કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે આજે ઉત્તરાખંડના ઋષિકેશમાં ગીતા પ્રેસના માસિક સામયિક 'કલ્યાણ' ના શતાબ્દી અંકના વિમોચન સમારોહને સંબોધિત કર્યો હતો. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ લક્ષ્મીનારાયણ મંદિર અને મા ગંગાની મુલાકાત લઈને પૂજા અર્ચના પણ કરી હતી. આ પ્રસંગે ઉત્તરાખંડના મુખ્યમંત્રી શ્રી પુષ્કર સિંહ ધામી સહિતના અગ્રણી મહાનુભાવો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે ભારત કે વિશ્વમાં એવી કોઈ વ્યક્તિ નથી કે જે સનાતન ધર્મ પ્રત્યે અપેક્ષાઓ રાખતી હોય, જે વિશ્વની સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે ભારતીય સંસ્કૃતિ તરફ જોતી હોય અને જે આ ભૂમિને પ્રેમ કરતી હોય તે ગીતા પ્રેસથી અજાણ રહી શકે. તેમણે કહ્યું કે પૂજ્ય હનુમાન પ્રસાદ પોદ્દારજી ગીતા પ્રેસ દ્વારા લગભગ 103 વર્ષથી સનાતન ધર્મની જ્યોતને મજબૂત કરી રહ્યા છે. તેમણે ભક્તિ દ્વારા કરોડો લોકોને આધ્યાત્મિકતા તરફ પ્રેરિત કર્યા અને આ માર્ગ પર ચાલીને મોક્ષનો માર્ગ મોકળો કર્યો. શ્રી શાહે કહ્યું કે પોદ્દારજીએ બધું જ ત્યજી દીધું અને પોતાનું આખું જીવન ગીતા પ્રેસને સમર્પિત કરી દીધું. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે ગીતા પ્રેસ દ્વારા પોદ્દારજીએ દરેક વ્યક્તિ અને દરેક પરિવારના હૃદયમાં ભારતીય સંસ્કૃતિ પ્રત્યે અતૂટ શ્રદ્ધા અને આદર જગાડ્યો છે.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે ગીતા પ્રેસ નફા માટે નહીં પરંતુ પેઢીઓના નિર્માણના ઉદ્દેશ્યથી કાર્ય કરે છે. તેમણે કહ્યું કે ગીતા પ્રેસ આત્મનિર્ભર રીતે કરોડો લોકો સુધી ઉમદા સાહિત્ય પહોંચાડવામાં સફળ રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે 'કલ્યાણ' જ્ઞાનની શાશ્વત જ્યોત દરેક વાચક સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. શ્રી શાહે નોંધ્યું હતું કે આજે દેશભરમાં સનાતન ચેતનાની ઉજવણી જોવા મળી રહી છે અને 'કલ્યાણ' એ દરેક સંકટમાં ભારતીય સંસ્કૃતિનો દીવો પ્રજ્વલિત રાખ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે 'કલ્યાણ' માત્ર એક સામયિક નથી પરંતુ આધ્યાત્મિકતાની દુનિયામાં ભારતીયો માટે આધ્યાત્મિક માર્ગદર્શક છે. ભારતની સંસ્કૃતિને અમર બનાવવાના અનેક પ્રયાસોમાં 'કલ્યાણ' સામયિકનું નામ સૌથી મજબૂત પૈકીનું એક છે. તેમણે કહ્યું કે તેના 100 વર્ષમાં 'કલ્યાણ' એ સનાતન ધર્મના અનુયાયીઓની સાત્વિક શક્તિને એકજૂથ કરવાનું કામ કર્યું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે જેઓ ભારતને ખરેખર જાણે છે તેઓ ગીતા પ્રેસના અતુલનીય યોગદાનનું સંપૂર્ણ મૂલ્યાંકન પણ કરી શકતા નથી.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે 'કલ્યાણ' જેવા સામયિક માટે 100 વર્ષ પૂર્ણ કરવા એ એક મોટી સિદ્ધિ છે. તેમણે કહ્યું કે તેની શરૂઆતથી આજ સુધી 'કલ્યાણ' નો દરેક શબ્દ, વાક્ય અને અંક સતત સનાતન ધર્મ અને ભારતીય સંસ્કૃતિને સમર્પિત રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે ગીતા પ્રેસે આદિ શંકરાચાર્યજીના ઉપનિષદો પરના ભાષ્યોને લોકો સુધી પહોંચાડીને અદભૂત સેવા કરી છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ચાર પેઢીઓથી, ગીતા પ્રેસે તેના સારને જરા પણ ઓછો કર્યા વિના આ સાહિત્યને દરેક પેઢી સુધી સતત ઉપલબ્ધ કરાવ્યું છે.