકેશન 12/2026 તારીખ 1.4.26 માં MMF સેક્ટરમાં ઇનપુટ્સ સહિત અનેક ઉત્પાદનો પરની કસ્ટમ્સ ડ્યુટી હટાવી દીધી છે. ટેક્સટાઇલ સેક્ટરના કિસ્સામાં, મોનોઇથિલિન ગ્લાયકોલ (MEG), પ્યુરિફાઇડ ટેરેપ્થાલિક એસિડ (PTA), પોલી(ઇથિલિન ટેરેપ્થલેટ) (PET) ચિપ્સ, પોલી(બ્યુટીલિન ટેરેપ્થલેટ) (PBT), મેથેનોલ, ટોલ્યુન, સ્ટાયરીન, વિનાઇલ ક્લોરાઇડ મોનોમર (VCM), ફિનોલ, એસિટિક એસિડ, વિનાઇલ એસિટેટ મોનોમર (VAM), ઇથિલિનેડાયમાઇન, મોનોઇથેનોલામાઇન/ ડાયઇથેનોલામાઇન, પોલિઇથિલિન (PE), પોલિપ્રોપિલિન (PP), પોલિસ્ટાયરીન (PS), પોલિવિનાઇલ ક્લોરાઇડ (PVC), એક્રિલોનિટ્રિલ-બ્યુટાડીન-સ્ટાયરીન (ABS), સ્ટાયરીન-એક્રિલોનિટ્રિલ (SAN), પોલિવિનાઇલ એસિટેટ (PVA), પોલિવિનાઇલ આલ્કોહોલ, ઇપોક્સી રેઝિન, પોલ્યુરેથેન્સ, પોલીકાર્બોનેટ, અલ્કીડ રેઝિન, અસંતૃપ્ત પોલિએસ્ટર રેઝિન, ટોલ્યુન ડાય-આઇસોસાઇનેટ (TDI), પોલિઓલ્સ અને લીનિયર અલ્કાઈલબેન્ઝીન સહિત 29 ઇનપુટ્સ પર ડ્યુટી મોકૂફ રાખવામાં આવી હતી.

બીજું, મંત્રાલયે મહેસૂલ વિભાગ સાથે અન્ય કેટલાક ઇનપુટ્સ પર કસ્ટમ્સ ડ્યુટી હટાવવાનો મુદ્દો પણ ઉઠાવ્યો છે, જે નીચે મુજબ છે: MMF વેલ્યુ ચેઇન:

• કેપ્રોલેક્ટમ (Caprolactam)
• નાયલોન ચિપ્સ (Nylon chips)
• રેયોન ગ્રેડ વુડ પલ્પ (Rayon Grade Wood Pulp)
• કપાસ (Cotton) કાચના વાસણોના ઉત્પાદન માટેના ઇનપુટ્સ: સોડા એશ (સોડિયમ કાર્બોનેટ) (HS 283620), બોરિક એસિડ/બોરોન ઓક્સાઇડ (HS 281000), એલ્યુમિના (HS 281820), સેલેનિયમ સંયોજનો (HS 280490), સીરિયમ ઓક્સાઇડ (HS 284610), ઝિર્કોનિયા રિફ્રેક્ટરીઝ (HS 690390), ફર્નેસ બર્નર્સ/સિસ્ટમ્સ (HS 841620, 841780), પોટેશિયમ નાઇટ્રેટ (HS 283421), પોટેશિયમ કાર્બોનેટ (HS 283640), આર્સેનિક ટ્રાયોક્સાઇડ (HS 281129) અને બેરિયમ કાર્બોનેટ (HS 283660).

એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી નાબૂદી/મોકૂફી કેટલાક ડાઉનસ્ટ્રીમ ઉત્પાદકોએ એવો સંકેત પણ આપ્યો છે કે તેમના કેટલાક ઇનપુટ્સ પરની એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી અસ્થિર કિંમતોને કારણે તેમના સોર્સિંગ પર પ્રતિકૂળ અસર કરશે. ડાઉનસ્ટ્રીમ સેક્ટરમાં પેદા થયેલી રોજગારી, ડાઉનસ્ટ્રીમ સેક્ટરમાં MSME ની ભાગીદારી, સપ્લાય ચેઇન વિક્ષેપ વગેરેને ધ્યાનમાં રાખીને આંતરિક વિશ્લેષણ કર્યા પછી, ટેક્સટાઇલ મંત્રાલયે મહેસૂલ વિભાગને નીચેના ઉત્પાદનો પર એન્ટી-ડમ્પિંગ ડ્યુટી હટાવવા/મોકૂફ રાખવા માટે પણ સૂચન કર્યું છે:

