પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય કેબિનેટે ભારત સાથે જમીન સરહદ ધરાવતા દેશો (LBCs) માંથી રોકાણ અંગેની માર્ગદર્શિકામાં ફેરફારને મંજૂરી આપી છે

હાલની નીતિની સમીક્ષા કરવામાં આવી છે અને નીચે મુજબ સુધારો કરવામાં આવ્યો છે:

'બેનિફિશિયલ ઓનર' (BO) નક્કી કરવા માટે વ્યાખ્યા અને માપદંડોનો સમાવેશ –

• આ સુધારો બેનિફિશિયલ ઓનરશિપ નક્કી કરવા માટેની વ્યાખ્યા અને માપદંડો પૂરી પાડે છે, જે પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડરિંગ રૂલ્સ, 2005 હેઠળ રોકાણ કરતા સમુદાય દ્વારા વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાય છે.
• બેનિફિશિયલ ઓનરશિપ ટેસ્ટ રોકાણકાર એન્ટિટીના સ્તરે લાગુ કરવામાં આવશે.
• 10 ટકા સુધીની બિન-નિયંત્રણ LBC બેનિફિશિયલ ઓનરશિપ ધરાવતા રોકાણકારોને લાગુ સેક્ટરલ કેપ્સ, એન્ટ્રી રૂટ્સ અને આનુષંગિક શરતો મુજબ ઓટોમેટિક રૂટ હેઠળ મંજૂરી આપવામાં આવશે. આવા રોકાણો રોકાણકાર એન્ટિટી દ્વારા DPIIT ને સંબંધિત માહિતી/વિગતો રિપોર્ટ કરવાને આધીન રહેશે.

ચોક્કસ ક્ષેત્રોમાં રોકાણની ઝડપી મંજૂરી –

• મૂડીગત માલ (capital goods), ઇલેક્ટ્રોનિક મૂડીગત માલ, ઇલેક્ટ્રોનિક ઘટકો, પોલિસિલિકોન અને ઇંગોટ-વેફરના ઉત્પાદનના ચોક્કસ ક્ષેત્રો/પ્રવૃત્તિઓમાં LBC રોકાણના પ્રસ્તાવો પર પ્રક્રિયા કરવામાં આવશે અને 60 દિવસની અંદર નિર્ણય લેવામાં આવશે.
• કેબિનેટ સેક્રેટરી હેઠળની CoS પણ નિર્દિષ્ટ ક્ષેત્રોની સૂચિમાં સુધારો કરી શકે છે.
• આ કિસ્સાઓમાં, ઇન્વેસ્ટી એન્ટિટીની બહુમતી શેરહોલ્ડિંગ અને નિયંત્રણ તમામ સમયે રહેવાસી ભારતીય નાગરિકઓ અથવા રહેવાસી ભારતીય નાગરિકઓ દ્વારા માલિકીની અને નિયંત્રિત રહેવાસી ભારતીય એન્ટિટી(ઓ) પાસે રહેશે.

પૃષ્ઠભૂમિ COVID-19 રોગચાળાને કારણે ભારતીય કંપનીઓના તકવાદી ટેકઓવર/એક્વિઝિશનને રોકવા માટે, સરકારે  હાલની FDI નીતિમાં સુધારો કર્યો હતો. PN3 મુજબ, જે દેશ ભારત સાથે જમીન સરહદ ધરાવે છે અથવા જ્યાં ભારતમાં રોકાણનો બેનિફિશિયલ ઓનર સ્થિત છે અથવા તેવા દેશનો નાગરિક છે, તેવી એન્ટિટી માત્ર સરકારી રૂટ હેઠળ રોકાણ કરી શકે છે. વધુમાં, ભારતમાં કોઈ પણ એન્ટિટીમાં હાલના અથવા ભાવિ FDI ની માલિકીનું કોઈપણ હસ્તાંતરણ જેના પરિણામે બેનિફિશિયલ ઓનરશિપ ઉપરોક્ત અધિકારક્ષેત્ર(ઓ) માં આવે છે, તેને પણ સરકારની મંજૂરીની જરૂર હોય છે.

PN3 પ્રતિબંધોની લાગુ પડતી તેવા કિસ્સાઓમાં કે જ્યાં LBC રોકાણકારો પાસે માત્ર બિન-વ્યૂહાત્મક, બિન-નિયંત્રણ હિતો હોય, તે PE/ VC ફંડ્સ જેવા વૈશ્વિક ફંડ્સ સહિતના રોકાણકારો પાસેથી રોકાણના પ્રવાહને પ્રતિકૂળ અસર કરતા હોવાનું જણાયું હતું.

લાભો: અપેક્ષા છે કે નવી માર્ગદર્શિકા ભારતમાં સ્પષ્ટતા અને વેપાર કરવાની સરળતા (ease of doing business) પ્રદાન કરશે, અને એવા રોકાણોને સરળ બનાવશે જે વધુ FDI પ્રવાહ, નવી ટેક્નોલોજી, સ્થાનિક મૂલ્ય વર્ધન, સ્થાનિક કંપનીઓના વિસ્તરણ અને વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન સાથે એકીકરણમાં ફાળો આપી શકે. આ ભારતની સ્પર્ધાત્મકતાને પસંદગીના રોકાણ અને ઉત્પાદન સ્થળ તરીકે વધારવામાં અને તેનો લાભ લેવામાં મદદ કરશે. વધતા FDI પ્રવાહ સ્થાનિક મૂડીને પૂરક બનાવશે, આત્મનિર્ભર ભારતના ઉદ્દેશ્યોને સમર્થન આપશે અને એકંદર આર્થિક વૃદ્ધિને વેગ આપશે.

SM/JY/JD