কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী আৰু সমবায় মন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহে আজি লোকসভাত লোকসভাৰ অধ্যক্ষৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱৰ আলোচনাৰ উত্তৰ দিয়ে। আলোচনাৰ অন্তত লোকসভাই এই অনাস্থা প্ৰস্তাৱক মৌখিক ভোটৰ জৰিয়তে নাকচ কৰে। কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী আৰু সমবায় মন্ত্ৰীজনে কয় যে এয়া কোনো সাধাৰণ ঘটনা নহয়। প্ৰায় চাৰি দশকৰ পাছত লোকসভাৰ অধ্যক্ষৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱ উত্থাপিত হৈছে। সংসদীয় ৰাজনীতি আৰু সদনৰ বাবে এয়া এক দুৰ্ভাগ্যজনক ঘটনা বুলিও তেওঁ কয়। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে লোকসভাৰ অধ্যক্ষগৰাকী কোনো বিশেষ দলৰ নহয়, বৰঞ্চ সমগ্ৰ সদনৰ। তেওঁ সদনৰ সকলো সদস্যৰ অধিকাৰৰ ৰক্ষক। তেওঁ লগতে কয় যে অধ্যক্ষৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱ অনাটো সাহসৰ কাম নহয়।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে ট্ৰেজাৰী আৰু অপ’জিচন বেঞ্চ উভয়েই প্ৰায় ১৩ ঘন্টা ধৰি এই বিষয়ত বিতৰ্ক কৰিছিল, আলোচনাত ৪২ জনৰো অধিক সাংসদে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁ কয় যে অধ্যক্ষৰ সিদ্ধান্তক চূড়ান্ত বুলি মানি লোৱাৰ দীৰ্ঘদিনীয়া পৰম্পৰাৰ বিপৰীতে আজি বিৰোধীয়ে অধ্যক্ষৰ সততাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে। তেওঁ লগতে কয় যে লোকসভা ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ গণতান্ত্ৰিক মঞ্চ আৰু ই কেৱল ভাৰততে নহয়, বৰঞ্চ সমগ্ৰ বিশ্বতে বিশ্বাসযোগ্যতা অৰ্জন কৰিছে, বিশ্ব সমাজে ভাৰতৰ গণতন্ত্ৰৰ শক্তিক স্বীকৃতি জনাইছে। তেওঁ আৰু কয় যে এই মঞ্চৰ মুৰব্বীগৰাকীৰ অখণ্ডতাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন হ’লে কেৱল দেশৰ ভিতৰতে নহয়, বৰঞ্চ সমগ্ৰ বিশ্বতে আমাৰ গণতান্ত্ৰিক প্ৰক্ৰিয়াক লৈ সন্দেহৰ সৃষ্টি কৰে।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে বিৰোধী সদস্যসকলে লোকসভাৰ অধ্যক্ষৰ চেম্বাৰলৈ গৈ অনাকাংক্ষিত পৰিবেশ সৃষ্টি কৰি তেওঁৰ নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি উদ্বেগ জগাই তুলিছে। তেওঁ কয় যে সংবিধানে অধ্যক্ষৰ কাৰ্য্যালয়ক দলীয় ৰেখাৰ উৰ্ধত ৰাখি নিৰপেক্ষ মধ্যস্থতাকাৰীৰ ভূমিকা অৰ্পণ কৰিছে। অৱশ্যে এই মধ্যস্থতাকাৰীৰ ভূমিকা অৰ্পণ কৰাসকলক লৈ বিৰোধীয়ে সন্দেহৰ সৃষ্টি কৰিছে। তেওঁ কয় যে ৭৫ বছৰ ধৰি সংসদৰ উভয় সদনে ভাৰতৰ গণতন্ত্ৰৰ ভেটি শক্তিশালী কৰি তুলিছে আৰু বিৰোধীয়ে এতিয়া সেই ভেটিটোৰ বিশ্বাসযোগ্যতাক লৈ সন্দেহৰ সৃষ্টি কৰিছে। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে সদনে পাৰস্পৰিক আস্থাৰ আধাৰত কাম কৰে আৰু অধ্যক্ষই হৈছে সদনত ট্ৰেজাৰী আৰু অপ’জিচন বেঞ্চ উভয়ৰে ৰক্ষক। তেওঁ কয় যে লোকসভাই অধ্যক্ষই কাৰ্য্যবিধি পৰিচালনাৰ বাবে আৰু সদন কেনেকৈ চলাব লাগে তাৰ বাবে কিছুমান নিয়ম প্ৰণয়ন কৰিছে। তেওঁ কয় যে সদন কোনো মেলা বা শৃংখলাবিহীন সমাৱেশ নহয়। যদি সদনৰ নিয়মে কিবা এটা অনুমতি নিদিয়ে, তেন্তে সেই নিয়মৰ বিৰুদ্ধে কথা কোৱাৰ অধিকাৰ কাৰো নাই। তেওঁ আৰু কয় যে যেতিয়া লোকসভাৰ কাম-কাজ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা নিয়মসমূহক আওকাণ কৰা হয় তেতিয়া হস্তক্ষেপ কৰি এনে আচৰণক বাধা দিয়াটো অধ্যক্ষৰ পবিত্ৰ কৰ্তব্য। তেওঁ লগতে কয় যে দেশৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সময়ৰ পৰাই এই নিয়মসমূহ প্ৰচলিত হৈ আহিছে যদিও প্ৰধান বিৰোধী দলটোৱে কেইবাবাৰো এই নিয়ম উলংঘা কৰিছে। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে অধ্যক্ষৰ সিদ্ধান্ত আৰু সততাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা উচিত নহয়। তেনে কৰাটো অত্যন্ত দুৰ্ভাগ্যজনক আৰু নিন্দনীয়।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে তেওঁৰ দলটোও বিৰোধী দলত আছিল আৰু সেই সময়ছোৱাত তিনিবাৰকৈ অধ্যক্ষৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱ অনা হৈছিল। কিন্তু তেওঁৰ দল বা মিত্ৰজোঁটে কেতিয়াও অধ্যক্ষৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰা নাছিল। তেওঁ কয় যে তেওঁলোকে সদায় গঠনমূলক বিৰোধী হিচাপে কাম কৰি আহিছে, অধ্যক্ষৰ মৰ্য্যাদা ৰক্ষা কৰি আহিছে, লগতে অধ্যক্ষৰ জৰিয়তে নিজৰ বৈধ অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰাৰ দাবী জনাইছে। শ্ৰী শ্বাহে লগতে কয় যে তেওঁলোকে কেতিয়াও অধ্যক্ষৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱ অনা নাই।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে ১৯৫৪-ত ছ’চিয়েলিষ্ট পাৰ্টিয়ে জি. ভি. মাৱলংকাৰৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱ আনিছিল। ১৯৬৬-ত সংযুক্ত সমাজবাদী পাৰ্টিয়ে তেতিয়াৰ লোকসভাৰ অধ্যক্ষ চৰ্দাৰ হুকাম সিঙৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰিছিল আৰু ১৯৮৭-ত ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টিয়ে বলৰাম জাখৰৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱ আনিছিল। তেওঁ কয় যে এই সকলো দল আজি কম বেছি পৰিমাণে বৰ্তমানৰ বিৰোধী মিত্ৰজোঁটৰ সদস্য। তেওঁ লগতে কয় যে অধ্যক্ষৰ সততাক লৈ কেতিয়াও প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা উচিত নহয় বুলি তেওঁৰ দলে দৃঢ়ভাৱে বিশ্বাস কৰে।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে অধ্যক্ষৰ গুৰুত্ব সকলোৱে বুজি পায় আৰু লোকসভাৰ অধ্যক্ষ বিধান বিজ্ঞানৰ (legislative jurisprudence) সৰ্বোচ্চ বিচাৰক। তেওঁ কয় যে লোকসভাৰ কাৰ্য্যবিধিৰ সময়ত গ্ৰহণ কৰা সিদ্ধান্তত ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়েও হস্তক্ষেপ কৰিব নোৱাৰে, কাৰণ সংবিধানে অধ্যক্ষক এই সুৰক্ষা প্ৰদান কৰিছে। অধ্যক্ষই নিৰ্ভয়ে নিজৰ কৰ্তব্য পালন কৰিব পৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে অধ্যক্ষৰ প্ৰথম কৰ্তব্য হ’ল শৃংখলা আৰু শিষ্টাচাৰ অক্ষুণ্ণ ৰখা, দ্বিতীয় কৰ্তব্য হ’ল সকলো সদস্যক সুযোগ প্ৰদান কৰা আৰু ন্যায্য আচৰণ নিশ্চিত কৰা। তেওঁ লগতে কয় যে লোকসভাৰ কাৰ্য্যবিধি পৰিচালনাৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা নিয়ম অনুসৰি কাম কৰাটো সংসদীয় শিষ্টাচাৰৰ বিষয়।

কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী আৰু সমবায় মন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে লোকসভাৰ ৩৭৪ নং অধিনিয়মৰ অধীনত বিশৃংখলতা বা অনুশাসনহীনতাৰ পৰিস্থিতিত সদস্যসকলক সতৰ্ক কৰি দিয়া, নাম উল্লেখ কৰা, বহিষ্কাৰ কৰা আৰু নিলম্বন কৰাৰ কৰ্তৃত্ব অধ্যক্ষৰ আছে। সদনৰ ভিতৰত যিসকলে আন্দোলন কৰিব বিচাৰে বা কৰ্মী হিচাপে কাম কৰিব বিচাৰে তেওঁলোকে সদনৰ নিয়ম অনুসৰি আচৰণ কৰিব লাগিব বুলিও তেওঁ কয়। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে ৩৭৫ নং অধিনিয়মৰ অধীনত গুৰুতৰ বিশৃংখলতা হ’লে সদনৰ কাম-কাজ স্থগিত ৰাখিব লাগে। তেওঁ আৰু কয় যে ৩৮০ নং অধিনিয়মৰ অধীনত অধ্যক্ষৰ কাৰ্য্যবিধিৰ পৰা অসংসদীয় শব্দ আৰু মন্তব্য মচি পেলোৱাৰ কৰ্তৃত্ব আছে। তেওঁ লগতে কয় যে কোনো বিশেষ সুৰ বা প্ৰসংগত কৰা অসংসদীয় মন্তব্য সংসদৰ ইতিহাসত সংৰক্ষণ কৰা উচিত নহয়, কাৰণ তেনে কৰিলে ভৱিষ্যতৰ সাংসদসকলেও একে আচৰণ কৰিব পাৰে। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে অসংসদীয় শব্দৰ তালিকাখন সময়ৰ লগে-লগে সদনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰেপৰা এই পদত অধিষ্ঠিত বহু বিশিষ্ট ব্যক্তিয়ে প্ৰস্তুত কৰি আহিছে আৰু এয়া সকলোৰে বাবে বাধ্যতামূলক। তেওঁ কয় যে সংবিধানে বিৰোধী দলক কেতবোৰ অধিকাৰ প্ৰদান কৰিছে, কিন্তু কোনো বিশেষ সুবিধা প্ৰদান কৰা নাই। অধিকাৰ সুৰক্ষিত হ’ব পাৰে যদিও বিশেষাধিকাৰৰ ভ্ৰমত জীয়াই থকাসকলে নিজৰ দল বা জনসাধাৰণৰ পৰাও সুৰক্ষা লাভ নকৰে।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে লোকসভাৰ অধ্যক্ষৰ গুৰুত্ব সদন, ৰাষ্ট্ৰ, আনকি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়লৈকে বিস্তৃত। তেওঁ কয় যে অধ্যক্ষ কেৱল এজন প্ৰিজাইডিং অফিচাৰ নহয় বৰঞ্চ আমাৰ বিধায়িনী চেতনা আৰু গণতন্ত্ৰৰ মৰ্য্যাদাৰ প্ৰতীক। তেওঁ লগতে কয় যে অধ্যক্ষৰ সততাক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিলে সদনৰ বিবেক আৰু গণতন্ত্ৰৰ মৰ্য্যাদাক লৈও প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰা হয়। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে প্ৰধানমন্ত্ৰীক অপসাৰণৰ প্ৰস্তাৱ সদনত আনিব পাৰি, কিন্তু লোকসভাৰ ৰক্ষকক অপসাৰণৰ প্ৰস্তাৱ অনাটো সাহসৰ কাম হিচাপে গণ্য কৰা উচিত নহয়। তেওঁ কয় যে সংবিধানত চৰম পৰিস্থিতিৰ কল্পনা কৰি ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা হৈছে। এই ব্যৱস্থা অনুসৰি কেৱল অসাধাৰণ পৰিস্থিতিতহে অধ্যক্ষক অপসাৰণ কৰা হৈছে আৰু ইয়াক গতানুগতিক বিষয় বুলি কোৱা হোৱা নাই।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে সংবিধানৰ ৯৬ নং অনুচ্ছেদৰ অধীনত যেতিয়া অধ্যক্ষক অপসাৰণৰ প্ৰস্তাৱ বিবেচনা কৰা হয় তেতিয়া সংশ্লিষ্ট প্ৰিজাইডিং বিষয়াই সদনৰ অধ্যক্ষতা নকৰে। তেওঁ কয় যে যেতিয়া প্ৰধান বিৰোধী দলটো ক্ষমতাত আছিল তেতিয়া তিনিবাৰকৈ অনাস্থা প্ৰস্তাৱ অনা হৈছিল। অৱশ্যে তিনিওবাৰতে অধ্যক্ষই ১৪ দিন অধ্যক্ষতা কৰি থাকিছিল। তেওঁ কয় যে শ্ৰী ওম বিৰলা একমাত্ৰ অধ্যক্ষ যিয়ে নৈতিক ভিত্তিত কাৰ্য্যবিধিৰ অধ্যক্ষতা নকৰাৰ পন্থা বাছি লৈছিল। তেওঁ আৰু কয় যে ৯৪-চি অধিনিয়মৰ অধীনত অসাধাৰণ আৰু গুৰুতৰ পৰিস্থিতিতহে লোকসভাৰ অধ্যক্ষক অপসাৰণ কৰিব পাৰি। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে প্ৰধানমন্ত্ৰীক অপসাৰণ কৰিবলৈ কেৱল সাধাৰণ সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ প্ৰয়োজন, কিন্তু অধ্যক্ষক অপসাৰণৰ বাবে কাৰ্য্যকৰী সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ প্ৰয়োজন।

কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী আৰু সমবায় মন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে সদনে কোনো বিশেষ দলৰ নিয়ম অনুসৰি কাম নকৰে, বৰঞ্চ কঠোৰভাৱে লোকসভাৰ নিয়ম মানি চলে। তেওঁ কয় যে বিৰোধীয়ে প্ৰায়ে “গভীৰ নৈতিক ভিত্তি”ৰ কথা কয়, কিন্তু প্ৰকৃত গভীৰ নৈতিক ভিত্তি প্ৰদৰ্শন কাৰ্য্য আছিল যেতিয়া লোকসভাৰ অধ্যক্ষ শ্ৰী ওম বিৰলাই বিৰোধীক তেওঁলোকৰ জাননী শুধৰাবলৈ সুযোগ দিছিল যদিও নিয়ম অনুসৰি দুবাৰকৈ অনাস্থা প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰা হোৱা নাছিল। তেওঁ লগতে কয় যে বিৰোধীয়ে নিয়ম মানি নচলে আৰু তাৰ পিছত ক’বলৈ দিয়া নাই বুলি দাবী কৰে। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে যথাযথ পদ্ধতি অনুসৰণ কৰি আৰু বিজনেছ পৰামৰ্শদাতা কমিটিৰ সন্মতি সাপেক্ষে কোনো প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰিলে ইয়াৰ ওপৰত আলোচনা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে বিৰোধীয়ে সদনত বিঘিনিৰ সৃষ্টি কৰে। তেওঁ কয় যে ইয়াতকৈ লজ্জাজনক কাণ্ড একোৱেই হ’ব নোৱাৰে। তেওঁ কয় যে আলোচনাৰ সময়ত বিৰোধী নেতাসকলে প্ৰদান কৰা ভাষণৰ ৮০ শতাংশৰো অধিক আস্থা প্ৰস্তাৱেৰে সম্পৰ্কীয় নহয়।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে লোকসভাত উপাধ্যক্ষক নিযুক্তি প্ৰদান কৰা হোৱা নাই বুলি বিৰোধীয়ে দাবী কৰিছে। তেওঁ কয় যে ১৯৬৬-ত আৰু তাৰ পিছত অনা অনাস্থা প্ৰস্তাৱৰ সময়ত বলৰাম জাখৰ লোকসভাৰ অধ্যক্ষ আছিল। সেই দুয়োটা প্ৰস্তাৱৰ সময়ত উপাধ্যক্ষৰ আসনখন খালী নাছিল আৰু এজন উপাধ্যক্ষ আছিল যদিও তেতিয়াৰ শাসকীয় দলে নিজৰ এজন নেতাক উপাধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্তি প্ৰদান কৰিছিল। গতিকে উপাধ্যক্ষৰ আসন খালী হ’লে বিৰোধীৰ আপত্তি দৰ্শোৱাৰ কোনো অধিকাৰ নাই বুলিও তেওঁ কয়।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে ১৬ সংখ্যক লোকসভাত ৩৩১ খন, ১৭ সংখ্যক লোকসভাত ২৭৪ খন বৈঠক আৰু বৰ্তমানৰ লোকসভাত ২০২৫-লৈকে ১০৩ খন বৈঠক অনুষ্ঠিত হৈছিল। তেওঁ কয় যে ২০২৫-ৰ বাজেট অধিবেশনত ১১৮% উৎপাদনশীলতাৰ ৰেকৰ্ড হৈছিল। তেওঁ আৰু কয় যে ১৬ সংখ্যক লোকসভাৰ উৎপাদনশীলতা ৯১%, ১৭ সংখ্যক লোকসভাতো ৯১% আৰু ১৮ সংখ্যক লোকসভাতো একেদৰেই ৯১% উৎপাদনশীলতাৰ ৰেকৰ্ড হৈছে। ইয়াত বৰ্তমানৰ অধ্যক্ষ শ্ৰী ওম বিৰলাৰ কাৰ্য্যকালত সৰ্বাধিক উৎপাদনশীলতা লাভ কৰা হৈছে। তেওঁ কয় যে অধ্যক্ষই শূন্যকালীন ঘন্টাৰ সময়সীমা পাঁচ ঘন্টালৈ বৃদ্ধি কৰিছে। শ্ৰী শ্বাহে লগতে কয় যে তেওঁ বিধায়ক আৰু সাংসদ হিচাপে ৩০ বছৰ সম্পূৰ্ণ কৰিছে, কিন্তু তেওঁ আজিলৈকে এনে এগৰাকী অধ্যক্ষ দেখা নাই, যিয়ে সাংসদসকলক মাজনিশালৈকে জিৰ’ আৱাৰৰ বিষয় উত্থাপন কৰিবলৈ অনুমতি প্ৰদান কৰে। ২০২ জন সাংসদক প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল, তথাপিও বিৰোধীয়ে দাবী উত্থাপন কৰাৰ সুযোগ নাপায় বুলি অভিযোগ কৰে।