• ઇલાસ્ટોમેરિક ફિલામેન્ટ યાર્ન (EFY)
• વિસ્કોસ રેયોન ફિલામેન્ટ યાર્ન (VFY)

રાજ્ય સરકારોની શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ (Best Practices) ની માહિતીનો પ્રસાર રાજ્ય સરકારો અને ક્લસ્ટર એસોસિએશનો સાથેની બેઠકમાં, રાજ્યો દ્વારા અપનાવવામાં આવેલી કેટલીક શ્રેષ્ઠ પદ્ધતિઓ હિસ્સેદારોમાં પ્રસારિત કરવામાં આવી હતી. આમાંના કેટલાકમાં શામેલ છે:

• LPG વિતરણની સમીક્ષા માટે DM/DC ના અધ્યક્ષપદ હેઠળ જિલ્લા સ્તરીય સમિતિ
• MSME એકમોને પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) માં ટ્રાન્ઝિટ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા
• બ્લુ કોલર વર્કર્સ (કામદારો) માટે સામુદાયિક રસોડા ખોલવા
• કોલસાને બદલે કપાસની ડાળખીમાંથી મેળવેલા ટોરેફાઈડ બાયોમાસ (torrefied biomass) જેવા વૈકલ્પિક બળતણનો ઉપયોગ.

નિકાસ રેમિશન સ્કીમ્સ હિસ્સેદારોના કેટલાક સૂચનો ટેક્સટાઇલ સેક્ટરને લગતી નિકાસ રેમિશન યોજનાઓ પર હતા. આ યોજનાઓમાં રેમિશન ઓફ ડ્યુટીઝ એન્ડ ટેક્સીસ ઓન એક્સપોર્ટેડ પ્રોડક્ટ્સ (RODTEP) અને રિબેટ ઓફ સ્ટેટ એન્ડ સેન્ટ્રલ ટેક્સીસ એન્ડ લેવીસ (ROSCTL) નો સમાવેશ થાય છે.

સૂચનોમાં દરોમાં વધારો, જ્યારે દરો ઘટાડવામાં આવ્યા હતા તે સમયગાળા માટે દરોની પુનઃસ્થાપના અને યોજનાના કવરેજને વધારવાનો સમાવેશ થાય છે. આની તપાસ કરવામાં આવી છે અને સંબંધિત સત્તાધિકારીઓ સાથે આ બાબત ઉઠાવવામાં આવી છે.

ફોરેન ટ્રેડ પોલિસી (FTP)/એક્સપોર્ટ પ્રમોશન મિશન (EPM) સંબંધિત દરખાસ્તો હિસ્સેદારોના પરામર્શ દરમિયાન, કેટલીક દરખાસ્તો FTP/EPM સાથે સંબંધિત હતી. આમાં વ્યાજ સબવેન્શન (interest subvention), એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કેપિટલ ગુડ્સ (EPCG) સ્કીમ, એડવાન્સ ઓથોરાઇઝેશન (AA) વગેરેની દરખાસ્તો શામેલ છે. તમામ સૂચનો પશ્ચિમ એશિયા સંકટ દરમિયાન નિકાસકારોને સુવિધા આપવા સંબંધિત છે. આ બાબતની આંતરિક તપાસ કરવામાં આવી છે અને દરખાસ્તો ડીજીએફટી (DGFT) ની ઓફિસમાં મોકલવામાં આવી છે.

