উদ্যোগ আৰু আভ্যন্তৰীণ বাণিজ্যৰ প্ৰচাৰ বিভাগ (ডিপিআইআইটি)ত নেটৱৰ্ক পৰিকল্পনা গোটৰ (এনপিজি) ১০৯ সংখ্যক বৈঠক অনুষ্ঠিত হয়। আন্তঃগাঁথনিমূলক প্ৰকল্পসমূহৰ মূল্যায়নৰ বাবে এই বৈঠকখন আহ্বান কৰা হয়। বৈঠকত পিএম গতিশক্তি নেচনেল মাষ্টাৰ প্লেন (পিএমজিএছ এনএমপি)ৰ সৈতে সংগতি ৰাখি মাল্টিমডেল সংযোগ আৰু লজিষ্টিক দক্ষতা বৃদ্ধিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়। এনপিজিয়ে দুটা ৰে’ল প্ৰকল্প, এটা মেট্ৰ’ প্ৰকল্প, এটা বিমানবন্দৰ প্ৰকল্পক সমন্বিত কৰি বহুমুখী আন্তঃগাঁথনিৰ পিএম গতিশক্তি নীতি, অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক কেন্দ্ৰৰ সৈতে অন্তলৈকে সংযোগ আৰু ‘সম্পূৰ্ণ চৰকাৰী’ দৃষ্টিভংগীৰ সৈতে সংগতি ৰখাৰ বাবে মূল্যায়ন কৰিছে। এই পদক্ষেপসমূহে পৰিবহণ আৰু আনুসংগিক ব্যয়ৰ দক্ষতা বৃদ্ধি কৰিব, ভ্ৰমণৰ সময় হ্ৰাস কৰিব আৰু প্ৰকল্পৰ অৱবাহিকা অঞ্চলসমূহত গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্থ-সামাজিক লাভালাভ প্ৰদান কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। এই প্ৰকল্পসমূহৰ মূল্যায়ন আৰু প্রত্যাশিত প্ৰভাৱসমূহ তলত বিশদভাৱে উল্লেখ কৰা হ’লঃ

প্ৰকল্পসমূহৰ সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ তলত দিয়া হ’লঃ

জলন্ধৰ কেণ্ট-জম্মু তাৱি ষ্টেচন (পঞ্জাৱ, হিমাচল প্ৰদেশ আৰু জম্মু)ৰ মাজত প্ৰস্তাৱিত তৃতীয় ৰে’লপথঃ ৰে’ল মন্ত্ৰালয়ে জলন্ধৰ কেণ্ট আৰু জম্মু তাৱিৰ মাজত তৃতীয় ৰে’লপথ নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱ দিছে, যি পঞ্জাৱ, হিমাচল প্ৰদেশ আৰু জম্মু-কাশ্মীৰ ৰাজ্যত মুঠ ২১০.৭৫০ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্য সামৰি লৈছে। এই প্ৰস্তাৱত ২৭ টা ষ্টেচন আৰু জলন্ধৰ, হোছিয়াৰপুৰ, কাংৰা, পাঠানকোট, কাঠুৱা আৰু ছাম্বাৰ দৰে মুখ্য জিলাসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত থাকিব। এই প্ৰকল্পটোৰ লক্ষ্য হৈছে ৰে’ল পৰিবহণৰ ক্ষমতা যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰা আৰু কৌশলগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ এই কৰিডৰটোৰ সৈতে সংযোগ শক্তিশালী কৰা।

