ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ આજે (12 માર્ચ, 2026) નવી દિલ્હીમાં એગ્રી-ફૂડ સિસ્ટમ્સમાં મહિલાઓની ભૂમિકા પરની ગ્લોબલ કોન્ફરન્સ (GCWAS-2026) ના ઉદ્ઘાટન સત્રની શોભા વધારી અને સંબોધન કર્યું હતું.

આ અવસર પર પોતાના સંબોધનમાં રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે મહિલાઓ વાવણી, લણણી, પ્રક્રિયા અને પાકને બજારો સુધી પહોંચાડવા સહિતની તમામ કૃષિ પ્રવૃત્તિઓમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેઓ મત્સ્યઉદ્યોગ, મધમાખી ઉછેર, પશુપાલન, જંગલની પેદાશોનો યોગ્ય ઉપયોગ અને કૃષિ-આધારિત સાહસોના સંચાલન સહિત ઘણા ક્ષેત્રોમાં અથાક મહેનત કરે છે. મહિલાઓ કૃષિ અર્થતંત્રમાં અમૂલ્ય યોગદાન આપે છે.

રાષ્ટ્રપતિએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રાજ્યની કૃષિ યુનિવર્સિટીઓમાં કુલ વિદ્યાર્થીઓમાં છોકરીઓ 50 ટકાથી વધુ છે, અને ઘણી યુનિવર્સિટીઓમાં 60 ટકાથી વધુ છે. આ છોકરીઓ ઉત્કૃષ્ટ શૈક્ષણિક પ્રદર્શન પણ કરે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સરકાર, સમાજ અને કૃષિ ક્ષેત્રના તમામ હિતધારકોની જવાબદારી છે કે તેઓ આ આશાસ્પદ છોકરીઓને કૃષિ અને ખાદ્ય અનાજના ક્ષેત્રોમાં નેતૃત્વ કરવા સક્ષમ બનાવવા માટે દરેક શક્ય ટેકો અને પ્રોત્સાહન આપે. તેમણે કહ્યું કે નેતૃત્વ માતૃત્વમાં સહજ છે. જો કે, માતૃત્વ ઘણીવાર ઘરની સીમાઓમાં બંધાયેલું માનવામાં આવે છે. આપણે આ માનસિકતાને દૂર કરવી જોઈએ અને નેતૃત્વ પૂરું પાડવા માટે મહિલા ખેડૂતોને સશક્ત બનાવવાની દ્રષ્ટિ સાથે આગળ વધવું જોઈએ.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે સંયુક્ત રાષ્ટ્રોએ વર્ષ 2026 ને 'ધ ઇન્ટરનેશનલ યર ઓફ ધ વુમન ફાર્મર' તરીકે જાહેર કર્યું છે. આ જાહેરાત લિંગ ભેદને દૂર કરવા અને એગ્રી-ફૂડ વેલ્યુ ચેઈન દરમિયાન મહિલાઓ માટે નેતૃત્વની ભૂમિકાઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સામૂહિક પગલાં લેવાની માંગ કરે છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે જે મહિલાઓ કૃષિમાં, ખાસ કરીને એગ્રી-ફૂડ સિસ્ટમ્સમાં રોકાયેલી છે તેમનામાં નેતૃત્વને પ્રોત્સાહિત કરવું મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે ભારત મહિલા-નેતૃત્વના વિકાસના વિચાર સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે કૃષિ ક્ષેત્રની મહિલાઓને નીતિ ઘડતર, નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા અને નેતૃત્વના હોદ્દાઓમાં મોટી ભૂમિકા મળવી જોઈએ. ક્ષેત્રના તમામ સ્તરે મહિલાઓની વધુ મોટી ભાગીદારી લિંગ-સમાવેશી કૃષિ વિકાસને પ્રોત્સાહન આપશે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે મહિલા ખેડૂતોને ઔપચારિક જમીનના શીર્ષકો, તકનીકી જ્ઞાન, નાણાંકીય સંસાધનો અને અન્ય સહાયક પ્રણાલીઓને લગતા મુદ્દાઓમાં મદદ કરવી જોઈએ. તેમને એ જાણીને આનંદ થયો કે છેલ્લા એક દાયકા દરમિયાન, ભારતે કૃષિમાં મહિલાઓને સશક્ત બનાવવા માટે ઘણા પગલાં લીધાં છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે મહિલા-નેતૃત્વવાળા સ્વ-સહાય જૂથો અને ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનોને પ્રોત્સાહન આપતી પહેલ કૃષિમાં મહિલા સશક્તિકરણને પ્રોત્સાહન આપવામાં અસરકારક રહી છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે લોકો, ગ્રહ, સમૃદ્ધિ, શાંતિ અને ભાગીદારીને સમાન મહત્વ આપવા અંગે વૈશ્વિક સર્વસંમતિ છે. તેમણે તમામ હિતધારકોને વિનંતી કરી કે 'લોકો' ના પરિમાણ પર, વિચાર અને કાર્યમાં લિંગને વિશેષ પ્રાધાન્ય આપવું જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે કૃષિ સહિત પ્રવૃત્તિના દરેક ક્ષેત્રમાં અસરકારક લિંગ-સમાવેશ સાથે, આપણે માત્ર SDGs પ્રાપ્ત કરીશું નહીં પરંતુ 'ગ્રહ' ને વધુ સંવેદનશીલ અને સુમેળભર્યું સ્થાન પણ બનાવીશું. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આ ગ્લોબલ કોન્ફરન્સમાં સહભાગીઓ પ્રગતિને આગળ વધારવા અને નવી ઊંચાઈઓ પ્રાપ્ત કરવા માટેના માર્ગો શોધશે.

GCWAS-2026 નું આયોજન ટ્રસ્ટ ફોર એડવાન્સમેન્ટ ઓફ એગ્રીકલ્ચરલ સાયન્સ (TAAS), ઈન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ એગ્રીકલ્ચરલ રિસર્ચ (ICAR), કન્સલ્ટેટિવ ગ્રુપ ફોર ઈન્ટરનેશનલ એગ્રીકલ્ચરલ રિસર્ચ (CGIAR) અને પ્રોટેક્શન ઓફ પ્લાન્ટ વરાયટીઝ એન્ડ ફાર્મર્સ રાઈટ્સ ઓથોરિટી (PPV&FRA) દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવી રહ્યું છે. ત્રણ દિવસીય પરિષદનો હેતુ લિંગ ભાગીદારીને મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવવા માટે નીતિગત માળખા અને ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા અને ટકાઉ અને સમાવેશી એગ્રી-ફૂડ સિસ્ટમ્સ બનાવવામાં મહિલાઓની અનિવાર્ય ભૂમિકાને પ્રકાશિત કરવા માટે વિચાર-વિમર્શ કરવાનો છે.

રાષ્ટ્રપતિના સંબોધન માટે કૃપા કરી અહીં ક્લિક કરો.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com