ઊર્જા પુરવઠો અને બળતણની ઉપલબ્ધતા

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે વર્તમાન બળતણ પુરવઠાની સ્થિતિ અંગે અપડેટ આપ્યું હતું, જેમાં પશ્ચિમ એશિયામાં વિકસતી પરિસ્થિતિના સંદર્ભમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને એલપીજીની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવતા પગલાંની રૂપરેખા આપવામાં આવી હતી. એ નોંધવામાં આવ્યું હતું કે:

જાહેર એડવાઇઝરી અને નાગરિક જાગૃતિ

• નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ગભરાટમાં ખરીદી (panic purchase) ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજીની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
• અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર વિશ્વાસ કરો.
• એલપીજી ગ્રાહકોને ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા અને ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
• નાગરિકોને PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કૂકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક બળતણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
• તમામ નાગરિકોને વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તેમના દૈનિક ઉપયોગમાં ઊર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

• ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ડોમેસ્ટિક એલપીજી, ડોમેસ્ટિક PNG અને CNG (ટ્રાન્સપોર્ટ) ને 100% સપ્લાય કરવામાં આવી રહ્યો છે.
• કોમર્શિયલ એલપીજી માટે હોસ્પિટલો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, બીજ, કૃષિ વગેરેને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, પરપ્રાંતિય મજૂરોને 5 કિલો FTL નો પુરવઠો 2 અને 3 માર્ચ 2026 ના રોજ સરેરાશ દૈનિક પુરવઠાના આધારે બમણો કરવામાં આવ્યો છે.
• સરકારે સપ્લાય અને ડિમાન્ડ બંને બાજુએ અનેક તર્કસંગત પગલાં પહેલેથી જ અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઈનરી ઉત્પાદનમાં વધારો, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગ અંતરાલ (interval) 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધીનો સમાવેશ થાય છે અને પુરવઠા માટે સેક્ટરોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• એલપીજીની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક બળતણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
• કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાના કોલસાનો પુરવઠો આપવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
• રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા PNG કનેક્શનની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ સાથે સંકલિત પ્રયાસો

• રાજ્ય સરકારોને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ, 1955 અને એલપીજી કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠાનું નિરીક્ષણ કરવા અને સંગ્રહખોરી તથા કાળાબજાર સામે કાર્યવાહી કરવા સત્તા આપવામાં આવી છે.
• પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એલપીજી સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠાની સ્થિતિનું નિરીક્ષણ અને નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને અનેક પત્રો અને વીસી (VCs) દ્વારા આ વાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
• ભારત સરકારે 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા પર્યાપ્ત બળતણની ઉપલબ્ધતા અંગે નાગરિકોને આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંદેશાવ્યવહારની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજવામાં આવી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ના અધ્યક્ષપદે) અને 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG અને માહિતી અને પ્રસારણ તથા ગ્રાહક બાબતોના સચિવોના અધ્યક્ષપદે) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
  1. દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી કરવી અને નિયમિત જાહેર એડવાઇઝરી જારી કરવી.
  2. સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ/ખોટી માહિતીને સક્રિયપણે મોનિટર કરવી અને તેનો સામનો કરવો.
  3. જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ અભિયાનને સઘન બનાવવું અને ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) સાથે સંકલનમાં દરોડા અને નિરીક્ષણ ચાલુ રાખવું.
  4. તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
  5. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના કેરોસીન (SKO) માટે ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
  6. PNG દત્તક લેવા અને વૈકલ્પિક બળતણને પ્રોત્સાહન આપવું.
  7. એલપીજી પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવી, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિલો FTL સિલિન્ડરોનું લક્ષિત વિતરણ અપનાવવું.
• તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ સમિતિઓની સ્થાપના કરી છે.
• ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફ જારી/આયોજિત કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને મોનિટરિંગ ક્રિયાઓ

• એલપીજીની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. ગઈકાલે દેશભરમાં 2800 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
• માર્ચ 2026 થી, દેશભરમાં અનેક દરોડામાં 67,000 થી વધુ સિલિન્ડરો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. વધુમાં, 1160 થી વધુ FIR નોંધવામાં આવી છે અને 271 વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.
• PSU ઓએમસી (OMCs) એ સરપ્રાઈઝ ઇન્સ્પેક્શન સઘન બનાવ્યા છે અને ચાલુ રાખ્યા છે અને 316 એલપીજી ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશીપ પર દંડ લાદ્યો છે, અને ગઈકાલ સુધીમાં 72 એલપીજી ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશીપને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવી છે.
• ગઈકાલે, 46 એલપીજી ડિસ્ટ્રીબ્યુટર્સને કારણદર્શક નોટિસ પાઠવવામાં આવી હતી, 6 ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશીપ પર દંડ લાદવામાં આવ્યો હતો અને 1 ડિસ્ટ્રીબ્યુટરને સસ્પેન્શન હેઠળ રાખવામાં આવ્યો હતો.

