કેન્દ્રીય માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી, શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આજે ભારતની મીડિયા, બ્રોડકાસ્ટિંગ અને ડિજિટલ સેક્ટરને મજબૂત કરવા અને સર્જનાત્મક અર્થતંત્રને પ્રોત્સાહન આપવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ત્રણ મોટી પહેલો લોન્ચ કરી છે. આ ત્રણ પહેલો, એટલે કે ઈન્ડિયન ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ક્રિએટિવ ટેક્નોલોજીસ (IICT) દ્વારા ગૂગલ અને YouTube સાથેની ભાગીદારીમાં રાષ્ટ્રીય AI સ્કેલિંગ પહેલ; MyWAVES, જે WAVES OTT પર નાગરિક સર્જક પ્લેટફોર્મ છે અને DD ફ્રી ડિશ સેવાઓની પહોંચ વધારવા માટે ટેલિવિઝન સેટમાં એડવાન્સ્ડ ઈલેક્ટ્રોનિક પ્રોગ્રામ ગાઈડ (EPG) અને ઇન-બિલ્ટ સેટેલાઇટ ટ્યુનર્સનો રોલઆઉટ છે. આનો હેતુ 'ઓરેન્જ ઇકોનોમી' ને પ્રોત્સાહન આપવાનો, જાહેર પ્રસારણને મજબૂત કરવાનો અને મીડિયા તથા મનોરંજન ક્ષેત્રે AI કુશળ કાર્યબળ બનાવવાનો છે. આ કાર્યક્રમમાં મુખ્ય M&E ઉદ્યોગના પ્રતિનિધિઓ, YouTube India ના વડા અને મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો.

સૌ માટે સસ્તી ટેકનોલોજી

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના ટેકનોલોજીના લોકશાહીકરણના વિઝન પર પ્રકાશ પાડતા શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે આ પહેલો ટેકનોલોજીને વધુ સસ્તી અને સુલભ બનાવશે. તેમણે ઉમેર્યું કે ઇન-બિલ્ટ સેટેલાઇટ ટ્યુનર્સ અને એડવાન્સ્ડ પ્રોગ્રામ ગાઈડ સાથે, નાગરિકો હવે વધારાના સાધનો વિના સરળતાથી કન્ટેન્ટ મેળવી શકશે.

બીજી પહેલ વિશે બોલતા, તેમણે MyWAVES ને કન્ટેન્ટ સર્જકો માટે એક શક્તિશાળી પ્લેટફોર્મ તરીકે વર્ણવ્યું હતું, જે તેમને કન્ટેન્ટ બનાવવા, અપલોડ કરવા અને શેર કરવા સક્ષમ બનાવશે, જેનાથી ભારતની ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ મજબૂત થશે. કેન્દ્રીય બજેટની જાહેરાતોનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે 'ઓરેન્જ ઇકોનોમી' ને પ્રોત્સાહન આપવા અને સર્જનાત્મક ક્ષેત્રને ટેકો આપવાની સરકારની પ્રતિબદ્ધતા પર ભાર મૂક્યો હતો.

મંત્રીએ વધુમાં હાઇલાઇટ કર્યું કે YouTube ના સહયોગથી અમલમાં મુકવામાં આવી રહેલી રાષ્ટ્રીય AI સ્કેલિંગ પહેલ હેઠળ આશરે 15,000 યુવાનોને કોઈપણ ફી વિના તાલીમ આપવામાં આવશે.

તેમણે 'ક્રિએટર્સ કોર્નર' પહેલ વિશે પણ વાત કરી હતી અને તેની વધતી જતી લોકપ્રિયતાની નોંધ લીધી હતી, જેમાં અમુક કન્ટેન્ટને પહેલાથી જ 3 મિલિયનથી વધુ વ્યૂઝ મળ્યા છે. તેમણે દેશભરના સર્જકોને ભારતની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ, પરંપરાઓ અને પ્રાદેશિક વિવિધતા દર્શાવવા માટે દૂરદર્શન અને MyWAVES જેવા પ્લેટફોર્મનો સક્રિયપણે ઉપયોગ કરવા વિનંતી કરી હતી.

સર્જકોનું સશક્તિકરણ અને પહોંચનું વિસ્તરણ

શ્રી સંજય જાજુએ હાઇલાઇટ કર્યું હતું કે આ ત્રણેય પહેલો એક સમાન નીતિ દિશાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. આ પહેલોનો ઉદ્દેશ્ય ગુણવત્તાયુક્ત પ્રસારણની વ્યાપક પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવાની સાથે સર્જકો માટે મજબૂત ઇકોસિસ્ટમ બનાવવાનો છે.

YouTube India ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ગુંજન સોનીએ જણાવ્યું હતું કે, "AI પાસે ભારતની ગતિશીલ સર્જનાત્મક અર્થવ્યવસ્થા માટે નોંધપાત્ર તકો ખોલવાની ક્ષમતા છે. અમારો હેતુ સર્જકો અને વ્યાવસાયિકોને ભવિષ્યના સાધનોમાં નિપુણતા મેળવવા માટે જરૂરી કૌશલ્યોથી સજ્જ કરવાનો છે."