প্ৰস্তাৱিত ৰে’লপথটোৱে যথেষ্ট কৌশলগত, অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক গুৰুত্ব বহন কৰে। ই সীমান্ত অঞ্চললৈ প্ৰতিৰক্ষা কৰ্মী, সঁজুলি আৰু যোগানৰ দ্ৰুত তথা অধিক নিৰ্ভৰযোগ্য পৰিবহণ সক্ষম কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আন্তঃগাঁথনি সম্পদ হিচাপে কাম কৰিব। অৰ্থনৈতিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা, এই প্ৰকল্পটোৱে কৃষিজাত সামগ্ৰী, নিৰ্মাণ সামগ্ৰী আৰু অত্যাৱশ্যকীয় সামগ্ৰীৰ পৰিবহণ উন্নত কৰি ব্যৱসায় আৰু বাণিজ্য বৃদ্ধি কৰিব।

জবলপুৰৰ (মধ্যপ্ৰদেশ আৰু উত্তৰ প্ৰদেশ) মানিকপুৰ আৰু ইটাৰ্ছিৰ মাজত প্ৰস্তাৱিত তৃতীয় ৰে’লপথঃ ৰে’ল মন্ত্ৰালয়ে উত্তৰ প্ৰদেশ আৰু মধ্যপ্ৰদেশত মুঠ ৫১৮.৫৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্য সামৰি মাণিকপুৰ আৰু ইটাৰ্ছিৰ মাজত তৃতীয় ৰে’লপথ নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱ দিছে। প্ৰস্তাৱিত সংৰেখন চিত্ৰকুট, সাটনা, মাইহাৰ, কাটনী, জবলপুৰ, নৰসিংপুৰ আৰু নৰ্মদাপুৰমকে ধৰি মুখ্য জিলাসমূহৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়, যাৰ ফলত উত্তৰ আৰু মধ্য ভাৰতক সংযোগ কৰা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰিডৰৰ সৈতে ৰে’ল সংযোগ শক্তিশালী হ’ব। এই অংশটোৱে আঞ্চলিক ৰে’ল নেটৱৰ্কৰ এক অপৰিহাৰ্য উপাদান গঠন কৰে, যিয়ে অধিক পৰিমাণৰ যাত্ৰী আৰু মালবাহী যাতায়াতক সমৰ্থন কৰে।

প্ৰস্তাৱিত তৃতীয় লাইনটোৱে কাৰ্য্যকৰী ক্ষমতা যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰিব, নেটৱৰ্কৰ স্থিতিস্থাপকতা উন্নত কৰিব আৰু বৰ্ধিত যান-বাহনৰ চাহিদা পূৰণ কৰিবলৈ তথা যান-জঁট হ্ৰাস কৰিবলৈ অতিৰিক্ত ৰে’ল সেৱা প্ৰৱৰ্তনৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। যদিও বৰ্তমানৰ ৰে’লৱে আন্তঃগাঁথনিয়ে ইতিমধ্যে ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ, সামগ্ৰী শ্বেড আৰু বিশিষ্ট পৰ্যটনস্থলীৰ দৰে প্ৰধান অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰসমূহত সেৱা আগবঢ়ায়, ভৱিষ্যতৰ যান-জঁটৰ অনুমান আৰু কাৰ্য্যকৰী প্ৰয়োজনীয়তাবোৰ সমাধান কৰিবলৈ ক্ষমতা বৃদ্ধি অত্যাৱশ্যকীয়। এই প্ৰকল্পটোৱে অধিক দক্ষ আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য ৰে’ল পৰিচালনা সক্ষম কৰিব, আঞ্চলিক অৰ্থনৈতিক বিকাশত সহায় কৰিব আৰু কৌশলগতভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ এই কৰিডৰৰ সামগ্ৰিক পৰিবহণ দক্ষতা শক্তিশালী কৰিব।