એલપીજી પુરવઠો

ડોમેસ્ટિક એલપીજી પુરવઠાની સ્થિતિ:

• પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે એલપીજી પુરવઠા પર અસર ચાલુ છે.
• ઘરેલું પરિવારોને એલપીજીના પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• એલપીજી ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશીપ પર કોઈ ડ્રાય-આઉટ (પુરવઠો ખાલી થવો) નોંધાયા નથી.
• ગઈકાલે ઉદ્યોગના ધોરણે ઓનલાઈન એલપીજી સિલિન્ડર બુકિંગ વધીને 99% થયું હતું.
• ડાયવર્ઝન રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને અંદાજે 93% થઈ ગઈ છે. ડીએસી (DAC) ગ્રાહકના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર પ્રાપ્ત થાય છે.

કોમર્શિયલ એલપીજી પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

• કુલ કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના આશરે 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લક્ષી (reform-linked) ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારત સરકારે 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જાણ કરી છે કે દરેક રાજ્યમાં પરપ્રાંતિય મજૂરોને વિતરણ માટે ઉપલબ્ધ 5 કિલોના FTL સિલિન્ડરોની દૈનિક માત્રા 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન પરપ્રાંતિય મજૂરોને સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે બમણી કરવામાં આવી રહી છે, જે 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદાથી વધુ છે. આ 5 કિલોના FTL સિલિન્ડરો ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની મદદથી માત્ર તેમના રાજ્યમાં પરપ્રાંતિય મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકારના નિકાલ પર છે.
• ફેબ્રુઆરી-26 મહિના દરમિયાન વેચાયેલા 5 કિલોના FTL સિલિન્ડરોની કુલ સંખ્યા 21.7 લાખ હતી. જોકે, 1 એપ્રિલ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં અંદાજે 20.32 લાખ - 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો વેચાયા છે.
• ગઈકાલે દેશભરમાં 82,000 થી વધુ - 5 કિલોના FTL સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
• 3 એપ્રિલ 2026 થી, PSU ઓએમસીએ 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો માટે 9350 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 1,53,000 થી વધુ - 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
• ગઈકાલે 220 થી વધુ શિબિરો દ્વારા 5436 - 5 કિલો FTLs વેચાયા હતા.
• IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વ્યાપારી એલપીજી વિતરણનું આયોજન કરવા માટે રાજ્યના સત્તાધિકારીઓ અને ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ સાથે સંકલન કરી રહી છે.
• એપ્રિલ-26 મહિના દરમિયાન (27.04.26 સુધી), કુલ 1,75,205 MT (19 કિલોના 92.21 લાખથી વધુ એલપીજી સિલિન્ડરોની સમકક્ષ) કોમર્શિયલ એલપીજીનું વેચાણ થયું છે.
• 27.04.2026 ના રોજ, 9578 MT કોમર્શિયલ એલપીજી (19 કિલોના 5.04 લાખથી વધુ સિલિન્ડરોની સમકક્ષ) વેચાયું હતું.
• એપ્રિલ-26 મહિના દરમિયાન (27.04.2026 સુધી), ઓટો એલપીજીનું વેચાણ ફેબ્રુઆરી-26 દરમિયાન આશરે 5000 MT ના વેચાણની સરખામણીમાં 9500 MT થી વધુ રહ્યું છે.
• એપ્રિલ-26 મહિનામાં (27.04.26 સુધી) PSU ઓએમસી દ્વારા સરેરાશ ઓટો એલપીજી વેચાણ આશરે 353 MT/દિવસ છે, જે જાન્યુઆરી-26 અને ફેબ્રુઆરી-26 દરમિયાન આશરે 177 MT/દિવસની સરેરાશ સામે છે. આ PSU ઓએમસી દ્વારા ઓટો એલપીજી વેચાણમાં આશરે 100% નો વધારો દર્શાવે છે.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણ પહેલ