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે 'કલ્યાણ' એ અત્યાર સુધી સનાતન ધર્મને સમર્પિત 100 વિશેષ અંકો પ્રકાશિત કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે તેના 1932 ના અંકમાં, 'કલ્યાણ' એ ભગવાન શ્રી કૃષ્ણને એક જ અંકમાં લોકો સમક્ષ શ્રદ્ધાના વિષય તરીકે, એક એવી મહાન વ્યક્તિ તરીકે રજૂ કર્યા જે રાજકારણી, દાર્શનિક અને તમામ અનિષ્ટોના નાશક છે. તેમણે કહ્યું કે 'કલ્યાણ' એ 1936માં યોગ અંક પ્રકાશિત કર્યો હતો, જેમાં તેણે યોગના અર્થઘટન, સ્વરૂપ અને પદ્ધતિઓની વિગતવાર સમજૂતી આપી હતી. તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો કે સ્વતંત્રતા પછી 'કલ્યાણ' નો જે પ્રથમ અંક પ્રકાશિત થયો હતો તે નારી અંક હતો. શ્રી શાહે કહ્યું કે 'કલ્યાણ' નો હિન્દુ સંસ્કૃતિ અંક એવા સમયે પ્રકાશિત થયો હતો જ્યારે 1950 માં આપણા દેશની નીતિઓ પશ્ચિમી પ્રભાવ હેઠળ ઘડવામાં આવી રહી હતી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ અંક પાછળનો વિચાર એવો રહ્યો હશે કે જ્યારે દેશ સ્વતંત્ર હોય અને પોતાની નીતિઓ ઘડી રહ્યો હોય, ત્યારે તે નીતિઓ વિદેશી વિચારોમાં નહીં પણ ભારતીય સંસ્કૃતિના સિદ્ધાંતોમાં મૂળ ધરાવતી હોવી જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે આજે 'કલ્યાણ' ના શતાબ્દી વર્ષમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં સાંસ્કૃતિક મૂલ્યોને કેન્દ્રમાં રાખીને નીતિઓ ઘડવામાં આવી રહી છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રીએ કહ્યું કે બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન ધર્મને અંધશ્રદ્ધા તરીકે ઓળખાવવી એ એક પ્રકારની ફેશન બની ગઈ હતી. તે સમયે, કોઈપણ પ્રકારની આક્રમક ભાષાનો ઉપયોગ કર્યા વિના, પોદ્દારજીએ 'કલ્યાણ' નામનો જ્ઞાનનો દીવો પ્રગટાવવાનું કામ કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે તેનો એકમાત્ર ઉદ્દેશ્ય લોકોનું કલ્યાણ અને વિશ્વનું ભલું કરવાનો હતો. તેમણે ઉમેર્યું કે સમગ્ર વિશ્વના કલ્યાણની ભાવના 'કલ્યાણ' માં સમાવિષ્ટ હતી. શ્રી શાહે કહ્યું કે પોદ્દારજીએ આપણા મૂળભૂત વિચારોના વિરોધનો તર્ક, શાસ્ત્રો અને શાંતિ દ્વારા જવાબ આપ્યો. તેમણે કહ્યું કે સનાતન ધર્મનું રક્ષણ હોબાળાથી નહીં પણ માત્ર શાસ્ત્રો અને તર્ક દ્વારા જ થઈ શકે છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે ગીતા પ્રેસે ક્યારેય આત્મપ્રચાર કે ફંડ એકઠું કરવા માટે કંઈ કર્યું નથી કારણ કે તેનો ઉદ્દેશ્ય વ્યક્તિઓ પર નહીં પણ વિચારો પર કેન્દ્રિત હતો. ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે 'કલ્યાણ' એ આપણને શીખવ્યું કે સંસ્કૃતિઓ તલવારથી નહીં પણ શબ્દો અને જ્ઞાનથી બને છે, અને શબ્દો ત્યારે જ અસરકારક બને છે જ્યારે તેઓ સત્ય અને ગુણ (virtue) ના પ્રકાશથી ચમકે છે.