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে নতুন কণ্ঠক উৎসাহিত কৰাটোও লোকসভাৰ অধ্যক্ষৰ নৈতিক দায়িত্ব। তেওঁ কয় যে ২০১৯-ত অভিলেখ সংখ্যক ৭৮ গৰাকী মহিলা সংসদলৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু অধ্যক্ষই সংসদৰ সকলো মহিলা সদস্যক ভাষণ দিয়াৰ সুযোগ প্ৰদান কৰাটো নিশ্চিত কৰিছিল। তেওঁ লগতে কয় যে লোকসভাৰ অধ্যক্ষ শ্ৰী ওম বিৰলাৰ প্ৰচেষ্টাত সদনত আঞ্চলিক ভাষাৰ ব্যৱহাৰো বৃদ্ধি পাইছে, এয়া এক উল্লেখযোগ্য সাফল্য। তেওঁ আৰু কয় যে প্ৰথমবাৰৰ বাবে সদনত অনুবাদকৰ পেনেল সম্পূৰ্ণৰূপে গঠন কৰা হৈছে। তেওঁ কয় যে ডিজিটেল সংসদ ২.০-ৰ অধীনত প্ৰায় ৮ হাজাৰ ঘন্টাৰ দৃশ্য-শ্ৰাব্য ৰেকৰ্ডিং ডিজিটাইজ কৰা হৈছে। আজি যুৱক-যুৱতীসকলে যদি সংসদৰ সদস্যসকলৰ ভাষণ বা সদনৰ আলোচনা শুনিব বিচাৰে তেন্তে তেওঁলোকে এইসমূহ ডিজিটেলভাৱে লাভ কৰিব পাৰে। শ্ৰী শ্বাহে লগতে কয় যে ৰাষ্ট্ৰীয় ই-বিধান এপ্লিকেচনৰ জৰিয়তে সমগ্ৰ লোকসভাক কাগজ-বিহীন কৰাৰ দিশত আগবাঢ়ি যোৱাৰ প্ৰয়াস গ্ৰহণ কৰা হৈছে।

কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰীয়ে কয় যে কমনৱেলথ দেশসমূহৰ ২৮ সংখ্যক প্ৰিজাইডিং বিষয়া সকলৰ সন্মিলনত লোকসভাৰ অধ্যক্ষ শ্ৰী ওম বিৰলাই প্ৰদান কৰা ভাষণক কমনৱেলথ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ সংসদৰ অধ্যক্ষসকলে ব্যাপক প্ৰশংসা কৰিছিল, যিয়ে ভাৰতৰ সংসদৰ বৈভৱ বৃদ্ধি কৰিছে। তেওঁ কয় যে শ্ৰী ওম বিৰলাইহে সাংসদসকলক বিধেয়কসমূহৰ সন্দৰ্ভত অধিৱেশনৰ পূৰ্বে ব্রিফিং লাভ কৰাৰ সুযোগ প্রদান কৰিছিল। তেওঁ লগতে কয় যে বিৰলা জীৰ কাৰ্য্যকালৰ এটা উল্লেখযোগ্য পৰিঘটনা হ’ল ব্ৰিটিছ যুগত নিৰ্মাণ কৰা অট্টালিকাৰ পৰা সংসদক স্বাধীন ভাৰতত নিৰ্মিত নতুন সংসদ ভৱনলৈ স্থানান্তৰিত কৰা। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে এই সকলোবোৰ পদক্ষেপ শ্ৰী বিৰলাই সৰ্বসন্মতিক্ৰমে গ্ৰহণ কৰিছে।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে তেওঁৰ দলৰ ভাবমূৰ্তিক কলংকিত কৰিবলৈ সমগ্ৰ দেশতে ভুল তথ্যৰ অভিযান চলোৱা হৈছে। তেওঁ কয় যে ইয়াৰ অপচেষ্টা কৰাসকলে বুজিব লাগে যে এনে প্ৰচেষ্টাই দলৰ সুনামৰ কোনো ক্ষতি নকৰে। তেওঁ লগতে কয় যে সদনত কোনে কথা ক’ব, কিমান সময় কথা ক’ব, কেতিয়া কথা ক’ব, কিয় কথা ক’ব, সেই সিদ্ধান্ত শাসকীয় দলে গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰে। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে তেওঁৰ দলে কেতিয়াও বিৰোধীৰ কণ্ঠ দমন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা নাই, কিন্তু তেওঁৰ কণ্ঠক দমনৰ চেষ্টা অব্যাহত আছে।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে ১৯৭৫-ত বিৰোধীৰ কণ্ঠ দমনৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। তেতিয়া ভাৰতৰ জৰুৰীকালীন অৱস্থাৰ সময়ত সমগ্ৰ বিৰোধীক কাৰাগাৰত ৰখা হৈছিল। নিয়ম অনুসৰি সদন পৰিচালনা কৰাটো অধ্যক্ষৰ দায়িত্ব বুলিও তেওঁ কয়। তেওঁ লগতে কয় যে লোকসভাৰ ৩৪৯ নং অধিনিয়মে সদনৰ সদস্যসকলৰ পৰা আশা কৰা সামগ্ৰিক আচৰণ নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰীজনে কয় যে সপ্তদশ লোকসভাত বিৰোধী দলৰ ৫২ জন সদস্য থাকিলেও তেওঁলোকক ১৫৭ ঘন্টা ৫৫ মিনিটৰ ভাষণ প্ৰদানৰ সময় দিয়া হৈছিল। তাৰ তুলনাত ৩০৩ জন সদস্যৰ শক্তি বহু বেছি হোৱাৰ পিছতো তেওঁৰ দলটোক ৩৪৯ ঘন্টা ৮ মিনিট সময় দিয়া হৈছিল। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে তথ্যলৈ চালে দেখা যায় যে লোকসভাৰ অধ্যক্ষই শাসকীয় দলতকৈ বিৰোধী দলক অধিক বক্তব্যৰ সময় প্ৰদান কৰিছিল।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে ১৮ সংখ্যক লোকসভাত প্ৰধান বিৰোধী দলটোৱে ৯৯ জন সদস্য থাকিলেও কালিলৈকে ৭১ ঘন্টা কথা কোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। ইয়াৰ তুলনাত শাসকীয় দলটোক ২৩৯ জন সদস্য থকাৰ পাছতো ১৯৩ ঘন্টা সময় দিয়া হৈছে। তেওঁ কয় যে এক প্ৰকাৰে ১৮ সংখ্যক লোকসভাতো বিৰোধী দলে প্ৰতিজন সদস্যৰ বাবে শাসকীয় দলতকৈ প্ৰায় দুগুণ বেছি সময় লাভ কৰিছে। তথাপিও বিৰোধী দলপতিয়ে অভিযোগ কৰিয়েই আছে যে তেওঁক কথা ক’বলৈ দিয়া হোৱা নাই আৰু তেওঁৰ কণ্ঠ দমন কৰা হৈছে। শ্ৰী শ্বাহে লগতে কয় যে যেতিয়াই বিৰোধী দলপতিয়ে কথা কোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰে, তেতিয়াই তেওঁ বিদেশ ভ্ৰমণলৈহে যায়।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে যেতিয়াই বিৰোধী দলপতিৰ কথা কোৱাৰ পাল পৰে, তেতিয়াই তেওঁ প্ৰায়ে জাৰ্মানী, ভিয়েটনাম, যুক্তৰাজ্য, মালয়েছিয়া বা ছিংগাপুৰত থাকে আৰু তাৰ পিছত তেওঁ অভিযোগ কৰে। তেওঁ কয়, মই বিৰোধী দলপতিক সুধিব বিচাৰিছো যে তেওঁৰ পাল আহিলে কিয় কথা নকয়। অধ্যক্ষই তেওঁক ভাষণ দিবলৈ বাধা দিছিল নেকি? শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে লোকসভাক বদনাম কৰিবলৈ ভুল তথ্য প্ৰচাৰ কৰা হৈছে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ১৮ সংখ্যক লোকসভাত বিৰোধীক কথা ক’বলৈ ৭১ ঘন্টা সময় দিয়া হৈছিল, কিন্তু এই সময়ছোৱাত বিৰোধী দলপতিগৰাকীয়ে প্ৰকৃততে কিমান সময় কথা ক’লে বুলি প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে লোকসভাৰ অধ্যক্ষৰ বিৰুদ্ধে অনা অনাস্থা প্ৰস্তাৱ সন্দৰ্ভত আলোচনাৰ সময়তো বিৰোধী দলপতিজনে কথা কোৱা নাছিল আৰু এই বিষয়ে তেওঁৰ যদি একো ক’বলগীয়াই নাছিল, তেন্তে এনে প্ৰস্তাৱ কিয় অনা হ’ল বুলি প্ৰশ্ন কৰে। বিৰোধী দলপতিক কথা ক’বলৈ সুযোগ দিয়া হোৱা নাই বুলি কৰা দাবীক ভুল বুলিও তেওঁ কয়। বৰঞ্চ সত্যটো হ’ল তেওঁ কথা ক’বই নিবিচাৰে। যদিও তেওঁ কথা ক’ব বিচাৰে তেন্তে নিয়ম অনুসৰি ক’ব নাজানে। শ্ৰী শ্বাহে লগতে কয় যে লোকসভা কোনো ৰাজহুৱা সভা নহয়; প্ৰতিজন সদস্যই সদনৰ নিয়ম অনুসৰি কথা ক’ব লাগিব।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে বিৰোধীয়ে দাবী কৰিছে যে বিৰোধী দলপতিক প্ৰায় ৪০ বাৰ কথা কোৱাত বাধা দিয়া হৈছিল। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে যেতিয়া বিৰোধী দলপতিয়ে লোকসভাৰ অধ্যক্ষই বাধা দিয়াৰ পিছতো একেটা বিষয়তে কৈ থাকে তেতিয়া অধ্যক্ষৰ হাতত আন কোনো বিকল্প নাথাকে। তেওঁ লগতে কয় যে প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰীয়ে স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰিছে যে কোনো সদস্যই সদনত কোনো অপ্ৰকাশিত গ্ৰন্থ বা আলোচনীৰ উদ্ধৃতি দিব নোৱাৰে। গতিকে কোনো সদস্যই যদি একেটা বিষয়তে বাৰে-বাৰে কথা কৈ থাকে তেন্তে অধ্যক্ষই হস্তক্ষেপ কৰি তেওঁলোকক বাধা দিবলৈ বাধ্য হয়। শ্ৰী শ্বাহে আৰু কয় যে এছআইআৰ সন্দৰ্ভত আলোচনাৰ সময়তো বিৰোধী দলপতিয়ে অধ্যক্ষৰ আদেশ উলংঘা কৰিছিল। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে মূল বিৰোধী দলৰ দলপতিৰ মিছা কথাৰে ভৰা সংবাদমেল সন্দৰ্ভত সদনত বিতৰ্ক হ’বলৈ নিদি শ্ৰী ওম বিৰলাই দশক-দশক পুৰণি সংসদীয় পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰিছে।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে ১৭ সংখ্যক লোকসভাত বিৰোধীক ৪০% ভাষণৰ সময় প্ৰদান কৰা হৈছিল যদিও তেওঁলোকৰ সমানুপাতিক অংশ মাত্ৰ ৩% আছিল। ধন্যবাদসূচক প্ৰস্তাৱৰ আলোচনাৰ সময়ত বিৰোধীক ৩৪% সময় দিয়া হৈছিল আৰু ১৮ সংখ্যক লোকসভাত তেওঁলোকক ৫৫% সময় দিয়া হৈছিল। তেওঁ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে যে তাৰ পাছতো কোনোবাই কেনেকৈ দাবী কৰিব পাৰে যে তেওঁলোকক কথা ক’বলৈ দিয়া হোৱা নাই। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে কথা কোৱাৰ অধিকাৰ দলৰ নেতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। যদি নেতাজনে নিজেই কথা ক’ব নিবিচাৰে, তেন্তে কোনে কি কৰিব পাৰে? তেওঁ লগতে কয় যে অনাস্থা প্রস্তাৱ সন্দর্ভত আলোচনাৰ সময়ত বিৰোধী দলপতিয়েও কথা ক’ব পাৰিলেহেঁতেন, কিন্তু কথা ক’ব লাগিব নিয়ম অনুসৰি। নিয়ম ভংগ কৰি কাকো কথা ক’বলৈ দিয়া নহয়।

কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী আৰু সমবায় মন্ত্ৰীজনে কয় যে ১৭ সংখ্যক লোকসভাত বিৰোধী দলপতিৰ উপস্থিতি ৫১%, আনহাতে ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৭৯%। ১৬ সংখ্যক লোকসভাত ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৮০%-ৰ তুলনাত ৫২% আৰু ১৫ সংখ্যক লোকসভাত ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৭৬%-ৰ তুলনাত ৪৩%। তেওঁ কয় যে এই সকলোবোৰ পৰিসংখ্যা অভিলেখত আছে। শ্ৰী শ্বাহে আৰু কয় যে ১৬ সংখ্যক লোকসভাত ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ভাষণ সন্দৰ্ভত ধন্যবাদসূচক প্ৰস্তাৱৰ আলোচনাত বিৰোধী দলপতিয়ে এবাৰো অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল। বাজেট আলোচনাতো তেওঁ এবাৰো অংশ লোৱা নাছিল, চৰকাৰী বিধেয়কৰ আলোচনাতো অংশ লোৱা নাছিল। তেওঁ লগতে কয় যে ২০১৮, ২০১৯, ২০২০ আৰু ২০২১-ত বিৰোধী দলপতিয়ে ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ভাষণ সন্দৰ্ভত আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল। এখন বিধেয়কৰ বাহিৰে বৈদেশিক নীতি সম্পৰ্কীয় আলোচনাতো তেওঁ অংশ লোৱা নাছিল। তেওঁ আৰু কয় যে ভূমি অধিগ্ৰহণ বিধেয়ক, ১২২ সংখ্যক সাংবিধানিক সংশোধনী, আধাৰ আইন-২০১৬, তিনি তালাকৰ সৈতে জড়িত মুছলমান মহিলা (বিবাহৰ অধিকাৰ সুৰক্ষা) আইন-২০১৯, জম্মু আৰু কাশ্মীৰ পুনৰ্গঠন আইন-২০১৯, ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৩৭০ নং অনুচ্ছেদ বাতিল, নাগৰিকত্ব (সংশোধনী) আইন-২০১৯, ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতা, কৰ সংস্কাৰ, বিত্ত বিধেয়ক-২০২৪, ৱাকফ সংশোধনী বিধেয়ক, বন্দে মাতৰমৰ ১৫০ বছৰীয়া জয়ন্তী আৰু কেপ্তেইন শুভাংশু শুক্লাক অভিনন্দন প্ৰস্তাৱৰ দৰে একাধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় আৰু বিধেয়ক সম্পৰ্কীয় আলোচনাতো তেওঁ অংশগ্ৰহণ কৰা নাছিল। তেওঁ কয় যে বিৰোধী দলপতিয়ে এনে কোনো আলোচনাত অংশ লোৱা নাছিল।