કેન્દ્રીય ગ્રાહક સુરક્ષા સત્તામંડળ (CCPA) એ હોટલ અને રેસ્ટોરન્ટ દ્વારા ગ્રાહકોના બિલોમાં "LPG ચાર્જીસ", "ગેસ સરચાર્જ" અને "ફ્યુઅલ કોસ્ટ રિકવરી" જેવા વધારાના ચાર્જ વસૂલવાની ગંભીર નોંધ લીધી છે, અને ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, 2019 હેઠળ આ પ્રથાને અયોગ્ય વ્યાપાર પ્રથા ગણાવી છે. સર્વિસ ચાર્જ અંગેની હાલની માર્ગદર્શિકાનું ઉલ્લંઘન કરવા માટે આવા ચાર્જીસ ડિફોલ્ટ રૂપે લાદવામાં આવી રહ્યા છે તેવું અવલોકન કરીને, સત્તામંડળે ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ 2019 ની કલમ 10 હેઠળ નવી એડવાઈઝરી જારી કરી છે, જેમાં નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે કે આવો કોઈ પણ ચાર્જ આપમેળે વસૂલવામાં આવશે નહીં, અને ચેતવણી આપી છે કે ઉલ્લંઘન કરનારાઓ સામે કડક કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

નેશનલ કન્ઝ્યુમર હેલ્પલાઇન (NCH) પર મળેલી ફરિયાદો અને મીડિયા અહેવાલોના આધારે CCPA એ અવલોકન કર્યું છે કે કેટલીક હોટલો અને રેસ્ટોરન્ટ્સ મેનૂમાં દર્શાવેલ ખાદ્યપદાર્થો અને પીણાંની કિંમત અને લાગુ પડતા વેરા ઉપરાંત ગ્રાહકના બિલમાં ડિફોલ્ટ રૂપે આવા ચાર્જ વસૂલ કરી રહી છે. આવી પ્રથાઓના પરિણામે પારદર્શિતાનો અભાવ જોવા મળે છે અને ગ્રાહકો પર ગેરવાજબી ખર્ચ લાદવામાં આવે છે.

"LPG ચાર્જીસ" અથવા સમાન ચાર્જીસ વસૂલવાની વર્તમાન પ્રથા એ અલગ નામ અપનાવીને ઉપરોક્ત માર્ગદર્શિકાનું ઉલ્લંઘન કરવાનો પ્રયાસ છે. CCPA એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઇંધણ, LPG, વીજળી અને અન્ય ઓપરેશનલ ખર્ચ જેવા ઇનપુટ ખર્ચ વ્યવસાય ચલાવવાના ખર્ચનો ભાગ છે અને તેને મેનૂ આઇટમ્સના ભાવ નિર્ધારણમાં સામેલ કરવા જોઈએ. અલગથી ફરજિયાત ચાર્જ દ્વારા આવા ખર્ચની વસૂલાત એ અધિનિયમની કલમ 2(47) હેઠળ અયોગ્ય વ્યાપાર પ્રથા ગણાય છે.

આ એડવાઈઝરી દ્વારા, CCPA એ સલાહ આપી છે કે:

• કોઈ પણ હોટલ કે રેસ્ટોરન્ટ બિલમાં ડિફોલ્ટ રૂપે અથવા આપમેળે "LPG ચાર્જીસ", "ગેસ ચાર્જીસ" કે તેવા જ સમાન ચાર્જ વસૂલશે નહીં.
• મેનૂમાં દર્શાવેલ કિંમત જ અંતિમ કિંમત રહેશે, જેમાં માત્ર લાગુ પડતા ટેક્સ (વેરા) જ બાકી હોઈ શકે છે.
• ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવશે નહીં અથવા સ્વૈચ્છિક સ્વભાવના ન હોય તેવા કોઈપણ વધારાના ચાર્જ ચૂકવવા માટે દબાણ કરવામાં આવશે નહીં.

એડવાઈઝરી વધુમાં પુનરોચ્ચાર કરે છે કે કોઈ પણ નામ હેઠળ લેવાતા આવા ચાર્જીસ સર્વિસ ચાર્જ અથવા વધારાની ફી સમાન છે અને ડિફોલ્ટ રૂપે તેમની વસૂલાત એ 04.07.2022 ની CCPA માર્ગદર્શિકાનું ઉલ્લંઘન ગણાશે, અને તે ગ્રાહક સુરક્ષા અધિનિયમ, 2019 હેઠળ કાર્યવાહીને પાત્ર બની શકે છે.

ગ્રાહક ફરિયાદ નિવારણ જે ગ્રાહકો આવી પ્રથાઓનો સામનો કરે છે તેઓ નીચે મુજબ કરી શકે છે:

• હોટલ અથવા રેસ્ટોરન્ટને બિલમાંથી ચાર્જ હટાવવા વિનંતી કરી શકે છે.
• 1915 પર કોલ કરીને અથવા NCH મોબાઈલ એપ દ્વારા નેશનલ કન્ઝ્યુમર હેલ્પલાઈન પર ફરિયાદ નોંધાવી શકે છે.
• ઇ-જાગૃતિ પોર્ટલ દ્વારા યોગ્ય ગ્રાહક પંચ સમક્ષ ફરિયાદ દાખલ કરી શકે છે.
• જિલ્લા કલેક્ટરને અથવા સીધી CCPA ને ફરિયાદ સબમિટ કરી શકે છે.

CCPA દેશભરમાં આવી પ્રથાઓ પર ઝીણવટભરી નજર રાખી રહ્યું છે. હોટલો અને રેસ્ટોરન્ટ્સ દ્વારા અયોગ્ય અથવા અનધિકૃત ચાર્જ લાદવા સહિતના કોઈ પણ ઉલ્લંઘન સામે યોગ્ય રીતે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને ગ્રાહકોના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે અધિનિયમની જોગવાઈઓ હેઠળ CCPA દ્વારા જરૂરી પગલાં લેવામાં આવશે.

SM/BS/JD