শিলচৰৰ ডলুত (অসম) গ্ৰীনফিল্ড বিমানবন্দৰৰ বিকাশঃ অসামৰিক বিমান পৰিবহণ মন্ত্ৰালয়ে কৌশলগতভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ২৭ৰ সমীপত অৱস্থিত অসমৰ শিলচৰৰ ডলুত এখন গ্ৰীনফিল্ড বিমানবন্দৰৰ বিকাশৰ প্ৰস্তাৱ দিছে। এই প্ৰকল্পৰ লক্ষ্য হৈছে অঞ্চলটোত বিমান ভ্ৰমণৰ বৰ্ধিত চাহিদা পূৰণ কৰা আৰু আধুনিক বিমান পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনি প্ৰদানেৰে আঞ্চলিক তথা ৰাষ্ট্ৰীয় সংযোগ বৃদ্ধি কৰি বিদ্যমান অসামৰিক ক্ষমতাৰ সীমাবদ্ধতা দূৰ কৰা।

এবাৰ কাৰ্য্যকৰী হোৱাৰ পাছত, বিমানবন্দৰটোৱে কাছাৰ জিলা আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা অঞ্চলসমূহৰ আৰ্থ-সামাজিক উন্নয়নৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অনুঘটক হিচাপে কাম কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে। উন্নত বিমান সংযোগে বাণিজ্য, পৰ্যটন আৰু ব্যৱসায়িক বিকাশত সহায় কৰিব। আনহাতে পথ, পৰিবহণ আৰু আনুসংগিক ব্যয়, আতিথ্য তথা নগৰীয়া আন্তঃগাঁথনিৰ দৰে সহযোগী খণ্ডসমূহত বহুগুণে প্ৰভাৱ সৃষ্টি কৰি বহনক্ষম আঞ্চলিক উন্নয়নত অৰিহণা যোগাব।

ছাৰ’লীৰ পৰা মুম্বাই-আহমেদাবাদ উচ্চ গতিৰ ৰে’ল (এইচএছআৰ) কৰিডৰ (গুজৰাট)লৈ কৰিডৰ (দ্বিতীয়)ৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ ছুৰাট মেট্ৰ’ সম্প্ৰসাৰণঃ গৃহ আৰু নগৰ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে (এমঅ’এইচইউএ) গুজৰাটৰ ছাৰ’লীৰ পৰা মুম্বাই-আহমেদাবাদ উচ্চ গতিৰ ৰে’ল (এইচএছআৰ) কৰিডৰলৈ ছুৰাট মেট্ৰ’ কৰিডৰ দ্বিতীয় (প্ৰথম পৰ্যায়)ৰ সম্প্ৰসাৰণৰ প্ৰস্তাৱ দিছে। ৪.৪ কিলোমিটাৰৰ উত্তোলিত সম্প্ৰসাৰণৰ সৈতে ভৱিষ্যতৰ দুটা ষ্টেচনৰ লগতে তিনিটা ষ্টেচন অন্তৰ্ভুক্ত আছে আৰু ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে আঞ্চলিক তথা ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিবহণ নেটৱৰ্কৰ সৈতে ছুৰাটৰ একত্ৰীকৰণ শক্তিশালী কৰাৰ লগতে নগৰীয়া গতিশীলতা বৃদ্ধি কৰা।

এই প্ৰকল্পটো মুম্বাই-আহমেদাবাদ এইচএছআৰ কৰিডৰৰ বাবে এক সমৰ্পিত সৰবৰাহকাৰী হিচাপে ডিজাইন কৰা হৈছে, যি নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে শেষলৈকে সংযোগ প্ৰদান কৰিব। প্ৰত্যক্ষ মেট্ৰ’-এইচএছআৰ সংযোগ, বাছৰ সুবিধা আৰু নন-মটৰাইজড পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনিকে ধৰি সংহত ষ্টেচন পৰিকল্পনাই যাত্ৰীৰ সুবিধা উন্নত কৰিব, মডেল একত্ৰীকৰণৰ প্ৰচাৰ কৰিব আৰু সামগ্ৰিক পৰিবহণ ব্যৱস্থাৰ দক্ষতা তথা বহনক্ষমতা বৃদ্ধি কৰিব।

 Abhishek Dayal/Abhijiith Narayanan/Anushka Pandey/MK