શ્રી અમિત શાહે કહ્યું કે જ્યારે 'કલ્યાણ' શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું, ત્યારે મહાત્મા ગાંધીએ સલાહ આપી હતી કે 'કલ્યાણ' માં ક્યારેય જાહેરાતો પ્રકાશિત ન કરવી જોઈએ, અને આજ દિન સુધી 'કલ્યાણ' માં એક પણ જાહેરાત આપવામાં આવી નથી. તેમણે કહ્યું કે આધ્યાત્મિક પુસ્તકો અને સામયિકો બજારના દબાણથી મુક્ત રહેવા જોઈએ. ગીતા પ્રેસનો ઉદ્દેશ્ય ચરિત્ર નિર્માણ અને રાષ્ટ્ર નિર્માણ છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે ગીતા પ્રેસે સાહિત્યની વિશાળ શ્રેણી તૈયાર કરી છે, જેના કારણે રાષ્ટ્રમાં જાગૃતિની ભાવના પેદા થઈ છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ગીતા પ્રેસે અસંખ્ય સંતોના અથાક પ્રયત્નોને ઉજાગર કર્યા છે અને તેમને લોકો માટે વાંચવા માટે ઉપલબ્ધ કરાવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે તેના પરિણામે આપણે ફરી એકવાર સનાતન ધર્મ પ્રત્યેના આકર્ષણની મજબૂતી, નવી આશા અને ભારતીય સંસ્કૃતિમાં દ્રઢ વિશ્વાસ જોઈ રહ્યા છીએ.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ કહ્યું કે પ્રધાનમંત્રી મોદીના 11 વર્ષના કાર્યકાળ દરમિયાન આપણા યુવાનોમાં એક મોટું ગુણાત્મક પરિવર્તન આવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે 550 વર્ષ પછી અયોધ્યામાં ભગવાન રામનું ગગનચુંબી મંદિર બન્યું છે. ઔરંગઝેબ દ્વારા નષ્ટ કરાયેલ કાશી વિશ્વનાથ કોરિડોર સમગ્ર વિશ્વને સંદેશ આપે છે કે શ્રદ્ધાની શક્તિ વિનાશ કરનારાઓ કરતા ઘણી મોટી છે. તેમણે કહ્યું કે સોમનાથ મંદિરના વિનાશને તાજેતરમાં 1,000 વર્ષ થયા છે અને ભારત સરકાર આ આખું વર્ષ 'સોમનાથ સ્વાભિમાન વર્ષ' તરીકે ઉજવવા જઈ રહી છે. સોમનાથને 16 વખત તોડવામાં આવ્યું હતું અને 16 વખત ફરીથી બાંધવામાં આવ્યું હતું, અને જેમણે તેનો નાશ કર્યો હતો તે ગઝની અને ખલજી જેવા તમામ ગાયબ થઈ ગયા છે, પરંતુ સોમનાથની અમર ધજા આજે પણ ઊંચી લહેરાય છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 હટાવી દેવામાં આવી છે, મહાકાલેશ્વર કોરિડોર બનાવવામાં આવ્યો છે, કેદારનાથ ધામનો જીર્ણોદ્ધાર કરવામાં આવ્યો છે અને બદ્રીધામના પટ્ટાનો સંપૂર્ણ વિકાસ કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે દેશભરના 35 થી વધુ તીર્થધામોના પુનરુત્થાન અને ગૌરવગાન પર કામ કરવાનું વિચારવામાં આવી રહ્યું છે. શ્રી શાહે કહ્યું કે હવે માતૃભાષામાં શિક્ષણનો કોઈ વિરોધ નથી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે જ્યારે પ્રધાનમંત્રી મોદી વિશ્વમાં ગમે ત્યાં હિન્દીમાં બોલે છે, ત્યારે આખા રાષ્ટ્રની છાતી ગર્વથી ફૂલી જાય છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતમાંથી ચોરાઈને વિશ્વભરમાં લઈ જવાયેલી 642 થી વધુ મૂર્તિઓને પરત લાવવામાં આવી છે અને તેમના મૂળ સ્થાનો પર ફરીથી સ્થાપિત કરવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું કે સદીઓથી અસંખ્ય સંતોએ મુશ્કેલ સમયમાં પણ ધર્મ, ગુણ અને સંસ્કૃતિની રક્ષા અને સંવર્ધન કર્યું છે અને ગીતા પ્રેસ જેવી સંસ્થાઓ અને 'કલ્યાણ' જેવા સામયિકોએ સનાતનની જ્યોત હંમેશા પ્રજ્વલિત રાખી છે.

SM/GP/JD