રાષ્ટ્રીય AI સ્કેલિંગ પહેલ

માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે સર્જનાત્મક અને મીડિયા ક્ષેત્રના 15,000 સહભાગીઓને તાલીમ આપવા માટે રાષ્ટ્રીય AI સ્કેલિંગ પહેલની જાહેરાત કરી છે. આ પહેલ IICT દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી છે.

AI સ્કેલિંગ પ્રોગ્રામ બે તબક્કામાં ચલાવવામાં આવશે:

• તબક્કો I (23 માર્ચ થી 30 જૂન, 2026): આ તબક્કો ગૂગલ કરિયર સર્ટિફિકેટ્સ દ્વારા પાયાના AI શિક્ષણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. જેમાં AI Essentials, Prompting Essentials અને Generative AI જેવા કોર્સ સામેલ હશે.
• તબક્કો II (જુલાઈથી ડિસેમ્બર 2026): આ તબક્કો સર્જનાત્મક ઉદ્યોગ માટે અદ્યતન, હેન્ડ્સ-ઓન અને પ્રોજેક્ટ-આધારિત વિશેષતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે. જેમાં Gemini 3, Nano Banana, Veo અને Vertex AI જેવા સાધનોનો ઉપયોગ કરીને તાલીમ આપવામાં આવશે.

MyWaves – WAVES OTT હેઠળ નાગરિક સર્જક પ્લેટફોર્મ

મંત્રાલયે WAVES OTT પ્લેટફોર્મમાં MyWaves નામની નવી સુવિધાની જાહેરાત કરી છે જે નાગરિકોને કન્ટેન્ટ બનાવવા, અપલોડ કરવા અને શેર કરવા સક્ષમ બનાવશે. તે ટૂંકા વીડિયો, વર્ટિકલ વીડિયો અને એપિસોડિક કન્ટેન્ટ સહિતના બહુવિધ ફોર્મેટને સપોર્ટ કરશે અને ભારતીય ભાષાઓમાં બહુભાષી ઇન્ટરફેસ પ્રદાન કરશે.

ટીવી સેટમાં એડવાન્સ્ડ EPG અને ઇન-બિલ્ટ સેટેલાઇટ ટ્યુનર

ટેલિવિઝન જોવાનું સરળ અને વધુ સુલભ બનાવવા તરફના એક મહત્વપૂર્ણ પગલામાં, માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયે બિલ્ટ-ઇન સેટેલાઇટ ટ્યુનર્સ સાથેના ટેલિવિઝન સેટની સાથે એક નવી, વપરાશકર્તા મૈત્રીપૂર્ણ પ્રોગ્રામ ગાઇડ (EPG) રજૂ કરી છે. આ પહેલથી દર્શકો અલગ સેટ-ટોપ બોક્સની જરૂરિયાત વિના સીધા જ તેમના ટીવી સેટ પર DD ફ્રી ડિશ ચેનલો જોઈ શકશે, જેનાથી વધારાના ખર્ચ, વાયરિંગ અને મલ્ટિપલ રિમોટ્સની ઝંઝટ ઘટશે. તે જ સમયે, નવી એડવાન્સ્ડ પ્રોગ્રામ ગાઇડ વપરાશકર્તાઓને એક સરળ અને સહજ ઇન્ટરફેસ દ્વારા એક જ જગ્યાએ ચેનલો અને પ્રોગ્રામ શેડ્યૂલ્સ સરળતાથી બ્રાઉઝ કરવાની મંજૂરી આપશે, જે દેશભરના પરિવારો માટે જોવાનો એકંદર અનુભવ વધુ અનુકૂળ બનાવશે.

માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલય 'ઓરેન્જ ઇકોનોમી' ને પ્રોત્સાહન આપવા, બહેતર સુલભતા સાથે જાહેર પ્રસારણને મજબૂત કરવા અને M&E સેક્ટર માટે AI કુશળ, ભવિષ્ય માટે તૈયાર કાર્યબળ બનાવવા માટેની તેની પ્રતિબદ્ધતાના ભાગ રૂપે આ પ્રયાસોનું નેતૃત્વ કરી રહ્યું છે. પ્રસાર ભારતી જાહેર પ્રસારણને સુધારવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવવાનું ચાલુ રાખશે, જ્યારે IICT સર્જનાત્મક ક્ષેત્ર માટે AI સ્કેલિંગ પ્રોગ્રામ ચલાવશે, અને WAVES OTT 'ક્રિએટ ઇન ઇન્ડિયા ચેલેન્જ' ના સંયોજન સહિત નાગરિક ભાગીદારી અને કન્ટેન્ટ નિર્માણ માટે પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડશે.

SM/IJ/JD