• ગ્રાહકોને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે અને D-PNG અને CNG-ટ્રાન્સપોર્ટને 100% પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવી રહ્યો છે.
• ખાતર પ્લાન્ટ્સ માટે ગેસની એકંદર ફાળવણી તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના અંદાજે 95% સુધી વધારવામાં આવી છે.
• વધુમાં, અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસ પુરવઠો, જેમાં CGD નેટવર્ક દ્વારા પુરવઠો સામેલ છે, તે 80% સુધી વધારવામાં આવ્યો છે.
• કોમર્શિયલ એલપીજીની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે, CGD એકમોને તેમની તમામ GAs (ભૌગોલિક વિસ્તારો) માં હોટેલ્સ, રેસ્ટોરન્ટ્સ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG કનેક્શનને પ્રાથમિકતા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.
• IGL, MGL, GAIL Gas અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી PNG કનેક્શન માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે.
• રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
• ભારત સરકારે 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ એલપીજીની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ એલપીજીથી PNG માં લાંબા ગાળાના સંક્રમણમાં મદદ કરી શકે.
• 22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો PNG વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે જોડાયેલી વધારાની કોમર્શિયલ એલપીજી ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
• સડક પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા પ્રાથમિકતાના ધોરણે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓ પર પ્રક્રિયા કરવા માટે 3 મહિના માટે વિશેષ 'એક્સિલરેટેડ એપ્રુવલ ફ્રેમવર્ક ફોર CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિથ રિડ્યુસ્ડ ટાઇમલાઇન્સ' અપનાવ્યું છે.
• ભારત સરકારે 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ અધિનિયમ, 1955 હેઠળ નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (થ્રુ લેઇંગ, બિલ્ડીંગ, ઓપરેશન એન્ડ એક્સપાન્સન ઓફ પાઇપલાઇન્સ એન્ડ અધર ફેસિલિટીઝ) ઓર્ડર, 2026 સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન્સ નાખવા અને વિસ્તરણ કરવા માટે સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓમાં વિલંબ અને જમીન સુધી પહોંચવાની સમસ્યાઓ હલ કરે છે, અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ માળખાના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તે PNG નેટવર્ક વૃદ્ધિને વેગ આપશે, લાસ્ટ-માઈલ કનેક્ટિવિટી વધારશે અને સ્વચ્છ ઇંધણ તરફના સંક્રમણને ટેકો આપશે તેવી અપેક્ષા છે, જેનાથી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતની ગેસ-આધારિત અર્થવ્યવસ્થાને આગળ વધારશે.
• PNGRB એ CGD એકમોને D-PNG કનેક્શન ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, PNG વિસ્તરણમાં ગતિ જાળવી રાખવા માટે નેશનલ PNG ડ્રાઈવ 2.0 ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
• સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઊર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે એક મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ CBG પોલિસી વિકસાવી છે. મોડેલ પોલિસીનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્યોને CBG વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખા તરીકે સેવા આપવાનો છે. જે રાજ્યો આ પસંદ કરશે, તેમને કોમર્શિયલ એલપીજીની વધારાની ફાળવણીના આગામી તબક્કામાં પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
• MoEFCC એ 07.04.2026 ના ઓર્ડર દ્વારા CPCB ને CGD નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના માટે સંમતિ અથવા કાર્ય કરવા માટે સંમતિ આપવા માટે SPCB/PCCs ને જરૂરી નિર્દેશો જારી કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
• માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં, અંદાજે 5.60 લાખ PNG કનેક્શન ગેસીફાઈડ કરવામાં આવ્યા છે અને વધારાના 2.64 લાખ કનેક્શન માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવ્યું છે, જે કુલ સંખ્યા 8.24 લાખ કનેક્શન પર લઈ જાય છે. વધુમાં, અંદાજે 6.29 લાખ ગ્રાહકોએ નવા કનેક્શન માટે નોંધણી કરાવી છે.
• 27.04.2026 સુધીમાં, 42,800 થી વધુ PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના એલપીજી કનેક્શન સરેન્ડર કર્યા છે.