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে বিৰোধী দলপতিজন তেওঁৰ দলৰ এজন জ্যেষ্ঠ নেতা। অৱশ্যে প্ৰশ্ন হয়, যেতিয়া তেওঁ সদনত নাছিল তেতিয়া তেওঁ ক’ত আছিল? ২০১৭-ৰ শীতকালীন অধিবেশনৰ সময়ত তেওঁ জাৰ্মানীত আছিল; ২০২৫-ৰ বাজেট অধিবেশনৰ সময়ত তেওঁ ভিয়েটনামত আছিল আৰু ২০২৩-ৰ বাজেট অধিবেশনৰ সময়ত তেওঁ যুক্তৰাজ্যত আছিল। ২০১৮-ৰ বাজেট অধিবেশনৰ সময়ত তেওঁ ছিংগাপুৰ আৰু মালয়েছিয়াত আছিল; ২০২০-ৰ বৰ্ষাকালীন অধিবেশন আৰু ২০১৫-ৰ বাজেট অধিবেশনৰ সময়ত তেওঁ বিদেশ ভ্ৰমণত আছিল। মুঠতে ২০১৫-ৰ বাজেট অধিবেশনৰ সময়ত তেওঁ ৬০ দিন বিদেশ ভ্ৰমণত কটাইছিল। তেওঁ কয় যে যেতিয়াই বাজেট অধিবেশন বা কোনো গুৰুত্বপূৰ্ণ অধিবেশন অনুষ্ঠিত হয়, তেতিয়াই তেওঁৰ বিদেশ ভ্ৰমণৰ সময় নিৰ্ধাৰণ হোৱাটো এক কাকতালীয় কথা। তথাপিও বিৰোধী দলপতিয়ে দাবী কৰে যে তেওঁক কথা ক’বলৈ দিয়া হোৱা নাই। শ্ৰী শ্বাহে কয় যে বিদেশত থাকি কোনোবাই কেনেকৈ সদনত কথা ক’ব পাৰে? ভিডিঅ’ কনফাৰেন্সিঙৰ জৰিয়তে সদনত ভাষণ দিয়াৰ কোনো ব্যৱস্থা নাই।

কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰীজনে উল্লেখ কৰে যে যেতিয়া বিৰোধীয়ে লোকসভাৰ অধ্যক্ষৰ আচৰণক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে, তেতিয়া কেৱল অধ্যক্ষৰ আচৰণ পৰীক্ষা কৰাটো উচিত নহয়, কিয়নো সদনক সামূহিকভাৱে ট্ৰেজাৰী বেঞ্চ, বিৰোধী, অধ্যক্ষ আৰু ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে পৰিচালনা কৰে। তেওঁ বিৰোধী দলকো মাজে-মাজে নিজৰ আচৰণ সন্দৰ্ভত চিন্তা-চৰ্চা কৰিবলৈ কয়। শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ট্ৰেজাৰী বেঞ্চত থাকে আৰু তেওঁক এনেদৰে সাৱটি ধৰিবলৈ দৌৰি অহাৰ ঘটনা সদনত আগতে কেতিয়াও দেখা নগৈছিল।

শ্ৰী অমিত শ্বাহে কয় যে দেশৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী জৱাহৰলাল নেহৰুৰ নীতি ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদত চীনৰ স্থিতি শক্তিশালী কৰাৰ বাবেও দায়বদ্ধ আছিল। তেওঁ লগতে কয় যে ৰাজীৱ গান্ধী ফাউণ্ডেচনে চীনৰ পৰা পুঁজি লাভ কৰিছিল, যাৰ বাবে ইয়াৰ বিদেশী বৰঙণি (নিয়ন্ত্ৰণ) আইন (FCRA) পঞ্জীয়ন বাতিল কৰিবলগীয়া হৈছিল। এই কথা দেশৰ সকলো নাগৰিকে জানে। তেওঁ আৰু কয় যে ১৯৬২-ত আকচাই চীনৰ প্ৰায় ৩৮ হাজাৰ বৰ্গ কিমি আৰু ‘নেফা’ৰ এক বৃহৎ অংশ চীনে দখল কৰিছিল। এনে ঘটিছিল মূল বিৰোধী দলৰ শাসনৰ সময়তে।

কেন্দ্ৰীয় গৃহমন্ত্ৰী আৰু সমবায় মন্ত্ৰী শ্ৰী অমিত শ্বাহে অধ্যক্ষৰ ওচৰত আবেদন জনায় যে লোকসভাৰ অধ্যক্ষৰ বিৰুদ্ধে উত্থাপিত অনাস্থা প্ৰস্তাৱ সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰে নাকচ কৰিব লাগে আৰু অধ্যক্ষৰ আসনৰ মৰ্য্যাদা ৰক্ষা কৰিব লাগে।

****

RK/RR/PR/PS/SB