ભારત-જાપાન વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી સમજૂતી (CEPA) હેઠળ 7મી જોઈન્ટ કમિટીની બેઠક 2 માર્ચ 2026ના રોજ જાપાનના ટોક્યોમાં યોજાઈ હતી. આ બેઠકની સહ-અધ્યક્ષતા ભારત સરકારના વાણિજ્ય વિભાગના સચિવ શ્રી રાજેશ અગ્રવાલ અને જાપાન સરકારના વિદેશ મંત્રાલયના સિનિયર ડેપ્યુટી મિનિસ્ટર દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

બંને પક્ષોએ CEPA ના અમલીકરણને લગતા મુદ્દાઓની સમીક્ષા કરી અને દ્વિપક્ષીય આર્થિક જોડાણને વધુ મજબૂત કરવાના માર્ગો પર વિચાર-વિમર્શ કર્યો હતો.

બેઠકની સાથે સાથે, વાણિજ્ય વિભાગના સચિવ શ્રી અગ્રવાલે આર્થિક, વેપાર અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય (METI) ના વાઇસ મિનિસ્ટર સાથે મુલાકાત કરી હતી. ચર્ચાઓમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણ, વ્યવસાયિક વાતાવરણમાં સુધારો અને વિશ્વ વ્યાપાર સંગઠન (WTO) ની આગામી 14મી મંત્રી સ્તરીય પરિષદ સહિતના મુદ્દાઓની વિશાળ શ્રેણીને આવરી લેવામાં આવી હતી.

METI વાઇસ મિનિસ્ટર સાથેની બેઠક દરમિયાન, શ્રી અગ્રવાલે ઓગસ્ટ 2025 માં વાર્ષિક સમિટ દરમિયાન બંને દેશોના નેતાઓ દ્વારા વ્યક્ત કરાયેલા સમાન વિઝન પર ભાર મૂક્યો અને દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણને વધારવા અને વૈવિધ્યસભર બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે બંને અર્થતંત્રો વચ્ચેના મજબૂત પૂરક સંબંધો - ટેકનોલોજી, મૂડી અને અદ્યતન ઉત્પાદનમાં જાપાનની શક્તિ, અને ભારતના કુશળ કાર્યબળ, વિશાળ બજાર અને ઝડપથી વિકસતા અર્થતંત્ર પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે લીડર્સ સમિટ દરમિયાન અપેક્ષા મુજબ વ્યક્તિઓની અવરજવર સહિત CEPA ના સંપૂર્ણ લાભો મેળવવાના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

શ્રી અગ્રવાલે ટેક્સટાઇલ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, કૃષિ અને સેવાઓ જેવા ક્ષેત્રોમાં જાપાનમાં ભારતની નિકાસમાં વૃદ્ધિની નોંધપાત્ર સંભાવનાઓ નોંધી હતી. તેમણે લાંબા ગાળાનું ટકાઉપણું સુનિશ્ચિત કરવા માટે વધુ સંતુલિત દ્વિપક્ષીય વેપાર સંબંધ હાંસલ કરવાના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો.

વાણિજ્ય સચિવે વધુમાં એક રાઉન્ડટેબલ વાતચીત દરમિયાન જાપાની ઉદ્યોગના અગ્રણી પ્રતિનિધિઓ સાથે સંવાદ કર્યો હતો. સાંજે, જાપાનમાં ભારતીય દૂતાવાસ દ્વારા કોન્ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન ઇન્ડસ્ટ્રી (CII) અને કેઇડાનરેન (Keidanren) ના સહયોગથી ટ્રેડ એન્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ રોડ શોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જે ભારતમાંથી વેપારને પ્રોત્સાહન આપવા અને જાપાની કંપનીઓ તરફથી વધુ રોકાણ પ્રવાહની સુવિધા પર કેન્દ્રિત હતું.

શ્રી અગ્રવાલે સહભાગીઓને વેપાર અને રોકાણ માટે ભારતના અનુકૂળ નીતિ વિષયક વાતાવરણ વિશે માહિતગાર કર્યા હતા, જેમાં વ્યવસાય કરવાની સરળતા (ease of doing business) માં સુધારો કરવા અને નિયમનકારી પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવા માટેના ચાલુ પગલાંનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે CEPA ટેરિફ નિશ્ચિતતા અને નિયમનકારી અનુમાનિતતા સુનિશ્ચિત કરતું સ્થિર માળખું પૂરું પાડે છે, જેનાથી વૈશ્વિક મૂલ્ય અને પુરવઠા શૃંખલામાં વિશ્વસનીય ભાગીદારો તરીકે ભારત અને જાપાન વચ્ચે ઊંડા સહયોગ માટે અનુકૂળ વાતાવરણ ઊભું થાય છે.

(વાણિજ્ય સચિવ જાપાનના વિદેશ મંત્રાલયના સિનિયર ડેપ્યુટી મિનિસ્ટર સાથે)

(રોડ શોમાં CII પ્રતિનિધિમંડળ સાથે વાણિજ્ય સચિવ)

(રોડ શો દરમિયાન ફાયરસાઇડ ચેટમાં નિક્કી એશિયાના ડૉ. યામાડા સાથે વાણિજ્ય સચિવ)

SM/IJ/GP/JD