ક્રૂડ પોઝિશન અને રિફાઈનરી કામગીરી

• તમામ રિફાઈનરીઓ પર્યાપ્ત ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
• ઘરેલું વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઈનરીઓમાંથી ડોમેસ્ટિક એલપીજી ઉત્પાદન વધારવામાં આવ્યું છે.
• સ્થાનિક બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક પુરવઠાની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક આંતર-મંત્રાલય જોઈન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ (JWG) ની રચના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ, ભારત સરકારે 01.04.2026 ના ઓર્ડર દ્વારા ઓઈલ રિફાઈનરી કંપનીઓ સહિત પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સને સેન્ટર ફોર હાઈ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત કર્યા મુજબ જટિલ ક્ષેત્રો માટે C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સની અમુક લઘુત્તમ માત્રા ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
• ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ, રસાયણ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ વિભાગ (DCPC), ઉદ્યોગ અને આંતરિક વ્યાપાર પ્રોત્સાહન વિભાગ (DPIIT) તરફથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, ફાર્મા અને કેમિકલ સેક્ટરની કંપનીઓ માટે એલપીજી પૂલમાંથી 1000 MT/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
• 9 એપ્રિલ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં મુંબઈ, કોચી, વિઝાગ, ચેન્નાઈ અને મથુરા રિફાઈનરીઓ દ્વારા કેમિકલ, ફાર્મા અને પેઈન્ટ ઉદ્યોગને 8300 MT થી વધુ પ્રોપિલિન અને 870 MT થી વધુ બ્યુટાઈલ એક્રિલેટ વેચવામાં આવ્યું છે.

રિટેલ ઇંધણની ઉપલબ્ધતા અને કિંમતના પગલાં

• દેશભરમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
• મધ્ય પૂર્વના સંકટને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જોકે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં પ્રતિ લિટર ₹10નો ઘટાડો કર્યો છે.
• ભારત સરકારે 11.04.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા ડીઝલ પર નિકાસ લેવી વધારીને રૂ. 55.50 પ્રતિ લિટર અને ATF પર રૂ. 42 પ્રતિ લિટર કરી છે, જેથી સ્થાનિક બજારમાં આ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરી શકાય.
• અફવાઓને કારણે અમુક રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ગભરાટમાં ખરીદી જોવા મળે છે. જાણ કરવામાં આવે છે કે દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલ માટેના નિયમિત રિટેલ ભાવ યથાવત છે અને PSU ઓએમસી રિટેલ આઉટલેટ્સ પર કોઈ ભાવ વધારો થયો નથી.

કેરોસીનની ઉપલબ્ધતા અને વિતરણ પગલાં

• નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી પૂરી પાડવામાં આવી છે.
• 18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ કેરોસીન (SKO) ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત દર્શાવી નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયે પર્શિયન ગલ્ફમાં પ્રવર્તમાન દરિયાઈ પરિસ્થિતિ અંગે અપડેટ આપ્યું હતું, જેમાં પ્રદેશમાં ભારતીય જહાજો અને ક્રૂની સલામતી અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવતા પગલાંની વિગતો આપવામાં આવી હતી. એવું જણાવવામાં આવ્યું હતું કે:

• બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય નાવિકોનું કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિસ્સેદારો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
• પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજવાળા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
• ડીજી શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમ અપડેટ: કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 7,920 કોલ્સ અને 16,838 થી વધુ ઇમેઇલ્સ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં 140 કોલ્સ અને 180 ઇમેઇલ્સ પ્રાપ્ત થયા છે.
• પ્રત્યાર્પણ અપડેટ: મંત્રાલયે, ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (ડીજી શિપિંગ) દ્વારા અત્યાર સુધીમાં 2,800 થી વધુ ભારતીય નાવિકોના સુરક્ષિત સ્વદેશ પરત ફરવાની સુવિધા આપી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં ગલ્ફ પ્રદેશના વિવિધ સ્થળોએથી 24 નાવિકોનો સમાવેશ થાય છે.
• પોર્ટ ઓપરેશન્સ: સમગ્ર ભારતમાં બંદર કામગીરી સામાન્ય છે, કોઈ ભીડ નોંધાઈ નથી.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

વિદેશ મંત્રાલય ગલ્ફ અને પશ્ચિમ એશિયા ક્ષેત્રમાં વિકાસ પર નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં પ્રદેશમાં ભારતીય સમુદાયની સલામતી, સુરક્ષા અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. જાણ કરવામાં આવી હતી કે:

• મંત્રાલયમાં સમર્પિત વિશેષ કંટ્રોલ રૂમ ભારતીય નાગરિકો અને તેમના પરિવારોના પ્રશ્નોના જવાબ આપવા માટે કાર્યરત છે.
• વિદેશ મંત્રાલય માહિતીના આદાનપ્રદાન અને પ્રયાસોના વધુ સારા જોડાણ માટે રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સંપર્કમાં છે.
• ભારતીય દૂતાવાસો અને કોન્સ્યુલેટ્સ સમયસર સહાય પૂરી પાડવા માટે 24 કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને આપણા નાગરિકોને સક્રિયપણે મદદ કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્થાનિક સરકારો સાથે પણ નજીકના સંપર્કમાં છે.
• સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને મુસાફરીની પરિસ્થિતિઓ, કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને સમુદાય માટે લેવામાં આવતા વિવિધ કલ્યાણકારી પગલાં સંબંધિત માહિતી સહિત અપડેટેડ એડવાઇઝરીઝ જારી કરવામાં આવી રહી છે.
• ભારતીય મિશન નિવાસી ભારતીય સમુદાય સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે. તેઓ તેમની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે ભારતીય સમુદાયના સંગઠનો, સંસ્થાઓ, વ્યાવસાયિક જૂથો અને ભારતીય કંપનીઓ સાથે નિયમિતપણે વાતચીત કરી રહ્યા છે.
• સરકાર પ્રદેશમાં ભારતીય નાવિકોના કલ્યાણને ઉચ્ચ અગ્રતા આપી રહી છે. ભારતીય મિશન તેમને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને એજન્સીઓ સાથે સંકલન, કોન્સ્યુલર સહાય પૂરી પાડવા અને ભારત પરત ફરવાની વિનંતીઓમાં મદદ કરવા સહિતની તમામ સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છે.
• પ્રદેશથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ વધારાની ફ્લાઇટ્સ કાર્યરત થવાની સાથે ફ્લાઇટની એકંદર સ્થિતિમાં સુધારો ચાલુ છે.
• યુએઈ (UAE) માં, એરલાઇન્સ કાર્યકારી અને સલામતીના પાસાઓને ધ્યાનમાં રાખીને યુએઈ અને ભારત વચ્ચે મર્યાદિત વ્યાપારી ફ્લાઇટ્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં આજે યુએઈ અને ભારત વચ્ચે લગભગ 105 ફ્લાઇટ્સની અપેક્ષા છે.
• સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટ પરથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ચાલુ છે.
• કતાર એરસ્પેસ આંશિક રીતે ખુલ્લું હોવાથી, કતાર એરવેઝ ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે. એર ઇન્ડિયા અને ઇન્ડિગો પણ ટૂંક સમયમાં કતારથી ભારત માટે ફ્લાઇટ ઓપરેશન્સ ફરી શરૂ કરવાનું આયોજન કરી રહી છે.
• કુવૈત એરસ્પેસ ખુલ્લું છે. જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝે કુવૈતથી ભારત માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ ઓપરેશન ફરી શરૂ કર્યું છે.
• બહેરીન એરસ્પેસ ખુલ્લું છે. ગલ્ફ એર બહેરીનથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે.
• ઇરાક એરસ્પેસ આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ ઓપરેશન્સ સાથે ખુલ્લું છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે કરી શકાય છે.
• ઈરાન એરસ્પેસ કાર્ગો અને ચાર્ટર ફ્લાઈટ્સ માટે આંશિક રીતે ખુલ્લું છે. ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનનો પ્રવાસ ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે અને જેઓ ત્યાં છે તેઓને ભારતીય દૂતાવાસના સમર્થન સાથે જમીની સરહદના માર્ગો મારફતે નીકળી જવા વિનંતી કરવામાં આવે છે. અત્યાર સુધીમાં, તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે જમીની સરહદ માર્ગો દ્વારા ઈરાનમાંથી 2,461 ભારતીય નાગરિકોની અવરજવરની સુવિધા આપી છે.
• ઇઝરાયેલ એરસ્પેસ ખુલ્લું છે અને પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ ઓપરેશન્સ ફરી શરૂ થયા છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે કરી શકાય છે.

SM/DK/JD